2112242 Diverse belangenverenigingen - Rode Loper

Commissie Behoud Stadsschoon, MENSenSTRAAT, Fietsersbond Delft e.o., de belangenverenigingen Binnenstad Noord, De Oude en De Nieuwe Delf, en Zuidpoort p/a Rietveld 15 2611 LG Delft bestuur@binnenstadnoord.nl

Aan: Het college van burgemeester en wethouders van Delft I.a.a: De gemeenteraad van Delft De Adviescommissie Omgevingskwaliteit van de gemeente Delft De Afdeling Erfgoed Delft van de gemeente Delft De Stadbouwmeester van de gemeente Delft

Delft, 26 maart 2021 Kenmerk: Onderwerp:

BBN2021-6 Rode Loper

Geachte college, Op maandag 1 maart liet u het herinrichtingsplan voor de Oude Langendijk (digitaal) aan de stad presenteren. Dat plan is gebaseerd op een oorspronkelijk schetsontwerp van de Stichting Centrum Management Delft (SCMD). De presentatie stelde ons niet alleen zeer teleur, wij voelen ons ook tekort gedaan Voor de duidelijkheid. Ook wij zijn grote voorstander van een kwaliteitsimpuls voor de entree(s) naar de binnenstad (de Rode Loper). Wij hebben echter moeten constateren dat het voorliggende ontwerp dit jammer genoeg niet gaat brengen. Wij zullen dat hieronder toelichten. Allereerst onze kanttekeningen bij de procedure, daarna de inhoudelijke kanttekeningen. Wij sluiten af met een voorstel voor een alternatief wegprofiel dat naar onze mening wel de gewenste kwaliteitsimpuls zal brengen. Procedureel Het oorspronkelijke SCMD-plan is besproken in de commissie Ruimte en verkeer van 14 december 2017. Er was veel commentaar op het plan, zowel van de zijde van de insprekers als van de raad. Het commentaar betrof zowel de inhoudelijke kant als het feit dat de participatieprocedure Delfts Doen niet was gevolgd. Daarop besloot Wethouder Harpe dat de gemeente de regie van het project over zou nemen.

Op 24 april 2018 heeft er onder leiding van de gemeentelijke projectleider een participatiebijeenkomst plaatsgevonden waarbij alle betrokkenen, waaronder wij allen, hun visie en bezwaren op het project konden geven. Sindsdien heeft geen van ons meer iets van de gemeente 1

vernomen, tot de uitnodiging voor de presentatie van het plan op 1 maart. Ook door de gemeente is nadat de gemeente de regie overnam Delfts Doen niet gevolgd. Hierbij moet aangetekend worden dat geen enkel door ons in 2018 geuit bezwaar of gedane suggestie in het ontwerp is verwerkt. Tijdens de presentatie konden via een chatfunctie vragen gesteld worden, discussie was niet mogelijk. Op een deel van de gestelde vragen werd een reactie gegeven. Tijdens de presentatie werd in het geheel geen aandacht besteed aan het complexe knooppunt Markt, Koornmarkt en Wijnhaven en de doorzetting van de route in de Peperstaat en verder. Kort na de presentatie (op 11 maart) heeft u een omgevingsvergunningsaanvraag ingediend waarin dit knooppunt tot onze grote verbazing wel is opgenomen. Dit is een onbehoorlijke gang van zaken – opnieuw volkomen in strijd met de normen die de gemeente zichzelf stelt met Delfts Doen, mede gezien het feit dat de hierin getoonde inrichting van de Koornmarkt vooruit loopt op een eventueel besluit om de Koornmarkt onderdeel te laten zijn van het autoluwplusgebied. Bij de presentatie van het plan op 1 maart verklaarde een vertegenwoordiger van de SCMD “dat het plan gedragen wordt door de bewoners van de binnenstad”. Het doel van de SCMD is het verbeteren van het economisch functioneren van de binnenstad van Delft.

De SCMD vertegenwoordigt niet de bewoners van de binnenstad. En ook niet degenen die door de binnenstad heen fietsen. En ook niet de voetgangers in de binnenstad. En ook niet de cultuurhistorische waarde van de binnenstad. Het plan wordt dus niet breed gedragen door andere belangen in de binnenstad. Inhoudelijk Het ontwerp van de Oude Langedijk wordt gekenmerkt door een kadestrook van 1,5 m, een wegstrook van 3 meter en een voetgangersstrook van 3,55 meter, zonder een harde scheiding tussen rijstrook en voetgangersstrook. Bij de presentatie werd als motivatie hiervoor gegeven dat deze indeling overeenkomt met die van andere grachten in de binnenstad zoals Hippolytusbuurt en Voldersgracht. Deze vergelijking gaat niet op omdat over de Oude Langendijk zoals ook in het MPD is vastgesteld een hoofdfietsroute in twee richtingen loopt en over die andere grachten niet. Deze hoofdfietsroute loopt van Koepoortbrug naar Phoenixstraat. Op deze route rijden dagelijks meer dan 10.000 fietsen, e-fietsen, bromfietsen, scooters en speed pedelecs. Er geldt een maximum snelheid van 30 km/uur. Voor deze oost-westroute is geen alternatief beschikbaar in de binnenstad. Dit maakt de Oude Langendijk uniek.

