2049933 College van B en W - nota schuldhulpverlening voor ondernemers

Samenleving Advies

tt Gemeente Delft

bezoekadres. Stationsplein 1 2611 BV Delft IBAN NL21 BNGH 0285 0017 87 t.n. v. gemeente Delft Behandeld door Tamar Hilversum Telefoon 0652739354

Retouradres : Postbus 78, 2600 ME Delft

thilversum@delft.nl Internet www.delft.nl

De gemeenteraad van Delft

Telefoon 14015

VERZONDEN - 4 DEC 2020 Datum

Onderwerp

17-11-2020

Nota Schuldhulpverlening voor ondernemers

Ons kenmerk

4418682 Uw brief van Uw kenmerk Bijlage

Geachte leden van de raad,

1

Hierbij bieden wij u de nota schuldhulpverlening voor ondernemers aan. In de nota Schuldhulpverlening voor ondernemers wordt beschreven hoe we schuldhulpverlening aan kleine zelfstandig ondernemers en zzp'ers gaan uitvoeren vanuit de Financiële Winkel van Delft. Welke afwegingen er zijn gemaakt en hoe het beleid er uit kamt te zien. Voor het schrijven van deze nota is er contact geweest met de interne gemeentelijke afdelingen: Ruimte en Economie, het Klant Contact Centrum (KCC) incl. de FWvD, Bureau Zelfstandigen en Interne Dienstverlening. Extern hebben er gesprekken plaatsgevonden met verschillende gemeenten, het Platform voor Publieke Ondernemersadviesorganisaties (PPO), de Vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren (NVVK), het Ondernemersklankbord (0KB) en Support voor Ondernemers. De nota is oak besproken met de Adviesraad Sociaal Domein. Hen is gevraagd advies uit te brengen. Dit advies wordt na ontvangst, voorzien van een bestuurlijke reactie, aan de gemeenteraad aangeboden. Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Delft,

#?sa

, burgemeester

ir. S.M. Brandligt 1.b. , secretaris

mr. J.A. van Luijk, I.s.

4418691

NOTA SCHULDHULPVERLENING VOOR ONDERNEMERS

Inhoudsopgave Inleiding

2

Waarom is schuldhulpverlening voor ondernemers urgent?

3

Wat is de huidige vorm van hulpverlening aan ondernemers met schulden?

3

Wat doet Bureau Zelfstandigen?

3

Wat doet de Financiele Winkel van Delft?

4

Waarom aparte schuldhulpvoorziening voor ondernemers?

5

(zelfstandig) Ondernemers in Delft

7

Ondernemen ten tijde van Covid-19

8

Hoe gaan we Shvo uitvoeren in Delft?

8

Samenwerkingspartners

10

Het belang van communicatie

11

Monitoring en verantwoording (KPI’s)

11

Verwacht gebruik van het schuldhulploket

12

Begroting

13

Samenvatting

14

Bijlagen Bijlage 1: Kostenbesparing door hulp te bieden aan ondernemers

15

Bijlage 2: Ondernemers in Delft

16

Bijlage 3: Vestigingen naar bedrijfstak in Delft

18

1

Inleiding Sinds 1 juli 2012 geldt de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Dit betekent dat de gemeente Delft schuldhulpverlening als wettelijke taak moet uitvoeren. De Financiële Winkel van Delft (FWvD) voert de schuldhulpverlenende taak van de gemeente uit. In Delft bieden we integrale schuldhulpverlening, rekening houdend met de aanwezige beperkingen in denken doe-vermogen. We pakken niet alleen de schulden aan, maar ook de bijkomende problemen. Deze schuldhulpverlening geldt tot op heden alleen voor particulieren. Schuldhulpverlening betekent dat er hulp wordt geboden om financiële schulden af te gaan lossen. Tijdens het minnelijk traject worden alle schulden geïnventariseerd door een schuldhulpverlener en een voorstel aan de schuldeisers gedaan. De schuldhulpverlener kijkt of het mogelijk is een betalingsregeling te treffen met de schuldeisers middels een schuldsanering of schuldbemiddeling. Er kan een verzoek tot dwangakkoord worden gedaan via de rechtbank als niet alle schuldeisers akkoord gaan. Als het niet lukt om een minnelijke regeling te treffen met de schuldeisers ook na bemoeiing van de rechtbank, dan heeft de schuldenaar het recht een verzoek tot toelating tot Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp) in te dienen. Voor schuldhulpverlening worden Delftse ondernemers tot nu toe doorverwezen naar gespecialiseerde schuldhulpbureaus.

De kosten voor deze schuldhulp moeten de ondernemers zelf dragen. In artikel 1 van de Wgs wordt echter gesteld dat natuurlijke personen die hun schulden niet langer kunnen betalen ondersteund moeten worden door de gemeente bij het vinden van een oplossing voor schulden. Ook zelfstandigen zonder personeel (zzp-ers) en ondernemers handelend onder een eenmanszaak of vennootschap onder firma (vof) vallen onder de categorie natuurlijke personen. In deze nota wordt beschreven hoe we de wettelijke taak om schuldhulpverlening aan kleine zelfstandig ondernemers en zzp’ers te bieden, gaan uitvoeren vanuit de Financiële Winkel van Delft. De FWvD wordt op deze manier het schuldhulploket voor alle inwoners van Delft. Het schuldhulploket voor ondernemers zal nauw gaan samenwerken met Bureau Zelfstandigen en samenwerkingspartners uit de stad. Vanuit de particuliere schuldhulpverlening weten we hoe waardevol het is om met vrijwilligersorganisaties samen te werken. Als vindplaats voor mensen met schulden, maar ook als extra hulp tijdens het schuldhulptraject. Voor het schrijven van deze nota is er contact geweest met de interne gemeentelijke afdelingen: Ruimte en Economie, het Klant Contact Centrum (KCC) incl. de FWvD, Bureau Zelfstandigen en Interne Dienstverlening.

Extern hebben er gesprekken plaatsgevonden met verschillende gemeenten, het Platform voor Publieke Ondernemersadviesorganisaties (PPO), de Vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren (NVVK), het Ondernemersklankbord (OKB) en Support voor Ondernemers.

2

Waarom is schuldhulpverlening voor ondernemers urgent? Per 1 januari 2021 gaat de nieuwe Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) in. In de wet staat dat de Wgs breed toegankelijk moet zijn, integrale hulp moet bieden en dat het uitsluiten van bepaalde groepen nadelige effecten heeft.1 Het was tot voor kort niet helemaal duidelijk dat zelfstandig ondernemers ook onder deze brede toegankelijkheid vielen. Daardoor sloten veel gemeenten deze groep uit voor schuldhulpverlening. De onlangs aangenomen wijziging van de Wgs heeft onder andere als doel deze onduidelijkheid op te heffen. Bij de presentatie van haar wetswijziging zei toenmalig staatsecretaris Van Ark: “De verduidelijking draagt bij aan “brede toegang tot schuldhulpverlening, ook voor zelfstandigen”. Niet alleen de nieuwe Wgs stelt dat we iets voor ondernemers met schulden moeten doen. Ook de nationale ombudsman en de NVVK hebben bij de gemeente Delft aangegeven dat de groep ondernemers met schulden extra aandacht behoeft: • In 2017 en 2018 heeft de nationale ombudsman onderzoek gedaan naar de toegang tot schuldhulpverlening bij Nederlandse gemeenten.2 Hij constateerde voornamelijk problemen bij de toegang voor zelfstandig ondernemers. Zo ook in de gemeente Delft. Door de situatie bij de FWvD in die periode is besloten dat dit een punt voor latere ontwikkeling zou zijn.

