20211109 2 0 Presentatie Herijking 2 Adviescommissie 01122021

Transitieprogramma OV en corona 2e herijking 1 december 2021 Adviescommissie Vervoersautoriteit Gertjan Nijsink, MRDH 1

Inhoud: 1.

Tot medio 2022 a) Ontwikkeling reizigersaantallen b) Implementatie eerdere besluitvorming c) Personeelstekort d) Herijkingsvoorstellen december 2021 e) Transitievoorstellen

2.

Vanaf medio 2022 a) BVOV, gesprekken met het Rijk b) Herijkingen 2022

Bijlage: toelichting herijkingen 2022 (herhaling presentaties september en oktober 2021)

2

1. Tot medio 2022

3

1. Ontwikkeling reizigersaantallen •

Tot september: herstel. September en oktober: stagnatie van reizigersaantallen. Sinds 15 november: terugval reizigersaantallen door aangescherpte coronamaatregelen.

4

1. Ontwikkeling reizigersaantallen Concessie

Week 35

Week 40

Week 47

Begin september

Begin oktober

4e week november

Rail Rotterdam (RET)

68%

69%

65%

Rail Haaglanden (HTM)

67%

68%

62%

Bus Rotterdam (RET)

65%

68%

68%

Voorne-Putten en Rozenburg (EBS)

76%

71%

65%

Bus Haaglanden Stad (HTM)

69%

81%

53%

Bus Haaglanden Streek (EBS)

78%

83%

72%

Totaal

69%

71%

64%

% reizigers ten opzichte van vergelijkbare periode in 2019

5

1. Ontwikkeling reizigersaantallen Instappers per maand in stads- en streekvervoer MRDH 2020 en 2021 t.o.v. 2019 120%

100%

80%

60%

40%

20%

0% Januari

Februari

Maart

April

Mei

Juni

Juli

Augustus

September

Oktober

November

December

6 2019

2020

2021

1. Ontwikkeling reizigersaantallen •

Door BVOV hebben hogere of lagere reizigersaantallen in ieder geval tot september 2022 geen impact op financiële opgave voor MRDH en vervoerbedrijven.

7

Situatie tot 1 september 2022: BVOV Dekking kosten na BVOV 100%

90%

80%

70%

60%

50%

40%

30%

20%

10%

0% Voor corona (100% reizigers)

40% reizigers, geen BVOV Subsidie

40% reizigers, BVOV

Reizigersopbrengsten

60% reizigers, BVOV

BVOV (tot 93%)

80% reizigers, BVOV

90% reizigers, BVOV

Financieel tekort: maatregelen nodig om tekort weg te nemen

95% reizigers

8

1. Ontwikkeling reizigersaantallen • •

•

Voor zover er groei was, vond die meer dan gemiddeld plaats in de spitsperioden: onvoldoende effect van ‘spreiden’. HTM: per 25 oktober 2021 aangepaste dienstregeling Rail vanwege hogere reizigersaantallen in spits: ‘vierkante dienstregeling’ deels teruggedraaid, dus méér spitsritten en minder dalritten (maar nog steeds meer dan ‘pré-corona’). Impact op het Transitieprogramma: als besparingen door ‘spreiden’ niet gehaald worden, moeten ingerekende besparingen op een andere wijze gerealiseerd worden.

9

1. Implementatie eerdere besluitvorming •

Implementatie van meeste eerder vastgestelde maatregelen gebeurt conform planning • Soepele uitvoering van vervoerkundige aanpassingen per 30 augustus 2021 • Vanaf 1 oktober 2021: reductie aantal tramconducteurs RET • Te vroeg voor harde conclusies, maar vooralsnog geen signalen bij MRDH dat aantallen klachten of SV-incidenten stijgen • •

•

Vanaf 1 januari 2022 uitvoering SV-maatregelen RET (metrobeheerders) en EBS Vanaf 9 januari 2022 uitvoering vervoerkundige maatregelen (conform eerdere besluiten en incl. wijzigingen HTM sheet 11)

