2. Begroting GRB Delft Rijswijk 2027 - 2030

Begroting Gemeenschappelijke Regeling Bedrijfsvoering (GRB) Delft Rijswijk 2027- 2030 Beleidsbegroting De samenwerking tussen de gemeenten Delft en Rijswijk is in 2016 formeel van start gegaan. Voor de vormgeving van de samenwerking zijn onder meer de volgende afwegingscriteria gehanteerd: • • •

De samenwerking moet concrete voordelen opleveren, in termen Kwaliteit, Kwetsbaarheid en Kosten (3 K's); De samenwerkingsvorm faciliteert eventuele uitbreiding in de toekomst, zowel met andere services als met andere partners; De samenwerking wordt bestuurlijk (relatief) licht ingericht.

Dienstverlening De Gemeenschappelijke Regeling Bedrijfsvoering (GRB) voert namens de twee gemeenten diensten uit op het vlak van IT. De dienstverlening betreft: • • • •

Werkplekdiensten (laptop, smartphone, ka-software en printvoorzieningen) Datacentrum diensten (op 2 locaties, hardware, OS en database diensten) Netwerkdiensten (Internet access, LAN en WAN voorzieningen) IT Security van de werkplek, het datacentrum en het netwerk

Beide gemeenten voeren zelf applicatiebeheer (m.u.v. M365) en functioneel beheer uit. Kaderbrief begroting GR-en 2027 regio Haaglanden De kaders voor 2027 uit de kaderbrief zijn betrokken bij het opstellen van de begroting 2027 en de meerjarenraming. De Kaderbrief 2027 is ten opzichte van de Kaderbrief 2026 ingekort. De gemeenten in Haaglanden blijven voor financiële uitdagingen staan, onder meer door de korting van het Rijk op het gemeentefonds. Hierdoor blijven de komende jaren lastige financiële afwegingen noodzakelijk. In de vorige Kaderbrief is daarom een verlaging van de gemeentelijke bijdrage met 6,2% aangekondigd, gelijk aan het percentage dat de gemeenten zelf achteruit zouden gaan in inkomsten uit het Gemeentefonds. Een aantal gemeenschappelijke regelingen heeft inmiddels stappen gezet om hieraan invulling te geven, terwijl andere GR-en hier nog niet of slechts gedeeltelijk aan hebben voldaan. De GRB Delft - Rijswijk heeft hier in 2026 invulling aan gegeven. Door het toepassen van loon- en prijsindexering op de begroting van de GR-en wordt de begroting aangepast aan het (verwachte) inflatieniveau. Voor de loon- en prijsindexering in de begroting is voor het materiële gedeelte conform kaderbrief 2027 een indexering van 3,8% toegepast. Voor het loongevoelige gedeelte conform loonindexering gebaseerd op de recente CAO-afspraken.

Conform de eerdere kaders verwachten we ook in uw komende begrotingen een goed onderbouwde risicoparagraaf aan te treffen. Een transparant en goed risicobeeld en een effectief risicomanagement zijn speerpunten van de deelnemende gemeenten. Dit is een belangrijke voorwaarde voor een goede besturing van de GR, het borgen van de continuïteit van de GR en duurzame waardecreatie door de GR. Voor de raming van baten en lasten wordt verwezen naar het hoofdstuk “financiële begroting inclusief meerjarenbeeld 2027 – 2030”. De begroting voor deze jaren is gebaseerd op de overeengekomen onderlinge afspraken, welke zijn geformaliseerd in de gewijzigde DVO die per 1 januari 2024 in werking is getreden en jaarlijks wordt geactualiseerd op 1 januari.

1

Terugblik In de jaarrekening 2025 in paragraaf 2.4 wordt een terugblik gegeven op 2025 en wordt inzicht gegeven in de mate waarin de doelstellingen zijn gerealiseerd en wat het heeft gekost. Er is in 2025 sprake geweest van wisselingen in de aansturing van de afdeling IT van de gemeente Delft. Hierdoor zijn een aantal ontstane vacatures in de afdeling niet direct ingevuld. Inmiddels is er een nieuw intern afdelingshoofd IT. De personele bezetting van de afdeling IT is opnieuw bekeken en de vacatures worden opnieuw ingevuld. Daarmee is de onderbezetting en uitnutting op de loonkosten in 2025 incidenteel. Vooruitkijken Herijking GRB In 2025 is een herijking van de gemeenschappelijke regeling bedrijfsvoering Delft en Rijswijk gestart. Ongeveer tien jaar gelden hebben de gemeenten Delft en Rijswijk met elkaar verkend of het mogelijk en wenselijk was op het gebied van bedrijfsvoering intensiever met elkaar samen te werken. Uiteindelijk is besloten om alleen geformaliseerd samen te gaan werken op het gebied van IT. De drijfveren hierachter waren financiële doelmatigheid (i.c. optimale IT-kosten) en het benutten van de IT-competentie en infrastructuur die Delft al had.