• Bij de NVVK audit van de FWvD eind 2019, werd door de auditor gerapporteerd dat er voor ondernemers met financiële problemen meer geregeld zou moeten worden binnen de gemeente Delft. De auditor deed ten aanzien van ondernemers een dringende aanbeveling om ook deze doelgroep toegang tot schuldhulpverlening te bieden. In de Nota schuldhulpverlening 2019-2022 is de groep zelfstandig ondernemers opgenomen als aandachtspunt. Door de gevolgen van Covid-19 voor veel zelfstandigen is de noodzaak voor schuldhulp aan ondernemers extra urgent. Veel ondernemers komen door de coronamaatregelen in de financiële problemen. Nu kunnen zelfstandig ondernemers hun hoofd vaak nog net boven water houden door de tijdelijke financiële regelingen vanuit het kabinet, maar die stoppen op een gegeven moment en ondertussen maken sommige ondernemers al wel schulden. Ook vanuit de afdeling Economie is daarom het dringende verzoek gekomen om nu een voorstel te doen voor ondersteuning aan ondernemers die in (financiële) problemen komen. Wat is de huidige vorm van hulpverlening aan ondernemers met schulden? De gemeente Delft verleent schuldhulpverlening aan particulieren via de Financiele Winkel van Delft (FWvD).

Ondernemers met schulden kunnen bij de FWvD terecht voor advies en informatie, maar voor hulp bij financiële problemen en schuldhulpverlening worden ze doorverwezen naar gespecialiseerde schuldhulpbureaus en/of Bureau Zelfstandigen. Bureau Zelfstandigen biedt vanuit de gemeente perspectief aan startende ondernemende bijstandsgerechtigden en vormt een vangnet voor gevestigde zelfstandigen met een tijdelijk financieel probleem. Wat doet Bureau Zelfstandigen? De gemeente heeft mogelijkheden om ondernemers te helpen via Bureau Zelfstandigen. Het doel van Bureau Zelfstandigen is perspectief bieden aan startende ondernemende bijstandsgerechtigden en ze vormt een vangnet voor gevestigde zelfstandigen met een tijdelijk financieel probleem. Het ligt aan de situatie van de zelfstandigen of zij recht hebben op de bijstand voor zelfstandigen vanuit het Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen) en 1 Bron: Richtlijnen voor Schuldhulpverlening aan Ondernemers – PPO 2 Een open deur. Een onderzoek naar de toegang tot de gemeentelijke schuldhulpverlening; Nationale

ombudsman, 19 januari 2018. - Een open deur, het vervolg. Onderzoek naar de toegang tot de gemeentelijke schuldhulpverlening onder 251 Nederlandse gemeenten; Nationale ombudsman, 13 september 2018

3

zo ja in welke vorm. Het Bbz is beleidsmatig geregeld in het gelijknamige landelijke besluit en kent een wettelijk kader wie deel kan nemen en onder welke voorwaarden. Voor verschillende doelgroepen zijn de volgende middelen beschikbaar vanuit Bureau Zelfstandigen: Startende zelfstandigen • Voorbereiding en begeleiding van maximaal twaalf maanden (Pré-starters) • Periodieke uitkering van maximaal drie jaar • Bedrijfskapitaal in de vorm van een lening Gevestigde3 zelfstandigen in tijdelijke financiële problemen • Tijdelijke uitkering van maximaal één jaar • Bedrijfskapitaal in de vorm van een lening (looptijd van max. tien jaar) (oudere)4 ondernemers die niet genoeg verdienen • Inkomen aanvullen • Bedrijfskapitaal (om niet) Zelfstandigen die hun bedrijf willen beëindigen • Bbz uitkering om in levensonderhoud te voorzien. • Max. twaalf maanden inkomen aanvullen met een verleningsmogelijkheid van max twaalf maanden. • Ioaz (Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen) uitkering voor ouderen die een zelfstandig beroep hebben gehad Zelfstandig ondernemers met financiële gevolgen door het coronavirus • Tozo • Bedrijfskrediet Vaak zijn ondernemers die met financiële problemen bij Bureau Zelfstandigen aankloppen gevestigde ondernemers.

Om in aanmerking te komen voor een lening om het tijdelijk verlies van inkomen te overbruggen moet een ondernemer voldoen aan specifieke voorwaarden en moet de onderneming levensvatbaar zijn. Bureau Zelfstandigen doet onderzoek naar de levensvatbaarheid van de onderneming. Is een onderneming levensvatbaar, dan kan Bureau Zelfstandigen eventuele schulden met een Bbz-krediet saneren. De werkwijze is ongeveer hetzelfde als in de reguliere minnelijke schuldhulpverlening. Er zijn echter twee belangrijke verschillen: 1. het Bbz-krediet is rentedragend 2. het Bbz-krediet is alleen beschikbaar voor ondernemers met een levensvatbaar bedrijf na bijstandsverlening Gevestigde zelfstandigen die niet aan de voorwaarden voldoen kunnen geen gebruik van de Bbz maken. Zij kunnen alleen een beroep doen op de gemeente wanneer het bedrijf is beëindigd en het totaalbedrag van de schulden bekend is. Wat doet de Financiele Winkel van Delft? De gemeente voert sinds 1 juli 2012 schuldhulpverlening uit als wettelijke taak. Deze schuldhulpverlenende taak is ondergebracht bij De Financiële Winkel van Delft (FWvD). Zij werken volgens de gedragscode van de Vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren (NVVK). Schuldhulpverlening is het traject waarin iemand met schulden hulp krijgt om zijn schulden te kunnen aflossen.

Met als doel om geldzaken weer onder controle te krijgen en problemen in de toekomst te voorkomen. Alle inwoners van Delft die hulp nodig hebben bij hun financiële problemen zijn welkom bij de FWvD. Ook ondernemers, maar voor schuldhulpverlening worden de ondernemers tot nu toe doorverwezen naar Bureau Zelfstandigen en/of gespecialiseerde schuldhulpbureaus. De 3 Langer dan 18 maanden gestart met de onderneming wordt aangemerkt

als gevestigd.

4 Ondernemers (geboren vóór 1 januari 1960 met een niet levensvatbaar bedrijf/ duurzaam ontoereikend

inkomen)

4

kosten voor deze hulp moeten de ondernemers zelf dragen. De schuldhulpverlener van de FWvD helpt particulieren met een passende en blijvende oplossing vanuit een integrale aanpak. Er wordt niet alleen gekeken naar de financiële problemen, maar ook naar problemen rondom wonen, gezondheid, verslaving en de gezinssituatie. Waarbij aandacht is voor gedrag en gedragsverandering. Er is onderscheid tussen schuldhulpverlening in het minnelijk traject en schuldhulpverlening via het wettelijk traject. 1. Minnelijk traject: • De schuldhulpverlener kijkt of het mogelijk is een betalingsregeling te treffen met de schuldeisers middels een schuldsanering of schuldbemiddeling. Bij schuldsanering geeft de gemeente een lening (saneringskrediet) waarmee alle schulden kunnen worden afgelost. De schuldenaar heeft dan nog alleen een schuld bij de gemeente. Bij schuldbemiddeling maakt de gemeente afspraken met de schuldeisers over aflossing van de schulden. Als niet alle schuldeisers willen meewerken aan een minnelijke schuldenregeling kan er een verzoek tot dwangakkoord worden gedaan via de rechtbank. De rechtbank kan de weigerende schuldeisers dwingen om deel te nemen aan de minnelijke schuldenregeling. 2.

