2112226 College van B en W - voortgang WarmtelinQ

Programma's en Projecten

tt

bezoekadres:

Gemeente Delft

2611 BV Delft

Stationsplein 1 IBAN NL21 BNGH 0285 0017 87 t.n.v. gemeente Delft Behandeld door Ellen Speetjens

Retouradres : Postbus 78, 2600 ME Delft

Telefoon 06 51808293 espeetjens@delft.ni

Aan de leden van de gemeenteraad van Delft

Internet www.delft.nl Telefoon 14015

VERZONDEN 2 3 MT 2021 Datum

Onderwerp

16-3-2021

Voortgang WarmtelinQ

Ons kenmerk

4510163 Uw brief van Uw kenmerk Bijlage

Geachte leden van de raad, In oktober 2019 bent u door ons geïnformeerd over de voortgang van de WarmtelinQ (voorheen Leiding door het Midden). WarmtelinQ is een project van Gasunie en onderdeel van commanditaire vennootschap Leiding door het Midden ("LdM"). Dit betraf onder andere het voorlopig ontwerp van het tracé: in Delft ten oosten van de A4 via de Kruithuisweg en vervolgens langs de oostelijke kant van de Prinses Beatrixlaan naar Rijswijk. De vergunning voor de aanleg van WarmtelinQ wordt door de provincie gecoördineerd. Februari 2020 bent u als gemeenteraad in het kader van deze vergunningsprocedure door de provincie gehoord. De vergunning is 19 maart ter inzage gelegd en u heeft tot en met 29 aprii de mogelijkheid een zienswijze in te dienen. Dit is de laatste mogelijkheid om invloed uit te oefenen op de aanleg van WarmtelinQ. In deze brief willen we u meenemen in de huidige stand van zaken.

lnleiding en context Delft heeft in 2013 de ambitie uitgesproken om in 2050 een energieneutrale gemeente te zijn. Het nationale Klimaatakkoord dat in 2019 is ondertekend bekrachtigt deze ambitie en heeft regionale en nationale ontwikkelingen versnelt. De grate lijnen van de overgang naar duurzame warmte en duurzame elektriciteit worden regionaal afgestemd in de Regionale Energie Strategie (RES). De ambitie om van het gas afte gaan vraagt om nieuwe warmte-infrastructuur. Onze regio biedt veel mogelijkheden voor (her)gebruik van warmte. Aardwarmte en restwarmte zijn volop aanwezig. lnzet van deze bronnen vraagt om een grootschalige bovengemeentelijke warmtestructuur. In het bijzonder is aansluiting vanuit Haven Rotterdam van belang, waar veel restwarmte beschikbaar is. WarmtelinQ is een project van Gasunie, medegefinancierd door het ministerie van Economische Zaken, dat beoogt een transportleiding aan te leggen tussen Vlaardingen en Den Haag. Het is een sleutelproject binnen de RES en daarmee in de overgang naar een gebouwde omgeving zonder aardgas. Het project Open Warmtenet Delft (OWD) wordt getrokken door 4 woningcorporaties, NetVerder, Engie en de gemeente, en beoogt op termijn circa 15.000 woningequivalenten in Voorhof en Buitenhof van warmte te voorzien. Geothermie bij TU Delft is een mogelijke bran maar deze heeft niet genoeg

