2122454 Voorstel van het college aan de raad inzake Van visie naar ontwerp Prinsenhof Delft start Ontwerpfase

Raadsvoorstel Aan de gemeenteraad Van Datum Pfh. Steller tel.nr. e-mail Programma Registratie nr. BBV

: College van B&W : 4 juni 2021 : Bas Vollebregt, Martina Huijsmans, Marja van Bijsterveldt : José Heskes : 06-51761532 : jheskes@delft.nl : Solide maatschappelijke basis : 4573021 : 4572996

Onderwerp

: Van visie naar ontwerp Prinsenhof Delft: start Ontwerpfase

Gevraagde beslissing: 1. Het financieel kader voor het door het ontwerpteam uit te werken plan vast te stellen op een indicatief investeringsbedrag van € 28 miljoen (€ 18 miljoen van de gemeente voor de restauratie en renovatie van het erfgoed en € 10 miljoen schenking voor versterking van de museale functie, toegankelijkheid en beleving van gebouw en buitenruimte) met opschaalmogelijkheden. Hiermee wordt het definitief besluit genomen tot groot onderhoud en restauratie van het Prinsenhof (€ 18 miljoen). 2. Een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen ter grootte van € 3,5 miljoen voor de VO en DO fase waaronder het opstellen van een voorlopig en definitief ontwerp, 3. De kapitaallasten die samenhangen met het voorbereidingskrediet ten laste te laten komen van de reserve dekking kapitaallasten. 4. De 6e begrotingswijziging 2021 vast te stellen. 5. Geoormerkte additionele co-financiering voor het project vanuit het Rijk, de provincie, de RCE of andere partijen ten goede te laten komen aan de opschalingsmogelijkheden richting het volledige Programma van Eisen. 6. Het college op te dragen om in mei 2022 bij het VO en de presentatie van de businesscase aan te geven op welke wijze de structurele gevolgen van deze investering na ingebruikname in 2026 structureel worden gedekt. 7. Akkoord te gaan met de voorgestelde planning en besluitvorming in de raad.

Bij dit voorstel zijn diverse bijlagen gevoegd (het Programma van Eisen, het ondernemingsplan van het vernieuwde Museum Prinsenhof Delft met impactanalyse en het risicodossier). Wij adviseren de raad om deze bijlagen te betrekken bij bovengenoemde beslissing. Dit raadsvoorstel vervangt het eerdere raadsvoorstel (2048909) dat uw raad in januari 2021 zou behandelen. 1.

Aanleiding; Het Prinsenhof, top 100 monument, icoon voor Delft

Met het monumentale kloostercomplex St. Agatha met daarin gevestigd het Museum Prinsenhof Delft beschikt Delft over een nationaal icoon. Een belangrijke plek in de Nederlandse geschiedenis. Een gebouw met een religieuze geschiedenis uit de begintijd van het complex rond 1400 als klooster, met een nationale geschiedenis dankzij Willem van Oranje en een

1

militaire geschiedenis uit de tijd dat het gebouw als kazerne werd gebruikt. Sinds 1887 heeft het ook een culturele functie van museum. Na een periode van verval heeft de laatste grote renovatie uit 1950 ertoe geleid dat het complex behouden bleef voor Delft en voor Nederland. Het is dan ook niet voor niets dat het kloostercomplex een welverdiende plaats heeft in de Top 100 van Rijksmonumenten in Nederland. De gemeente Delft staat voor de opgave om het gebouw circa 70 jaar na de laatste restauratie opnieuw te renoveren en restaureren, toekomstbestendig en duurzaam te maken en tevens de beleving in de openbare ruimte te versterken. Het Prinsenhof heeft een verhaal dat we als gemeente aan de stad en bezoekers willen tonen. Het is een levend monument en daarom noodzakelijk dat het ook op termijn een goed toegankelijke en toekomstbestendige publieksfunctie heeft. In de achterliggende decennia heeft het complex in dat verband de museumfunctie gehad. Museum Prinsenhof Delft heeft al vele jaren een belangrijke positie in het Nederlandse museumlandschap. Het ligt dan ook voor de hand dat de museale functie behouden blijft en toekomstbestendig is. En dat Museum Prinsenhof Delft met zijn bijzondere collectie en bruiklenen zijn functie voor de stad, haar inwoners en de nationale en internationale bezoekers kan behouden.

Tevens is het van belang de belevingswaarde van de buitenruimte rondom het Prinsenhof alsmede het monument zelf te versterken. 2.