Op de wegstrook rijden ook nog vrachtwagens, bestelbusjes, personenauto’s en andere motorvoertuigen, alle mèt ontheffing in één richting (oost-west), alsmede de Delfthopper in twee richtingen – naast de hierboven al genoemde dagelijkse 10.000 fietsen, e-fietsen, bromfietsen, scooters en speed pedelecs met een bijbehorende maximaal toegestane snelheid van 30 km/uur (in de praktijk vaak meer). De wegstrook is in het ontwerp 2,80 meter breed. Volgens de normen van de CROW is deze vergelijkbaar met een smal twee richtingen fietspad, waarop geen brommers mogen en waarop minder dan 3000 fietsers per dag rijden. De rijstrook is dus te smal voor dit verkeersaanbod. Van het ontwerp maakt een kadestrook deel uit van 1,5 meter. Hier zijn gedacht bomen, enkele groenstroken, lantarenpalen, bankjes, afvalbakken en – haaks op de rijrichting- nietjes voor het stallen van fietsen. Fietsen zijn 1,8 meter lang – meer dan 1,5 meter dus. Ook de bomen en lantarenpalen bieden net als elders in de binnenstad een ‘prima’ mogelijkheid om de fiets tegen - en aan vast te zetten en die vele fietsen zullen dan uitsteken over de toch al te smalle rijstrook. Om bij de bankjes te komen zal de (argeloze) voetganger het drukke fiets- en ander verkeer op de rijstrook moeten kruisen met grote kans op ongelukken. Ook de afvalbakken in de straat zijn in de kadestrook gepland.

Hierdoor zal het winkelend publiek dus altijd de rijstrook moeten oversteken om iets in een prullenbak weg te kunnen gooien. Het 2

gesuggereerde gebruik van de kadestrook is daarom onrealistisch qua maatvoering en qua veiligheidsbeleving onverantwoord. De voorgestelde voetgangersstrook is 3,55 meter breed. In praktijk zal deze veel smaller zijn. Langs de gevel zijn volgens de APV winkeluitstallingen en terrasuitstallingen van max. 1 meter toegestaan. Deze ruimte gaat dus af van de voetgangersstrook. De geplande strook van 1 meter voor stoepverharding op gelijk niveau met de overige bestrating wijst daar ook op. Op de voetgangersstrook zullen ook met enige regelmaat vrachtwagens, bestelbusjes, personenauto’s en bezorgscooters staan voor laden en lossen. Dit maakt de beschikbare ruimte voor de voetgangers minder en zal aanleiding geven tot onveilige situaties en zal het zicht hinderen bij het kruisen van de wegstrook naar de kadestrook. Bij het kruisen speelt ook een belangrijke rol het vaak grote snelheidverschil van voetgangers met de fietsers, bromfietsers en scooters, hetgeen nog versterkt wordt doordat het tweerichtingsverkeer betreft. In het ontwerp komt de halteplaats voor de Delfthopper niet meer voor, blijkbaar is deze vooruitlopend op een discussie en formele beslissing over de Delfthopper wel-of- niet op de Oude Langendijk of overige binnenstad reeds geschrapt. Dat vinden we onacceptabel: de Delfthopper is een belangrijke schakel in het openbaar vervoer in de binnenstad.

De scheiding tussen de voetgangersstrook en de wegstrook zonder enige niveauverschil is niet hard. Dat zal leiden tot voetgangers die het onderscheid niet goed zien en gedachteloos de rijstrook op lopen, en daar geconfronteerd worden met doorrijdende fietsen, scooters en brommers. Voor fietsers kan trouwens hetzelfde gelden! Dit zal ook leiden tot laden en lossen van vrachtauto’s, bestelbusjes en personenauto’s op de rijstrook, want dit is toegestaan, tenzij een stopverbod wordt ingesteld. Dit leidt tot versmalling of blokkade van de rijstrook voor het overige verkeer. Iedereen zal toch proberen zijn weg te vervolgen, al dan niet over de voetgangersstrook. Dit geeft aanleiding tot onduidelijke en daardoor gevaarlijke situaties voor de fietsers en in het bijzonder de voetgangers. Zie ook onderstaande afbeelding De gewenste inrichting: Links de theorie en rechts de praktijk.