Wettelijk traject: • Als het niet lukt om een minnelijke regeling te treffen met de schuldeisers ook na bemoeiing van de rechtbank, dan heeft de schuldenaar het recht een verzoek tot toelating tot Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp) in te dienen. De schuldenaar moet hiervoor een verzoek indienen bij de rechtbank. De gemeente helpt bij het indienen ervan. De FWvd biedt ook dienstverlening door budgetbeheer in te zetten of beschermingsbewind. Daarnaast wordt er samengewerkt met vrijwilligersorganisaties zoals schuldhulpmaatje (ISofa), Humanitas en delft voor Elkaar. Klanten en inwoners kunnen ook cursussen en workshops volgen bij de FWvD om te leren de administratie te ordenen en zelfredzaam te zijn. Waarom een schuldhulpvoorziening voor zelfstandig ondernemers/zzp’ers? De Wgs staat niet toe dat zelfstandigen categoriaal worden uitgesloten van schuldhulpverlening. De gemeente Delft heeft de FWvD, maar alleen voor schuldhulpverlening aan particulieren. Daarnaast biedt Bureau Zelfstandigen vanuit de gemeente perspectief aan startende ondernemende bijstandsgerechtigden en vormt zij een vangnet voor gevestigde zelfstandigen met een tijdelijk financieel probleem. Daarmee voldoet Delft niet aan de Wgs, omdat zij tot nu toe geen passende voorziening aanbiedt voor ondernemers met schulden.

Door een schuldhulpvoorziening voor zelfstandig ondernemers / zzp’ers op te zetten en deze onder te brengen binnen de FWvD gaat Delft de wettelijke taak vanuit de Wgs uitvoeren zoals deze bepaald is. Het doel van Schuldhulpverlening voor ondernemers (Shvo) is het bewerkstelligen dat een onderneming kan blijven voortbestaan door het opzetten van een minnelijke regeling van de (totale) schuldenlast van een ondernemer met een levensvatbaar bedrijf. Terwijl Bureau Zelfstandigen vaak adviseert om met de onderneming te stoppen als een Bbz lening niet volstaat, zodat de ondernemer daarna schuldhulpverlening kan krijgen.5 Het beëindigen van een onderneming die mogelijk met Shvo had kunnen voortbestaan, is zonde voor de ondernemer en voor de gemeente. Een ondernemer is vaak optimistisch ingesteld en wil graag doorgaan met zijn onderneming. De gemeente kan kosten besparen door adequate schuldhulp te bieden (zie bijlage 1), maar ook het behoud van werkgelegenheid en inkomen is een maatschappelijk belang. Er gaat immers werkgelegenheid verloren, voor de ondernemer zelf, maar ook voor personeel wat eventueel in dienst is. 5 Bron: Toegankelijkheid schuldhulpverlening 2017: Inspectie SZW, blz. 20

5

Shvo is een hele andere tak van sport dan wat Bureau Zelfstandigen doet. De consulenten van Bureau Zelfstandigen hebben geen kennis van schuldhulpverlening. Ook de schuldhulpverleners van de FWvD beschikken niet over de juiste kennis voor schuldhulpverlening aan ondernemers. Je zou het verschil van schuldhulp aan particulieren en schuldhulp aan ondernemers kunnen vergelijken met verschil tussen het besturen van een kleine personenauto en een vrachtwagen met aanhanger. Voor het verlenen van schuldhulp aan ondernemers is inhoudelijke kennis over ondernemingen namelijk van belang. Een schuldhulpverlener voor ondernemers krijgt te maken met: • Bankkredieten met zekerheidsstelling, zoals pand en hypotheek en borgstellingen • Leverancierskrediet met eigendomsvoorbehoud • Vorderingen van de Belastingdienst (ambtshalve aanslagen) • Achterstallige premievordering van bedrijfsvereniging • Problemen met boekhouding • Afwikkeling van leasecontracten • Beslag- en executieproblemen • Vinden van financiering voor de sanering Maar minstens zo belangrijk is het vermogen van de schuldhulpverlener om kritisch in gesprek te gaan over de toekomstkansen voor de ondernemer met schulden.6 Daarnaast bepaalt de aard van de schulden van de ondernemer welke hulp er in verschillende situaties nodig is.

De hulp die wordt geboden vanuit de FWvD, Bureau Zelfstandigen en een schuldhulpvoorziening voor ondernemers zijn verschillend, maar een nauwe samenwerking is van belang om samenhang goed te stroomlijnen en daarmee korte lijnen te houden. Tabel1: De verschillen naast elkaar Financiele Winkel Voor wie

Particulieren

Wat

Schulden*

Hoe

Reguliere minnelijke schuldregeling

Doel

Geldzaken weer onder controle krijgen en problemen in de toekomst voorkomen

Extra hulp

Hulp bij indienen wettelijk traject (Wsnp)

Bureau Zelfstandigen Zelfstandigen

Schuldhulp voor ondernemers Zelfstandigen

Tijdelijke financiële problemen Rentedragende lening (in de vorm van een schuldsanering) 1. Perspectief bieden aan startende ondernemende bijstandsgerechtigden 2. Vangnet vormen voor gevestigde zelfstandigen met tijdelijk financieel probleem

Schulden* Reguliere minnelijke schuldregeling Het bewerkstelligen dat een onderneming kan blijven voortbestaan door het opzetten van een minnelijke regeling van de (totale) schuldenlast

1.Hulp bij beëindiging van een niet levensvatbare

6 Bron: https://www.nvvk.nl/k/n323/news/view/11597/3816/kennis-en-kritisch-doorvragen-belangrijk-bij-

schuldhulp-aan-ondernemers.html * Wanneer zijn schulden een probleem: Niet alle soorten schulden zijn een probleem. Schulden worden pas problematisch als betalingsafspraken met schuldeisers niet meer kunnen worden nakomen. Op dat moment ontstaan er betalingsachterstanden. Het gevaar van betalingsachterstanden is dat een kleine schuld heel erg snel kan oplopen. Een schuld is ook een probleem als iemand er dagelijks last van heeft. Als het belemmert bij werk, bij het slapen, stress oplevert en boos of verdrietig maakt.

