20230420 Beleidslijnen Woonvisie besluitvormend

Goed Wonen in Delft; Beleidslijnen Woonvisie 2023 18 april 2023

Introductie De Woonvisie 2016-2023 nadert de tijdshorizon. Actualisatie is nodig, de wereld waarin we leven is veranderd. De druk op de woningmarkt is groot en de afgelopen jaren toegenomen. Vraag en aanbod zijn niet in balans en de betaalbaarheid staat onder druk in koop en huur. Inmiddels is een actuele woonvisie sinds 2022 (wijziging Woningwet) een verplicht document. In het maakproces van een actuele woonvisie is de fase van onderzoek, analyse en formuleren van de beleidsrichting voor nu afgerond. Ten opzichte van de huidige woonvisie sturen we op hoofdlijnen op een aantal punten bij. Deze notitie geeft daarvan een overzicht. Hiermee is de woonvisie nog niet gereed. Samen met de stad en belanghouders gaan we de beleidsrichtingen verder invullen, aanvullen en aanscherpen. Op basis van de beleidslijnen, debat in de raad(scommisie) en met de kennis uit de gesprekken zal de Woonvisie met een Woonagenda (uitvoeringsagenda) worden opgesteld. In de tweede helft van 2023 kan de gemeenteraad een besluit nemen over de geactualiseerde woonvisie en de uitvoeringsagenda met planning. Op rijksniveau is nieuw beleid in voorbereiding. Dat hebben we in de afweging meegenomen. De definitieve wet- en regelgeving kan aanleiding geven om in het verdere proces de beleidslijnen nog bij te schaven.

1.

De stad maken we met elkaar Een woonvisie maken we niet in ons eentje. Uit de vele gesprekken, reacties op sociale media, woonwensen uit woningbehoefteonderzoek, mailtjes die we van woningzoekenden en bewoners ontvangen, voelen we elke dag de urgentie om te werken aan Goed Wonen in Delft. Het helpt om de opgave te ontdekken, te verkennen en te verdiepen. En het komt soms heftig binnen. En het leidt tot nieuwe inzichten. Deze tijd vraagt wat extra´s van ons. We zien dat standaardoplossingen en ons beleid niet altijd meer werken. En we zien dat meer samenspel nodig is. Dat we alleen stappen kunnen zetten als we onze energie, inzet en middelen gelijk richten. Door de krachten te bundelen, kunnen we verder vorm geven aan Goed Wonen in Delft. De prachtige stad Delft kent grote opgaven. De woningnood is groot. In alle woningsegmenten meten we tekorten, zowel het sociale, midden als duur segment. Zowel huur als koop. We zien kenniswerkers die om een fijne woonplek vragen. Gezinnen die graag in woningen met een tuin willen wonen. We zien veel spoedzoekers die eigenlijk gisteren al geholpen hadden moeten worden. En we hebben te maken met instroom van vluchtelingen die niet te plannen is. Ook zij hebben een dak boven hun hoofd nodig. Mensen die voorheen beschermd woonden, wonen nu ´gewoon´ in de wijk. Terwijl we afnemende mogelijkheden in de zorg hebben.

Studenten betrekken huizen die ooit bedacht waren voor ´reguliere´ huishoudens. We horen bewoners vragen om een veilige, nette buurt. Een buurt met kansen. We zien botsingen in leefstijl. We merken dat in gesprekken het thema woonoverlast naar voren komt. Er rijzen vragen als ´met hoeveel mensen we dicht op elkaar kunnen wonen zonder dat het onleefbaar wordt?´ De ruimte is namelijk schaars in Delft. En ´hoeveel mensen kunnen er nog bij?´ En tot uitspraken ´dat de regio gewoon een deel van die benodigde woningen kan bouwen´. Maar ook elders in de regio piept en knarst het. Ook daar is woningnood.

