2121431 College van B en W - update hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire

Samenleving

bezoekadres: Stationsplein 1 2611 BV Delft IBAN NL21 BNGH 0285 0017 87 t.n.v. gemeente Delft Behandeld door Atie Hoekman Retouradres : Postbus 78, 2600 ME Delft

Telefoon 06-22999405 ahoekman@delft.nl

Leden van de gemeenteraad

Internet www.delft.nl Telefoon 14015

Datum

Onderwerp

25-05-2021

Update hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire

Ons kenmerk

4561349 Uw brief van Uw kenmerk Bijlage

Geachte leden van de raad, In januari 2021 informeerden wij u over de rol van de gemeente (ris nummer 4462899) bij de kinderopvangtoeslagaffaire binnen de belastingdienst. In deze brief informeren wij u over de huidige stand van zaken in Delft. Wat vraagt de belastingdienst van de gemeente? De belastingdienst compenseert ouders die zijn getroffen door problemen met de kinderopvangtoeslag financieel. Omdat een financiële compensatie niet altijd voldoende is, heeft staatssecretaris Van Huffelen gemeenten gevraagd om ouders over de volle breedte hulp te bieden. Op 28 september jl. hebben de belastingdienst en VNG/gemeenten een overeenkomst getekend over de hulp aan deze ouders. Op grond van deze afspraken bieden gemeenten hulp aan gedupeerden die ondersteuning nodig hebben op de leefgebieden werk, financiën, gezin/opvoeding van kinderen, zorg en wonen. In eerste instantie kreeg de gemeente geen gegevens over de gedupeerden. De belastingdienst gaf wel aan dat het om 57 mensen in Delft zou gaan maar gedupeerden moesten zichzelf melden bij de gemeente. De gemeente heeft een communicatiecampagne gedaan om mensen uit te nodigen zichzelf bij ons te melden. Tot 10 mei jl. hebben 44 mensen dat gedaan. Sinds februari 2021 krijgt de gemeente wel de gegevens over gedupeerden.

De gemeente krijgt die gegevens tot 1 juni 2021 omdat wij akkoord zijn gegaan met het machtigingsbesluit van de belastingdienst. Conform dit machtigingsbesluit neemt de gemeente in eerste instantie namens de belastingdienst contact op met gedupeerden om een hulpaanbod te doen. Als zij akkoord gaan, verloopt het contact daarna via de gemeente en is de machtiging niet meer nodig. Deze machtiging mag de gemeente één keer met 4 maanden verlengen. De gemeente Delft maakt gebruik van deze mogelijkheid en heeft een verzoek ingediend om de termijn te verlengen tot 1 oktober 2021.

Datum

25-05-2021 Ons kenmerk

4561349

Om hoeveel mensen gaat het in Delft? Het is nog steeds niet duidelijk hoeveel gedupeerden er zijn in Delft. De belastingdienst levert elke 2 weken een lijst aan. Op deze lijst staan namen van mensen die zich als gedupeerde gemeld hebben en waarbij de belastingdienst een eerste lichte toets heeft gedaan. Het aantal op de lijst neemt nog steeds toe. Op de lijst die wij op 6 mei 2021 hebben ontvangen staan 251 namen. Van een deel van deze mensen staat vast dat zij daadwerkelijk gedupeerde zijn. Zij hebben van de belastingdienst een eerste tegemoetkoming van € 30.000,- ontvangen. Helaas is niet bekend om hoeveel Delftse ouders dit precies gaat omdat de informatie van de belastingdienst niet eenduidig is op dit punt. De belastingdienst wilde zoveel mogelijk mensen voor 1 mei 2021 laten weten of zij gedupeerd zijn en de € 30.000,- krijgen. Die datum heeft de belastingdienst niet voor iedereen gehaald. Van de ouders die nog geen € 30.000,- hebben gekregen, beoordeelt de belastingdienst door middel van een uitgebreide toets of zij alsnog kunnen worden aangemerkt als gedupeerden. De belastingdienst wil dat voor 1 november 2021 doen. Wat betekent het als iemand als gedupeerde is en € 30.000,- heeft ontvangen? Iemand die volgens de belastingdienst gedupeerde is, ontvangt een eerste tegemoetkoming van € 30.000,-.