Bevoegdheid

Voor de daadwerkelijke start van de renovatie, de ontwerpfase, moet een voorbereidingsbudget ter beschikking worden gesteld. Dit voorbereidingsbudget is niet opgenomen in de programmabegroting. Het is de bevoegdheid van de raad om het budget en de daarbij behorende kaders beschikbaar te stellen. Een belangrijk kader betreft het financieel investeringskader voor het door het ontwerpteam uit te werken plan. 3.

Historie / relatie met eerdere besluiten / proces

In maart 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met het raadsvoorstel ‘Van Visie naar Ontwerp’. In dit voorstel is beschreven hoe deze ontwikkeling van een visie naar een ontwerp plaats gaat vinden. Op basis van dit raadsvoorstel heeft de projectorganisatie in de definitiefase gewerkt aan de volgende opdracht: • Het opstellen van een Programma van Eisen; • Het uitwerken van de museale visie ‘Een plan voor de toekomst 2017-2022’ in een ondernemingsplan voor een vernieuwd Museum Prinsenhof Delft, vanuit gerenoveerd perspectief; • Het opstellen van een richtinggevende investeringskostenraming met een bijbehorende bandbreedte; • Het selecteren van de beoogd architect inclusief ontwerpteam; • Het formuleren van de uitgangspunten voor de wijze waarop op- en afgeschaald moet kunnen worden, voor de gewenste modulaire opbouw van het ontwerp. Verslechterde financiële situatie van de gemeente Delft Op 6 oktober 2020 heeft het college de eerste bevindingen over de uitkomsten van de definitiefase in een beeldvormende sessie met de raad gedeeld. Raadsleden konden bij meerdere gelegenheden vragen stellen en kennisnemen van de situatie ter plaatse. De zorgwekkende financiële situatie van de gemeente heeft er echter toe geleid dat een eerder raadsvoorstel over de uitkomsten van de definitiefase en het vervolgproces (2048909) van de

2

agenda is afgevoerd. In maart 2021 heeft de gemeenteraad het herstelplan goedgekeurd om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting. Dit herstelplan vereiste forse ombuigingsmaatregelen. Bij de kadernota 2021 zijn opnieuw ingrijpende keuzes noodzakelijk, die ook voor het Prinsenhof grote consequenties hebben. In de kadernota heeft het college zich genoodzaakt gezien om de gemeentelijke investering te beperken tot de renovatie en restauratie van het monument. Dit budget bestaat uit: € 15 miljoen geoormerkt in de reserve dekking kapitaalslasten, € 2 miljoen in de onderhoudsreserve vastgoed en € 0,9 miljoen voor herinrichting in het investeringsplan van het museum. In totaal belopen deze reserveringen circa € 18 miljoen. Daarmee kan de noodzakelijke renovatie en restauratie van het monument ter hand worden genomen. De gemeente neemt daarmee als eigenaar van het monumentale erfgoed de verantwoordelijkheid om het gebouw in stand te houden. Een prachtige kans door Delftse schenkers Zeer recent heeft de Delftse familie Vlek, die al vele jaren verbonden is aan Delft en de stad een zeer warm hart toedraagt, zich bereid verklaard een bedrag van € 10 miljoen aan de gemeente te schenken als aanvullende bijdrage op een gemeentelijke investering van € 18 miljoen.

Zij hechten grote waarde aan een toekomstbestendig Museum Prinsenhof Delft in onze stad en willen daarnaast een bijdrage leveren aan het versterken van de voor vele Delftenaren zo geliefde beleving van de ruimte in en rondom het gebouw. Op de achtergronden van de familie en de impact van de schenking gaan wij later in dit raadsvoorstel verder in. Deze prachtige kans heeft geleid tot dit voorliggende raadsvoorstel dat we parallel aan de besluitvorming over de kadernota aan de gemeenteraad ter besluitvorming voorleggen. Wij zijn dankbaar voor het momentum dat nu lijkt te ontstaan om het Prinsenhof na 70 jaar het onderhoud en de opwaardering te geven die het verdient. 4.