Pagina 1 van 8

We zien dat de bestaanszekerheid van veel huishoudens in het geding is. We zien armoede, mensen die moeite hebben met het betalen van hun woonlasten. En de zorgen die ermee gepaard gaan. De stress die het met zich meebrengt. De zorg, hulp en begeleiding die daarvoor nodig is. De goede dienstverlening die daarvoor nodig is. Passend bij de mogelijkheden van het huishouden, met extra aandacht voor de kwetsbaren. Tegelijkertijd is het wonen de afgelopen jaren flink duurder geworden. Zowel in de huur- als koopsector. We horen dat het met de schaarse bouwgrond, oplopende rente, gestegen prijzen en schaarste aan personeel / materiaal moeilijk is om op een verantwoorde manier te investeren in nieuwe woningen met een betaalbare prijs. Ook het gebrek aan stikstofruimte, lange procedures en bezwaar makende belanghebbenden maken het bouwen van nieuwe woningen er niet makkelijker op. Bewoners vragen ons tegelijkertijd om een gezonde stad, met schoon water, en een grote biodiversiteit. Ook in de politieke arena’s in het land zien we hoe lastig de keuzes zijn. Een goede groei van Delft vraagt om moeilijke afwegingen. Het is wikken en weken. Het zal naar verwachting niet makkelijk zijn om snel voldoende woningen aan de voorraad toe te voegen. Maar we beseffen dat die woningen voor spoedzoekers er eigenlijk gisteren al hadden moeten staan.

Vooral via mailtjes krijgen we door het jaar heen heftige situaties binnen. Tekortschietende woonkwaliteit, te lange wachttijd, een extreem hoge huurprijs of bijkomende kosten of pure discriminatie. Vanuit de overheid wordt er top-down meer regie gevoerd om woningbouw te versnellen. De rol van de provincie wordt daarin groter, de regionale samenwerking belangrijker. En er wordt aan wetgeving gewerkt en naar middelen gezocht om excessen op de woningmarkt beter te kunnen aanpakken. De komende jaren zullen wij als gemeentelijke overheid de woningnood niet kunnen oplossen. Daarvoor is de praktijk naar verwachting te weerbarstig. De opgave is groot, we willen veel, tegelijkertijd kunnen we niet al onze ambities behalen. Niet alles kan tegelijk. Dat blijft om lastige afwegingen vragen. Nieuwe wetgeving is erop gericht om de scherpe kantjes van de woningnood er af te halen zodat mensen een goed thuis hebben. Door tot realisatie van nieuwbouw te (blijven) komen, door activiteiten te verrichten die helpen om mensen zoveel mogelijk kans op een passende woonplek te geven en door excessen bij de verhuur van woningen aan te kunnen pakken. Betaalbaarheid wordt daarbij een belangrijker uitgangspunt. En bijzondere doelgroepen van een Thuis voor Iedereen moeten met voorrang aan een woning geholpen worden.

2.

Bijsturen ten opzichte van de huidige woonvisie Ten opzichte van de huidige woonvisie sturen we op hoofdlijnen op een aantal punten bij. De belangrijkste behandelen we hier. De opgave is groot, niet alles kan Het is onze ambitie dat er in Delft een plek is voor mensen met verschillende draagkracht. We willen dat Delft een stad is voor starters, jongeren en studenten, alleenstaanden, gezinnen en ouderen, statushouders, vluchtelingen en andere kwetsbare groepen. Wij zetten in op een aanbod van gezonde woningen dat betaalbaar is. Dat lukt op korte termijn zeker niet voor alle doelgroepen. Daarvoor is de druk op de woningmarkt te groot. Bovendien drijven hoge bouwkosten prijzen voor nieuwbouw op (Coalitieakkoord, 2022). De ambitie is hoog. In de uitwerking van de beleidslijnen en de naar verwachting weerbarstige uitvoering van de woonvisie zal er een verschil zijn tussen ´willen´ en ´kunnen´. Niet alles kan. In elk geval willen we vooral ´doen´: het van kant krijgen en waar mogelijk realiseren van nieuwe woningen en woonplekken in de bestaande voorraad. De behoefte aan woningen en woonplekken is groot. Ook met de extra instrumenten voor meer overheidsregie die er komen, vergt het forse middelen (menskracht en geld), en zijn er in de uitvoeringspraktijk de nodige belemmeringen.