De gewenste inrichting volgens het voorliggende ontwerp: Links de theorie en rechts de praktijk Bij de kruising met de Jacob Gerritstraat en de Markt is een oversteekmogelijkheid voor voetgangers gepland. Niet door middel van een voetgangersoversteekplaats, ook wel VOP of zebra genoemd, maar door fantasieverharding in de wegstrook van de Oude Langendijk. Bij de presentatie werd als motivatie hiervoor gegeven dat een gewone zebra onveilig en juridisch niet toegestaan is. Het laatste is onjuist. Waarom een gewone zebra hier onveilig zou zijn (dus: onveiliger dan géén zebra?) werd niet duidelijk. De 3

kruising kan en dient ons inziens uitgevoerd te zijn als een zebra op plateau; een plateau om de zichtbaarheid van de zebra te vergroten en om de snelheid van het verkeer te drukken. De aansluiting met Koornmarkt en Wijnhaven is in de presentatie op 1 maart niet aan de orde geweest en deze is alleen af te lezen uit de recent ingediende omgevingsvergunningaanvraag, waardoor belangrijke informatie ontbreekt. Over de verdere aansluiting met de Peperstraat wordt met geen woord gerept. Bij de overgang van de Oude Langendijk naar Koornmarkt en Wijnhaven wordt de wegstrook weer in het midden gelegd. Dit betekent dat de voetgangers van de Oude Langendijk naar Wijnhaven, Koornmarkt westzijde en Peperstraat (en vice versa) de drukke verkeerstroom van en naar Oude Langedijk moeten oversteken, hetgeen gevaarlijke situaties geeft, zeker zonder zebra. Al zou de Koornmarkt onderdeel gaan uitmaken van het autoluwplusgebied, dan zal de autoverkeerstroom nauwelijks minder worden. Deze verkeerstroom pas niet in het als autoluwplus gedachte ontwerp en zal valse verwachtingen scheppen bij de andere verkeersdeelnemers en zo leiden tot frustratie en gevaarlijke situaties. De haakse bochten zullen bovendien door fietsers worden afgesneden, wat de situatie alleen nog meer onveilig maakt.

Aanluiting Oude Langendijk met Koornmakrt en Wijnhaven volgens omgevingsvergunningaanvraag De zeer schetsmatige aanduiding in de omgevingsvergunningaanvraag roept ook de vraag op waar de historische stoepen van de Koornmarkt zijn gebleven, hoe de overgang van de kadestrook op de Koornmarkt gedetailleerd wordt. De gesuggereerde rijstrook lijkt “nogal smal”, zeker als bedacht wordt dat autoverkeer vanaf de oostzijde van de Koornmarkt een “U-turn” moeten kunnen maken om de westzijde of de Peperstraat te kunnen bereiken. In het ontwerp wordt de “gele bestrating” van het marktveld doorgezet tot op de kadestrook van de Oude Langendijk. Dat is ons inziens een onlogische benadering, immers de begrenzing van het marktveld is de bebouwing met de direct aanliggende, omringende grachten. Over de aansluiting bij het Blauwe Hart wordt met geen woord gerept. Hierdoor is niet te beoordelen of de inrichting van de Oude Langendijk de ‘juiste’ is. Conclusie. Het voorliggende ontwerp is door de grote verkeerstromen en -snelheden in combinatie met het op een-niveau-straten en de te krappe maten van de verkeerstroken, inherent onveilig voor voetgangers èn fietsers. Het in de binnenstad formeel “op één zetten” van de voetganger lost dit niet op.

Bij de presentatie werden naar aanleiding van daarover gestelde vragen slechts sussende woorden gesproken over het mengen van voetgangers met (snel) rijdende fietsers en ander (tweewielig) verkeer: “Ja, dat is wel een lastig probleem, maar dat moeten ze onderling maar uitzoeken”. De consequentie van de keuze van de hoofdfietsroute over de relatief smalle Oude Langendijk is dat de voetganger daar niet 4

over de hele wegbreedte “op één kan staan”. Dit betekent ook dat een “shared space” achtige wegindeling, zoals nu voorgesteld, daar niet veilig is en dus niet toegepast moet worden. Hetzelfde geldt voor de kruising met Koornmarkt en Wijnhaven, waarbij tevens vooruitgelopen wordt op de besluitvorming over het mogelijk uitbreiden van het autoluwplusgebied Bij de presentatie zijn overigens onderwerpen als beperken van de toegestane max. snelheid en / of het inperken van bepaalde voertuigtypen of éénrichtingsverkeer op hetzij de hele Rode Loper route hetzij bijvoorbeeld alleen op de Oude Langendijk niet aan de orde geweest. Een mogelijk alternatief profiel Uitgangspunt moet zijn het bereiken van een kwaliteitsimpuls voor alle verkeersdeelnemers door het maken van een inherent veilig en visueel aantrekkelijk plan. Wij vinden het noodzakelijk dat daarvoor de voetgangersstroom en de overige verkeersstromen herkenbaar en “hard” worden gescheiden. Voor de Oude Langendijk van kruising met Koornmarkt tot het Blauwe hart stellen wij het volgende profiel voor.