Wat willen we bereiken? (Beoogd effect)

Wij willen het Prinsenhof als monumentaal complex, inclusief tuin, toekomstbestendig en duurzaam maken door middel van renovatie en restauratie. We geven daarmee inhoud aan onze wettelijke plicht en goed rentmeesterschap om dit geliefde Delftse monument in stand te houden en onze verantwoordelijkheid om dit complex met zijn lokale en nationale betekenis te tonen aan het publiek. Samen met de geweldige bijdrage van Delftse familie Vlek en de mogelijk nog te verwerven aanvullende co-financiering krijgt het in het complex gevestigde Museum Prinsenhof Delft de beschikking over een goed functionerend en flexibel bruikbaar gebouw. Een museum met aantrekkelijke en kwalitatief hoogstaande tentoonstellingen en publieksactiviteiten die herhaalbezoek genereren aan de stad Delft. Dit is van waarde voor de aantrekkingskracht van onze stad: voor bewoners, voor bezoekers en daarmee ook voor de lokale economie van de stad. Daarnaast creëren we een inspirerende ontmoetingsplek van belangrijke verbindende en educatieve waarde, waar ook alle Delftenaren zich thuis voelen. Tevens willen we de dagelijkse beleving van de ruimte rondom het monument alsmede het Prinsenhof als bijzonder monument versterken. 5.

Wat hebben we daarvoor gedaan? (opgeleverde producten en overwegingen)

Programma van Eisen We hebben een Programma van Eisen geschreven. Het Programma van Eisen beschrijft zowel de renovatie- en restauratieopgave die verband houdt met de instandhouding en toekomstbestendig maken van het monument alsook de eisen die door het museum worden gesteld om het ondernemingsplan waar te kunnen maken.

3

De gemeente heeft verschillende rollen in het proces en in relatie tot het gebouw: die van vastgoedeigenaar, gebruiker en verantwoordelijke voor het in stand houden en beheren van het erfgoed. Het document is daarom integraal tot stand gekomen. Het Programma van Eisen verwijst ook naar diverse eerdere studies en uitgangspunten. De “Toekomstvisie Prinsenhofgebied” van de werkgroep Prinsenhofgebied (juli 2019) levert een richtinggevend perspectief voor het Programma van Eisen. Het Programma van Eisen is ook besproken met en positief ontvangen door de leden van de voormalige werkgroep. In bijlage A treft u het Programma van Eisen aan dat het ontwerpteam meekrijgt als uitgangspunt. Het staat vast dat dit Programma van Eisen met de nu gevraagde gemeentelijke investering en de toegezegde schenking (totaal € 28 miljoen) niet gerealiseerd kan worden. We beschouwen het dan ook als een streefbeeld. Het zal tijdens de ontwerpfase worden bijgesteld, mede afhankelijk van de te maken keuzes en financiële mogelijkheden door derden die wellicht nog ontstaan. Ondernemingsplan Parallel aan het opstellen van het Programma van Eisen heeft het museum gewerkt aan het opstellen van een ondernemingsplan. Het plan dient als toekomstbeeld van Museum Prinsenhof Delft en de wijze waarop het, na de renovatie en restauratie, uitbreiding en herinrichting, kan bijdragen aan de vitaliteit van Delft.

Bij het zijn van een aantrekkelijke en vitale stad hoort een culturele functie als een hoogwaardig museum, zoals ook blijkt uit het rapport “Delft, parel in de randstad” van de commissie Deetman (2016). Cultuur wordt hierin gezien als een belangrijke voorwaarde voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat en voor toerisme. Museum Prinsenhof Delft kan en wil die rol graag vervullen. Het museum beoogt een onderscheidende rol te spelen in het Nederlandse museale aanbod, een museum waar de inwoners van Delft trots op zijn, graag komen en zich gerepresenteerd en welkom voelen. Daarnaast is onderzoek gedaan naar de economische impact van een vernieuwd Museum Prinsenhof voor Delft in de eerste 5 jaar na opening. In bijlage B treft u het ondernemingsplan van het museum en de indicatieve impactanalyse van de effecten voor de stad aan. Ook het ondernemingsplan zal in de volgende fasen nog worden bijgesteld. Immers, het ondernemingsplan en het Programma van Eisen zijn in samenhang ontwikkeld. Het plan is derhalve vooralsnog een eindbeeld dat we nastreven, waarvan de realisatie afhankelijk is van het uiteindelijk (aanvullend) beschikbare budget. Indicatieve investeringsraming Op basis van het Programma van Eisen hebben we een indicatieve investeringsraming opgesteld.

