2110186 Expositieruimte 38CC - herstelplan en voorgenomen stopzetting subsidie 38CC
Tekst van het document
Delft, 10 maart 2021
Betreft: Herstelplan en voorgenomen stopzetting subsidie 38CC Geachte raadsleden, Sinds de oprichting in 2008 biedt Expositieruimte 38CC de stad Delft een kwalitatief goed aanbod van hedendaagse beeldende kunst. Voor alle Delftenaren en voor de bezoekers aan de stad. De ambities en activiteiten van 38CC sluiten al die jaren naadloos aan op het kunstbeleid van de gemeente Delft. Zoals blijkt uit de positieve jaarlijkse evaluaties van de activiteiten en resultaten van 38CC en de daarop gebaseerde subsidie van de gemeente. Een subsidie die Delft jaarlijks beschikbaar stelt voor het organiseren van kunsttentoonstellingen en parallelprogramma’s voor een breed publiek. Sterker nog, recent, in 2019 heeft de gemeente 38CC gestimuleerd de expositieruimte te verhuizen naar het centrum van Delft. Dit om nog meer impact te kunnen maken. De afgelopen twee jaar in de Papenstraat hebben bewezen dat dit een geslaagde zet is geweest. Met de succesvolle manifestatie rond Narrow House als (voorlopig) hoogtepunt. Gezien deze achtergrond waren wij dan ook zeer teleurgesteld dat ons een korting van € 30.000 op de subsidie in het vooruitzicht werd gesteld. Als bezuinigingsmaatregel om de begroting van de gemeente op orde te krijgen. Verbijsterd waren we vervolgens toen we op donderdag 4 maart van wethouder Vollebregt vernamen dat de gemeente de subsidie voor 38CC per 2023 geheel wil beëindigen.
Een onbegrijpelijke maatregel daar het hier voor de gemeente geen bezuiniging betreft. De subsidie voor 38CC is gebaseerd op geld dat de gemeente van het rijk ontvangt om specifiek te besteden aan beeldende kunst (Decentralisatie Uitkering Beeldende Kunst en Vormgeving). Deze subsidie aan 38CC schrappen betekent dus ook geen bezuiniging omdat het geld hoe dan ook aan beeldende kunst moet worden besteed. Er zal hier dan alleen sprake zijn van een herverdeling van gelden. Het is ons een raadsel waarom juist nu herverdeling wordt overwogen als die het einde van een goed functionerende culturele instelling in Delft tot gevolg heeft. Juist in deze moeilijke tijden van corona waarbij de hele culturele infrastructuur onder druk staat. Wij zouden eerder ondersteuning verwachten daar de gemeente in haar concept kadernota cultuur aangeeft de culturele sector te willen ondersteunen om de culturele infrastructuur te behouden. Omdat: “Cultuur zorgt voor een bruisende (binnen)stad. In de opbouwfase na corona draagt dit bij aan de lokale economie en het sociaal maatschappelijk herstel van Delft.” Deze intenties staan haaks op de voorgenomen sluiting van 38CC. 38CC maakt bezwaar tegen dit inconsistente beleid van het college. We hebben altijd aan de overeengekomen prestatieafspraken voldaan en die zelfs regelmatig overtroffen (bezoekersaantallen, gedeelte eigen inkomsten).
Als de gemeente een inhoudelijke koerswijziging van 38CC had verlangd dan hadden wij op z’n minst verwacht dit te horen tijdens de (half)jaarlijkse verantwoordingsbesprekingen met de gemeente. Dan had in goed overleg met de gemeente op de nieuwe wensen kunnen worden geanticipeerd. Nu zijn wij in de veronderstelling geweest dat de subsidierelatie naar alle tevredenheid van de gemeente was, temeer daar de waardering voor 38CC het afgelopen jaar veelvuldig is geuit.