Pagina 2 van 8

Meer regie van de overheid, realisatie woningbouw belangrijk We zetten in op meer regie vanuit de overheid en sluiten daarbij aan bij de landelijke beweging en de wet- en regelgeving die op dit punt in beweging is. In zijn algemeenheid geldt dat onze sturingsmogelijkheden groter zijn wanneer de gemeente zelf grondeigenaar is en op die gebieden waar we naast onderhandeling met eigenaren ook over publiekrechtelijke instrumenten beschikken. Bij woningcorporaties en hun huurdersraden kunnen we sturen via prestatieafspraken die de inhoud van de woonvisie als basis hebben, maar worden deze afspraken in wederkerigheid en op basis van gelijkwaardigheid gemaakt. We sturen niet op ontwikkelingen die we niet in de hand hebben en waartoe juridisch instrumentarium ontbreekt. De ontwikkeling van de particuliere sociale voorraad is hiervan een prominent voorbeeld. Met de grote eigenaren willen wij afspraken maken over blijvende beschikbaarheid van woningen met een sociale huurprijs. De eerdere ambitie van een netto-groei van 15.000 woningen in de periode 2018-2040 is herbevestigd. De behoeftecijfers rechtvaardigen een groei naar tenminste 59.000 woningen in 2030 (ten opzichte van 51.500 woningen in 2021 een netto groei van 7.500 woningen). Er is op dit moment behoefte aan woningen in zowel de huur en koop en in elk prijssegment.

Het daadwerkelijk realiseren van deze woningen is gezien de huidige woningnood belangrijker dan voorheen. Verstedelijkingsopgave, minder nieuwbouw van traditionele eengezinswoningen De ruimte is schaars in Delft. Minder dan in de huidige woonvisie zetten we in op relatief grotere, duurder (grondgebonden) woningen in huur en koop. Senioren willen wij verleiden om hun grotere woningen te verlaten voor comfortabele appartementen. Soms geclusterd en met de mogelijkheid van zorg nabij. We voegen meer toe voor lokale starters / jongeren, kwetsbare groepen, senioren en studenten. Huisvesten van gezinnen is nog steeds belangrijk. Voor zowel ‘startende´ als ´gevorderde´ gezinnen is het toevoegen van gezinswoningen nodig. Dit zullen in de Delftse situatie vaak stadswoningen in stedelijke dichtheden zijn. Gezinnen die kiezen voor een meer dorps- woonmilieu (groen, rust, ruimte) kunnen in de – nabije - regio terecht. Of in het via gerichte doorstromingsbevordering te vergroten vrijkomende aanbod bestaande eengezinswoningen. Compacte woningen, oog voor collectieve voorzieningen en eigenaarschap buitenruimte We kunnen bij nieuwbouw niet altijd de hoogste eisen stellen. We bewaken dat de nieuw te bouwen woningen niet te klein worden en houden tegelijkertijd de haalbaarheid van de businesscases in het oog.

Zo kan de oppervlakte van de woning kleiner zijn indien het woongebouw beschikt over collectieve voorzieningen, of deze in de directe omgeving aanwezig zijn. Eigenaarschap van bewoners voor de directe leefomgeving is in dit opzicht belangrijk. Collectieve woonvormen bieden kansen. Inzetten op betaalbare woningen Het is onze ambitie dat er in Delft een plek is voor mensen met verschillende draagkracht. We willen dat Delft een stad is voor starters, jongeren en studenten, alleenstaanden, gezinnen en ouderen, statushouders, vluchtelingen en andere kwetsbare groepen. Wij zetten in op een aanbod van gezonde woningen dat betaalbaar is. Dat lukt op korte termijn zeker niet voor alle doelgroepen. Daarvoor is de druk op de woningmarkt te groot. Bovendien drijven hoge bouwkosten prijzen voor nieuwbouw op. Per gebied en wijk sturen wij op een goede balans tussen sociaal en koopwoningen. In 2040 is een derde van de hele woningvoorraad in Delft sociale huur. We willen niet onder dit percentage komen. De bouwplannen die hiervoor in gang zijn gezet, voeren we uit. In de wijken is ons doel een gedifferentieerd aanbod van woningen in verschillende typen en huur- en koopprijzen. Bij nieuwe kansen voor woningbouw bekijken we per plan welk woningaanbod in het betreffende gebied passend is. Wij zetten met maatwerk in op wat kwalitatief goed is voor de betreffende locatie.

Hierbij hebben we oog voor de betaalbaarheid, ook op de lange termijn, het verkorten van de wachttijden voor woningzoekenden en de beste oplossingen voor de verschillende doelgroepen.