De ontwerpopgave is complex vanwege de verschillende belangen vanuit de perspectieven van erfgoed, museum, vastgoed en financiën. Om te komen tot een indicatieve investeringsraming heeft een team van deskundigen per ruimte een analyse gemaakt van mogelijke ingrepen en zijn deze ingrepen financieel vertaald. Daarnaast hebben we aannames gedaan op basis van informatie uit een veelheid van uitgevoerde (technische) onderzoeken. De indicatieve investeringsraming van het streefbeeld sluit op (afgerond) € 37 miljoen. Dit bedrag bestaat uit de volgende componenten: • Bouwkosten (exclusief vaste inrichting); • Vaste en museale inrichting; • Buitenruimte (tuin en plein); • Leges en aansluitkosten; • Interne kosten van gemeente en museum;

4

• • • •

Prijsstijgingen tot 2025; Onvoorzien (15%); Niet verrekenbare BTW; Verhuis- en frictiekosten van het museum.

De raming is met grote zorgvuldigheid gemaakt. Maar het betreft een indicatieve raming, die niet is gebaseerd op een ontwerp. De nauwkeurigheidsmarge (bandbreedte) in deze definitiefase bedraagt plus of min 20%. In de vervolgfase wordt pas ontworpen en het uiteindelijke ontwerp bepaalt de verwachte investeringsraming. De financiële situatie van de gemeente heeft geleid tot het besef dat de gemeente Delft een dergelijke omvangrijke investering op dit moment niet kan dragen. Er is in beeld gebracht wat de gemeente kan bereiken wanneer alleen de geoormerkte reserveringen voor het project worden ingezet. 6.

Uitgangspunten voor financiering

Geoormerkte en beschikbare middelen maken basis renovatie en restauratie mogelijk Voor de noodzakelijke kosten voor renovatie en restauratie is circa € 18 miljoen beschikbaar. Het betreft: Reservering in de reserve dekking kapitaalslasten Reservering in de onderhoudsreserve vastgoed Budget voor herinrichting in het investeringsplan van het museum Totaal gemeentelijk budget

15.000.000 2.000.000 900.000 € 17.900.000

Met deze investering is het mogelijk om middels groot onderhoud en restauratie het monument in stand te houden met bouwkundige en installatietechnische maatregelen. Daarnaast krijgt het gebouw een ventilatie installatie (nog zonder koeling en vochtbeheersing) en een verbeterde toegankelijkheid op de begane grond. Met andere woorden: we nemen als eigenaar van het monumentale erfgoed onze verantwoordelijkheid om het gebouw in stand te houden en beperkt beter toegankelijk te maken voor publiek. Echter, het museum kan met deze maatregelen niet de gewenste stappen vooruitzetten en de impact vergroten. Dit budget biedt ook geen ruimte voor het versterken van de belevingswaarde van het monument noch van de buitenruimte. Aanvullende mogelijkheden door een bijdrage van schenkers Gezien de grote meerwaarde van het Prinsenhof voor Delft en haar inwoners, heeft de burgemeester zeer recent gesprekken gevoerd met mogelijk private financiers. Deze gesprekken hebben ertoe geleid dat de Delftse familie Vlek, welke al vele jaren verbonden is aan Delft en de stad een zeer warm hart toedraagt, zich bereid heeft getoond een bedrag van € 10 miljoen te schenken aan het Prinsenhof. De familie Vlek is sinds 1855 met Delft verbonden en verkreeg bekendheid met de Vlek-jenever.

Eind 19e eeuw was de familie betrokken bij de oprichting van het Sint Hippolytusziekenhuis, dat nu tot het Reinier de Graaf Gasthuis behoort. Latere generaties speelden een rol bij de stichting van twee scholen, onderdeel van het huidige Stanislas College. Ruud Vlek heeft verschillende ondernemingen geleid en is medeoprichter van beurshandelaar Optiver. Tegenwoordig steunt 5

de familie via Stichting de Lichtboei goede doelen. Met de schenking aan het Prinsenhof wil de familie haar band met Delft benadrukken. De familie wil vooral bijdragen om de museale functie toekomstbestendig te maken en het monument beter beleefbaar te maken en te tonen aan het publiek door middel van het toevoegen van museaal klimaat waarmee tijdelijke tentoonstellingen ook in de toekomst mogelijk zijn, een nieuwe entree, een verbeterde logistiek en toegankelijkheid. Ook wil de familie de voor vele Delftenaren zo geliefde ruimtelijke beleving van de tuin en het monument in zijn omgeving versterken. De omvang van deze gift is uitzonderlijk en vormt een geweldig aanbod. We zijn de familie Vlek dan ook bijzonder dankbaar voor deze prachtige schenking. Het betekent immers een geweldige impuls voor het museum en een unieke kans voor Delft en haar inwoners. Op basis van de inzichten die de indicatieve investeringsraming heeft opgeleverd hebben de leden van de projectgroep een inschatting gemaakt van de doelen die met een bedrag van €10 miljoen bereikt kunnen worden.