Tegelijkertijd was dat voor Rijswijk de mogelijkheid om de (schaarse) IT-competenties /functies af te bouwen en IT vooral te sturen op continuïteit, functionaliteit en kosten (gebruikmakend van de IT-afdeling van Delft als leverancier). Als samenwerkingsvorm is gekozen voor de rechtspersoon van een gemeenschappelijke regeling. In de praktijk heeft dit invulling gekregen door het aanstellen van een directeur van de gemeenschappelijke regeling en de IT-afdeling van de gemeente Delft de rol van IT-leverancier vervult. Tot op heden is de gemeente Rijswijk de enige afnemer van de dienstverlening van de GR. Op basis van een raamafspraak wordt periodiek een bedrijfsplan voor de GR opgesteld en worden de concrete afspraken omtrent de dienstverlening gemaakt. Hierover wordt elk kwartaal onder verantwoordelijkheid van de directeur van de GR verantwoordingsrapportages (service level management, financiële rapportage) opgesteld. In het voorjaar van 2025 hadden de directeur van de GRB en vertegenwoordigers van de gemeente Delft en de gemeente Rijswijk de behoefte geuit om zowel de dienstverlening, de governance en de bestuursvorm te herijken. Aanleiding vormde de wens om de samenwerking op het gebied van IT verder te optimaliseren en te laten aansluiten op de (toekomstige) technologische ontwikkelingen en toenemende digitalisering binnen beide gemeenten.

In overleg met het bestuur van de GRB worden bij de herijking vier sporen onderscheiden: 1. 2. 3. 4.

De inrichting van de diensten en dienstverlening Het vergroten van het kosten overzicht en kosteninzicht Het doorontwikkelen van het service level management Passend besturingsmodel / juridische vorm

Op basis van de uitkomsten van deze vier sporen en de gedeelde onvolkomenheden c.q. inherente tekortkomingen van de huidige governance en de inrichting van de huidige GRB was het de bedoeling om in het bestuurlijk overleg van de GRB in april 2026 hieromtrent een advies aan de bestuurders (en de wethouders van beide gemeenten) te presenteren. Op dit moment is vastgesteld dat dit advies te vroeg komt. De conclusie is dat er hard is/wordt gewerkt, maar dat er meer tijd nodig is om de genoemde sporen af te ronden. Op dit moment worden de 2

verwachtingen tussen Delft, Rijswijk en de GRB geëxpliciteerd waar we eind 2026 willen staan. Voor de juridische samenwerkingsvorm staan alle scenario’s nog open. Het vervolg van dit proces zal met de nieuwe bestuurders van de GRB worden geconcretiseerd. Mondiale ontwikkelingen Mondiale ontwikkelingen zorgen momenteel voor hogere kosten van IT middelen doordat geopolitieke spanningen, handelstarieven en gefragmenteerde toeleveringsketens de prijzen van servers, laptops en chips opdrijven. De kern is dat de productie duurder wordt, dat leveringsrisico’s toenemen en dat bedrijven vaker moeten investeren in alternatieve leveranciers en voorraden. Door geopolitieke spanningen & handelstarieven voeren de VS, China en Europa steeds vaker tarieven en exportrestricties in op chips, chipmachines en hardware. Dit leidt tot directe prijsstijgingen voor AI chips, netwerkapparatuur en servers. Bedrijven wereldwijd ervaren hierdoor inflatie in hun supply chain, wat doorwerkt in eindprijzen. Er is sprake van fragmentatie van de wereldwijde tech keten. De chipketen is enorm verspreid: grondstoffen (China), ontwerp (VS), productie (Taiwan/China), assemblage (Zuid Oost Azië). Door de eerder genoemde geopolitieke spanningen wordt deze keten instabieler, wat leidt tot hogere kosten voor productie, transport en risicobeheersing.

Doordat landen de export van geavanceerde chips, chipmachines en kritieke grondstoffen beperken wordt schaarste veroorzaakt, langere levertijden en hogere prijzen voor servers, laptops en componenten. Daarnaast verplaatsen bedrijven productie naar landen als Vietnam en Mexico om risico’s te spreiden. Deze transities brengen hoge investeringskosten met zich mee, die worden doorberekend in hardware prijzen. Voor de GRB Delft-Rijswijk betekent dit hogere aanschafkosten voor servers, laptops en netwerkapparatuur en een noodzaak tot risicospreiding: meerdere leveranciers, langere contracten, voorraadbeheer (repareren vs. nieuwe aanschaf) en mogelijk uitstel van vervangingstrajecten (afhankelijk van de kosten van (extended) supportverlening). (Meerjarige) projecten met gebruikersimpact De focus voor de komende jaren is de doorontwikkeling van de huidige IT-omgeving en Life Cycle Management. Dit betekent doorgegaan wordt met het project “Haal alles uit je laptop” om de VDI grotendeels uit te faseren. Vanaf 2026 vindt de implementatie van MDR plaats. Vanaf 2027 werkt gewerkt aan een (ver)nieuwde visie op de digitale werkplek met de uitrol van nieuwe laptops. Ook wordt in 2027 en 2028 de hardware voor het datacenter vervangen. In 2024 is gestart met het project “Haal alles uit je laptop”.

