2120410 College van B en W - voorgenomen besluit college inzake kapitaalstorting InnovationQuarter

Bestuur Besturing bezoekadres: Stationsplein 1 2611 BV Delft IBAN NL21 BNGH 0285 0017 87 t.n.v. gemeente Delft Internet www.delft.nl Telefoon 14015 Retouradres : Postbus 78, 2600 ME Delft

Gemeenteraad Delft

Datum

Onderwerp

18-05-2021

Voorgenomen besluit college inzake kapitaalstorting InnovationQuarter

Ons kenmerk

4553641 Uw brief van Uw kenmerk Bijlage

Geachte leden van de raad, Via deze brief informeren wij u over het voorgenomen besluit van het college om over te gaan tot een kapitaalstorting van €1.493.960,- in IQ Capital, het investeringsfonds van InnovationQuarter (IQ), waar de gemeente Delft reeds aandeelhouder van is. De bijdrage is een aanvullende kapitaalstorting. De storting zal in ruil gaan voor aandelen of een agio (meerwaarde huidige aandelen). De aanschaf van de aandelen of agio zal in de boeken van de gemeente terugkomen aan de activa kant van de balans, daar zal een aandelenkapitaal/agio post komen ter hoogte van het gestorte bedrag (bezit). In feite ruilt de gemeente het ene waardemiddel (geld) voor een ander waardemiddel (aandelen of agio). Hierdoor is het een financieringsvraagstuk en zijn er verder geen financiële consequenties voor de begroting. Het doen van een kapitaalstorting in een al bestaande deelneming valt onder de bevoegdheid van het college. Aangezien het om een substantieel bedrag gaat stellen wij u hierover graag op de hoogte, door middel van deze brief, en bieden u de gelegenheid om hierover desgewenst vragen te stellen. Voorstel fondsverhoging Het kabinet geeft in de Kamerbrief "Noodpakket banen en economie" van 28 augustus 2020 aan dat het extra gaat investeren in de economie om de negatieve gevolgen van de Corona crisis op te vangen.

In deze brief stelt het kabinet € 150 miljoen beschikbaar voor de versterking van het fondsvermogen van de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM's). Deze aanvullende financiering wordt enkel ter beschikking gesteld als de overige aandeelhouders het bedrag kunnen matchen. Het kabinet wil met het versterken van het fondsvermogen de ROM’s in staat stellen nieuwe financieringsrondes te doen om het eigen vermogen en daarmee de solvabiliteitspositie van veelal innovatieve mkb-ondernemingen in hun portefeuilles te versterken. De verwachting is dat veel mkb bedrijven die een Corona Overbruggingslening (COL) hebben ontvangen een tweede financieringsronde nodig hebben waardoor extra kapitaal nodig is om deze

Datum

18-05-2021 Ons kenmerk

4553641

investeringen te kunnen doen. Het kabinet wil een bedrag van in totaal 150 miljoen euro storten, verdeeld over de 8 ROM’s. In het geval van InnovationQuarter zou dit gezien aandeel Zuid-Holland in BNP gaan om ca €31,8 miljoen. Met de aanvulling van cofinanciering uit de regio gaat het om een fondsversterking van bijna €64 miljoen. In de bijlagen zijn de aankondigingsbrief van EZK en een daarop volgende brief vanuit de Provincie inclusief financiële verdeling per aandeelhouder bijgevoegd.

IQ Capital De aanvullende middelen worden toegevoegd aan het investeringsfonds IQ Capital. In bovengelegen figuur zijn de resultaten van dit fonds weergegeven sinds de oprichting in 2015. Gemeente Delft is aandeelhouder van de participatiemaatschappij (IQ) die dit investeringsfonds beheert. Momenteel (1 miljoen euro bij oprichting in 2015 en een aanvullende storting die bij oprichting reeds was vastgelegd) heeft gemeente Delft € 1.750.000,- geïnvesteerd. Verdeling bijdragen IQ Als het huidige percentage aandelen aangehouden wordt dan is de voorziene bijdrage van gemeente Delft € 1.493.960. Het hiernaast weergegeven schema geeft de bijdrage per aandeelhouder aan zoals deze vermeld staat in de brief van de provincie. Hieruit blijkt dat de provincie een lagere bijdrage levert dan hun aandelenpercentage (14 miljoen i.p.v. 21 miljoen), dit bedrag wordt gecompenseerd door gemeenten Rotterdam en Den-Haag die hun bijdrage verhogen. Hiermee wordt uiteindelijk het volledige bedrag aan cofinanciering opgehaald als de andere aandeelhouders hun bijdrage leveren. In de meest recente aandeelhoudersvergadering van IQ hebben alle aandeelhouders uitgesproken voornemens te zijn om hun aandeel voor de cofinanciering te leveren. Uiteraard wordt hierbij nog het voorbehoud gemaakt voor bestuurlijke besluitvorming.