6

Voorwaarden

Algemene voorwaarden

1. Algemene voorwaarden 2. Levensvatbaar

onderneming en voorkomen van faillissement 2. Hulp bij indienen wettelijk schuldhulptraject (Wsnp) Algemene voorwaarden

(zelfstandig) Ondernemers in Delft Uit cijfers van het CBS blijkt dat ondernemers en vooral zzp’ers, het meest kwetsbaar zijn voor armoede.7 In 2018 hadden 1,5 miljoen personen inkomsten als zzp’er; voor 940 duizend was het hun belangrijkste inkomensbron.8 De groep zzp’ers is zeer divers en ze werken in alle bedrijfstakken. Ze zijn relatief vaak 45-plus en mannen zijn oververtegenwoordigd. Bijna 10% van de zzp’ers heeft een laag inkomen en ruim 365.000 ondernemers hebben financiële problemen.9 Het gespecialiseerde schuldhulpbureau Zuidweg & Partners heeft een data-analyse onderzoek laten uitvoeren vanuit hun dossiers naar het aantal ondernemers in Nederland waarvan de kans heel hoog is dat zij worstelen met problematische schulden.10 Uit een profielschets, gemaakt op grond van 3.400 door Zuidweg & Partners behandelde dossiers komt het volgende beeld naar voren. De schuldenproblematiek bij ondernemers blijkt zich voornamelijk te concentreren bij: • Zzp’ers: 71% van alle dossiers • Besloten Vennootschap (BV): 14% van alle dossiers • Vennootschap onder Firma (VOF): 9,5% van alle dossiers • Stichtingen: 2% van alle dossiers • Overige rechtsvormen: 3,5% van alle dossiers Daarnaast zijn er sectoren waarin schulden meer voorkomen dan in andere: zakelijke dienstverlening, bouwnijverheid, detailhandel, financiële dienstverlening, vervoer en groothandel.

ZZP’ers in Delft • Op 1-1-2019 stonden er in Delft 8367 bedrijven geregistreerd, waarvan 5800 bedrijven van ZZP’ers (bijlage 3). • Op1 januari 2018 waren dit er nog 5300.11 Van deze ondernemers in Delft had 0,9% een grote schuld met een vermogen gelijk of lager dan minus €100.000 (exclusief woning en hypotheekschuld) (bijlage 5: tabel 6). • Op 1 januari 2017 had 9,2% van de zzp’ers in Delft een laag inkomen met een gestandaardiseerd inkomen tot 15.000 euro t.o.v. totaal zzp'ers in Nederland (bijlage 5: tabel 4). Faillissementen Landelijk zijn er in de eerste 40 weken van 2020 in totaal 2.621 bedrijven en instellingen (incl. eenmanszaken) failliet verklaard.12 Dit zijn er 264 minder dan in dezelfde periode van 2019. Voor Delft is dezelfde trend te zien. 7 Bron: CBS: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2019/10/van-werkenden-loopt-zzp-er-meeste-risico-op-armoede 8 Bron CB: https://www.cbs.nl/nl-nl/dossier/dossier-zzp 9 Bron: https://www.pponederland.nl/bijeenkomsten-schuldhulp-ondernemers/ 10 Bron: Rapport van Zuidweg & Partners: Ondernemers met problematische Schulden. 11 Bron: Tozo voorschot Delft. 12 Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)

7

• •

11 faillissementen in de eerste helft van 2019 3 faillissementen in de eerste helft van 2020

Er gaan momenteel minder bedrijven failliet dan in voorgaande jaren, omdat zij nog net hun hoofd boven water kunnen houden met de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. Daar tegenover staat dat er nu veel meer bedrijven zijn die acute financiële problemen hebben en daarvoor staatssteun moeten aanvragen. Ondernemen in ten tijde van Covid-19 Het kabinet doet er veel aan om kleine en grote bedrijven en zelfstandig ondernemers die als gevolg van covid-19 in de problemen komen te ondersteunen. Daarom is er een breed steun- en herstelpakket met tijdelijke financiële regelingen geïntroduceerd.13 Voor de doelgroep kleine zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) de belangrijkste regeling. Deze wordt uitgevoerd door de gemeente. Tozo De Tozo voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt. En in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. De voorwaarden om voor de Tozo 1 in aanmerking te komen waren relatief soepel, bij de Tozo 2 werd de regeling aangescherpt. Belangrijkste verschil met de Tozo 1 is dat bij Tozo 2 ook het inkomen van de partner mee beoordeeld werd. De Tozo 3 is per 1 oktober 2020 ingegaan.

Vanaf 1 april 2021 zal bij de Tozo 3, net als bij de reguliere bijstand, een vermogenstoets toegepast worden. Van de Tozo 1 hebben in Delft zo’n 1700 ondernemers gebruik gemaakt. Voor de Tozo 2 die strengere voorwaarden had, waren dit er 580.14 De Tozo aanvragen geven een goede indicatie van het aantal ondernemers dat nu acuut financiële problemen heeft. Hoe gaan we Shvo uitvoeren in Delft? Delft kiest ervoor om de wettelijke taak om schuldhulpverlening aan kleine zelfstandig ondernemers en zzp’ers te bieden, zelf uit te voeren vanuit de Financiële Winkel van Delft. De FWvD wordt op deze manier het schuldhulploket voor alle inwoners van Delft. Het schuldhulploket voor ondernemers zal nauw gaan samenwerken met Bureau Zelfstandigen en samenwerkingspartners uit de stad. Uitbesteden of zelf uitvoeren Er is een afweging gemaakt tussen shvo inkopen en shvo zelf uitvoeren. Het op korte termijn starten met shvo is urgent, een Europees aanbestedingstraject duurt echter ongeveer zes maanden. Schuldhulpverlening aan particulieren is ondanks het feit dat Delft zoveel mogelijk regie gemeente wil zijn, bewust binnen de gemeentelijke organisatie georganiseerd. Het ligt voor de hand om dat ook te doen met schuldhulp aan ondernemers, om zo de samenhang tussen de schuldhulp aan particulieren en de Bureau Zelfstandigen goed te stroomlijnen en daarmee korte lijnen te houden.

Daarnaast kun je ondernemers makkelijk adviseren over het nodige traject als je shvo zelf uitvoert. Mocht een schuldhulptraject nog niet noodzakelijk zijn, dan kan de ondernemer worden doorverwijzen naar samenwerking- en ketenpartners. Hetzelfde geldt bij faillissement. Op dat moment is makkelijk kunnen schakelen tussen de FWvD particulieren en de FWvD ondernemers van groot belang. Ook de kosten spelen een rol. Als de gemeente ervoor zou kiezen deze taak uit te besteden aan een gespecialiseerd bureau, dan zijn de kosten (inkoop en contractbeheer) hoger dan bij het zelf uitvoeren van shvo.

13 https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-financiele-regelingen/overzicht-financiele-regelingen 14 Bron Tozo cijfers: Cognos

8

Samenvattend, het inrichten van een schuldhulploket voor ondernemers binnen de gemeente brengt relatief lage kosten en weinig inrichtingsprocessen met zich mee, omdat schuldhulpverlening (voor particulieren) al uitgevoerd wordt door de FWvD. Verder is het handig om gebruik te maken van één en dezelfde voorziening voor alle communicatie uitingen. Zodat er vanuit de FWvD gecommuniceerd kan worden dat alle inwoners met financiële problemen en/of schulden bij hen terecht kunnen. Wat houdt schuldhulp aan ondernemers in? Het Shvo loket van de FWvD zal schuldhulpverlening bieden aan zelfstandige ondernemers15 met een levensvatbare onderneming. Dat houdt in een minnelijktraject met alle daar bijbehorende fases. Bij het niet lukken van een minnelijktraject, ontvangt de ondernemer hulp bij het aanvragen van de Wsnp. Ondernemers met een niet levensvatbare onderneming worden ondersteund bij de beëindiging van de onderneming ter voorkoming van faillissement. Het voorkomen van een faillissement is belangrijk, omdat dit een ongunstig en langdurig proces is. Een faillissement is een gerechtelijk beslag op het vermogen. Als een eenmanszaak failliet gaat, is die persoon ook privé failliet en verantwoordelijk voor de schulden. Een doorstart maken is in dit geval heel moeilijk. Als een bedrijf een bv of nv is, dan gaat alleen het bedrijf failliet.