Veel medewerkers moeten nu nog op de VDI (Virtual Desktop Infrastructure) werken omdat daar de (business)applicaties te vinden zijn. Dit is een technologie die bureaubladomgevingen (desktop-besturingssystemen, applicaties) host op een centrale server in een datacenter of in de cloud. Hierdoor wordt de laptop niet volledig benut. In dit project wordt verzorgd dat de medewerker veel meer gebruik kan maken van de laptop zodat er ook minder gebruik wordt gemaakt van de VDI. Dit is een meerjarig project en in 2027 wordt voorzien dat het is afgerond. Dit project gaat het volgende opleveren: • • • •

Verbeterde gebruikerservaring door naadloze integratie van applicaties 1 centrale toegang → startmenu van de laptop (en/of via het intranet) Verhoogd gebruik van laptops door directe toegang tot applicaties Veilige toegang tot interne webapplicaties zonder gebruik te maken van VDI

Ook vindt in 2026 de implementatie plaats van een betere security- en cyberbeveiliging door het inzetten van “Managed Detection and Response” (MDR). Dit is een service waarmee 3

organisaties proactief worden beschermd tegen cyberbedreigingen met behulp van geavanceerde detectie en snelle incidentrespons. De “Visie Monitoring & Response” en het “Dreigingsbeeld informatiebeveiliging Nederlandse gemeenten 2023-2024” van de informatiebeveiligingsdienst van de VNG geven noodzaak en urgentie voor gemeenten om zich weerbaarder te maken tegen dreigingen op het gebied van informatiebeveiliging en gegevensbescherming. Snel en adequaat handelen in geval van een incident is hierbij essentieel om de impact op de dienstverlening te beperken. Met het afnemen van dienstverlening op het gebied van Monitoring en Response krijgen de gemeenten Delft en Rijswijk zicht op wat er op het netwerk gebeurt en laat zich hierin bijstaan door een professionele dienstverlener. De MDRservices omvatten een combinatie van technologie en menselijke expertise om cyberbedreigingen op te sporen, te monitoren en erop te reageren. Vanuit de VNG is er een selectie geweest van leveranciers op dit gebied. Deelname aan de collectieve aanbesteding van de VNG van GGI-veilig is efficiënt voor de gemeente doordat een eigen individuele aanbesteding niet nodig is en gebruik gemaakt kan worden van brede kennis en ervaring vanuit de VNG. Er wordt op dit moment een minicompetitie uitgevoerd om een specifieke leverancier voor Delft/Rijswijk te selecteren.

De CISO’s van beide gemeenten zijn hier nauw bij betrokken. Voor 2026 is de inschatting dat de (eenmalige) implementatiekosten van de MDR oplossing ongeveer € 100.000 EUR zullen bedragen voor de GRB (Gemeente Delft en Rijswijk). Dit zijn de kosten voor de inrichting van een SIEM-oplossing voor beide gemeenten. Ook dient er rekening mee worden gehouden met licenties voor geavanceerde bescherming tegen o.a. inbraakpogingen op M365 accounts (risky sign-ins etc). Dit kan oplopen tot €40.000 per jaar. Dit is afhankelijk van het aantal benodigde licenties (per user). Voor 2027 tot 2030 zijn de geschatte kosten van de MDRdienstverlening per jaar voor beide gemeenten nog moeilijk in te schatten. Er wordt gedacht aan bedragen op basis van kosten bij andere gemeenten van ongeveer €220.000 per jaar. Dit is inclusief de inzet van een SIEM-oplossing (o.b.v. Microsoft Sentinel en het gebruik van 50-60GB per dag). In de begroting is voor 2027 een extra post van €35.000 voor onvoorziene kosten (o.a. voor analyse van netwerkverkeer m.b.v. NDR (Network Detection and Response)). In de begroting voor MDR is op dit moment geen risicomarge van 10-15% van de totale projectkosten opgenomen omdat dit enerzijds niet gebruikelijk is en anderzijds omdat er op dit moment nog onzekerheden zijn. Zodra de aanbiedingen van de leveranciers bekend zijn kunnen de bedragen specifieker gemaakt worden.

In 2027 en 2028 moeten onderdelen van het rekencentrum worden vervangen. De huidige situatie bestaat uit twee on-premise datacenters, beide volledig binnen de eigen infrastructuur beheerd. De voordelen van On-Premise zijn een volledige controle, redundantie en interne capaciteit voor kritieke toepassingen en data. Nadelen van On-Premise zijn beperkingen zoals schaalbaarheid voor zowel groei als krimp. In 2024 is gestart met traject om over te gaan naar een hybride datacenter. Hybride datacenters bieden de mogelijkheid om snel op veranderingen in vraag en aanbod te reageren en met een hybride model kunnen organisaties hun capaciteit eenvoudig op en afschalen zonder grote investeringen en in plaats van 2 on premise datacenters wordt de cloud datacenter als fallback gebruikt. In 2026 worden de plannen voor overgang naar een hybride datacenter inclusief consequenties en kosten geconcretiseerd. Digitale werkplek 2027: In 2027 moet de fysieke werkplek (laptop) worden vervangen. In de 2e helft van 2026 gaan we bezig met de ideevorming en voorbereiding. Backup voorziening: Op dit moment zijn er 2 backup voorzieningen. Deze worden geconsolideerd tot een oplossing, de backup voorziening voor de M365 suite wordt daarmee uitgefaseerd. Daarnaast is de hardware end-of-life en wordt deze vernieuwd 4