Het gaat om de volgende doelen:  Wil het museum een volwaardige partner in het nationale en internationale bruikleenverkeer zijn en het daarmee mogelijk maken om ook in de toekomst tentoonstellingen op hoog niveau te organiseren en de eigen collectie (bijvoorbeeld die rondom Willem van Oranje) onder de juiste condities te tonen dan is het realiseren van een museaal klimaat in belangrijke delen van het gebouw noodzakelijk. Dit vereist investeringen in goede isolatie en upgrading van de installaties met nauwkeurige temperatuur en vochtbeheersing. Daarnaast wil Museum Prinsenhof Delft een museum zijn voor alle Delftenaren en speelt educatie een belangrijke rol. Om die verbindende functie te behouden en te versterken is een museum met hedendaagse bezoekersfaciliteiten noodzakelijk: met horeca waar ook de Delftenaar die genietend van het monument even een kopje koffie wil drinken, terecht kan, met een mooi gesorteerde museumwinkel en met ruimtes waar door multifunctioneel gebruik de bedrijfsvoering versterkt kan worden.

 Voor de beleving van het monument als museumstuk en een goede routing is een nieuwe en beter gesitueerde entree en daarmee ook een nieuwe, representatieve ontvangstruimte die goed is aangesloten op de routing noodzakelijk, alsmede een verfraaiing van de tuin  Het museum streeft voor mensen met een beperking naar een verbetering van de toegankelijkheid van de verdiepingen door het aanbrengen van een lift. Op dit moment is er in het complex geen lift aanwezig. Dat betekent dat, ook na de renovatie restauratie met het beschikbare budget van de gemeente, minder validen alleen de begane grond kunnen bezoeken.  Een opwaardering van het voorzieningenniveau door betere museale inrichting, verbetering van de bruikbaarheid van de Van der Mandelezaal en beter inzetten van al beschikbare ruimtes zoals de Prinsenkelder en de Waalse Kerk, onder andere voor educatie. Een uitnodiging aan andere co-financiers en schenkers Met de voorgestelde investering van de gemeente en de particuliere gift ontstaat een budget van tenminste € 28 miljoen. Dat is een prachtige basis om nu het ontwerpproces te starten. Het college én de schenkers gaan ervan uit dat dat de nu toegezegde bijdragen ook voor andere overheden, instellingen, fondsen en particulieren reden zal zijn om mee te doen en daarmee de impact van het project verder te vergroten.

Om die reden gaat het college de komende tijd verder aan de slag om financiering van derden te bewerkstelligen. De gemeente is in overleg met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), het ministerie van OCW en de provincie Zuid-Holland over cofinanciering en subsidies. Deze gesprekken bevinden zich in een verkennend stadium. Inmiddels heeft de gemeente al wel een subsidieaanvraag van circa € 1 miljoen ingediend bij de RCE in het kader van de regeling 6

Subsidie Instandhouding Monumenten (SIM). Het college stelt voor om deze subsidie, als deze wordt toegekend, toe te voegen aan het investeringsbudget. Dat geldt ook voor andere subsidies die bij andere overheden, particulieren en fondsen verkregen kunnen worden. Eventuele toekenning van dergelijke aanvragen maakt het mogelijk om een groter gedeelte van het Programma van Eisen daadwerkelijk te realiseren. Daarbij kan worden gedacht aan:  Vergroting van het aantal zalen dat wordt voorzien van een museaal klimaat  Verdere verbetering van de toegankelijkheid (extra lift en meer overbrugging van vloerniveaus)  Herinrichting van het Agathaplein  Uitbreiding van de bruikbare ruimte door zolders en kelders geschikt te maken voor gebruik  Verdere verduurzaming Samenvattend De opbouw van het budget ziet er vooralsnog als volgt uit: Reservering in de reserve dekking kapitaalslasten Reservering in de onderhoudsreserve vastgoed Budget voor herinrichting in het investeringsplan van het museum Totaal gemeentelijk budget Gift van particuliere schenkers Subsidie SIM-regeling van de RCE (aangevraagd) Subsidie en co-financiering rijk en provincie Overige bijdragen van particulieren en fondsen Totaal budget t.b.v. ontwerpproces