Dan kan eventueel met de gezonde bedrijfsonderdelen een doorstart gemaakt worden. Een faillissementsprocedure kan echter behoorlijk lang duren, enkele maanden tot enkele jaren. Net als bij schuldhulp voor particulieren zijn de kosten rondom het opzetten van het schuldhulptraject voor ondernemers voor de gemeente. Het afbetalen van het saneringskrediet is de verantwoordelijkheid van de ondernemer, maar die wordt daarin begeleid door zijn schuldhulpconsulent van de FWvD en mogelijk een budgetbeheerder of een vrijwilliger. Bureau Zelfstandigen Schuldhulpverlening hangt vaak samen met een toekenning Bbz. Daarom is een nauwe samenwerking tussen Bureau Zelfstandigen en schuldhulploket ondernemers noodzakelijk. Bureau Zelfstandigen kijkt of het bedrijf na sanering van de schulden levensvatbaar is, de afdeling schuldhulpverlening kan de regeling tot stand brengen. Belangrijk is vooral soepele interne communicatie en afstemming en duidelijke afbakening van de verantwoordelijkheden van beide afdelingen.16 Boekhouder / juridisch adviseur Soms is de boekhouding van een bedrijf niet compleet en zijn niet alle belastingaangiften gedaan. In andere gevallen is het voor een ondernemer niet mogelijk om de boekhouding op orde te brengen met een eigen boekhouder of accountant i.v.m. betalingsachterstanden bij die boekhouder of accountant.

Voor de gemeente is het handig om samen te werken met vaste partners. Zodat de ondernemer bij een betrouwbare partij terecht komt en er van te voren prijsafspraken met de partij gemaakt kunnen worden. Hetzelfde geldt voor juridisch advies, want ondernemers met schulden hebben vaak te maken met juridische problemen. Budgetbeheer. Voor het schuldhulptraject van particulieren is het een verplichting voor de klant om per direct onder budgetbeheer te gaan. Nieuwe schulden en/of grotere schulden worden op deze manier zo veel mogelijk voorkomen. Het is ook mogelijk om ondernemers die dat nodig

15 Zelfstandige ondernemers zijn: Zelfstandigen zonder personeel (zzp-ers) en ondernemers handelend onder

een eenmanszaak of vennootschap onder firma (vof). 16 Bron: Divosa Werkwijzer Dienstverlening voor zelfstandigen met schulden inrichten - 2014

9

hebben een vorm van budgetbeheer te bieden. Budgetbeheer kan de ondernemer helpen met het (tijdig) betalen van de kredieten. De kosten voor deze extra dienstverlening betaalt de ondernemer zelf als dit mogelijk is. Als de ondernemer dit niet kan bekostigen kan er een aanvraag voor bijzondere bijstand worden gedaan. Samenwerkingspartners Voor ondernemers met geldproblemen zijn er nog steeds te veel drempels. Daar komt ook nog bij dat ondernemers hun problemen niet graag delen. Op het financieel falen van ondernemers (met en zonder personeel en persoonlijk aansprakelijk voor hun schulden) ligt een taboe in Nederland. Dit, terwijl we juist van onze fouten het meeste leren! Het gevolg van dit taboe is dat ondernemers die in financiële problemen komen, te laat om hulp vragen, eigenlijk pas als het water al tot hun lippen staat en ze geen uitweg meer zien.17 Net als particulieren met schulden zoeken ondernemers meestal te laat hulp bij schulden. Dit heeft verschillende redenen. De gemeente is voor veel mensen niet het eerste medium waar ze aan denken als ze financiële problemen hebben. Mensen vinden het soms makkelijker om eerst voor hulp bij een vrijwilligersorganisatie aan te kloppen dan bij de gemeente. Het is belangrijk dat inwoners die eerste stap zetten. Zij kunnen daarna met hulp van een vrijwilliger de nodige vervolgstappen zetten.

In het schuldhulptraject voor particulieren werkt de gemeente daarom samen met vrijwilligersorganisaties die ondersteuning bieden bij inwoners met financiële problemen. Voor ondernemers is het ook belangrijk om zo’n laagdrempelige constructie te creëren, waarbij ondernemers terecht kunnen bij vrijwilligers die gespecialiseerd zijn in financiële problemen / schuldenproblematiek bij ondernemers. Ondernemersklankbord (OKB) Stichting Ondernemersklankbord is een landelijk netwerk verdeeld in 17 regionale teams. Het één van de grootste, onafhankelijke non-profitorganisaties die zich belangeloos inzet voor ondernemers. Ondernemers in het midden- en kleinbedrijf kunnen met elke ondernemingsvraag bij het OKB terecht en worden door een OKB-adviseur persoonlijk begeleid in een klankbordtraject van een half jaar. Het OKB-netwerk bestaat uit adviseurs met ondernemerservaring. Het zijn allemaal oud-ondernemers, managers of specialisten op hun vakgebied. Om faillissement te voorkomen biedt het OKB hulp bij het op orde krijgen van de administratie. Het ondernemersklankboard is een betrouwbare partij voor het Shvo loket om mee samen te werken voor extra hulp en begeleiding aan ondernemers.

Support voor ondernemers (SvO) Support voor Ondernemers is een nieuwe lokale organisatie die is opgericht om ondernemers die door de coronacrisis in de problemen zijn gekomen, belangeloos geholpen te laten worden door andere ondernemers. Ondernemers die hulp zoeken worden gekoppeld aan andere Delftse ondernemers die kennis en expertise beschikbaar stellen. Via het platform worden ook andere gratis tools en kennis beschikbaar gesteld aan ondernemers, bijvoorbeeld in de vorm van Webinars rond thema’s als financiën, HR en IT. De onderwerpen worden afgestemd op de vragen die ze binnenkrijgen. Support voor Ondernemers heeft plannen voor een 2.0 versie. Ze zijn echter gestart als sociaal ondernemer en willen dit alleen gaan opzetten als er ook echt behoefte aan is. Het plan is om een werkplaats te creëren voor en door Delftse ondernemers om te kunnen brainstormen, om groei en stopplannen te maken, om te leren en te ontwikkelen. Een werkplaats waar je niet alleen plannen maakt maar ook bespreekt hoe je het doet. Ze hebben een stappenplan ontwikkeld om dit op te zetten. Een samenwerking met SvO is 17 Bron: Rapport van Zuidweg & Partners: Ondernemers met problematische Schulden.

10

interessant voor het Shvo loket. Een werkplaats waar ondernemers kunnen sparren en workshops kunnen volgen is een aanvulling op het Shvo loket. Ondernemersnetwerken & accounthouders economie Er zijn rond de 98 netwerkverenigingen in Delft. De accounthouders vanuit de afdeling Ruimte & Economie hebben goede contacten met verschillende ondernemersnetwerken in Delft. Voor de communicatie over en toeleiding naar het nieuwe schuldhulploket zijn deze contacten erg belangrijk. Ook de twee Taskforces waaraan vanuit de afdeling Economie wordt deelgenomen en de digitale nieuwsbrief die vanuit de afdeling wordt verspreid zijn belangrijke instrumenten om in te zetten bij het communicatietraject. Het belang van communicatie Zoals al eerder aangegeven is de stap naar de schuldhulpverlening voor veel mensen te groot of te moeilijk. Onderzoekers denken dat daar verschillende redenen voor zijn:18 • Mensen onderschatten de ernst van hun problemen • Mensen schamen zich voor hun problemen • Mensen weten niet waar ze terecht kunnen voor hulp • Mensen hebben verkeerde ideeën over schuldhulp Voor het bestrijden van alle vier de redenen is het belangrijk om goede communicatie in te zetten. Daar is de gemeente Delft in 2019 intensief mee begonnen door de inzet van een communicatieadviseur armoede en schuldhulpverlening aan te trekken.