HCI/Private Cloud: Er wordt nu nog gebruikt gemaakt van VMware als virtualisatielaag in de private cloud. De leverancier voert een agressief prijsbeleid. Het is de intentie om over te stappen op een andere leverancier voor virtualisatie. Daarnaast wordt er voorbereid op de vervanging van de private cloud hardware in 2027. Life Cycle Management: Er worden in 2026 2 grote life cycle management projecten uitgevoerd. Ca. 100 Windows Server 2016 vervangen door Windows server 2025 of 2022 (als versie 2025 niet kan). Hiervoor zal het ook noodzakelijk zijn om diverse applicaties te upgraden. De software voor work space management in de VDI en op de laptop is end-of-support. Daarom wordt Ivanti door ProfileUnity vervangen. De gebruikersimpact zal beperkt zijn; door de nieuwe tooling kan beheer wel efficiënter en veiliger worden uitgevoerd.

5

Financiële begroting inclusief meerjarenbeeld 2027-2030 (in euro’s) Programmabegroting 2027 BEDRIJFSVOERINGSORGANISATIE DELFT-RIJSWIJK Lasten Algemeen beheer Administratie, begroting, rekening, accountant, bankrekening Vaste kosten IT-diensten Informatiebeveiliging Rijswijk Informatiebeveiliging Delft Werkplekken Service-desk ondersteuning + TOPdesk licenties Materiële kosten Materiële kosten (kapitaalslasten) Overige loonkosten + inhuur derden Licenties Microsoft/ Oracle Delft Rijswijk Overige dienstverlening Overige dienstverlening Rijswijk Overige dienstverlening Delft

Totaal lasten

2027

2028

2029

2030

103.800

107.744

111.839

116.089

188.500 188.500 377.000

177.498 177.498 354.996

184.243 184.243 368.486

191.244 191.244 382.488

508.472 629.148 640.002 2.076.000 3.853.622

527.793 547.850 568.668 653.056 677.872 703.631 664.322 689.566 715.770 2.154.888 2.236.774 2.321.771 4.000.059 4.152.062 4.309.840

1.063.950 648.750 1.712.700

1.104.380 1.146.347 1.189.908 673.403 698.992 725.553 1.777.783 1.845.338 1.915.461

77.850 77.850 155.700 6.202.822

80.808 80.808 161.617

83.879 83.879 167.758

87.066 87.066 174.133

6.402.199 6.645.482 6.898.011

Baten Algemeen beheer Aandeel Delft in algemeen beheer Aandeel Rijswijk in algemeen beheer Vaste kosten IT-diensten Informatiebeveiliging Rijswijk Informatiebeveiliging Delft Werkplekken Service-desk ondersteuning + TOPdesk licenties Materiële kosten Materiële kosten (kapitaalslasten) Overige loonkosten + inhuur derden Licenties Microsoft/ Oracle Delft Rijswijk Overige dienstverlening Overige dienstverlening Rijswijk Overige dienstverlening Delft

Totaal baten

51.900 51.900 103.800

53.872 53.872 107.744

55.919 55.919 111.839

58.044 58.044 116.089

188.500 188.500 377.000

177.498 177.498 354.996

184.243 184.243 368.486

191.244 191.244 382.488

508.472 629.148 640.002 2.076.000 3.853.622

527.793 547.850 568.668 653.056 677.872 703.631 664.322 689.566 715.770 2.154.888 2.236.774 2.321.771 4.000.059 4.152.062 4.309.840

1.063.950 648.750 1.712.700

1.104.380 1.146.347 1.189.908 673.403 698.992 725.553 1.777.783 1.845.338 1.915.461

77.850 77.850 155.700 6.202.822

80.808 80.808 161.617

83.879 83.879 167.758

87.066 87.066 174.133

6.402.199 6.645.482 6.898.011

6

Toelichting financiële begroting inclusief meerjarenbeeld 2027 – 2030 LASTEN Algemeen beheer Onder deze post vallen de kosten voor het onderhouden van de GRB zelf. Als zelfstandig orgaan heeft de GRB een begroting, jaarrekening, directeur, goedkeuring/controle accountant, financiële administratie en bankrekening nodig. Deze kosten worden conform afspraak 50-50 verdeeld over Delft en Rijswijk. Kosten voor informatiebeveiliging Informatiebeveiliging richt zicht op het beschermen van informatie tegen misbruik, verlies, diefstal en beschadiging. Hoe meer informatie men (wilt) delen, hoe meer men alert moet zijn dat dit veilig gebeurt. Er wordt voor gezorgd dat bij iedere ontwikkeling de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie en informatiesystemen zoveel mogelijk wordt geborgd. Informatiebeveiliging is echter ook (of vooral) afhankelijk van het informatie-bewustzijn bij de gebruikers. Jaarlijks vindt een audit door een externe auditor plaats op de relevante systemen met betrekking tot DiGiD en Suwinet, in het kader van ENSIA , de verplichte audit op de Baseline Informatiebeveiliging Overheid. Het halen van een voldoende resultaat bij deze audit is voorwaarde om deze systemen te mogen blijven gebruiken. Omdat het gaat om een audit op de gezamenlijk gebruikte infrastructuur, wordt de opdracht door de GRB verstrekt namens beide gemeenten.