15.000.000 2.000.000 900.000 € 17.900.000 10.000.000 PM PM PM € 27.900.000 + PM

De belangrijkste conclusie uit het voorgaande is dat we bij een positief besluit van de raad kunnen starten met het ontwerpproces. We doen dat met een realistisch basisbudget van circa € 28 miljoen. Waar we voorheen spraken over een maximaal budget met afschaalopties, spreken we nu over een basisbudget en de mogelijkheid om op te schalen. Het opschalen zal plaatsvinden zonder dat de algemene middelen van de gemeente verder wordt belast dan de al beschikbare (geoormerkte) reserveringen. Voor de uitwerking van de nog ongedekte structurele effecten verwijzen wij naar de financiële paragraaf. 7.

Wat gaan we in de volgende fase doen? (Oplossingsrichtingen / kanttekeningen)

Opdracht aan het ontwerpteam Het voorstel is om het ontwerpteam onder leiding van architectenbureau BiermanHenket de opdracht te geven om een ontwerp te maken op basis van het Programma van Eisen dat zal leiden tot een investering van € 28 miljoen (€ 18 miljoen gemeentelijke middelen voor restauratie en renovatie/grootonderhoud en € 10 miljoen private schenking voor het toekomstbestendig maken van de museale functie, entree, toegankelijkheid en versterking beleving buitenruimte). Een en ander met opschaalopties afhankelijk van aanvullende dekkingsmiddelen en/of cofinanciering, met het Programma van Eisen (en het ondernemingsplan) als streefbeeld.

7

Planning en besluitvorming van het ontwerpproces De planning van het verdere proces is als volgt:  besluit tot renovatie Prinsenhof en votering voorbereidingskrediet door de Raad  start ontwerpproces  afronding Voorlopig Ontwerp en businesscase  presentatie voorlopig Ontwerp en businesscase aan de Raad  vaststelling Voorlopig ontwerp door het College  afronding Definitief Ontwerp  presentatie Definitief Ontwerp aan de Raad  Votering uitvoeringskrediet door de Raad  Opstellen aanbestedingsbestek, aanvraag omgevingsvergunning tot  Aanbesteding bij aannemers  Gunning van de opdracht door het college binnen mandaat van de Raad  Start uitvoering  Oplevering

juli 2021 augustus 2021 april 2022 Mei 2022 Juni 2022 December 2022 Februari 2023 Februari 2023 December 2023 Januari 2024 Februari 2024 April 2024 December 2025

Organisatie, governance en projectbeheersing Om grip te blijven houden op het proces en de inhoud richten we de projectorganisatie opnieuw in met duidelijke taken en verantwoordelijkheden en een beschrijving van de governance: de wijze van besturen van het project. We beschrijven dit allemaal in de herijking van het projectplan. In de projectstructuur blijft de stuurgroep functioneren, waarin onder andere de gemeente als vastgoedeigenaar (gebouw en erfgoed) en het museum als gebruiker vertegenwoordigd zijn. In het afgelopen jaar is de raad van advies ingesteld. Deze raad zal de projectorganisatie en het college gevraagd en ongevraagd advies geven en vervult een belangrijke rol voor de met betrekking tot de governance van het project noodzakelijke ‘checks and balances’. De voormalige werkgroep Prinsenhofgebied is ook vertegenwoordigd in deze raad. Deze bestaat daarnaast uit deskundigen met invalshoeken op het gebied van museumbouw en -exploitatie, erfgoed, bouwprocesbeheersing en risicomanagement en ook politiek/bestuurlijke procesvoering. Op het gebied van ‘checks and balances’ is in de projectstructuur ook voorzien in externe second opinions. Het project is aangemerkt als “kerndossier/project” en er is al een risicodossier voor het project dat regulier geüpdatet wordt. Het integrale risicodossier zal weer gevoegd worden bij de businesscase.