Daar zijn mooie producten, goede campagnes en makkelijk leesbare stukken voor inwoners uit voort gekomen. Ook in de periode 2021-2023 zal er intensief ingezet worden op communicatie rondom armoede en schuldhulpverlening. Het is belangrijk dat daar vanaf nu ook schuldhulpverlening voor ondernemers aan toegevoegd wordt. Zodat ondernemers weten dat ze bij de gemeente terecht kunnen voor hulp bij financiële problemen en/of schulden en dat we gelijktijdig ook werken aan het wegwerken van de taboe dat op het hebben van schulden bij ondernemers ligt. Bij het opzetten van schuldhulpverlening voor ondernemers hoort daarom ook een uitgebreid communicatieplan. Daarin zal worden opgenomen hoe, waar en op welke momenten we de ondernemers gaan informeren over hulp bij financiële problemen en schulden in de gemeente Delft. Behalve alle informatie die de gemeente sinds covid-19 communiceert over de Tozo en andere Rijks regelingen, is de communicatie minimaal over andere beschikbare hulp voor ondernemers met financiële problemen. Bureau Zelfstandigen heeft een gemeentelijke website. Verder is het bureau bekend bij verschillende organisaties (155 help een bedrijf, ondernemersplein, MKB doorstart etc.), deze banden moeten echter wel weer aangetrokken worden.

Al in 2020 zal er begonnen worden met de communicatie over schuldhulpverlening voor ondernemers, de samenwerkende partners en tips over wat ondernemers zelf kunnen doen. Monitoring en verantwoording Net als bij de reguliere schuldhulpverlening gaat de gemeente Delft met vastgestelde indicatoren (kritieke prestatie-indicatoren / KPI) de effectiviteit voor Shvo meten. In 2021 starten we merendeels met 0-metingen, omdat er cijfermatig niet veel gegevens bekend zijn rondom Shvo bij gemeenten. Het jaar daarna kunnen we een indicator opstellen. Indicatoren 1. Aanmeldingen: 0-meting in 2021. Afhankelijk daarvan stellen we een indicator op. 2. Hoogte schuld: 0-meting in 2021. Afhankelijk daarvan stellen we een indicator op. 18 Bron: Schouders Eronder Kennisbundel: https://www.kennisbundel.nl/rapport/veel-schuldenaren-weten-

schuldhulp-slecht-te-vinden

11

3. Intake: 0-meting in 2021. Afhankelijk daarvan stellen we een indicator op. 4. 0-meting in 2021 voor het percentage wat uit de intake leidt tot een schuldregeling. Afhankelijk daarvan stellen we een indicator op. 5. 0-meting in 2021 voor het met succes afgesloten schuldregelingen. Afhankelijk daarvan stellen we een indicator op. 6. 0-meting in 2021 voor het aantal geslaagde doorleidingen naar de Wsnp. Afhankelijk daarvan stellen we een indicator op. 7. 0-meting in 2021 voor het aantal saneringskredieten. Afhankelijk daarvan stellen we een indicator op. We schrijven jaarlijks een verslag over de werkzaamheden en resultaten van de schuldhulpverlening door de Financiële Winkel van Delft. Ook mogelijke aanpassingen in beleid nemen we hier in op. Shvo en de bijbehorende KPI’s zullen vanaf 2022 in de jaarlijkse rapportages over het voorgaande jaar worden meegenomen. Verwacht gebruik van het schuldhulploket Het is lastig om een inschatting te maken van het aantal aanvragen dat we kunnen verwachten bij het schuldhulploket voor zelfstandigen. Voor covid-19 kwamen er gemiddeld zo’n 10 ondernemers per jaar naar Bureau Zelfstandigen Delft met vragen over hulp bij schulden. Het PPO (Platform voor Publieke Ondernemersadviesorganisaties) behandelde voor Covid-19 ongeveer 200 schuldhulpverlening aanvragen per jaar.

Momenteel komen er landelijk weinig aanvragen voor Shvo binnen, omdat zelfstandig ondernemers hun hoofd nog net boven water kunnen houden door de tijdelijke financiële regelingen vanuit het kabinet. Wel komen er bij de accounthouders van de afdeling Ruimte en Economie steeds meer hulpvragen van ondernemers binnen die het niet meer redden. De vereniging van schuldhulpverleners (NVVK) verwacht dat veel ondernemers voor het eerst te maken gaan krijgen met schulphulpverlening.19 Ook de NVVK zag tot voor kort nog niet dat ondernemers zich massaal aanmelden, want voor nu doen de regelingen hun werk. Maar de NVVK baseert zijn verwachting op cijfers en prognoses van het CBS en CPB. Verreweg de grootste groep onder de ondernemers met schuldenproblematiek zijn zzp'ers en failliete ondernemers stellen zij. Er worden momenteel veel betalingsregelingen afgesloten met bijvoorbeeld banken en de belastingdienst, zoals uitstel van betaling. Het is uitstel en echter geen afstel. Op een gegeven moment zullen de ondernemers over moeten gaan tot betaling, maar het ziet er niet naar uit dat ze daar op korte termijn de financiële capaciteit voor zullen hebben. Gebruik Shvo bij de FWvD We zetten voor het 1e jaar (2021) in op 10% van de Tozo 2 en Tozo 3 aanvragers. Dat komt neer op ongeveer 50 ondernemers per jaar. Deze ondernemers zijn bij ons bekend en kunnen we actief benaderen.

Ook gaan we er vanuit dat er ondernemers doorverwezen zullen worden door OKB, SvO en andere samenwerkingspartners.

19 Bron: BNR Webredactie 3 juni: Coronacrises drijft ondernemers in schuldhulpverlening

12

Begroting De inrichting van schuldhulpverlening voor ondernemers brengt kosten met zich mee. Er is voor drie jaar een bedrag vrijgemaakt van €240.000,- per jaar om hier invulling aan te geven. Veel aspecten kunnen worden meegenomen in de reguliere uitvoeringkosten van schuldhulpverlening bij de FWvD. De kosten voor schuldhulpverlening aan ondernemers zullen bestaan uit de volgende onderdelen: Stratech Vanuit de schuldhulpverlening particulieren werkt de FWvD al met Stratech. Dit systeem kan uitgebouwd worden naar Stratech voor ondernemers. Hier zitten eenmalige installatiekosten aan vast en jaarlijks een vast bedrag bovenop het al bestaande contract met Stratech. Personeelskosten In 2020 gaat het om de inrichting van de werkprocessen. In 2021 verwachten we ongeveer 50 ondernemers te helpen. Hiervoor is het nodig om 1 fte aan te trekken. Afhankelijk van de toename van het aantal aanvragen in de daarop volgende jaren zal er meer personele inzet nodig zijn. Voorportaal digitaal inrichten Er zal gecommuniceerd worden vanuit het Delftse schuldhulploket de FWvD. Op de webpage https://www.delft.nl/inkomen/hulp-bij-schuld komt een pagina te staan voor ondernemers met financiële problemen/schulden. Op deze pagina komt een digitale kiesboom die n.a.v. de antwoorden van de ondernemer doorverwijst naar het juiste aanmeldkanaal. Het Shvo loket van de FWvD of Bureau Zelfstandigen.