Tot de audit behoort ook het uitvoeren van een penetratietest. Ook wordt er extra geïnvesteerd in MDR. Werkplekken De kosten van de werkplek bestaan uit licentie en support contracten; investeringen in laptops, telefoons, netwerk en datacentrum hardware; personeelskosten om beheer en projecten over de IT-dienstverlening uit te voeren. Overige loonkosten De overige loonkosten plus een vaste opslag zijn noodzakelijk om de continuïteit van de IT bedrijfsvoering te kunnen blijven garanderen en om voorbereid te zijn op de snelle ontwikkelingen in de omgeving. Op dit moment zijn er nog geen projectkosten geraamd voor de vervanging van de datacenters. Zoals beschreven wordt dit traject in 2026 geconcretiseerd met een plan van aanpak inclusief migratieplan en bijbehorende kostencalculatie voor het project. Licenties Microsoft/ Oracle Vanuit de GRB worden licenties geleverd aan Rijswijk en Delft. Er is geen indexatie van MS/Oracle contract doorgevoerd omdat dit voor een aantal jaren vastligt. Begin 2028 wordt dit weer vernieuwd. Overige dienstverlening De overige dienstverlening is een reservering voor onverwachtse uitgave conform DFA H6. Voor deze post geldt dat uitgaven via deze post alleen gedaan kunnen worden na toestemming van opdrachtgever binnen de overeengekomen afspraken en deze geen onderdeel uitmaken van het maatwerk. Maatwerk is structureel onderdeel van de begroting.

Deze kosten zijn jaarlijks 7

wisselend van oorsprong en zijn alleen opgenomen voor Rijswijk conform de methodiek van de overige kosten. De kosten voor Delft worden vooralsnog gedekt door de begroting van de afdeling ICT Delft. Reservering voor risico op IT-diensten gebeurt gezamenlijk door Delft en Rijswijk. BATEN Werkplekken De baten voor de virtuele en fysieke werkplekken zijn gebaseerd op het aantal gebruikersaccounts. De baten zijn afhankelijk van de ontwikkeling van de lasten en worden indien noodzakelijk aangepast, zodat lasten en baten in balans blijven. Delft levert de werkplekken (virtueel en fysiek) aan de GRB. Uiteenzetting van de financiële positie 1. Een raming voor het begrotingsjaar van de financiële gevolgen van het bestaande en nieuw beleid dat in het programma is opgenomen: Er zijn geen financiële gevolgen ten aanzien van het bestaande beleid. Financiële gevolgen ten aanzien van nieuw beleid vloeien mogelijk voort na de geplande evaluatie. Daar dit niet in de lijn der verwachtingen ligt, zijn er geen financiële gevolgen geprognotiseerd ten aanzien van nieuwe beleid. 2. Een geprognosticeerde begin- en eindbalans van het begrotingsjaar, die tenminste de posten bevat om het EMU-saldo te kunnen berekenen: Geprognosticeerde begin- en eindbalans van het begrotingsjaar kan vooralsnog niet worden opgesteld. Het EMU-saldo bepalen eveneens. 3.

Het EMU-saldo over het vorig begrotingsjaar en de berekening van het geraamde bedrag over het begrotingsjaar alsmede het jaar volgend op het begrotingsjaar: Berekeningen zijn voor de GRB nog niet mogelijk. Toelichting op de uiteenzetting van de financiële positie De begroting is opgezet als meerjarenbegroting van de GRB. De tarieven voor 2027 t/m 2030 zijn op grond van de “Kaderbrief begroting 2027 gemeenschappelijke regelingen van de gemeenten in de regio Haaglanden” aangepast met een percentage van 3,8% voor het materiële gedeelte en voor het loongevoelige gedeelte conform loonindexering gebaseerd op de recente CAOafspraken. Uitzondering zijn de begrote lasten voor licenties Microsoft/ Oracle. Deze zijn opgenomen op grond van de contractuele overeenkomst met deze leverancier. De bedragen zijn exclusief BTW.

8

OVERZICHT VAN DE ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN • • • • •

Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is; Algemene uitkeringen; Dividend; Saldo van de financieringsfunctie; Overige algemene dekkingsmiddelen.