In dit voorstel beperken wij ons tot het geven van inzicht in alle risico’s die relevant zijn in de voorliggende ontwerpfase en de top 10 strategische/structurele risico’s. Uiteraard zijn oorzaken en gevolgen geanalyseerd om beheersmaatregelen te treffen als onderdeel van de projectsturing. Zoals gesteld is een actieve beheersing van de risico’s in alle fasen een belangrijke succesfactor. De weergave van de risicomatrix en de top risico’s is bijgevoegd als bijlage C. Afschalen en opschalen In uw raadsbesluit van maart 2020 bent u akkoord gegaan met een spoorboekje en heeft u als eerste stap voor de definitiefase een voorbereidingskrediet meegegeven. De producten die toen zijn uitgewerkt, waren allemaal onderdeel van het oorspronkelijk opgewerkte raadsvoorstel

8

(2048909). Het geschetste vervolgproces in dit raadsvoorstel ging uit van een aanpak waarin het ontwerpteam onder leiding van BiermanHenket een ontwerp zou vormgeven gebaseerd op een PvE en een investeringsraming van € 37 miljoen met daarbij afschaalmogelijkheden tot € 30 miljoen. Het nu voorliggende raadsvoorstel is in bepaalde opzichten gewijzigd. Voor de gemeentelijke investering van de noodzakelijke restauratie en renovatie van het erfgoed zijn de geoormerkte middelen beschikbaar. Deze zijn toereikend om de renovatie ter hand te nemen. En dankzij de schenking, die een gelabeld bestedingsdoel kent, kunnen we een significant deel van het PvE realiseren. Het maken van aanvullende keuzes binnen de huidige investeringsruimte van €28 miljoen is niet of heel beperkt mogelijk. Het vinden van aanvullende fondsen is wenselijk om een groter deel van het PvE te realiseren. Mocht aanvullende cofinanciering beschikbaar komen zonder een gelabeld bestedingsdoel, dan kan de raad keuzes in de besteding ervan maken. Betrokkenheid van de stad Het afgelopen jaar heeft ons opnieuw laten zien hoe betrokken de stad is bij het Prinsenhofgebied en hoe bestuur en stad elkaar daarbij hebben gevonden. Dit enthousiasme zetten we graag voort.

We houden daarom openheid over het proces: we communiceren duidelijk en eenduidig met de relevante doelgroepen over de stappen die we zetten in het ontwerpproces en besluitvorming om de Delftenaren geïnformeerd te houden. Dat doen we ook op momenten dat er ‘achter de schermen’ hard wordt gewerkt door de projectorganisatie en het ontwerpteam. We blijven ook in de komende fase graag gebruik maken van het enthousiasme van de voormalige werkgroepleden om als ambassadeurs te fungeren voor de plannen. Specifieke leden van de voormalige werkgroep hebben zich op basis van hun deskundigheid het afgelopen jaar al actief ingezet bij de selectie van het ontwerpteam, de toetsing van het Programma van Eisen en de deelname aan de raad van advies. Ook in de komende periode maken wij opnieuw graag gebruik van de expertises van deze personen door een bijdrage te vragen bij: • Deelname aan een selectie- of gunningscommissie voor de architectenselectie voor de buitenruimte (plein en tuin); • Het mede beoordelen van (varianten van en/of onderdelen van) het Voor Ontwerp. • Deelname aan de Raad van Advies 8.

Wat mag het kosten? (Financiële paragraaf )

In deze paragraaf maken wij onderscheid tussen de investering enerzijds en de toekomstige exploitatielasten anderzijds. Definitie fase (maart 2020-juni 2021): afgerond Bij de programmabegroting 2020 is € 15 miljoen gereserveerd voor de ruimtelijke ontwikkelingsvisie voor het Prinsenhof(gebied). Dit bedrag is toegevoegd aan de reserve dekking kapitaallasten. In maart 2020 heeft uw raad besloten om hiervan € 1,44 miljoen vrij te geven voor de definitiefase. Met het voorliggende voorstel ronden wij deze fase af. Van het bedrag van € 1,44 miljoen verwachten wij circa € 0,9 miljoen daadwerkelijk in 2020 en de eerste helft van 2021 te besteden. Tot en met 2020 is € 0,65 miljoen besteed, de in 2021 gemaakte kosten ter afronding van de definitiefase zullen binnen de € 0,9 miljoen blijven. Wij