Pagina 3 van 8

Sociale huurwoningen zijn vooralsnog alle gereguleerde huurwoningen met een prijs onder de liberalisatiegrens, exclusief studentenhuisvesting. Op dit moment zijn verschillende definities in omloop binnen de stad en in de regio. Ook de rijksoverheid is bezig met het bepalen van een nieuwe landelijk geldende definitie. We streven naar eenduidigheid in definities ten behoeve van een optimale monitoring van onze beleidsdoelen en regionale afsprakenkaders. In het regionale Tussenakkoord (2021) is door de woningcorporaties een netto toevoeging van 1.750 woningen in de gereguleerde huursector voorzien. Eventuele verdere onttrekkingen (sloop, verkoop/liberalisatie en specifiek de rol van de niet-DAEB-voorraad hierin) door de woningcorporaties moeten – een op een – gecompenseerd worden. We zien ook dat de wereld ondertussen veranderd is. Weliswaar is de Verhuurderheffing afgeschaft, maar de landelijke prestatieafspraken over m.n. de versnelde verduurzaming en betere betaalbaarheid (i.c. huurverlagingen) gecombineerd met de ATAD-regelgeving zorgen ervoor dat de middelen van regio’s beperkter blijken dan de opgaven. Met de Delftse corporaties gaan we bezien in hoeverre een extra productie of aan- of terugkoop mogelijk is (rekening houdend met realisatie van andere belangrijke ambities). Hierbij kunnen we ook op zoek naar nieuwe locaties voor sociale huurwoningen in de stad.

We weten dat de Delftse sociale voorraad in bezit van particulieren snel slinkt (-1.600 woningen 2019-2030; bron ABF Tussenakkoord Wonen 2021) en in zijn algemeenheid de behoefte in dit segment groter is. In het behoud en groei van de sociale voorraad heeft de regio een taak. Maar Delft zelf ook, door voldoende woningen in dit segment toe te voegen, en in gesprek met particuliere verhuurders zoveel mogelijk aanbod in de bestaande woningvoorraad te behouden. Door in gesprek te gaan met grote particuliere eigenaren kijken we of de afname van de gereguleerde voorraad in hun bezit beperkt kan worden. Het is daarnaast zaak om afspraken te maken met Delftse marktpartijen m.b.t. de mate waarin bestaand bezit in het gereguleerde marktsegment verhuurd wordt. Garanties biedt dit evenwel niet en we moeten ons dan ook niet rijk rekenen. In het nieuwbouwprogramma wordt op regionaal niveau gestuurd op de door het rijk gewenste ‘ten minste 2/3 deel betaalbare nieuwbouw’. Dat betreft sociale huur, middenhuur en koopwoningen tot 355.000 euro. Elke gemeente heeft hier een rol in. In dit kader tellen ook studentenwoningen mee als sociale huurwoningen. Daarmee scoort Delft relatief goed op de betaalbaarheid van de nieuwbouw. In bijlage 1 is de Delftse planvoorraad opgenomen.

Betaalbare huur graag door corporaties, investeringen van private partijen ook nodig In onze nieuwbouwproductie geven wij de voorkeur aan sociale huurwoningen en middeldure huurwoningen van corporaties. Daar is meer gemeentelijke sturing mogelijk. Maar we beseffen ook dat de investeringskracht van private partijen in betaalbare huurwoningen onmisbaar is. In de ophanden zijnde wetgeving zal blijken in hoeverre we bijvoorbeeld succesvol kunnen sturen op de instroom van (kwetsbare) huishoudens in deze woningen en tot welke volkshuisvestelijke waarde dat leidt. Sturen op veerkracht van wijken Bijsturing in het woningbouwprogramma is nodig. Het belang van betaalbare nieuwbouw is in de nieuwe regionale afspraken (RRA, 2023) gegroeid. Betaalbare nieuwbouw is nodig. Extra sociale woningbouw realiseren we bij voorkeur in veerkrachtige wijken en nieuwe woongebieden om de kwetsbare wijken en buurten te ontlasten. We willen dat het in alle buurten prettig wonen is. Ook dit is een weerbarstige opgave omdat alle verschillende ambities en doelen die we nastreven bij elkaar moeten komen. Dit willen we gebiedsgericht vormgeven met een programmering. Op wijkniveau maken we keuzes wat nodig is gezien de opgave en kansen van het desbetreffende gebied.