Noodzaak Bij de oprichting van IQ in 2015 is een uitgebreid onderzoek gedaan naar het 2/6

Datum

18-05-2021 Ons kenmerk

4553641

economisch functioneren van Zuid-Holland. Hoewel dit economisch gezien de grootste regio van Nederland is qua BNP en veel belangrijke clusters herbergt, haperde de economie vooral op het gebied van vernieuwing en innovaties. Met andere woorden: veel oude economie en te weinig nieuwe economie. Een belangrijke oorzaak hiervoor was het gebruik aan durfkapitaal; investeringsfondsen die in jonge bedrijven en innovaties investeren. Om dit probleem aan te pakken heeft IQ de taak meegekregen van de aandeelhouders om te investeren in jonge, veelbelovende bedrijven met een positieve impact op economie en maatschappij. Hoewel we sindsdien zien dat dit een aanzuigende werking heeft gehad op privaat kapitaal (steeds meer private investeringsfondsen investeren in ZuidHolland), blijft het noodzakelijk dat er publieke middelen beschikbaar zijn voor risicovolle maar veelbelovende investeringen. De noodzaak tot verhoging van het fondsvermogen is aanwezig om twee hoofdredenen: 1. De prognose van IQ is dat het fondsvermogen met de huidige investeringssnelheid uiterlijk eind 2022 uitgeput is. Tegen die tijd zijn er nog onvoldoende deelnemingen verkocht om het fonds revolverend te laten opereren (dit houdt in dat de uitgaven gedekt kunnen worden met de inkomsten). Een kapitaalinjectie is nodig om door te kunnen gaan met investeren.

De Corona crisis zorgt voor een toegenomen financieringsbehoefte bij bedrijven waardoor het van wezenlijk economisch belang is dat IQ door kan blijven gaan met investeren (en met de voorgestelde kapitaalinjectie zelfs meer kan gaan investeren). 2. De verwachting van IQ is dat de hoogte van het investeringsbedrag per investering de komende jaren zal toenemen waardoor de bodem van het fonds sneller bereikt zal worden. Hier liggen twee redenen aan ten grondslag: a. Enerzijds omdat er behoefte is aan vervolginvesteringen in huidige portfoliobedrijven. Dit zijn in de regel hogere bedragen dan de initiële investeringen waardoor het fonds sneller uitgeput raakt. Vervolginvesteringen hebben vaak een grotere omvang omdat het om financiering van een volgende stap in de groei van een bedrijf gaat, hier gaat meer kapitaal mee gemoeid. b. Anderzijds omdat IQ zich meer wil richten op deep tech bedrijven (die tevens veel in Delft zitten). Deep tech bedrijven zijn bedrijven die hun bedrijfsmodel baseren op complexe wetenschappelijke of technische kennis, denk hierbij aan quantum. De ontwikkeling van een product duurt daarom aanzienlijk langer dan bij minder complexe technologie zoals een app. IQ heeft gekozen voor deze focus omdat met name investeringen in deep tech een hoog risico hebben vanwege de lange ontwikkeltijd en grote kapitaalbehoefte in een vroege fase van het bedrijf.

Private investeerders zijn daarom terughoudend waardoor bedrijven moeilijk kunnen opschalen. Dit is één van de redenen waarom Nederland relatief weinig succesvolle (technologische) scale-ups kent.

3/6

Datum

18-05-2021 Ons kenmerk

4553641

Impact IQ Capital op Delft Zoals eerder vermeld heeft gemeente Delft momenteel 1,75 miljoen euro geïnvesteerd in IQ Capital. Naastgelegen figuur geeft de investeringen in Delftse bedrijven weer. Bijna 6,5 miljoen direct geïnvesteerd en daarmee bijna 8 miljoen privaat kapitaal aangetrokken. Wanneer je alleen naar de inleg van Delft kijkt (1,75 miljoen euro), dan is de totale investering in Delft een factor 8 groter. Deze investeringen zijn essentieel voor startups met een grote kapitaalbehoefte om te kunnen groeien. Deze investeringen zorgen direct voor de groei van werkgelegenheid in Delft. De figuren laten duidelijk zien dat IQ fors investeert in Delft met de middelen die zij ter beschikking hebben. Een fondsverhoging zal het aantal investeringen nog verder doen toenemen (en daarmee ook de werkgelegenheid). De verschoven focus op deep tech bedrijven zal naar alle waarschijnlijk de balans nog meer in het voordeel van Delft doen omslaan vanwege de grote concentratie deep tech bedrijven in Delft.