Datum

16-3-2021

capaciteit. WarmtelinQ is nodig om het potentieel van OWD ten volle te benutten. Naast Voorhof en Buitenhof zal een warmtenet ook voor een aantal andere wijken in Delft het meest betaalbare alternatief zijn voor gas. WarmtelinQ biedt genoeg capaciteit om in de toekomst, naast andere beschikbare brennen, meerdere warmtenetten in Delft te voeden. De industriële processen waarbij warmte vrijkomt, draaien nu vaak nog op fossiele energie, zoals aardgas. Het Havenbedrijf Rotterdam, verschillende bedrijven en brancheorganisaties van industriële partijen hebben plannen gemaakt om die processen te vergroenen. Die plannen liggen onder meer vast in het Klimaatakkoord. Bepaalde processen worden wellicht helemaal vervangen door andere processen: in plaats van afvalverbranding komt er bijvoorbeeld wellicht meer recycling. Ook bij dat soort processen komt warmte vrij die kan worden ingezet. Zo verduurzaamt ook de geleverde restwarmte voortdurend. De aanleg van WarmtelinQ vraagt om een twee forse leidingen door Delft, een heen- en een retourleiding, beide met een doorsnede van circa 90 cm. WarmtelinQ werd voorheen Leiding door het Midden genoemd, zo heet de commanditaire vennootschap nog altijd en deze is onderdeel van Gasunie. Het college heeft in november 2018 het principebesluit genomen dat het tracé de Kruithuisweg en de Prinses Beatrixlaan zal volgen.

De benodigde vergunningen worden provinciaal gecoördineerd in een provinciale coördinatie regeling (PCR) en er is een provinciaal inpassingsplan (PIP) opgesteld. Het finaal investeringsbesluit is gepland in mei 2021. Voorbereiding van de werkzaamheden staat gepland in 04 2021, constructie van de warmteleidingen in zomer 2022 en oplevering / start warmtelevering is beoogd in Q4 2024.

Bestuurlijk proces tot nu toe Er is afgelopen jaren nauw samengewerkt tussen Gasunie en Gemeente Delft. De raad is op de volgende momenten geïnformeerd: • Juni 2017: Brief aan de raad over voortgang Warmterotonde Cluster West • Oktober 2019: Brief aan de raad met stand van zaken Leiding door het Midden inclusief PCR en PIP • Februari 2020: de raad is gehoord door Provincie Zuid-Holland in het kader van de PCR en PIP

Planologische procedure: Provinciale coördinatieregeling en Provinciaal inpassingsplan De inpassing van WarmtelinQ vindt in 6 gemeenten gelijktijdig plaats. Gasunie heeft ervoor gekozen de provincie te vragen om de benodigde besluitvorming te bundelen middels een Provinciaal inpassingsplan (PIP) en provinciaal gecoördineerde besluitvorming (PCR, een PIP en de bijbehorende uitvoeringsbesluiten). Het college heeft ingestemd met deze aanpak - alhoewel strikt juridisch dit niet noodzakelijk was, de provincie kan zelfstandig besluiten om een PIP/PCR toe te passen. Gemeenten hebben verschillende farmele mogelijkheden om van zieh te laten horen in de procedure van het PIP: • Voordat een PIP wordt vastgesteld, moet de provincie de gemeenteraad horen - dit heeft in februari 2020 plaatsgevonden • Er dient vooroverleg met onder meer de betrokken gemeenten plaats te vinden - concept PIP is eind 2020 gedeeld met de gemeente 2/7

Datum

16-3-2021

•

Tegen een ontwerp-PIP kunnen zowel het college als de raad (gezamenlijk én afzonderlijk van elkaar) zienswijzen indienen, die vervolgens moeten worden betrokken bij de vaststelling van het PIP. De termijn hiervoor loopt van half maart tot eind aprii 2021. • Tegen het vastgestelde PIP kunnen zowel het college als de raad (mits zij zienswijzen hebben ingediend) beroep aantekenen bij de Raad van State. Voorde overige (gecoördineerde) besluiten behouden de gemeenten de bestaande formele inspraakmomenten. Privaatrechtelijke overeenkomsten In een samenwerkingsovereenkomst (SOK) wordt de samenwerking met commanditaire vennootschap Leiding door het Midden vormgeven. Doel van de SOK is het vastleggen van samenwerkingsafspraken met het oog op het ontwerpen, uitwerken en binnen de planning realiseren van het project. Onderwerpen zijn taken van beide partijen, overlegstructuren, kostenvergoeding, juridische bepalingen, communicatie en participatie. Looptijd is tot einde van de aanleg. De SOK is door het college goedgekeurd en wordt binnenkort ondertekend. Tracé en belemmerde strook WarmtelinQ komt Delft binnen langs de A4 waarna hij ten zuiden van de Kruithuisweg loopt en vervolgens de oostkant van de Prinses Beatrixlaan volgt naar Rijswijk. De oostkant is gekozen omdat hier het riool ligt en dit de kabels- en leidingenstrook is.