Dit uiteraard rekening houdend met de stedelijke kaders (sociale huurvoorraad mag niet lager worden dan 33%) en nadrukkelijk met de gebruikers van de stad en de wijken. Blijven werken aan Wonen & Zorg en verduurzaming van de woningvoorraad De opgave op het vlak van Langer Thuis en Weer Thuis kenden we al. We blijven met onze convenantpartners werken aan het programma Langer en Weer thuis en actualiseren het convenant. De komende periode ligt onze focus op het realiseren van (geclusterde) woningen met ruimte voor ontmoeting en zorg in een buurt met voorzieningen en zorg en welzijn nabij. De opgave voor Weer Thuis vraagt ook een samenwerking met onze centrumgemeenten. Verder

Pagina 4 van 8

stuurt het rijk op het verplicht stellen van een regionale Woonzorgvisie. Voor de regio Haaglanden is die al in de maak. De uitvoering staat de komende jaren centraal. Hetzelfde geldt ook voor de verduurzaming van de woningvoorraad in de brede zin van het woord (klimaatadaptief, natuurinclusief, circulair, biobased). Ook op dit thema is het vooral het bestendigen van beleid en het tot uitvoering brengen van de ambities (bijv. isolatieplan), ook in relatie tot de benodigde energietransitie.

3.

De kern van de woonvisie In de geactualiseerde woonvisie staan de ´woontevredenheid van onze inwoners´ en een ´goede groei van de stad´ centraal. Als dat op orde is kunnen we spreken van Goed Wonen. Goed Wonen voor de inwoners van Delft in een fijne woonomgeving is in een notendop de ambitie. De woontevredenheid van onze inwoners is hierbij de toetssteen. Tegelijkertijd is de ruimte schaars en vraagt dit om keuzes om de ruimte die er is goed te verdelen. Om ook voor toekomstige generaties een prettige leefomgeving te hebben. In dit verband is ook het ‘Delftse kompas voor goede groei’ opgesteld, waarmee afwegingen en beslissingen bewuster gemaakt kunnen worden. Onder andere inclusief wonen, een duurzame gezonde leefomgeving en voorzieningen voor iedereen staan op het kompas. Goed Wonen geven we vorm via vijf thema’s met daaraan gekoppeld een ambitie (zie paragraaf 4). Tot slot hebben we uitgangspunten voor samenwerking en uitvoering. We maken de stad met elkaar. We werken met (maatschappelijke) partners in bondgenootschap samen, zowel in goede als slechte tijden, en met een duidelijke rolverdeling. Corporaties vragen we een maximale bijdrage aan de woonvisie, in wederkerigheid en transparantie. We maken expliciet wat we aan onze buurgemeenten vragen. Het bondgenootschap is zichtbaar in de stad en bij (toekomstige) bewoners.

Bewoners doen mee met woonbeleid, projecten en activiteiten. Op stadniveau richten we een Delfts Woonplatform op met bewoners en maatschappelijk partners dat zich richt op de ontwikkeling van woonbeleid. De gemeente vertegenwoordigt het belang van de toekomstige inwoners van de stad en groepen woningzoekenden die niet of minder georganiseerd zijn.

Woontevredenheid van onze inwoners

goede groei van de stad

1.

roei van de woningvoorraad

ambitie iedereen een plek

2.

etaalbaarheid borgen in huur en koop

ambitie betaalbaar wonen

3.

uisvesten van kwetsbare doelgroepen

ambitie wonen zonder zorgen

.

erduurzamen bestaande voorraad

.

waliteit van de woning n de leefomgeving werken aan veerkrachtige wijken

ambitie natuurlijk duurzaam ambitie gebiedsgericht en

itgangspunten voor samenwerking en uitvoering stad maken met elkaar

De beleidslijnen op de vijf thema’s vormen het hart van de te maken woonvisie. We werken de beleidslijnen uit tot een woonvisie en een ‘Woonagenda’ met de belangrijkste op te pakken projecten en activiteiten.

Pagina 5 van 8

4.

De vijf beleidslijnen op hoofdlijnen Groei van de woningvoorraad → ambitie ´iedereen een plek´ •

Er is geen ruimte voor uitsluiting. Iedereen heeft een kans.