Later beoordeelt de belastingdienst of met dit bedrag genoeg is om alle geleden schade te vergoeden. Het kan zijn dat iemand recht heeft op een hoger bedrag. Het Rijk vindt dat de schadevergoeding niet gebruikt hoeft te worden voor het aflossen van schulden. Daarom geldt er voor de gedupeerden die € 30.000,- hebben ontvangen een moratorium. Dat betekent dat alle invorderingen van schulden voor een jaar stopgezet worden. De staatssecretaris heeft toegezegd dat het Rijk de openstaande schulden zal overnemen. Wat als iemand wel op de lijst van de belastingdienst staat, maar geen € 30.000,- heeft gekregen? Voor deze mensen was tot 1 mei 2021 een moratorium voor alle schulden van toepassing. Op verzoek van het Rijk, schorten publieke schuldeisers de invorderingen langer op. Private schuldeisers mogen vanaf 1 mei weer beginnen met het innen van schulden. Het moratorium wordt ook voor hun weer van kracht als uit de uitgebreide toets blijkt dat ouders toch gedupeerd zijn. Hoe ver is de gemeente met de uitvoering? Alle 44 mensen die zich zelf bij de gemeente hebben gemeld, zijn gesproken. Van deze groep staan 39 mensen op de lijst met mogelijk gedupeerden die we van de belastingdienst hebben ontvangen. Een ander deel niet. Mensen die niet op de lijst staan, raden wij aan zich alsnog bij de belastingdienst te melden.

De eerste ervaringen Uit de gesprekken die we nu gehouden hebben, kunnen wij de volgende ervaringen melden: 1) Het is belangrijk de tijd te nemen om burgers hun verhaal te laten doen. Het gaat om verhalen van mensen die door handelen van de belastingdienst in financiële problemen zijn gekomen. De gevolgen daarvan zijn heftig voor de betrokkenen. Een gesprek duurt gemiddeld ruim een uur. 2/5

Datum

25-05-2021 Ons kenmerk

4561349

2) In lang niet in alle gevallen hebben mensen hulp van de gemeente nodig. Een aantal mensen heeft de afgelopen jaren de, volgens de belastingdienst te veel ontvangen kinderopvangtoeslag, terugbetaald. Om dat te kunnen doen geven de mensen aan dat zij pijnlijke keuzes gemaakt hebben. Zij hebben nu geen schulden meer en hebben hun leven op orde. 3) Mensen die eerst geen hulp nodig willen, bellen later soms terug om toch hulp te vragen. Hoe gaan we nu verder? Er zijn veel meer gedupeerden dan de belastingdienst eerder meldde. De gesprekken met gedupeerden zijn intensief. Het Rijk en de VNG geven elke week weer aanvullende informatie. Het Rijk heeft aangegeven dat we in principe onze inzet krijgen vergoed. De ondersteuning die we gaan leveren zal veelal maatwerk zijn. We kunnen vooraf nauwelijks kaders opstellen over de ondersteuning die we kunnen bieden. Dit zijn redenen om de ondersteuning van gedupeerden nu als een project te gaan organiseren. Wat moeten we allemaal doen?  Er moeten voldoende gekwalificeerde medewerkers zijn om gesprekken te voeren. Voor de gedupeerden is het belangrijk dat ze snel hulp krijgen. Daarom willen we de gedupeerden zo snel mogelijk spreken. Zo krijgen we ook een beter beeld van de vormen van ondersteuning die mensen nodig hebben.

Het moet gaan om mensen die voldoende kennis hebben van de ondersteuningsmogelijkheden van de gemeente en haar partners. Ook moeten zij gekwalificeerd zijn voor het voeren van deze vaak emotioneel zwaarbeladen gesprekken. De medewerker die tot nu toe de gesprekken doet, kan dat niet in haar eentje blijven doen. We hebben nu twee andere medewerkers vrijgemaakt om mensen voor een eerste gesprek te benaderen. Voor dit eerste gesprek hebben we in overleg met Delft Support een script geschreven.  Het Rijk vraagt de medeoverheden om invordering van alle schulden die gedupeerden bij de gemeente en haar verbonden partijen hebben, voorlopig stop te zetten. Het gaat om vorderingen van het parkeerbedrijf, de Regionale Belastingdienst (RBG) maar ook andere vorderingen die de gemeente op deze burgers heeft. De gemeente verlengt de opschorting nu maandelijks tot uit de uitgebreide toets van de belastingdienst blijkt dat ouders echt niet gedupeerd zijn. Zoals eerder benoemd, heeft het Rijk toegezegd dat bestaande schulden van gedupeerden worden overgenomen. Het Rijk is op dit moment druk bezig om hier gevolg aan te geven. Wij wachten met het nemen van aanvullende maatregelen op dit vlak tot hier meer duidelijkheid over is vanuit het Rijk.