Langs de Beatrixlaan wordt het tracé grotendeels ontgraven, hiervoor wordt de oostelijke rijbaan van de Beatrixlaan verwijderd en na ingraven van de leiding teruggebracht. Afbeelding 1 laat het overzicht zien. Het gehele tracé van WarmtelinQ in online in te zien via de projectatlas en gedetailleerde kaarten zijn beschikbaar.

L.

Afbeelding 1. Overzicht van het tracé van WarmtelinQ in Delft. Toekomstige activiteiten binnen de belemmerde strook dienen rekening te houden met de restricties die de leiding met zieh meebrengt. Bouwen, grondberoering of iets aanleggen is in eerste instantie verboden. Grondslag hiervoor is het PIP en haar planregels. lnitiatiefnemers hebben een 3/7

Datum

16-3-2021

(aanleg)vergunning nodig wanner zij iets willen ondernemen in deze beschermingszone. Tijdens dit vergunningsverleningsproces wordt Gasunie als leidingeigenaar gehoord en zij heeft adviesrecht. De gemeente kan als bevoegd gezag bij vergunningverlening gemotiveerd afwijken en toch beplanting of bebouwing toestaan. Het advies van Gasunie is dus niet bindend; de gemeente blijft bevoegd gezag. Gasunie heeft uitgewerkt welke restricties zij nodig acht, deze worden toegelicht in de volgende paragrafen. In het stuk ten zuiden van de Kruithuisweg kamt een T-stuk wat de toekomstige aansluiting van het Westland mogelijk kan maken. Dit zit ondergronds en macht hier gebruik van worden gemaakt zal er een stuk extra leiding vanuit de Kruithuisweg naar de gemeentegrens met MiddenDelfland moeten worden aangelegd. Het bijbehorende warmteoverdrachtsstation (WOS) kamt niet op Delfts grondgebied maar in gemeente Westland. Doorlopen proces Het tracé van WarmtelinQ is gezamenlijk door Gasunie en gemeente Delft uitgewerkt. In eerste instantie zijn twee tracé bekeken: naast het huidige tracé is gekeken naar A4/Kerkpolder - doorsteek nabij WestlandsewegBeatrixlaan. De doorsteek van de A4/Kerkpolder naar de Beatrixlaan was zeer lastig inpasbaar gezien het formaat van de heen- en retour leiding en de breedte van de belemmerde strook.

lnpassing van de route A4Kruithuisweg-Beatrixlaan is haalbaar gebleken en in 2018 door college in principe vastgelegd. De inpassing van WarmtelinQ langs A4, Kruithuisweg en Beatrixlaan is op detailniveau afgestemd met de relevante afdelingen van de gemeente. Effecten van viaducten, tunnels, kunstwerken et cetera zijn meegenomen en ingepast. AIie issues die op tafel zijn gekomen, zijn geadresseerd en alle open eindjes zijn afgehecht. De leiding staat al geruime tijd op het netvlies van de afdeling BOR die alle verdere ontwikkelingen hiermee afstemt. Breedte van de belemmerde strook De belemmerde strook is geïnspireerd door het besluit externe veiligheid buisleidingen. Een warmtetransportleiding valt niet onder deze regeling; toch dient een veiligheidsmarge te worden ingebouwd aangezien het gaat om water van 120ºC onder grate druk. Gasunie werkt met 4 meter vanuit het hart van de leiding aan weerszijden en dit wordt vastgelegd in het PIP. Ter vergelijking: voor een gasleiding is dit 5 meter aan weerszijde, voor riolering 3 meter. De breedte van de belemmerde strook kamt hiermee op 9,4 meter: 9.4 4

4

OO « «'

De strook is echter breder waar de buizen worden aangelegd door middel van boringen, tot maximaal 19 meter breed. Dit is het geval op logistieke punten zoals kruispunten, tunnels, waterwegen. De buis ligt op deze plekken veel dieper wat de impact op bovengrondse mogelijkheden minder zal maken.