Deze kosten zijn eenmalig. Levensvatbaarheidonderzoeken Eén van de expertises van Bureau Zelfstandigen is het uitvoeren van een levensvatbaarheidsonderzoek. Als zij dit onderzoek zelf uitvoeren kost dat de gemeente niets extra. Wanneer het wordt uitbesteedt kost het ongeveer €1.000,- per onderzoek. Bureau zelfstandigen zal merendeel van de levensvatbaarheidonderzoeken voor schuldhulpverlening aan ondernemers gaan uitvoeren. Dit is wel afhankelijk van hoe druk Bureau Zelfstandigen het heeft. Naarmate het aantal aanvragen shvo omhoog zal gaan, zal ook het aantal onderzoeken dat uitbesteed dient te worden stijgen. Uitbreiding contract GKB Saneringskredieten voor particulieren worden belegd bij de GKB (Gemeentelijke Kredietbank) Den Haag. Het contract met de GKB kan uitgebreid worden met saneringskredieten voor ondernemers. Over de kosten hiervan is de gemeente nog in gesprek. Bijdrage OKB Het OKB vraagt voor het gehele klankbordtraject van 6 maanden een eenmalige bijdrage in de vorm van een minimumdonatie van 200 euro. Het is tijdelijk gratis, omdat het OKB een subsidie heeft ontvangen vanuit het Rijk vanwege het belang van hulp aan ondernemers door covid-19. Het is nog niet duidelijk of zij voor 2021 weer een subsidie van het Rijk zullen ontvangen. Communicatie Communicatie rondom Shvo kan worden meegenomen in het vastgestelde communicatiebudget voor Schuldhulpverlening.

Dit is geregeld binnen de financiële intensivering voor drie jaar op schuldhulpverlening. Veel communicatie uitingen rondom Schuldhulp en de FWvD kunnen voor beide doelgroepen (particulier en ondernemer) worden ingezet.

13

Samenvatting De Wet Schuldhulpverlening Gemeenten (Wgs) staat niet toe dat zelfstandigen categoriaal worden uitgesloten van de schuldhulpverlening. De gemeente Delft voldoet niet aan de Wgs, want zij biedt geen passende voorziening voor ondernemers met schulden. Delft verleent wel schuldhulpverlening aan particulieren via de Financiele Winkel van Delft (FWvD). Daarnaast biedt Bureau Zelfstandigen vanuit de gemeente perspectief aan startende ondernemende bijstandsgerechtigden en vormt zij een vangnet voor gevestigde zelfstandigen met een tijdelijk financieel probleem. Er is een afweging gemaakt tussen schuldhulpverlening voor ondernemers (shvo) inkopen en shvo zelf uitvoeren. Argumenten om shvo niet in te kopen zijn: • Een Europees aanbestedingstraject om in te kopen duurt ongeveer zes maanden. Daar staat tegenover dat het inrichten van een schuldhulploket voor ondernemers binnen de gemeente weinig inrichtingsprocessen met zich meebrengt, omdat schuldhulpverlening (voor particulieren) al uitgevoerd wordt door de FWvD. • De samenhang bewaken tussen de schuldhulp aan particulieren, Bureau Zelfstandigen en schuldhulp aan ondernemers is belangrijk. Je kunt deze processen niet goed stroomlijnen als je shvo uitbesteed.

• Ondernemers adviseren mocht een schuldhulptraject nog niet noodzakelijk zijn en/of doorverwijzen naar samenwerking- en ketenpartners heb je niet onder controle bij uitbesteden. Gespecialiseerde schuldhulporganisatie hebben een eigenbelang. • Mocht een ondernemers toch failliet gaan, dan is makkelijk kunnen schakelen tussen de FWvD ondernemers en de FWvD particulieren van groot belang. Dit is niet mogelijk bij uitbesteden. • De kosten voor uitbesteden aan een gespecialiseerd bureau zijn hoger (inkoop en contractbeheer) dan bij het zelf uitvoeren van shvo. • Uit diverse onderzoeken blijkt dat het heel lang duurt voordat mensen met financiële problemen hulp zoeken. Dat geldt zowel voor particulieren als voor ondernemers. Het is van groot belang dat als mensen dan eenmaal zover zijn, zij direct goed geholpen worden. Eén plek in Delft waar mensen terecht kunnen voor schuldhulpverlening bevordert de kans dat mensen die hulp weten te vinden (communicatie). Dat ene loket is de Financiële Winkel van Delft. De gemeente Delft gaat de wettelijke taak om schuldhulpverlening aan kleine zelfstandig ondernemers en zzp’ers te bieden, zelf uitvoeren vanuit de Financiële Winkel van Delft. De FWvD wordt op deze manier het schuldhulploket voor alle inwoners van Delft. Het schuldhulploket voor ondernemers zal nauw gaan samenwerken met Bureau Zelfstandigen en samenwerkingspartners uit de stad.

14

Bijlage 1: Kostenbesparing door hulp te bieden aan ondernemers20 Een Nederlandse gemeente met ruim 100.000 inwoners heeft onderzoek gedaan naar de besparingen voor de gemeente wanneer een faillissement wordt voorkomen door de inzet van schuldhulpverlening. Tabel: Besparing voor gemeente door voorkomen van faillissement van 1 ondernemer Voorkomen van uitkeringen (1.000 per maand) € 6.000/per 6 maanden (*) Uitvoeringskosten re-integratietraject € 4.700 Kosten schuldhulpverlening € 1.500 Ondersteuning / effect BBZ € 2.000 Behoud onderneming € 2.400 Niet-materiele zorgkosten bij faillissement € 250 Lokale heffingen p.m. Gemeentelijke belastingen p.m. Gemeentelijke besparing € 16.850 (*) verondersteld wordt dat een failliete ondernemer na 6 maanden weer werk heeft. Dit bedrag kan hoger zijn als deze periode langer duurt of wanneer de ondernemer personeel in dienst had. Daarnaast voorkom je maatschappelijke kosten zoals uithuiszetting, afsluiting energie, etc.

20 Bron: PPO Nederland: Kostenbesparing voor gemeenten.

15

Bijlage 2: Ondernemers in Delft21 VNG Realisatie helpt gemeenten en presenteert data van en over gemeenten voor iedereen via het dataplatform Waarstaatjegemeente. Dit zijn de cijfers voor Delft. Tabel 1. Aantal ZZP’ers in Delft Indicator eenheid Zzp-ers

% t.o.v. totaal aantal banen

2018

regio / dimensie Delft

Zzp-ers

% t.o.v. totaal aantal banen

2018

Nederland

Tabel 2: ZZP’ers naar sector Indicator Zzp-ers naar sector Commerciële dienstverlening Zzp-ers naar sector - Nietcommerciële dienstverlening Zzp-ers naar sector Nijverheid en energie Zzp-ers naar sector Onbekend Zzp-ers naar sector Landbouw, bosbouw en visserij

periode

eenheid

Inkomen Zzp-ers

x €1.000 x €1.000

11,4

7,6

CBS - Lokale Economie CBS - Lokale Economie

periode regio / dimensie 2018 Delft

waarde bron

2018

Delft

0,7

2018

Delft

2,1

2018

Delft

1,1

2018

Delft

0,2

waarde

bron

2017

regio / dimensie Delft

35,8

2017

Nederland

37,5

CBS - Lokale Economie CBS - Lokale Economie

x 1.000 personen x 1.000 personen x 1.000 personen x 1.000 personen x 1.000 personen

Tabel 3: Besteedbaar inkomen ZZP’ers Indicator eenheid periode Inkomen Zzp-ers

waarde bron

0,1

CBS - Lokale Economie CBS - Lokale Economie CBS - Lokale Economie CBS - Lokale Economie CBS - Lokale Economie

* Omschrijving: Het besteedbaar inkomen gecorrigeerd inkomen voor verschillen in grootte en samenstelling van het huishouden.