Voor een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen verwijzen wij u door naar het hoofdstuk “financiële begroting inclusief meerjarenbeeld 2027 – 2030”. KOSTEN VAN OVERHEAD Met de reeds in 2017 doorgevoerde wijzigingen van het BBV is een pallet aan diverse aanpassingen doorgevoerd welke bijdragen aan betere sturingsmogelijkheden en betere vergelijkbaarheid tussen entiteiten onderling. Eén van de veranderingen betreft de kosten van de overhead. De definitie van overheadkosten in het Wijzigingsbesluit is als volgt: “Overheadkosten: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.” Alle kosten van de GRB, welke zijn opgenomen in de financiële begroting, zijn in beginsel aan te merken zijnde kosten van overhead (taakveld 04). VENNOOTSCHAPSBELASTING Met ingang van 1 januari 2016 is de wet vennootschapsbelasting ingevoerd voor ondernemingen van overheden. De GRB kan zich mogelijk ook kwalificeren als een onderneming van overheden. Uit interne analyses moet nog blijken of de GRB zich kwalificeert als onderneming in fiscale zin. Daar de GRB in het meerjarenbeeld een sluitende begroting toont, is een berekening van een mogelijk fiscaal resultaat buiten beschouwing gelaten. BEDRAG VOOR ONVOORZIEN De kosten voor onvoorzien zijn onderdeel van de overige dienstverlening en daarom als zodanig niet apart opgenomen in de begroting.

De paragrafen geven op een aantal – door het BBV voorgeschreven – onderdelen toelichting op de beheersmatige aspecten en op de lokale heffingen. De paragrafen gaan over onderwerpen die van invloed zijn op de begroting en de financiële positie waarbij sprake is van bestuurlijke en financiële risicofactoren. LOKALE HEFFINGEN Lokale heffingen algemeen: lokale heffingen zijn verdeeld in heffingen met een gebonden of een ongebonden bestemming. Ongebonden lokale heffingen vallen onder de Algemene dekkingsmiddelen, omdat de besteding van de opbrengst niet is gebonden aan een bepaalde taak. Dat geldt wel voor de gebonden heffingen. Deze vallen dan ook niet onder de Algemene dekkingsmiddelen. Voor de categorie rechten, zoals de leges geldt dat deze maximaal voor 100% kostendekkend mogen zijn. Kenmerk van deze rechten is dat er een concreet product of dienst tegenover staat. Geraamde inkomsten: de beleidsuitgangspunten ten aanzien van lokale heffingen zijn dat deze momenteel niet van toepassing zijn en ook niet verwacht van toepassingen zullen zijn voor de GRB. Verdere informatie omtrent de geraamde inkomsten ten aanzien van lokale heffingen, een overzicht van de beleids- en tariefontwikkelingen, een opgave van de lokale lastendruk, 9

informatie over de mate van kostendekkende tarieven en informatie over het kwijtscheldingsbeleid zijn hiermee tevens nog niet van toepassing. WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen: • •

de beschikbare weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de GRB beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; de benodigde weerstandscapaciteit, zijnde alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie.

De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de GRB beschikt om onverwacht en substantiële kosten, die niet zijn opgenomen in de begroting, te dekken. De volgende onderdelen worden tot de beschikbare weerstandscapaciteit gerekend: •

•

Statische weerstandscapaciteit. De statische weerstandscapaciteit betreft het vrij aanwendbare deel van de Algemene reserve. Dit deel van het reservevermogen is beschikbaar om niet begrote, substantiële tegenvallers op te vangen. Het gaat dan vooral om incidentele tegenvallers. Als sprake is van een structurele doorwerking zal in de begroting en de meerjarenraming ruimte moeten worden vrijgemaakt. Dynamische weerstandscapaciteit. De dynamische weerstandscapaciteit bestaat uit de ruimte in de begroting om tegenvallers op te vangen. Deze omvat normaliter de post Onvoorzien. Deze post wordt ingezet voor incidentele tegenvallers die onontkoombaar, onvermijdelijk en niet uit testellen zijn. Wanneer er sprake is van een structurele doorwerking zal deze in het volgende begrotingsjaar op een andere wijze worden gedekt.

De benodigde weerstandscapaciteit is afhankelijk van de aard en de omvang van de risico’s waar de GRB mee wordt geconfronteerd (risicoprofiel) en de verschuivingen die zich daarin voordoen. Voor deze risico’s kunnen geen verzekeringen worden afgesloten of voorzieningen worden gevormd, omdat de risico’s zich niet regelmatig voordoen en niet goed meetbaar zijn. Risicomanagement: bij het risicomanagement gaat het onder meer om het vergroten van het risicobewustzijn. Risicomanagement is van iedereen in de organisatie. Door bewust om te gaan met risico’s werken we samen aan een betrouwbare GRB én daarmee aan bestuurlijke legitimiteit. Het beschikbare weerstandsvermogen en de financiële positie Voor de komende jaren ontwikkelt het weerstandsvermogen zich neutraal. De algemene reserve zal de komende jaren niet toe- of afnemen. Het neutrale saldo van de begroting 2026 en de meerjarencijfers 2027- 2030 heeft geen effect op de ontwikkeling van de financiële positie. Hier staan geen risico’s tegenover (zie de toelichting bij het risicoprofiel). De verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en het totaal van de risico’s is hiermee neutraal. Het risicoprofiel: onderstaand is aan de hand van geïnventariseerde risico’s een specificatie opgenomen van het risicobedrag dat in relatie staat tot het weerstandsvermogen.