4/7

Datum

16-3-2021

Belemmeri ngen

De belemmerde strook heeft impact op toekomstige (woning)bouw, wegen en groen. Gasunie zal op toekomstige ontwikkelingen adviseren of en hoe zij ingepast kunnen worden in de strook. Dit hangt samen met hoe diep de leiding ligt. Als voorbeeld: er zijn plekken waar hij slechts 1 meter diep ligt en voor de aanleg van een asfalt fietspad wordt er normaliter 80cm diep gegraven - dit vraagt om speciale aandacht. Bij beringen ligt de leiding dieper en is de bovengrondse belemmering minder. Er zijn voor toekomstige inpassingen geen algemene richtlijnen opgesteld door Gasunie, behalve voor groen. Er gelden beperkingen voor beplanting i.v.m. het effect van wortels op de leiding. Er geldt een minimale afstand van 2 meter buitenkant leiding tot hart boom voor klein blijvende sierbomen met een kroondiameter tot 10 meter en mogelijke leeftijd van 40 jaar. Denk aan meidoorn en sierkers. Voor grotere bomen geldt een minimale afstand van 3,5 meter buitenkant leiding tot hart boom. Groen

De kamst van WarmtelinQ heeft impact op bomen en bosplantsoen tijdens en na de aanleg van de leiding. Er moeten 194 bomen worden gekapt en 6.031 m2 bosplantsoenvakken. Van de 194 bomen hebben er 33 een toekomstverwachting tot maximaal 5 jaar, i.v.m. ziekten, aantastingen en afsterving. Daarnaast loopt dit deels mee in de vervangingsopgave van het huidige populieren bestand. Er is een concept herinrichtingsplan voor de groengebieden opgesteld wat voorziet in terugplant van 163 bomen en 8.961 m2 bosplantsoen, waarvan 5.536 m2 met boomvormers en 3.425 m2 zonder boomvormers. De kernende tijd vinden overleggen plaats tussen WarmtelinQ, gemeente Delft en natuurverenigingen om bovenstaand herinrichtingsplan nader uit te werken. Zo kan een fraaie, soortenrijke en toekomstbestendige landschapsstrook ontstaan. Riool

De persleiding die langs de Beatrixlaan ligt, zal voor Q2 2022 worden gerenoveerd. Er wordt met gebruikmaking van een aantal methoden een nieuwe buis of kous in de bestaande buis gebracht. De werkzaamheden moeten plaatsvinden vooruitlopend op de werkzaamheden van WarmtelinQ omdat de bestaande (riool)buizen niet goed bestaand zijn tegen lokale verplaatsingen, er is dan kans op breuk. Deze werkzaamheden geven een beperkte overlast voor de omgeving. Gecombineerde werkzaamheden zijn overwogen maar zijn voor de uitvoerende partijen zeer complex doordat ze beide grootschalig en ingrijpend zijn. Ook zal het tempo van de riool renovatie niet overeenkomen met het tempo van WarmtelinQ. Daarnaast is aansprakelijkheid in het geval van schade lastiger te verhalen wanneer twee partijen gelijktijdig aan de slag zijn. Bovengrondse infrastructuur

Het geheel van Open Warmtenet Delft, WarmtelinQ en Geothermie leidt niet alleen tot nieuwe leidingen maar ook tot nieuwe bovengrondse infrastructuur. • Warmtepompstation. Delft ligt halverwege tussen Rotterdam en Den Haag en aan de Laan der Verenigde Naties kamt (naast verhuisbedrijf Joh van Buuren) een warmtepompstation. Deze pompen zergen dat de druk op de leiding blijft. • Het huidige transformatorstation in Tanthof (hoek Buitenhofdreef/Sadatweg) wordt binnen enkele jaren te klein door toenemend verbruik. De kamst van het warmtepompstation versnelt 5/7

