2119368 Voorstel van het college aan de raad inzake vaststellen nota Kostenverhaal 2021

Raadsvoorstel Aan de gemeenteraad Van Datum Pfh. Steller tel.nr. e-mail Registratie nr. BBV

: college van B&W : 11-05-2021 : wethouder Huijsmans : Jiri van den Berg : 0652739378 : jivdberg@delft.nl : 4553258 : 4553231

Onderwerp : Voorstel van het college aan de raad inzake het vaststellen van de Nota Kostenverhaal 2021 en bijbehorende besluiten Gevraagde beslissing: 1. De Nota Kostenverhaal 2021 integraal vast te stellen met specifiek de volgende punten: a. Maatregelen in de vergroting van de rioleringscapaciteit in Delft, welke direct gevolg zijn van de uitbreidingsopgave, aan te merken als bovenwijkse voorzieningen; b. Het vragen van een financiële bijdrage voor ruimtelijke ontwikkelingen aan private initiatiefnemers van nieuwbouwprojecten van € 15 per m2 brutovloeroppervlak (BVO) woningequivalent als basisbedrag, inclusief de correctiefactoren voor specfieke vastgoedtypen zoals opgenomen in de nota; c. Het instellen van een bestemmingsreserve “Kostenverhaal bovenwijkse voorzieningen en bijdrage ruimtelijke ontwikkeling” voor de ontvangen financiële bijdragen van private initiatiefnemers en eventuele voeding van gemeentelijke middelen ten behoeve van ruimtelijke ontwikkelingen. Samenvatting In deze nota leggen we de Delftse werkwijze van het verhalen van gemeentelijke kosten bij ruimtelijke ontwikkelingen vast. Niet eerder heeft de gemeente de werkwijze en het proces rondom kostenverhaal integraal vastgelegd. Dit is wenselijk omdat kostenverhaal wettelijk verplicht is en een kader, in de vorm van een nota, meer transparantie biedt over de methodiek en de te verhalen kosten.

Daarnaast komt de nota op het juiste moment aangezien Delft aan de vooravond staat van de verstedelijkingsopgave 2040 zoals opgenomen in de Omgevingsvisie. Verschillende partijen, waaronder de gemeente zelf, investeren in het toekomstbestendig maken van Delft. Denk aan woningbouw, voorzieningen, bereikbaarheid, energietransitie, groenvoorzieningen, civiele constructies en klimaatadaptatie. De gemeente zal daarbij het merendeel van de gebiedsoverstijgende opgave gaan bekostigen. Met een nota kostenverhaal is het beter mogelijk om ook private partijen bij de nieuwbouw, die profiteren van de gemeentelijke investeringen in de verstedelijkingsopgave, te vragen om een financiële bijdrage. Daarmee draagt iedereen bij aan de verstedelijkingsopgave. 1. Aanleiding De raad heeft het college opgedragen (Motie M20190627.5.1.1) om met een voorstel te komen hoe private initiatiefnemers van nieuwbouwprojecten verplicht kunnen worden financieel bij te

dragen aan het substantieel vergroten van de oppervlakte en de kwaliteit van het openbaar groen in Delft. Bij de vorige begroting is aangegeven dat in Q3 2020 een nota “Buitenplanse Kosten” naar de raad wordt gestuurd als invulling hiervan. Deze concept nota is inmiddels qua naamgeving aangepast (en qua inhoud verbreed) naar een nota ‘Kostenverhaal’. Op 15 december 2020 hebben we het uitstel van deze nota aan u verzonden, met de verwachting dat de nota uiterlijk in Q2 2021 in de raad besproken kan worden. Bij deze voldoen we aan onze toezegging. 2. Bevoegdheid De gemeente is op grond van de Wro verplicht tot kostenverhaal. Het vaststellen van beleidskaders daarbij is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Binnen de vastgestelde kaders zal het college vervolgens invulling geven aan het gemeentelijk kostenverhaal. Uiteraard vormt de huidige wetgeving (Wet ruimtelijke ordening) in principe de basis voor het kostenverhaal. Projectspecifieke kosten, zoals gemeentelijke plankosten, worden daarbij altijd verhaald. Echter met betrekking tot het aanwijzen van bovenwijkse voorzieningen en het vragen / afdwingen van een financiële bijdrage voor ruimtelijke ontwikkelingen aan private partijen is sprake van beleidskeuzes. Beleidskeuzes die door de gemeenteraad moeten worden vastgesteld alvorens uitvoering in de praktijk kan plaatsvinden. 3.