Aandachtspunten: ‘spreiden’ (zie eerdere sheet) en vergoeding kosten wegomleidingen door wegbeheerders. => als maatregelen onvoldoende financiële impact hebben, heeft dat gevolgen voor toekomstige maatregelen (meer maatregelen of minder afschaling eerdere maatregelen) 10

1. Personeelstekort • Aandachtspunt: ziekteverzuim (corona, quarantainemaatregelen), chauffeurstekorten • EBS: weinig reserve, maar (nog) geen hogere rituitval door personeelstekorten. • RET: personeelstekort leidt incidenteel tot rituitval. Indien nodig planmatige afschaling. • HTM Bus: per 23 oktober 2021 gecontroleerde afschaling doorgevoerd vanwege hoog ziekteverzuim buschauffeurs. Blijkt echter niet toereikend. Daarnaast extra personeel nodig vanwege grote omleidingen in 2022. • Daarom bij HTM verdere afschalingen noodzakelijk per 9 januari 2022: • Bus: verlaging frequenties op lijnen 20, 23 en 24 • Rail: verlaging frequenties. Afbouw lijn 34 in dal. • Daarnaast bij Rail: wijziging tijdstippen middagspits (lijn 11, 12, 15 en 17) en méér spitsinzet op lijn 2 vanwege gewijzigd reisgedrag. 11

1. Herijkingsvoorstellen december 2021 •

Alle vervoerders: geen financiële reden voor herijkingsmaatregelen.

• •

RET en EBS: geen herijkingsmaatregelen. HTM: paar voorstellen om vervoerkundige redenen: • •

Rail: constateren wijzigingen per oktober 2021 en per 9 januari 2022 (zie sheet 10) Bus: per 9-1-2022 paar kleine aanpassingen •

•

Lijn 27 vervalt, in plaats daarvan versterking van lijn 42, andere invulling versterking lijn 26.

Ruimte voor licht opgeschaalde dienstregeling op nader te bepalen moment, afhankelijk van ontwikkeling reizigersaantallen. Verschillende scenario’s: meer spitsinzet en afbouw extra dalinzet op tramlijn 2, en op de lijnen 11, 12, 15 en 17 zowel overdag als ’s avonds extra ritten of 2) meer spitsinzet op de lijnen 6, 9 en 16. ‘Onder de streep’ hoger aantal dienstregelingkilometers. 1)

12

1. Transitievoorstellen •

•

•

RET, HTM en EBS zijn bezig met het ontwikkelen van voorstellen voor maatregelen om transitie naar toekomstvast OV-systeem te maken: • Invoer ‘Nieuwe Betaalwijzen’ (bankpas in plaats van OV-chipkaart) • Transitie arbeidsmarkt vervoerbedrijven (evenwichtige personeelsopbouw) • Versnellingsmaatregelen • Ketenmobiliteit • Lokaal maatwerkvervoer Agendapost bevat ter informatie update stand van zaken. Begin 2022: uitwerking in concrete subsidieaanvragen Aandachtspunt: ook rol van gemeenten (ook in rol van wegbeheerders), vooral wat betreft versnellingsmaatregelen, ketenmobiliteit en maatwerkvervoer! 13

2. Vanaf medio 2022

14

2. BVOV, gesprekken met Rijk • • •

Beschikbaarheidsvergoeding OV (BVOV) in ieder geval tot 1 september 2022. Nog geen afspraken over verlenging van BVOV na 1 september 2022. Beeld: Rijk wil aanvullende rijksbijdrage (BVOV of in andere vorm) 4 maanden verlengen, dus tot 31 december 2022. Perspectief daarna blijft noodzakelijk.

•

Inzet regio’s: structurele verhoging van Rijksbijdragen, voor meerjarige effecten ‘corona’ én vanwege opgaven voor langere termijn: verstedelijking, bereikbaarheid, duurzaamheid, inclusiviteit. • Gezamenlijke lobby richting Rijk blijft onverminderd nodig!