1
Als u als Raad akkoord gaat met het besluit van B&W om de subsidie aan 38CC stop te zetten, een besluit dat naar ons idee overigens niet in het herstelplan hoort, wordt onherstelbare schade aangericht aan cultureel Delft. En aan Delft als aantrekkelijke stad, als hoogwaardige vestigingsplaats voor bewoners en bezoekers. Wat weg is komt niet meer terug. Er wordt met het voorgenomen besluit ook een jarenlange investering te niet gedaan, een financiële, vanuit de gemeente, en een investering in inzet en expertise van medewerkers van 38CC. Door het niet na komen van afspraken en gewekte verwachtingen wordt het vertrouwen in de lokale overheid geschaad. Juist in de culturele sector waar enthousiaste burgers de drijvende kracht zijn voor de ontwikkeling en uitvoer van het aanbod in de stad is de gemeente als een betrouwbare samenwerkingspartner onontbeerlijk. Door nu 38CC de wacht aan te zeggen wordt niet alleen de waarde en impact van 38CC in het verleden ontkend, maar ook alle perspectief voor de toekomst ontnomen. Dat is des te treuriger omdat zich binnen 38CC een jonge generatie aandient, vol ideeën, plannen en ambities voor deze toekomst. Gezien het bovenstaande vragen wij u met klem het college te bewegen hun beslissing terug te draaien. Opdat het vestigingsklimaat van Delft op peil blijft en hoogwaardige hedendaagse kunst voor iedereen in Delft toegankelijk blijft.
Wij zullen er alles aan doen om onze (gedeelde) ambities waar te maken. Wij kunnen dit echter niet alleen, daar hebben we uw steun voor nodig. Ons bezwaar wordt ondersteund door de Cultuurtafel Delft en door De Zaak Nu, landelijke vereniging van presentatie instellingen. Ook hierin zien we de bijzondere positie van 38CC: Impact op zowel lokaal als op landelijk niveau. Meer achtergrondinformatie over 38CC is in de bijlage toegevoegd. Met vriendelijke groet en ten alle tijden bereid voor toelichting, Namens bestuur, team en vrijwilligers van 38CC, Coen de Jong directeur 38CC Papenstraat 5 2611JB Delft 06 38129525 www.38cc.nl
2
BIJLAGE Wat is 38CC? 38CC is een expositieruimte voor hedendaagse beeldende kunst. Wij verkopen geen kunst, maar bieden een podium aan het werk van kunstenaars en brengen contact tot stand tussen actuele kunst en een breed publiek. Jaarlijks organiseren wij daartoe 5-6 tentoonstellingen waarbij we aspecten van onze vestigingsstad Delft (TU/wetenschap, innovatie, historische binnenstad, Vermeer, Delfts blauw, het merk Delft) koppelen aan urgente thema’s uit het maatschappelijke debat en recente ontwikkelingen in de kunst zelf. We tonen visueel aantrekkelijke kunst van landelijke en internationale kwaliteit en zorgen door middel van zaalteksten en gastvrouwen/heren voor toelichting waar gewenst. Ook op social media zijn wij actief. Om ook geen financiële drempel op te werpen zijn onze tentoonstellingen gratis te bezoeken voor iedereen. Om een zo breed mogelijk publiek te trekken, organiseren we rondom de tentoonstellingen een randprogramma’s met film, workshops en lezingen. Ook organiseren wij jaarlijks in samenwerking met maatschappelijke organisatie in Delft extra activiteiten voor scholieren, amateurkunstenaars, mensen met een beperking en ouderen. Zie voor huidige programma: www.38CC.nl. Organisatiestructuur 38CC 38CC is een stichting met een driekoppig onbezoldigd bestuur. De dagelijkse leiding van 38CC ligt bij directeur Coen de Jong.