Historie / relatie met eerdere besluiten/ proces Op basis van de hiervoor geschetste aanleiding is een traject doorlopen om te komen tot een kader waarbinnen gemeentelijke kosten worden verhaald bij initiatiefnemers van nieuwbouwprojecten. Hiervoor zijn nog geen eerdere besluiten genomen door de gemeenteraad. In de huidige praktijk worden kosten door de gemeente anterieur verhaald (bevoegdheid college) op private initatiefnemers. Dit zonder gebruik te maken van de mogelijkheid om bij élk ruimtelijk project (met bestemmingswijziging én waarbij sprake is van een aangewezen bouwplan) kosten voor gebiedsoverstijgende investeringen te verhalen. Dat wordt nu mogelijk gemaakt met deze nota. In de nota wordt hierbij onderscheid gemaakt tussen bovenwijkse voorzieningen en bijdrage ruimtelijke ontwikkeling. Bovenwijkse voorzieningen moeten worden verhaald vanwege het causaal verband (op basis van de wettelijke criteria profijt, toerekenbaarheid en proportionaliteit). Een bijdrage ruimtelijke ontwikkeling kan worden verhaald, mits sprake is van een onderbouwing in de Omgevingsvisie (“functionele samenhang”). Voor het verhalen van gebiedsoverstijgende kosten wordt gebruik gemaakt van de investeringsverwachtingen die zijn verbonden aan onder andere de Ontwerp Omgevingsvisie Delft 2040, het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 en de Agenda en het Fonds Delft 2040.

De raad neemt hierover later aparte investeringsbesluiten, zodra aan de orde. 4. Wat willen we bereiken? (Beoogd effect) Met de Nota Kostenverhaal leggen we de gemeentelijke werkwijze vast rondom het kostenverhaal. Op die manier wordt voor iedereen duidelijk op welke wijze moet worden gehandeld bij kostenverhaal en is sprake van transparantie over de te verhalen kosten en bedragen bij nieuwbouw ontwikkelingen. Het gaat met deze nota ook om toepassing van een wettelijke verplichting, die door de gemeente nader ingevuld moet worden. De gemeente anticipeert ook op de wettelijke mogelijkheden voor het kostenverhaal onder de nieuwe Omgevingswet (bijdrage ruimtelijke ordening). De te ontvangen bijdragen worden daarbij gestort in een bestemmingsreserve, van waaruit gemeentelijke projecten die voldoen aan de criteria later een bijdrage kunnen

ontvangen. Hiermee worden gemeentelijke investeringen ook gedeeltelijk gedekt door bijdragen vanuit nieuwbouw ontwikkelingen. 5. Wat gaan we daarvoor doen? (Oplossingsrichtingen / kanttekeningen) Naast te verhalen investeringen op projectniveau, gaat het om gebiedsoverstijgende investeringen. De Nota Kostenverhaal is namelijk ook opgesteld in het kader van de Delftse verstedelijkingsopgave tot 2040. Die opgave is groot en complex waarbij zowel nieuwe gebiedsontwikkelingen als de bestaande stad profijt zullen ondervinden. De stelling van de gemeente is daarom dat nieuwe gebiedsontwikkelingen waar mogelijk ook financieel gaan bijdragen aan de verstedelijkingsopgave. De verstedelijkingsopgave in Delft heeft betrekking op de woningbouwopgave (verdichting), met daaraan gekoppeld bereikbaarheid, mobiliteitstransitie, voorzieningen, duurzaamheid én de verbetering van de omgevingskwaliteit. De gemeenteraad van Delft heeft eerder de motie “Huisje, boompje…” aangenomen voor de uitbreiding én kwaliteitsverbetering van de groenvoorzieningen in de stad. Deze nota is daarmee breder dan de reikwijdte van de motie. Doel van deze motie en de nota is de verbetering van de leefbaarheid van de stad Delft, die door verschillende ruimtelijke ontwikkelingen en verdichting onder druk staat. Om de kwaliteit in Delft op peil te houden, zullen investeringen nodig zijn.