•

We vergroten de woningvoorraad naar 59.000 woningen in 2030. Meer mag. Er is op dit moment behoefte aan woningen in zowel de huur en koop en in elk prijssegment. De snelheid in de realisatie van woningbouw heeft prioriteit. Als vuistregel willen we jaarlijks tenminste 750 nieuwe woningen opleveren. Om de noodzakelijke uitbreiding van de woningvoorraad te realiseren, zullen wij ook snel flexwoningen moeten bouwen.

•

We zetten in op intensievere monitoring en bijsturing van het programma waar mogelijk, al mag dit de snelheid in de woningproductie er niet uithalen. Wanneer het ons lukt om onze ambitie te realiseren en jaarlijks 750 woningen toe te voegen, bouwen we iets meer woningen dan strikt noodzakelijk is uitgaande van de woningbehoefte. Hiermee dringen we het woningtekort terug, dat zich ook uit in een groot aantal Delftenaren dat onzelfstandig woont. We staan open voor effectiever ruimtegebruik en het beter benutten van de bestaande voorraad: optoppen, transformeren, collectieve woonvormen, woning delen (hospita, friendscontracten). We blijven tegelijkertijd ongewenste verkamering tegengaan vanwege de schaarste aan gezinswoningen en verdringing van reguliere huishoudens. De bestaande koopvoorraad moet ruimte blijven bieden aan startende en doorstromende kopers.

•

•

Minder dan in de huidige woonvisie zetten we in op nieuwbouw van relatief grotere, duurdere (grondgebonden) woningen in huur en koop. We voegen meer toe voor lokale starters / jongeren, kwetsbare groepen en senioren.

•

oor zowel ‘startende´ als ´gevorderde´ gezinnen is het toevoegen van gezinswoningen nodig. Dit zullen in de Delftse situatie vaak stadswoningen in stedelijke dichtheden zijn. We houden in de gaten of deze gezinswoningen aantrekkelijk zijn voor stedelijk georiënteerde gezinnen. Gezinnen die kiezen voor een meer dorps- woonmilieu (groen, rust, ruimte) kunnen in de – nabije - regio terecht. Of in het via gerichte doorstromingsbevordering te vergroten vrijkomende aanbod bestaande eengezinswoningen. Senioren willen wij verleiden om hun grotere woningen te verlaten voor comfortabele appartementen. Soms geclusterd en met de mogelijkheid van zorg nabij.

•

Wij willen zorgen dat studenten passende (groeps)woningen kunnen vinden op een levendige campus, Schieoevers, kleinschalig elders in de stad en in de nabije regio op locaties die goed bereikbaar met fiets of OV zijn. We voegen in de periode 2021-2030 3.500 studentenwoningen toe (waarvan 2.500 bij voorkeur voor 2026), maar hebben op dit moment in Delft onvoldoende locaties beschikbaar. We zoeken naar geschikte locaties in de stad. Onze voorkeur gaat uit naar een grootschalige (gemixte) woonfunctie op het terrein van de TU Campus. Met DUWO gaan we in gesprek over de realisatie van groepswoningen. We richten een lokale bouwtafel op met de verschillende participanten van nieuwbouwprojecten om met elkaars kennis kansen voor realisatie en focus te benutten. We omarmen vernieuwing en innovatie. Denk aan bouwen in de vorm van fabrieksmatige (gestandaardiseerde) (nieuw)bouw-concepten tot innovatieve bouwvormen waarmee we bestaande complexen kunnen optoppen of transformeren. We denken niet in regels maar in mogelijkheden en kansen op dit gebied.

•

•

De behoefte aan snelheid kan botsen met de realisatie van maatwerk producten, zoals bijzondere woontypologieën of collectieve initiatieven. We besteden aandacht aan dat spanningsveld en zorgen er zoveel als mogelijk voor dat projecten elkaar niet in de weg zitten. Hiertoe komen we graag vroegtijdig met initiatiefnemers (bijv. woongroepen) in contact. In dit licht verwacht de gemeente van initiatiefnemers wel een eigen inzet in de realisatie en voor het organiseren van draagvlak in de omgeving, zo nodig ondersteund door de woningcorporaties.

•

We verkennen de (meerwaarde van de aanpak van) administratieve leegstand.