Bij het opstellen van de risico’s is de volgende definitie gehanteerd: een onvoorziene gebeurtenis met wellicht een negatieve materiele financiële impact waarvoor nog geen maatregelen getroffen zijn. Bij de kans van optreden is onderscheid gemaakt tussen laag (10%-40%), midden (40%60%) en hoog (60%- 90%). De impact is het meest waarschijnlijke scenario qua omvang. Het uiteindelijke risico is bepaald op basis van kans * impact. Een risico is gedefinieerd als incidenteel wanneer het betrekking heeft op de eerste drie opvolgende jaren, anders heeft het 10

een structureel karakter. Bij de beheersmaatregelen is aangegeven wat de acties zijn om het risico te mitigeren/zo klein mogelijk te houden. 1. Risico: Onduidelijkheid over gebruik datacentrum diensten in relatie tot verSaaSing strategieën van beide gemeenten op de lange termijn Risicoscore: Hoog Incidenteel / structureel: Structureel Doelstelling: Een goede samenwerking nastreven op bestuurlijk en uitvoerend niveau, waar de strategie op lange termijn van aangesloten partijen helder is. De randvoorwaarden zoals een goede en actuele DVO is hier een vast onderdeel van. Zorgen dat de samenwerking voor alle aangesloten partijen voldoende meerwaarde bied. Acties: In 2026 wordt verder gegaan met de aanbevelingen van de evaluatie van de GR over de dienstverlening van de GRB en de impact van verSaasing. Hieruit kunnen acties worden genomen om de dienstverlening van de aangesloten partijen verder op af te stemmen. 2. Risico: Geen heldere werkafspraken over de processen en of de afspraken worden niet gevolgd Risicoscore: Hoog Incidenteel / structureel: Structureel Doelstelling: Heldere afstemming over werkafspraken en meerwerk buiten om de going concern werkzaamheden en administreren van meerwerkprojecten en bijbehorende financiële afspraken. Acties: Heldere werkafspraken uitwerken en meerwerkprojecten goed administreren voor een correcte kostenallocatie, rapporteren tijdig factureren.

Vooraf en tijdig afstemmen om capaciteit beschikbaar te stellen en de samenwerking verder te professionaliseren door het naleven van gemaakte afspraken. 3. Risico: De back-up security en integriteit is niet goed geregeld Risicoscore: Laag Incidenteel / structureel: Structureel Doelstelling: Dataverlies na een verstoring van de dienstverlening vermijden Acties: De partij die de diensten levert aan de GRB heeft actief maatregelen en procedures getroffen om dataverlies en verstoringen te vermijden en toetst deze periodiek en deelt deze met de GRB. 4. Risico: Verstoring van de dienstverlening Risicoscore: Laag Incidenteel / structureel: Structureel Doelstelling: Verstoring van de dienstverlening vermijden

11

Acties: Dienstverlenende partij heeft actieve maatregelen genomen om de kans en impact van een verstoring van de dienstverlening te voorkomen of te minimaliseren. Deze worden periodiek herzien en getoetst. Kengetallen 1. Netto schuldquote: Dit cijfer geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijke schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft dus een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. Een laag percentage is gunstig. De GRB hanteert 130% als maximum norm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. De GRB bouwt geen geplande schuldenlast op. Kengetal is voor nu dan ook niet berekend. 2. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen: Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt dit kengetal zowel berekend inclusief als exclusief doorgeleende gelden. Zo wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en wat dit betekend voor de schuldenlast. Hoe lager deze percentages, hoe beter. De GRB raamt geen doorgeleende gelden. Kengetal is voor nu dan ook niet berekend. 3. Solvabiliteitsratio: Dit cijfer geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger dit percentage, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de GRB.

Dit cijfer geeft dus een soort toekomstvisie weer. De GRB heeft geen meerjarige verplichtingen geraamd. Kengetal is voor nu dan ook niet berekend. 4. Grondexploitatie: De boekwaarde van de voorraden grond moet worden terugverdiend bij de verkoop. Kenmerkend voor grondexploitaties is dat de looptijd meerdere jaren is. Naarmate de inkomsten verder in de toekomst liggen, brengen deze meer rentekosten en risico’s met zich mee. Een grondexploitatie van 10% of hoger wordt beschouwd als kwetsbaar. De GRB heeft geen planning/ intentie/ beleid ten aanzien van voorraden grond. Kengetal is voor nu dan ook niet berekend. 5. Structurele exploitatieruimte: Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Wanneer dit cijfer negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. De GRB heeft een sluitend meerjarenbeeld geprognotiseerd. Kengetal is voor nu dan ook niet berekend. 6. Belastingcapaciteit: Dit cijfer geeft inzicht in hoe de belastingdruk zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Als dit percentage laag ligt, betekent het dat de mogelijkheid zich voordoet om meer inkomsten uit belastingen te verwerven.