Hij wordt bijgestaan door een kernteam van 2 tentoonstellingsmakers en 1 organisator parallelprogramma. De openstelling van de expositieruimte is mogelijk dankzij de inzet van een vaste pool van circa 15 Delftse vrijwilligers. Er is niemand in loondienst bij 38CC. Ook de directeur niet. Verhuizing Papenstraat? De eerste tien jaar maakte onze tentoonstellingsruimte deel uit van het Bacinol-complex aan de Wateringsevest en later van Bacinol 2 aan de Hooikade. In die tijd zijn we van een lokaal kunstenaarsinitiatief uitgegroeid tot een professionele organisatie met landelijke bekendheid en erkenning. Eind 2018 liep ons huurcontract op de Hooikade af. Omdat de huur daarna drastisch zou stijgen, zijn verschillende scenario’s bedacht. Uiteindelijk is in nauw overleg met de gemeente besloten dat 38CC van de Hooikade naar een pand aan de Papenstraat 5 in het hart van de binnenstad zou verhuizen. Met het oog op het vestigingsklimaat hechtte de gemeente er waarde aan dat hedendaagse kunst van goede kwaliteit in Delft constant zichtbaar en aanwezig zou zijn. Bij die verhuizing sprak de gemeente de wens uit dat onze expositieruimte zou gaan functioneren als culturele aanjager van de Papenstraat en omgeving. Bovendien zouden er op de nieuwe locatie meer bezoekers getrokken kunnen worden en samenwerking met andere culturele partners uit de stad zou gemakkelijker zijn dan vanaf de Hooikade.
Na een met tientallen vrijwilligers uitgevoerde verbouwing van 2,5 maanden openden burgemeester Van Bijsterveldt begin april 2019 onze deuren. Twee reguliere tentoonstellingen later gingen we van start met een grootschalig project als eerste proeve van onze ambities. Project Gewoon bijzonder/Narrow House Om hedendaagse kunst bij een breder publiek voor het voetlicht te brengen, meer bezoekers te trekken en een impuls te geven aan samenwerken met het culturele veld in
3
Delft ontwikkelde 38CC in het verlengde van de grote Pieter de Hooch-tentoonstelling bij Museum Prinsenhof een grote manifestatie. Waar De Hooch in zijn schilderijen een doorkijkje geeft op het dagelijks leven in de 17e-eeuw, lieten hedendaagse kunstenaars bij Gewoon bijzonder zien hoe zij het alledaagse van nu verbeelden. Van 16 oktober 2019 t/m 16 februari 2020 was er op vijf locaties in de binnenstad (bij Museum Paul Tetar van Elven, kunstencentrum Kadmium, rondom Museum Prinsenhof, in de Oude Kerk en bij 38CC zelf) werk van 24 (inter)nationaal bekende kunstenaars te zien. Eyecatcher van de manifestatie was het wereldwijd beroemde Narrow House van Erwin Wurm in de Oude Kerk. Vier maanden lang heeft een pool van ruim 60 Delftse vrijwilligers in een ijskoude kerk ervoor gezorgd dat bijna 15.000 mensen dit benauwende, smalle kunstwerk daadwerkelijk zelf konden betreden. Een ervaring op zich. De hele manifestatie was een groot succes, voor de kunst en voor onszelf, maar ook voor onze samenwerkingspartners én voor de stad. In de wintermaanden met doorgaans weinig bezoekers zorgden de Pieter de Hooch-tentoonstelling en onze Gewoon bijzondermanifestatie voor veel publiek. Museum van het Alsof Dit succes smaakte in alle opzichten naar meer.