15

2. Herijkingen 2022 •

Zie presentatie oktober 2021 (bijgevoegd als bijlage) voor actueel beeld over herijkingen 2022

•

Let op! Gezien (gebrek aan) ontwikkeling reizigersaantallen zullen zonder aanvullende rijkssteun per januari 2023 aanvullende en wellicht langdurige herijkingsmaatregelen nodig zijn! Maatregelen zullen concreet gemaakt worden bij 3e herijking Transitieprogramma (juni 2022).

16

Bijlage: toelichting herijkingen 2022 (herhaling presentaties september en oktober 2021)

17

Doorkijk naar de toekomst: transitie naar toekomstvast OV-systeem •

Landelijke afspraak: medio 2022 herijking van alle OV-concessies ‘zodat concessies weer in evenwicht worden gebracht en weer financieel gezond kunnen zijn’. • Niet bedoeld om alle verantwoordelijkheden van vervoerders weg te nemen, wel bedoeld om gewijzigde omstandigheden als gevolg van corona structureel te verwerken in concessieafspraken. • Startpunt is dus oorspronkelijke business cases (‘pré-corona’), daarop muteren als gevolg van corona. Financieel én inhoudelijk (transitie) • Aandachtspunt: herijking van concessies is geen wondermiddel. Net als bij Transitieprogramma: oplossing moet komen uit de lengte (subsidies MRDH) of uit de breedte (maatregelen ‘op straat’). MRDH heeft al haar middelen echter al beschikbaar gesteld ten behoeve van Transitieprogramma, geen financiële ruimte voor aanvullende OV-exploitatiesubsidies. Transitiemaatregelen zijn hard nodig om OV-systeem structureel overeind te houden! 18

Doorkijk naar 2022 en verder Aantal met elkaar samenhangende thema’s: •

Uitvoering landelijke afspraken (uit NOVB 25 juni 2021): • Invoering MaaS-waardigheid van OV-concessies • Invoering EMV (reizen met bankpas i.p.v. OV-chipkaart) • Herijking van alle concessies ‘zodat concessies weer in evenwicht worden gebracht en weer financieel gezond kunnen zijn’. Afspraak: uiterlijk 1 januari 2023.

•

BVOV na 1 september 2022?

•

Herijkingen regionaal Transitieprogramma: juni en november 2022

•

Advies Adviescommissie: onderscheid maken tussen tijdelijke en permanente maatregelen

•

Vervoerplanprocedure

19

Doorkijk naar 2022 en verder Beeld dat we nu hebben: • Eerst helderheid nodig over verlenging BVOV (uiterlijk 1 april 2022 bekend). Dan is er veel meer duidelijkheid over resterende opgave. • Herijking van concessies is tegelijk sluitstuk van regionaal Transitieprogramma OV en corona: • Permanente maatregelen worden weer onderdeel van de reguliere OV-concessies • Stimuleringsmaatregelen worden onderdeel van de OV-concessies of worden gecombineerd met bestaande programma’s van de MRDH (bijvoorbeeld ‘Plan Ander Tramnet’ en iPVA). 20

Doorkijk naar 2022 en verder Beeld dat we nu hebben: • Idealiter: combinatie mogelijk van herijking van Transitieprogramma en herijking van de OV-concessies in juni 2022. Echter, gezien omvang, complexiteit en risico’s waarschijnlijk meer tijd nodig. Betekent dan: • In juni 2022 3e herijking regionaal Transitieprogramma • Op later moment (wellicht te combineren met 4e herijking, november 2022?) herijking van de OV-concessies. • Bij 3e herijking (juni 2022) ook onderscheid tussen tijdelijke en permanente maatregelen.

21

Doorkijk naar 2022 en verder Beeld dat we nu hebben: • Zolang het regionaal Transitieprogramma OV en corona bestaat, zijn vervoerkundige voorstellen onderdeel daarvan. Na afronding Transitieprogramma terug naar normale situatie: reguliere jaarlijkse vervoerplanprocedure.

• Idem wat betreft procedure vaststellen OV-tarieven.

22