Argumenten De financiële positie van gemeente Delft is uitdagend waardoor elke investering goed afgewogen moet worden. Alles overziend hebben we besloten om in te stemmen met het verzoek tot fondsverhoging. Hierbij zijn de volgende besluiten doorslaggevend:  Zonder fondsverhoging is IQ Capital eind 2022 uitgeput en is er geen mogelijkheid meer om bedrijven van (aanvullend) kapitaal te voorzien. Met name voor bedrijven die een vervolgfinanciering van de COL nodig hebben kan dit problematisch zijn. Dit remt het economisch herstel na de Corona crisis waardoor het van groot economisch belang is dat bedrijven kunnen blijven groeien.  IQ Capital is een zeer actieve investeerder in Delft. Wanneer we de huidige investeringsvolumes aanhouden zal de extra investering van circa 1,5 miljoen euro kunnen leiden tot meer dan 12 miljoen euro 4/6

Datum

18-05-2021 Ons kenmerk

4553641



aan investeringen in Delft. Dit geeft een forse impuls aan de bedrijvigheid en werkgelegenheid in Delft en de regio. De verschuivende focus naar deep tech sluit goed aan op de economische structuur van Delft. In Delft zijn veel deep tech bedrijven gevestigd, die bij herhaling aangeven dat het lastig is om voldoende financiering aan te trekken. IQ Capital voorziet hiermee in een sterke (Delftse) behoefte.

Financiën De volgende financiële aspecten verdienen aandacht:  De kapitaalstorting wordt vormgegeven als uitgifte van nieuwe aandelen of als een agiostorting. In beide gevallen gaat het om een financieringsvraagstuk. Het is hoe dan ook een voorwaarde voor de gemeente dat één van deze vormen gekozen wordt zodat de activa kant van de balans verhoogd kan worden met hetzelfde bedrag als de storting.  Bij uitgifte van nieuwe aandelen zullen de verhoudingen gaan schuiven. De belangen van EZK, Rotterdam en Den-Haag worden groter ten koste van de provincie en de overige aandeelhouders. Voor de gemeente is een eventuele verwatering geen problematisch punt aangezien de waarde van de aandelen die in bezit zijn hetzelfde blijft.  Bij deze financieringsvraag wordt geen rekening gehouden met toekomstig dividend. IQ Capital is ingericht als revolverend fonds, de opbrengsten worden gebruikt om opnieuw te investeren. Er is wel een kans dat er een keer een grote financiële klapper gemaakt wordt waardoor het mogelijk is om dividend uit te keren. Dit wordt dan als een incidentele meevaller ingeboekt.  Vanwege de gunstige rentestand heeft de financiering geen renteeffect of andere financiële gevolgen indien de financiële bijdrage van de gemeente geleend moeten worden.  Afsluitend wordt het risico toegelicht. Bij investeren bestaat altijd een kans dat investeringen niet terugverdiend worden.

IQ heeft hiervoor een uitgebreid beoordelings- en controlesysteem ontwikkeld. De meerjarige prognose is positief. Hoewel enkele bedrijven niet goed draaien, groeit het merendeel van de bedrijven waarin geïnvesteerd is waardoor een succesvolle verkoop van de investering te verwachten is. Wel is het zo dat het fonds sinds de start verlies draait aangezien er meer geïnvesteerd wordt dan verkocht kan worden (maar dit is te verwachten bij een opstartend fonds). Vanwege de huidige positieve meerjarige prognose wordt het risico op afwaardering klein geschat. Proces De aankoop van aandelen in een reeds bestaande deelneming is formeel niet gebonden aan de wensen- en bedenkingenprocedure van artikel 160 Gemeentewet, maar gelet op de omvang en waarde van het pakket achten wij het raadzaam dit besluit vooraf ter kennisneming aan uw raad voor te leggen zodat u desgewenst vragen kunt stellen. Dit doen wij door middel van deze raadsbrief. Tot slot Mocht u over dit onderwerp in gesprek willen gaan, dan verzoeken wij u om dit uiterlijk in de vergadering van 24 juni te doen. Begin juli dienen de aandeelhouders hun besluit namelijk formeel kenbaar te maken. Indien dit 5/6

Datum

18-05-2021 Ons kenmerk

4553641

onderwerp geagendeerd wordt, dan zal het college na die raadsvergadering (maar uiterlijk 29 juni) een definitief besluit nemen, na het in overweging nemen van de uitkomsten van het debat. We hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M. Berger Loco-secretaris

L. Harpe Loco-burgemeester 20-05-2021

6/6