Profielen: links huidige. Rechts alternatief bestaande uit wegstrook breed 3,5 m, multifunctionele strook van 2,5 meter en voetgangersstrook van 2,1 m

De wegstrook is 3,5 m breed. Dit is 0,5 m breder dan in het gepresenteerde ontwerp. Daarnaast komt een multifunctionele strook van 2,5 m. Deze heeft een harde, verhoogde scheiding ten opzichte van de wegstrook. Daarnaast ligt een voetgangersstrook van 2,1 m die op hetzelfde niveau ligt als de multifunctionele strook. In de multifunctionele strook kan indien andere oplossingen echt onmogelijk zijn een beperkt aantal laad- en losplaatsen gecreëerd worden door middel van markering in het plaveisel. De multifunctionele strook kan verder gebruikt worden voor het plaatsen van bankjes, groen, en bomen al dan niet in bakken. De voetgangers die hiervan gebruik willen maken hoeven nu niet meer de rijstrook over te steken. Desgewenst kunnen er in de multifunctionele strook wellicht ook enige fietsnietjes geplaatst worden, hoewel de toepassing van gemarkeerde vakken onze voorkeur heeft. De bankjes, groen, het haltebord voor de Delfthopper en dergelijke zijn in de multifunctionele stook meer aan de wegstrookzijde gepositioneerd. Daarnaast zullen de laad-en losplekken overwegend tijdens de venstertijden en in het geheel niet tijdens de bloktijden worden gebruikt. Hierdoor is er tijdens de winkelopeningstijden met veel publiek duidelijk meer breedte beschikbaar dan de aangegeven strook van 2,1 m, hetgeen een minimale voetgangersvoorziening is in een winkelstraat als deze.

Wij gaan uit van het 5

(in ieder geval) op dit gedeelte van de Rode loper niet meer toestaan van winkeluitstallingen en terrasuitstallingen. Dit levert een visuele kwaliteitsimpuls op en meer ruimte voor de voetganger.

Reclameborden op het trottoir op de Oude Langendijk (bron: Streetview) Wij vinden met nadruk dat het hekwerk langs het water moet worden gehandhaafd. Ten eerste uit veiligheidsoverwegingen. De beschikbare ruimte voor het rijdende verkeer zou, als er een kadestrook moet komen òf onverantwoord smal worden òf tot een even onverantwoord en ongewenst smalle voetgangersstrook leiden. En is de Rode Loper nu juist niet in de eerste plaats bedoeld om de voetganger méér ruimte en comfort te geven? Een tweede, belangrijk argument is cultuurhistorisch. Het hek met typerende hardstenenfundering is reeds meer dan honderd jaar geleden geplaatst, zie onderstaande foto. Het mag dus gerust historisch waardevol genoemd worden – en dat vindt de Commissie Behoud Stadsschoon dan ook en naar wij menen te weten zullen veel Delftenaren er ook zo naar kijken. Denk aan de commotie die het slopen van het poortje in het eerste voorstel voor de renovatie van het Prinsenhof teweeg bracht……..Ook daar dreigde toen een vertrouwd deel van het stadsbeeld te verdwijnen.

Oude foto van het hekwerk

Bron: https://ansichtkaartenbeurs.nl/kaart/zh_14135 6

Van gemeentewege is als argument tegen het handhaven van het hekwerk genoemd het daaraan kunnen vastmaken van fietsen. Dit treedt echter door het verbod hierop met bijbehorende bordjes en handhaving (vrijwel) niet meer op, zie daarvoor de foto’s in de bijlage. Verzoek Wij verzoeken u dringend onze bezwaren en ons alternatief op hun merites te bezien, en de ingediende omgevingsvergunning in te trekken. Uiteraard lichten wij desgewenst een en ander graag nader toe. Met vriendelijke groeten, namens Commissie Behoud Stadschoon P. Jonquière, voorzitter MENSenSTRAAT J. Zomervrucht, secretaris Fietsersbond Delft e.o. M. Vermeer, voorzitter Belangenvereniging Binnenstad Noord J.T. Gravesteijn, voorzitter Belangenvereniging De Oude en De Nieuwe Delf R.M. Stikkelman, voorzitter ad interim Belangenvereniging Zuidpoort D. van Seters, vice-voorzitter

Bijlage : Foto’s geen fietsen aan hekwerk van de Oude Langendijk

7

Bijlage bij brief BBN2021-6 Foto’s geen fietsen aan hekwerk van de Oude Langendijk

Bron: Street view

Bron: Street view

8