Daarom zijn we sindsdien bezig met een nieuw en ambitieus project dat alle pluspunten van de vorige manifestatie probeert te versterken en verder uit te bouwen. Ook daarvoor zochten we opnieuw een aanknopingspunt in het actuele maatschappelijke debat en samenwerking met verschillende partners in Delft (o.a. TU). Thematisch vertrekpunt is de steeds verder vervagende grens tussen feit en fictie in ons dagelijks bestaan. Denk aan fake news, algoritmes, complottheorieën, artificial intelligence, storytelling. 38CC wil in 2022 en 2023 een tentoonstellingsprogramma organiseren over de grenzen tussen feit en fictie in kunst, wetenschap en samenleving. We hebben dit tentoonstellingsprogramma de titel het Museum van het Alsof gegeven. Dit om inhoudelijke redenen (wat is feit, wat is fictie?) én ter wille van de marketing. Een museum is voor een breed publiek nu eenmaal meer een begrip dan een presentatie-instelling of kunstpodium. Om de actuele beeldende kunst meer te positioneren binnen het gewone leven van iedereen (en het zo toegankelijker te maken, meer onderdeel van) hebben we bedacht om op een vernieuwende manier naast de kunst ook zaken uit het maatschappelijke domein en de wetenschap te tonen. Iedere tentoonstelling in het Museum van het Alsof is een spannende totaalinstallatie van alledaagse zaken, kunst en onderzoek uit de wetenschap.
Verhaallijnen die aan bod zullen komen zijn: Big Data, algoritmes en media, Identiteit, Klimaat, Verleden en toekomst, Illusie en vermaak. Om daadwerkelijke verbinding tussen hedendaagse kunst en een breed publiek te bewerkstelligen hebben we binnen het Museum van het Alsof verschillende activiteiten in het vizier die daaraan zullen bijdragen. Wij noemen hier alleen de belangrijkste. In de zomer van 2023 zal er een tentoonstelling te zien zijn waaraan zoveel mogelijk Delftenaren een actieve bijdrage kunnen leveren. Het is de bedoeling om samen met de bevolking een monumentaal koraalrif te gaan haken. Dit is een wereldwijd succesvol kunstproject van de Australische kunstenaars Margaret en Christine Wertheim: Crochet Coral Reef. We nemen ruim een jaar de tijd om dit op te zetten en voor te bereiden en hebben daarover reeds contact met stichting Delfts Peil. Zo komt hedendaagse kunst naar de wijken en worden mensen uit de wijken uitgenodigd om het eindresultaat te bewonderen in de binnenstad.
4
N.B. Om het ambitieuze project van het Museum van het Alsof te realiseren zullen wij uiteraard additionele middelen moeten aantrekken. Daarvoor hebben we in de eerste plaats een meerjarenprogrammasubsidie van het Mondriaan Fonds op het oog. Echter op het moment dat de presentatiesubsidie aan 38CC wordt stopgezet, kunnen wij geen aanvraag doen voor additionele financiering. Voorwaarde voor deze (en overigens ook andere) subsidies is een toegezegde bijdrage van de lokale overheid. De plannen zijn grotendeels gereed of in een vergevorderd stadium. Bezuiniging? Bij de oprichting van 38CC was een van de argumenten dat onze expositieruimte een gat zou vullen. Museum Prinsenhof had destijds onvoldoende ruimte in de begroting om serieus aandacht te besteden aan hedendaagse kunst. Elke zichzelf respecterende stad die een aantrekkelijk vestigingsklimaat wil opbouwen, heeft echter zo’n instelling nodig. 38CC voorziet daarin. Ook nu en in de nabije toekomst richt het museum zich niet op eigentijdse kunst. 38CC vult dat gat nog steeds. Zeker sinds we naar de binnenstad zijn verhuisd, kunnen we gemakkelijker meer publiek bereiken en samenwerken met verschillende partners waaronder het museum. Daarnaast zorgen wij actief voor de upgrading van de Papenstraat en omgeving. Zo levert ons kernteam (om niet) expertise en begeleiding bij de realisatie van een kunstopdracht voor de Halsteeg.
Deze opdracht is in overleg met gemeente en bewoners/gebruikers uitgeschreven. Op korte termijn is het definitieve ontwerp daarvoor klaar. De realisatie ervan staat dit voorjaar 2021 gepland.
Financieel jaarverslag 2019 en activiteiten jaarverslag 2019: website www.38cc.nl onder organisatie. Expositieruimte 38CC 10 maart 2021
5