Datum

16-3-2021

•

•

de noodzaak tot uitbreiding, wat niet past op de huidige plek. De zoektocht naar een geschikte locatie loopt. De koppeling tussen WarmtelinQ en OWD is een warmteoverdrachtsstation (WOS). Ook is piek- en backup voorziening nodig, met gasgestookte ketels: een hulpwarmtecentrale (HWC). Voor deze twee zoeken we een gecombineerde plek aan de Beatrixlaan nabij het kruispunt met de Pierre van Hauwelaan / Martinus Nijhofflaan - op dit punt kruisen WarmtelinQ en OWD elkaar. Het warme water van geothermie gaat eerst door de TU wijk waarna het naar OWD komt. De temperatuur moet elektrisch opgewaardeerd worden en er moeten pompen komen nabij de geothermie put: de warmtepompcentrale (WPC). Engie rond haar locatie selectie naar verwachting eind maart af.

Tijdlijn De vergunningsaanvraag is 27 oktober 2020 gedaan. Aanbesteding van werk en materiaal is ook in oktober 2020 gestart. De resterende tijdlijn zoals deze nu wordt voorzien ziet er als volgt uit: • Ter inzagelegging en bewonersavonden: maart-april 2021 • Definitief investeringsbesluit mei 2021 • Gunning aanbesteding werk en materialen mei 2021 • Start bomenkap Q4 2021-01 2022 • Start voorbereidende werkzaamheden januari 2022 • Start constructie warmteleidingen juni 2022 • Einde constructie periode begin 2024 • Oplevering - start stookseizoen oktober 2024 Risico's De regionale energie strategie leunt in onze regio zwaar op restwarmte en aardwarmte. Transport van warm water is in onze regio cruciaal. Als de aanleg van WarmtelinQ tegen uitstel of afstel aanloopt, heeft dat impact op de voortgang van de energietransitie in Delft. Oat merken we mogelijk niet op korte termijn doordat het Open Warmtenet beoogt op te starten met Geothermie als eerste leverancier. Maar afstel van WarmtelinQ betekent op langere termijn (5-10 jaar) dat het futureproof scenario van het Open Warmtenet (15.000 woningequivalenten) niet kan worden waargemaakt. En zonder WarmtelinQ is er nog geen bron voor volgende warmtenetten in Delft. De warmte die WarmtelinQ zal leveren heeft een kostprijs en een transportprijs.

Prijsstelling is nog in ontwikkeling en is van invloed op de betaalbaarheid van de energietransitie. Daarom werkt het Open Warmtenet met het uitgangspunt "niet meer dan bij aansluiting". Zo wordt gegarandeerd dat de kosten voor inwoners niet hoger worden dan op moment van aansluiting. De betaalbaarheid van de energietransitie als geheel is een landelijk vraagstuk. WarmtelinQ is een project van Gasunie en wordt mede gefinancierd door het ministerie van Economische Zaken. Het is innovatief wat bedrijfseconomische onzekerheden met zieh meebrengt. De financiële aspecten van WarmtelinQ worden door Gasunie afgedekt, inclusief interne uren voor de uitvoering van het project. Bij het opstellen 6/7

Datum

16-3-2021

van de uitvoeringsovereenkomst wordt de inzet van de gemeente geconcretiseerd. Dan wordt ook een risica analyse gedaan.

De ambitie van Delft om in 2050 energieneutraal te zijn vraagt om grote aanpassingen in de warmte-infrastructuur. In onze regio zijn veel mogelijkheden voor {her)gebruik van warmte en we maken met de aanleg van WarmtelinQ een grote stap in de warmte transitie. Dit sleutelproject stelt ons in staat om op termijn circa 15.000 woningequivalenten in Voorhof en Buitenhof aan te sluiten op het Open Warmtenet Delft. Vervolgens biedt WarmtelinQ genoeg capaciteit om in de toekomst, naast andere beschikbare bronnen, meerdere warmtenetten in Delft te voeden.

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

, burgemeester

ir. S.M. Brandiigt I.b. , secretaris

dr. M. Berger, I.s.

7/7