2114284 Stadsbouwmeester - WarmtelinQ en warmtenet bovengrondse voorzieningen

WarmtelinQ en warmtenet: Bovengrondse voorzieningen

stadsbouwmeester tako postma Delft, 9 april 2021

Geachte leden van de raad, Naar aanleiding van de voortgangsnotitie WarmtelinQ dd. 23 maart 2021 hebt u mij verzocht een advies te geven over het bovengrondse deel van het warmtenet. Zoals de voortgangsnotitie van het college helder aangeeft, leidt de aanleg van de WarmtelinQ (vergunning gecoördineerd door de provincie) en het warmtenet tot beperkingen van bouw- en plantmogelijkheden in de toekomst. Deze zijn helder geformuleerd en door de aanleg in of naast de bestaande kabel- en leidingstrook, zullen deze geen al te grote invloed hebben. Voor de aanleg van de WarmtelinQ moeten een flink aantal bomen gekapt worden. Er is voorzien in terugplant, niet met méér bomen, maar wel met meer bosplantsoen.

Gebouwen

Bij de aanleg van zo’n warmtenet horen een aantal voorzieningen die de notitie ook benoemt: 1. Voor de WarmtelinQ gaat dit specifiek om een pompstation (kruising Kruithuisweg/Laan der Verenigde Naties), waarvoor een principe goedkeuring van de Adviscommissie Ruimtelijke Kwaliteit is verleend en de omgevingsvergunning in de nabije toekomst wordt aangevraagd. 2. Vergroting (en verplaatsing) van het trafostation in Tanthof wordt hierdoor versneld nodig, maar zou in de toekomst toch nodig zijn. Ook dit betreft een fors gebouw, waarvoor een locatie moet worden gezocht in de nabijheid van de Kruithuisweg. 3. Voor de verbinding van WarmtelinQ en het warmtenet is een WarmteOverdrachtStation met Hulpwamtecentrale voorzien, nabij de plek waar de twee netten elkaar kruisen. Dit betreft een fors technisch gebouw (tot 700 m2 grondvlak), dat op een kwetsbare plek in de stad moet worden ingepast. Een besluit over de plaats ervan zal snel moeten worden genomen, omdat verplaatsing van de aansluiting op de netten zal leiden tot significante meerkosten. 4. Om het warmtenet aan te sluiten op de Geothermie in de TU-wijk is een WarmtePompCentrale nodig. Het ziet ernaar uit dat Engie en de TU daarvoor een geschikte plaats gevonden hebben. 5. Voor de aansluiting van de woningen op de warmtenetten zijn daarnaast kleinere gebouwde voorzieningen nodig.

Formaat en aantal zijn onderwerp van technisch onderzoek. Er wordt gesproken over gebouwen ter grootte van een garagebox per x-honderd woningen (als 15.000 woningen worden aangesloten, betreft dit dus een groot aantal voorzieningen). Het is een project dat, mede door zijn omvang en de sturing vanuit hogere overheden, vooral gestuurd wordt door technische mogelijkheden en beperkingen. Dat leidt tot de volgende adviezen:

1

Advies Gebouwen Warmtenetten

stadsbouwmeester@Delft.nl

Communiceer met positieve energie

Als de stadsbouwmeester dat al ervaart, zullen ook burgers het gevoel hebben dat zij de gevolgen van het aanleggen van deze warmtenetten nauwelijks kunnen overzien en er ook weinig invloed op hebben. Dat mag geen reden zijn er niet goed over te communiceren, waarbij uiteraard ook heel duidelijk moet worden wat als informatie gedeeld wordt en waar invloed op kan worden uitgeoefend. De aanleg van de netten is nu nog een abstract project, maar door bomenkap en forse bovengrondse gebouwen wordt het tastbaar op een manier die niet de positieve betrokkenheid genereert, die nodig is om uiteindelijk vol overtuiging huishoudens op deze hedendaagse warmtevoorziening aan te sluiten.

Gevecht om de ruimte

Voor de locatiekeuze van het trafostation en de WOS/HWC is een goed afwegingskader nodig, waar ambtelijk terecht veel aandacht aan wordt besteed. Het wordt een keus voor de minst slechte plek, want niemand zal blij zijn met zo’n gebouw in zijn voor- of achtertuin. Koppeling aan een nieuwbouwontwikkeling zou daarom voor de hand liggen, maar ook die liggen vrijwel altijd in een dicht bebouwde omgeving. Het is een heel lastig vraagstuk, waar ik uw raad uiteraard graag nader over adviseer als het aan de orde is. Participatie bij deze keuze zou kunnen ontaarden in een “gevecht tussen buurten”, dat lijkt mij zeer ongewenst.

Ruimte voor groene inpassing

Door de technische benadering van het grote project bestaat (ook bij partners) de neiging om de gebouwen als op te lossen technische problemen te zien. Het is essentieel dat er voldoende budget gereserveerd wordt voor de ruimtelijke inpassing van de gebouwen. Daarbij gaat het zowel om vormgeving van de gebouwen als om de inrichting (niet alleen straatwerk maar ook beplanting) van de ruimte eromheen. Hierover is zeker overleg met de omgeving mogelijk en belangrijk. Ik pleit niet voor een huisstijl van de gebouwen, maar juist om de ruimte om deze op een zorgvuldige manier te ontwerpen in relatie met de omgeving. Vooral ook omdat het grote gebouwen zijn (700 m2 is even groot als 12 gezinswoningen). Daarbij kan ook aandacht besteed worden aan de betekenis van de gebouwen: De hedendaagse techniek maakt niet echt zichtbaar wat er gebeurt, maar door middel van displays kan dat bijvoorbeeld wel en daarbij kan betrokkenheid bij deze gemeenschappelijke vorm van warmtevoorziening vergoot worden.

Oproep tot slimmer installeren

Voor alle bovengrondse voorzieningen geldt dat de techniek voortschrijdt. De focus van de partners van de gemeente ligt echter op het leveren van energie(warmte). Het zou dus echt een kans zijn om de knappe koppen van de TU uit te dagen om ons te helpen de techniek in de woonomgeving in te passen. Daarbij kan gedacht worden aan ontwerpwedstrijd voor de inpassing van de gebouwen. Maar het is nog belangrijker om studenten en onderzoekers te betrekken om de werktuigbouwkundige installaties slimmer te engineeren, zodat met name de vele kleine energiegebouwen straks geen sta in de weg worden in de openbare ruimte. Wellicht kunnen ze door toepassing van nieuwe technieken energiezuiniger ondergronds, of bijvoorbeeld in bestaande gebouwen worden ingepast. Kan de raad hiertoe een oproep doen?

2

Advies Gebouwen Warmtenetten

stadsbouwmeester@Delft.nl