Pagina 6 van 8

Betaalbaarheid borgen in huur en koop → ambitie ´betaalbaar wonen´ •

We sluiten aan bij de nieuwe landelijk definitie sociale huur. Sociale huur betreft in de kern alleen die woningen waarop we daadwerkelijk kunnen sturen, ook voor wat betreft de instroom van (kwetsbare) huishoudens. Met de corporaties benoemen we een streefvoorraad sociale en middeldure huur, met grote particuliere verhuurders gaan we in gesprek over het behoud van de bestaande voorraad en eventuele uitbreiding hiervan.

•

We zijn zuiniger op de sociale huurvoorraad (zowel in de corporatie- als particuliere sector), omdat het aandeel sociale huurwoningen afneemt, terwijl er veel behoefte aan is. In 2040 is een derde van de hele woningvoorraad in Delft sociale huur. We willen niet onder dit percentage komen. Dat is exclusief huisvesting voor studenten. De bouwplannen die in gang zijn gezet, zijn hierop afgestemd. We werken aan een bouwprogramma dat op termijn een sociale huurvoorraad van een derde deel van de voorraad waarborgt (excl. studentenhuisvesting). De bouwplannen die hiervoor in gang zijn gezet, voeren we uit. Bij zachte plannen en nieuwe locaties sturen we bij. We bekijken dit nog nader in het kader van de nieuwe definitie ‘sociale huur’ van het Rijk. Vanuit hier willen we meer gebiedsgericht sturen op het bouwen van sociaal. Dat is maatwerk per wijk, met als doel te komen tot meer gemengde wijken. Wij mogen van corporaties vragen dat zij hun bestaande voorraad betaalbaar houden en zorgen voor een goed kwaliteitsniveau. Ook met institutionele beleggers maken wij afspraken over kwaliteit en langjarige betaalbaarheid. We blijven streven naar meer evenwicht van de sociale voorraad in de regio en zien het nieuwe rijksbeleid daarbij als een steun in de rug.

We sturen in aansluiting op het rijksbeleid en de Regionale Realisatieagenda Wonen voor de periode na 2025 op tenminste tweederde deel van het nieuwbouwprogramma betaalbaar (sociale huur, middeldure huur en koop tot 355.000 euro, inclusief studentenwoningen). Omdat de snelheid van nieuwbouw prevaleert, gaan we niet actief bestaande overeenkomsten openbreken om meer sociale huur te bewerkstelligen. Een merkbare verschuiving in het nieuwbouwprogramma wordt dus ‘pas’ na enige jaren zichtbaar.

•

•

•

•

We kunnen bij nieuwbouw niet altijd de hoogste eisen stellen. We bewaken dat de nieuw te bouwen woningen niet te klein worden en houden tegelijkertijd de haalbaarheid van de businesscases in het oog. Zo kan de oppervlakte van de woning kleiner zijn indien het woongebouw beschikt over collectieve voorzieningen, of deze in de directe omgeving aanwezig zijn. Eigenaarschap van bewoners voor de directe woonomgeving is in dit opzicht belangrijk. Collectieve woonvormen bieden kansen.

•

We gaan inzetten op regie op goed, betaalbaar wonen via verordeningen, (verkenning) erfpacht- en koopconstructies, ondersteuning huurders van particuliere huurwoningen via een Huurteam en de mogelijkheden die de Wet Goed Verhuurderschap gaat bieden voor goed (ver)huren.

Huisvesten van kwetsbare doelgroepen → ambitie ´wonen zonder zorgen´ • •

•

•

•

Er is recht op huisvesting. Housing First blijft het leidende principe. Samen met de regio bieden wij plek aan de doelgroepen van een Thuis voor iedereen. We blijven met onze convenantpartners werken aan het programma Langer en Weer thuis en actualiseren het convenant. De komende periode ligt onze focus op het realiseren van (geclusterde) woningen met ruimte voor ontmoeting en zorg in een buurt met voorzieningen en zorg en welzijn nabij. Wij bepalen per wijk welke aanvulling met (geclusterde) woonvormen nodig is gecombineerd met zorg en welzijn in de omgeving. Er zijn meer woonmogelijkheden met woonarrangementen op maat nodig. Voor ouderen zorgen we voor doorstroming, door goede begeleiding en het toevoegen van gevarieerd aanbod in de stad. De seniorenmakelaar wordt ook ingezet voor senioren in het vrije sector segment. De opgave voor Weer Thuis vraagt ook een samenwerking met onze centrumgemeenten. Verder stuurt het rijk op het verplicht stellen van een regionale Woon\/Zorgvisie. Voor de regio Haaglanden is die al in de maak. We zetten in de regio en in de stad in op een meer evenwichtige verdeling van uitstroom uit maatschappelijke opvang en beschermd wonen. We zorgen voor een adequate opvang en huisvesting van vluchtelingen.