 Op verzoek van de staatssecretaris moeten lopende minnelijke schuldhulpverlenerstrajecten van ouders die zijn aangemerkt als gedupeerden worden opgeschort, schuldeisers moeten hierover worden geïnformeerd en al gespaarde bedragen moeten worden uitbetaald aan de ouders. De Financiële Winkel is druk bezig om uit te zoeken voor wie dit geldt om gevolg te geven aan dit verzoek.  We moeten veel mensen uitnodigen en we moeten registreren wie we gesproken hebben. Ook moeten we registreren welke hulp we bieden. Het is belangrijk dat we een administratief systeem hebben waarin we de activiteiten van de gemeente kunnen registreren. Dit is 3/5

Datum

25-05-2021 Ons kenmerk

4561349





nodig voor de financiële verantwoording aan het Rijk. Dit systeem richten we nu in. We organiseren een casusoverleg met partners en ambtenaren met expertise op de verschillende leefgebieden waarin we bespreken welk maatwerk we iemand kunnen bieden. Zo bouwen we met elkaar een beoordelingskader op. We geven één of meer medewerkers de taak van procesregisseur. Deze procesregisseur zorgt ervoor dat er voor elke gedupeerde die dat wil een plan van aanpak wordt geschreven. In dit plan van aanpak staat welke ondersteuning de gemeente biedt. Deze procesregisseur let erop dat de plannen van aanpak ook worden uitgevoerd.

Welke rol spelen andere partijen binnen de gemeente? We weten dat sommige gedupeerden nu al hulp krijgen van Delft Support of Financiële Winkel. Wij mogen dit echter niet vooraf nagaan op grond van de AVG. Tijdens het eerste gesprek mogen we wel vragen of iemand wil vertellen of hij/zij begeleiding krijgt van andere partijen. Financiën Eind december 2020 kreeg de gemeente een voorschot voor: a) Het benaderen van gedupeerden (€ 380,- pp) b) Het opstellen van een plan van aanpak (€ 3.468,- pp) c) Werkelijk gemaakte kosten voor ondersteuning d) Nazorg. (€ 2.244,- pp) Voor de kosten van a, b en d ontvangt de gemeente een vast bedrag per persoon. Dit bedrag staat hierboven uitgesplitst. Delft kreeg een voorschot op basis van 57 gedupeerden. Bij de jaarrekening (SISA-bijlage) moeten we verantwoorden wat we hebben gedaan. De gemeente mag het geld besteden in 2021, 2022 en 2023. Inmiddels is duidelijk dat gemeenten ook kosten moeten maken voor de regie op het hele proces. Op verzoek van het Rijk heeft KPMG onderzoek gedaan naar de kosten die gemeenten maken om gedupeerden te ondersteunen. Na de zomer van 2021 laat het Rijk ons weten hoeveel geld zij beschikbaar zal stellen. Ook zal het Rijk ons dan laten weten hoe het geld beschikbaar wordt gesteld. Waarschijnlijk krijgen we opnieuw een voorschot waarover we bij de jaarrekening verantwoording moeten afleggen.

Bovenop de hierboven geschetste activiteiten komt er waarschijnlijk een budget voor een regiefunctie. Met het huidige voorschot starten we met het benaderen van ouders die € 30.000,- hebben ontvangen. Voor degenen die ondersteuning wensen zullen we na het eerste contact een plan van aanpak opstellen. Zo krijgen we inzicht in de ondersteuningsbehoefte die mensen hebben.

4/5

Datum

25-05-2021 Ons kenmerk

Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Delft,

4561349

M. Berger Loco-secretaris

B. Vollebregt Locoburgemeester 25-05-2021

5/5