9

hebben minder besteed, onder meer omdat in deze fase beperkt gebruik is gemaakt van het budget voor onvoorzien. Ook zijn diverse gewenste onderzoeken en adviezen uit efficiencyoverwegingen doorgeschoven naar de volgende c.q. de ontwerpfase. Van het budget voor de definitiefase resteert daarom vermoedelijk nog € 0,5 miljoen. Voorlopig Ontwerp fase (2021-2022) en Definitief Ontwerp fase (2022-2023) De voorbereidingskosten voor de fasen Voorlopig Ontwerp en Definitief Ontwerp bestaan uit: • Interne kosten projectorganisatie inclusief inhuur externe projectmanager; • Honoraria voor het ontwerpteam, inclusief beveiligingsadviseur, landschapsarchitect en interieurarchitect; • Budget voor second opinions; • Communicatiekosten; • Een post onvoorzien van 10%. De voorbereidingskosten voor de fasen Voorlopig Ontwerp Definitief Ontwerp zijn begroot op € 3,5 miljoen. In bijlage D is een nadere detaillering van de te verwachten kosten opgenomen voor deze vervolgfase. We hebben deze bijlage als ‘geheim’ gekwalificeerd vanwege de gevoelige financiële informatie die daarin is opgenomen. Voorgesteld wordt om de kosten voor de Voorlopig Ontwerp en Definitief Ontwerpfase ad € 3,5 miljoen te dekken uit de reserve dekking kapitaallasten. Daarmee komt het totaal aan kosten voor de definitie en ontwerpfase uit op € 4,4 miljoen.

Realisatie- en gebruiksfase De investering heeft gevolgen voor het huidige niveau van beheer- en onderhoudslasten in de gebruiksfase. Deze zullen toenemen. De keuzes die in het ontwerpproces worden gemaakt zijn van invloed op de omvang van de toename van de exploitatielasten. In de volgende fase is daarom veel aandacht voor “life cycle costing’. Met deze methode ontstaat inzicht in de gebouwgerelateerde kosten gedurende de levenscyclus van het gebouw. Dit ondersteunt de te maken keuzes in het ontwerpproces en vormt belangrijke input voor het opstellen van integrale businesscase. Het integrale beeld van de relevante structurele effecten van de totale investering voor de gemeente als vastgoedeigenaar, het museum als gebruiker en de stad komt samen in de integrale businesscase. De eerste keer dat deze integrale businesscase wordt gepresenteerd is bij het Voor Ontwerp (mei 2022). Deze effecten zullen steeds verder verfijnd kunnen worden op basis van de gemaakte ontwerpkeuzes en nader onderzoek. De investeringen bepalen mede de financieringsbehoefte en de daarmee samenhangende rentelasten zoals aangegeven in de kadernota. Dit effect zal nader worden onderbouwd en toegelicht in de Programmabegroting 2022-2025. Daarnaast is sprake van beheer- en onderhoudslasten (€ 165.000). Te zijner tijd krijgt het museum ten behoeve hiervan een passende taakstelling mee.

De financiële consequenties voortkomend uit de aanvullende cofinancieringen van minimaal € 10 miljoen, en daarmee een hoger investeringsbedrag, hebben impact op de reguliere exploitatie van het museum. Naast kostenverhogende effecten (personeel, programmering, bewaking, onderhoud) zijn dat ook extra opbrengsten uit bezoekers. Deze gevolgen, samen met het dekkingsvoorstel, brengen we in de volgende fase in beeld.

10

9.

Communicatie

Via de media geven we bekendheid aan het raadsvoorstel en de prachtige gift waarmee een beslissende stap wordt gezet in het toekomstbestendig maken van ons erfgoed het monument het Prinsenhof en het vernieuwen en toekomstbestendig maken van Museum Prinsenhof Delft als museum van de stad voor alle Delftenaren, nationale en (inter)nationale bezoekers. Hiervoor zetten we ook de gemeentelijke communicatiekanalen en kanalen van Museum Prinsenhof Delft in. 10.

Verdere procedure

Bij een positief besluit door de raad zal de aanbestedingsprocedure voor het ontwerpteam worden afgerond met een ontwerpopdracht. Daarna kan het ontwerpteam aan de slag op basis van de gepresenteerde planning. Een volgend moment van betrokkenheid van de raad is medio 2022 waarin een Voor-Ontwerp wordt gedeeld en onderbouwd met een investerings- en exploitatiekosten-raming, dekkingsvoorstel voor de structurele effecten en businesscase. Vervolgens is naar huidige inzichten eind 2022 het Definitief Ontwerp gereed en zullen de bijbehorende actualisaties van de businesscase begin 2023 met de raad worden gedeeld om een het uitvoeringskrediet te voteren. Bijlagen: A. Programma van Eisen B. Ondernemingsplan Museum Prinsenhof Delft en Impactanalyse (is onderdeel van Ondernemingsplan) C. Risico dossier top risico’s D. Nadere detaillering voorbereidingsbudget Ontwerpfase (geheim, achter inlog Notubiz) E. 6e begrotingswijziging 2021 Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M. Berger Loco-secretaris

L. Harpe Loco-burgemeester

11