De gemeente Delft zal als trekker van deze maatschappelijke opgave een groot deel hiervan gaan bekostigen. Maar aangezien private partijen ook profijt gaan krijgen van deze investeringen, zullen wij waar mogelijk ook hen om een bijdrage vragen. Kortom, iedereen in Delft draagt bij aan de verstedelijkingsopgave 2040. De nota Kostenverhaal is onderdeel van het gemeentelijk omgevingsbeleid. Het maakt deel uit van het geheel van visies, kaders en beleid over de fysieke leefomgeving, zoals bedoeld in de Wet ruimtelijke ordening (Wro). In de Nota wordt waar mogelijk geanticipeerd op de Omgevingswet die in 2022 in werking treedt. De nota wordt daarom periodiek geactualiseerd, zodat aansluiting op de Omgevingswet en de verstedelijkingsopgave 2040 wordt gewaarborgd en actuele ontwikkelingen kunnen worden meegenomen. 6. Wat mag het kosten? (Financiële paragraaf ) De Nota Kostenverhaal vormt de basis voor het verhalen van gemeentelijke kosten. Binnenplanse kosten en plankosten worden direct toegerekend aan het complex van het betreffende project. Voor het innen van de bijdrage bovenwijkse voorzieningen en de bijdrage ruimtelijke ontwikkeling is echter een bestemmingsreserve nodig. De oprichting van deze bestemmingsreserve vormt onderdeel van dit raadsvoorstel.

De nieuwe bestemmingsreserve “Kostenverhaal bovenwijkse voorzieningen en bijdrage ruimtelijke ontwikkeling” zal worden gevoed door financiële bijdragen van marktpartijen en particuliere initiatiefnemers, die in de (anterieure) exploitatieovereenkomsten overeen worden gekomen, op basis van de Nota Kostenverhaal. De bestemmingsreserve wordt eventueel ook aangevuld met gemeentelijke middelen (winstbestemming gemeentelijke grondexploitaties). De inkomsten zullen worden aangewend voor bovenwijkse voorzieningen en investeringen in de ruimtelijke ontwikkeling van Delft. Het doel van de reserve is: ‘middels kostenverhaal zal de gemeente bijdragen ontvangen voor beoogde investeringen in de stad. Deze reserve is bedoeld om deze bijdragen vast te houden en te verrekenen. De ontvangen bijdragen zullen in deze reserve worden gestort en na een investeringsbeslissing worden overgeheveld, als dekking, naar de concrete investeringsprojecten.’ De looptijd van de reserve is, in lijn met de looptijd van de omgevingsvisie, tot 2040. De reserve start op € 0 en zal zich de komende jaren gaan vullen met bijdragen. Hiermee wijkt deze reserve af van de klassieke reserve, waarbij er al zicht is op

de cashflow. Er is derhalve nog geen bestedingsplan, dit zal de komende jaren in de reguliere P&C-cyclus worden opgewerkt en geactualiseerd, naar mate er een beeld ontstaat ten aanzien van gebiedsontwikkelingen en de ontwikkeling van de stad. De specifieke inkomsten voor de bovenwijkse voorziening worden in het bestedingsplan apart benoemd en exclusief aangemerkt voor dekking van deze specifieke investeringen. Andere onttrekkingen zijn enkel bedoeld voor investeringen die zijn opgenomen in de nota kostenverhaal. In de jaarlijkse P&C cyclus wordt de stand van deze bestemmingsreserve, de bijdragen aan en de uitkeringen uit, gegeven. De bestemmingsreserve is bedoeld om uitgaven te doen volgens de doelomschrijving van die reserve. Indien sprake is van een voornemen tot uitkering uit deze bestemmingsreserve, moet hiervoor eerst een voorstel aan de raad worden gedaan. 7. Communicatie Ontwikkelende partijen in Delft hebben een aankondigingsbrief ontvangen na het collegebesluit. Partijen die in gesprek zijn met de gemeente over een anterieure overeenkomst worden apart geïnformeerd. De nota wordt gepubliceerd op het RIS. Verdere publicatie is niet verplicht noch nodig. 8. Verdere procedure De nota kostenverhaal treedt direct in werking na vaststelling door de gemeenteraad.

De opgenomen werkwijze wordt vanaf dan gehanteerd voor alle projecten waarvoor nog geen bindende afspraken zijn gemaakt. Wij gaan ervan uit dat wij, met vaststelling van de Nota Kostenverhaal 2021, invulling hebben gegeven aan motie M20190627.5.1.1. Naar aanleiding daarvan beschouwen wij motie M20190627.5.1.1 als afgedaan. Bijlagen:  Nota Kostenverhaal Delft 2021  Vraag & Antwoord Nota Kostenverhaal Delft 2021 Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M. Berger Loco-secretaris

B. Vollebregt Locoburgemeester