Tabel 4: ZZP’ers met laag inkomen Indicator eenheid Zzp-ers met laag inkomen Zzp-ers met laag inkomen

% inkomen tot €15.000 % inkomen tot €15.000

periode regio / dimensie 2017 Delft

waarde bron

2017

9,5

Nederland

9,2

CBS - Lokale Economie CBS - Lokale Economie

* Omschrijving: Het aandeel Zzp'ers met gestandaardiseerd inkomen tot 15.000 euro tov totaal zzp'ers.

Tabel 5: Oprichtingen van bedrijven Indicator eenheid periode

regio / dimensie

waarde bron

21 Bron: VNG realisatie – Waarstaatjegemeente.nl

16

Oprichtingen Oprichtingen

per 1.000 vestigingen per 1.000 vestigingen

2018

Delft

132,6

2018

Nederland

100,6

CBS - Lokale Economie CBS - Lokale Economie

* Omschrijving: Het oprichtingen van bedrijven per 1.000 vestigingen.

Tabel 6: Zelfstandig ondernemers met grote schuld Indicator eenheid periode regio / waarde bron dimensie Zelfstandig ondernemers % 2018 Delft 0,9 CBS - Lokale met grote schuld Economie Zelfstandig ondernemers % 2018 Nederland 1,6 CBS - Lokale met grote schuld Economie * Omschrijving: Zelfstandig ondernemers met een vermogen exclusief woning en hypotheekschuld gelijk of lager dan minus €100.000. Tabel 7: Faillissementen van bedrijven en instellingen incl. eenmanszaken Indicator eenheid periode regio / waarde bron dimensie Faillissementen van aantal per 2019 Delft 2,5 CBS bedrijven en instellingen incl. 1.000 Lokale eenmanszaken vestigingen Economie Faillissementen van aantal per 2019 Nederland 2,3 CBS bedrijven en instellingen incl. 1.000 Lokale eenmanszaken vestigingen Economie * Omschrijving: Het aantal failliet verklaarde bedrijven en instellingen inclusief eenmanszaken per 1.000 vestigingen.

17

Bijlage 3: Vestigingen naar bedrijfstak in Delft22 Vestigingen van bedrijven en instellingen naar bedrijfstak en grootteklasse op 1-1-2019 bedrijfstak A landbouw, bosbouw en visserij B winning van delfstoffen C industrie D prod. en distr. van en handel in elektriciteit, aardgas, stoom en gekoelde lucht E winning en distributie van water; water- en afvalwaterbeheer en sanering F Bouwnijverheid G groot- en detailhandel; reparatie van auto's H vervoer en opslag I logies-, maaltijd- en drankverstrekking J informatie en communicatie K financiële instellingen L verhuur van en handel in onroerend goed M advisering, onderzoek en overige specialistische zakelijke dienstverlening N verhuur van roerende goederen en overige zakelijke dienstverlening O openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verezekeringen P onderwijs Q gezondheids- en welzijnszorg R cultuur, sport en recreatie S overige dienstverlening totaal bron: Werk gelegenheidsregister MRDH en Drechtsteden

1 77 1 174 1 4 654 493 138 132 573 35 42 1.652 201 3 378 580 378 284 5.800

2-4 8 1 34 0 0 59 309 13 125 110 13 34 281 70 5 60 97 46 62 1.327

5-9 1 0 20 0 2 12 142 2 66 30 11 6 90 21 0 17 82 14 22 538

10-19 0 0 17 0 1 11 66 2 51 24 4 3 58 9 1 21 47 9 11 335

grootteklasse 20-49 50-99 0 0 0 0 8 5 0 1 1 0 7 1 26 8 2 3 33 1 19 7 2 1 0 3 29 14 8 3 1 1 30 6 25 5 10 2 1 0 202 61

totaal 100-199 0 0 5 0 1 0 9 4 1 2 1 1 5 0 1 13 11 1 2 57

200-499 0 0 1 0 2 1 4 0 0 3 0 1 3 0 1 17 3 0 0 36

500-999 0 0 1 1 0 0 1 0 0 0 0 0 2 0 2 0 3 0 0 10

1000+ 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 1

100-199 0 0 685 0 165 0 1.216 480 174 210 135 115 650 0 112 1.881 1.472 137 264 7.696

200-499 0 0 397 0 617 266 1.003 0 0 917 0 225 868 0 251 5.423 781 0 0 10.748

500-999 0 0 863 868 0 0 805 0 0 0 0 0 1.573 0 1.384 0 2.121 0 0 7.614

1000+ 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2.141 0 0 2.141

86 2 265 3 11 745 1.058 164 409 768 67 90 2.134 312 15 542 854 460 382 8.367

Werkzame personen in vestigingen van bedrijven en instellingen naar bedrijfstak en grootteklasse op 1-1-2019 bedrijfstak A landbouw, bosbouw en visserij B winning van delfstoffen C industrie D prod. en distr. van en handel in elektriciteit, aardgas, stoom en gekoelde lucht E winning en distributie van water; water- en afvalwaterbeheer en sanering F Bouwnijverheid G groot- en detailhandel; reparatie van auto's H vervoer en opslag I logies-, maaltijd- en drankverstrekking J informatie en communicatie K financiële instellingen L verhuur van en handel in onroerend goed M advisering, onderzoek en overige specialistische zakelijke dienstverlening N verhuur van roerende goederen en overige zakelijke dienstverlening O openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verezekeringen P onderwijs Q gezondheids- en welzijnszorg R cultuur, sport en recreatie S overige dienstverlening totaal bron: Werk gelegenheidsregister MRDH en Drechtsteden

1 77 1 174 1 4 654 493 138 132 573 35 42 1.652 201 3 378 580 378 284 5.800

2-4 16 2 89 0 0 151 826 33 315 280 38 89 699 182 14 142 272 114 176 3.438

5-9 8 0 142 0 11 77 925 11 431 210 75 35 604 126 0 120 525 88 130 3.518

10-19 0 0 232 0 14 165 841 37 647 311 56 37 790 128 15 313 611 127 142 4.466

grootteklasse 20-49 50-99 0 0 0 0 230 328 0 56 35 0 218 85 717 554 66 213 954 57 483 479 65 97 0 204 904 1.036 272 199 37 69 864 420 723 302 300 138 20 0 5.888 4.237

totaal

22 Data op maat: https://delft.incijfers.nl/

18

101 3 3.140 925 846 1.616 7.380 978 2.710 3.463 501 747 8.776 1.108 1.885 9.541 9.528 1.282 1.016 55.546