Pagina 7 van 8

•

We zetten in op al dan niet tijdelijke ´magic-mix´ projecten van verschillende doelgroepen; extra woonplekken voor spoedzoekers creëren via flexwoningen, woonconcepten waar studenten samenwonen met anderen, woningdelen (denk aan: hospitaverhuur, friendscontracten, maatjeswoningen, kamers met kansen en kameronderhuur) en tijdelijke contracten ter bevordering doorstroming mits… .

•

We breiden het aantal standplaatsen voor woonwagens uit.

Verduurzamen bestaande voorraad → ambitie ´natuurlijk duurzaam´ •

Het is de doelstelling om in 2050 een klimaatneutrale gebouwde omgeving te hebben. We ambiëren daartoe ten minste energieneutrale nieuwbouw en dragen bij aan de verbetering van de bestaande voorraad via de lijnen van het isolatieplan.

•

De Nationale prestatieafspraken met corporaties over het verbeteren van de energieprestatie van woningen en het uitfaseren van woningen met E-F-G-labels zijn leidend. Dit moet in samenhang gebeuren met de wijkuitvoeringsplannen energietransitie, het Open Warmtenetwerk en het gemeentelijk isolatieplan.

•

We werken structureel samen met de corporaties bij activiteiten die bijdragen aan de verduurzaming in brede zin, inclusief energiearmoede. Bij de particuliere eigenaren richt de inzet zich primair op het verbeteren van de informatiepositie en het aanhaken en ontzorgen van particuliere eigenaren / vE’s.

•

We bevorderen van circulair, biobased, klimaatadaptief, natuurinclusief (ver)bouwen.

•

We benutten kansen voor industrieel bouwen en slim ontwerpen.

Kwaliteit van de woning en de leefomgeving → ambitie gebiedsgericht werken aan ‘veerkrachtige wijken´ • •

• •

• • • •

We bouwen voort op de kracht van de stad Delft en koesteren deze. De ‘kleinschalige stedelijkheid’, ofwel de compacte stad met weinig auto’s en veel groen en alle voorzieningen die je nodig hebt voor een prettige leefomgeving koesteren we. In alle plannen bekijken we in het licht van de schaarse ruimte kansen voor wonen, werken en voorzieningen in samenhang met bereikbaarheid, leefomgeving en duurzaamheid. Het hanteren van de Omgevingsvisie, waarborgt deze wens. Het vergt samenspel van alle gemeentelijke domeinen voor een prettige, veilige en leefbare buurt met versterken maatschappelijke voorzieningen We werken aan opgaven in de verschillende gebieden van de stad. Elk gebied kent zijn eigen opgave. We werken aan veerkrachtige wijken. Dit zijn gemengde wijken met een gedifferentieerde woningvoorraad die plek bieden aan een diversiteit aan doelgroepen. We voegen woonproducten toe die nodig zijn in de desbetreffende wijk en benutten in sterke buurten kansen om kwetsbare gebieden te ontlasten. We sturen in kwetsbare gebieden of complexen zo nodig – tijdelijk – bij op de instroom in sociale huurwoningen (via huurprijsniveau, voorrangsregels en/of het karakter van het woonarrangement). Andersom ontlasten waar mogelijk nieuwe woongebieden en sterke buurten de kwetsbare gebieden en kwetsbare complexen.

Gezond en veilig wonen in goed onderhouden woongebouwen en woonomgeving is het uitgangspunt. De woonomgeving biedt een passend aanbod van (maatschappelijke) voorzieningen en plekken voor ontmoetingen. We streven vitale woongemeenschappen na en staan open voor vormen van zelfbeheer of zelfwerkzaamheid in de woon- en leefomgeving.

-oOo-

Pagina 8 van 8