Of dit wel of niet gebeurd is een beleidskeuze. Voor de GRB is deze beleidskeuze er niet. Inkomsten verwerven middels belastingen is geen mogelijkheid. Daar geen van de kengetallen zijn te berekenen heeft een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen deze kengetallen niet plaatsgevonden. ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen wordt, indien van toepassing zijnde, verslag gedaan over de voortgang van het geplande onderhoud en het eventuele achterstallig onderhoud aan openbaar groen, water, wegen en kunstwerken, verlichting, speeltoestellen,

12

riolering en gebouwen. In deze paragraaf wordt aangegeven hoe kapitaalgoederen in eigendom worden beheerd. De GRB bezit geen activa of andere kapitaalgoederen. Er zijn tevens geen beleidsvoornemens om kapitaalgoederen in eigen beheer te gaan onderhouden. Per onderdeel wordt nader ingegaan op de specifieke beleidskaders, beheerplannen en financiën. FINANCIERING De wet Financiering Decentrale Overheden (FiDO) vormt het wettelijke kader voor de financiering. De intentie van de wet is gericht op het bevorderen van de kredietwaardigheid en transparantie van het financieringsbeleid. Voor de beheersing daarvan is een aantal instrumenten geformuleerd zoals: • • •

Het stellen van een kwantitatieve kasgeldlimiet en renterisiconorm over de begroting; Het verplichten van een treasury-statuut, met onder meer het stellen van kwalitatieve en duurzame uitgangspunten voor uitzettingen en rente instrumenten; Het verplichten van verantwoordingsrapportage in de jaarrekening en begroting.

Financieringsbeleid Treasury houdt zich bezig met risico’s die samenhangen met alle toekomstige kasstromen. Deze risico’s komen zowel voort uit de financieringsbehoefte, als uit eventuele wijzigingen in de bestaande activiteiten. Het treasurybeleid is primair gericht op het waarborgen van financiële continuïteit door het resultaat en vermogen te beschermen tegen financiële risico’s en de organisatie financierbaar te houden. Deze bescherming vindt plaats door de renterisico’s en risico’s uit financiële posities te vermijden en te spreiden. Er zijn momenteel geen beleidsvoornemens aangaande investeringen en/ of grondexploitaties. Financieringsbehoefte De geprognotiseerde behoefte aan lang-geld als aan kort-geld is voor de komende jaren nihil. Van een verbonden renterisico is vooralsnog geen sprake. BEDRIJFSVOERING Deze bedrijfsvoeringsparagraaf geeft inzicht in de stand van zaken en de beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering. De focus ligt daarbij op de optimalisering bedrijfsvoering en de onderdelen daarvan welke verder in ontwikkeling zijn en waarvoor in de begroting middelen ter beschikking zijn gesteld. Informatietechnologie We zorgen voor de juiste techniek en middelen waarin onze digitale informatievoorziening plaatsvindt. Op het gebied van techniek en apps is steeds meer mogelijk.

Echter, hoe meer we digitaal inrichten, hoe meer we afhankelijk zijn van de beschikbaarheid en goede inrichting van onze techniek. Daarom richten we ons op een robuuste technische infrastructuur en een architectuur van standaarden. Daarbij kijken we allereerst naar generieke functies en processen zodat informatie eenvoudig uitwisselbaar is en makkelijker te integreren. Informatiebeveiliging We richten ons op het beschermen van informatie tegen misbruik, verlies, diefstal en beschadiging. Hoe meer informatie we (willen) delen, hoe meer we er alert op moeten zijn dat dit 13

veilig gebeurt. We zorgen ervoor dat bij iedere ontwikkeling de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie en informatiesystemen zoveel mogelijk wordt geborgd. Informatiebeveiliging is echter ook (of vooral) afhankelijk van het informatiebewustzijn bij de gebruikers. HRM bedrijfsvoering De GRB heeft geen medewerkers in dienst. Er is een externe directeur aangesteld voor 0,3 fte. Het management betreft niet alleen de directievoering van de GRB, maar ook andere managementtaken ten behoeve van het IT-diensten. Algemene bedrijfsvoering De gemeente Delft levert het algemeen beheer, het management en de diensten. Voorheen werden deze kosten afzonderlijk doorberekend aan de GRB. Deze kosten worden vanaf 2024 doorberekend via een vaste opslag op de overige loonkosten en inhuur. Het algemeen beheer wordt nog wel afzonderlijk doorberekend. Kosten voor de gemeente Rijswijk met betrekking tot deelname aan de GRB betreffen: 1) 2) 3) 4) 5) 6)

Instandhouding en management Energie en huisvesting Verzekering Informatiebeveiliging Licenties Microsoft en Oracle Werkplekken (virtueel en fysiek): a. Levering, beheer en onderhoud van infrastructuur en hardware (apparatuur) b. IT beheer: netwerkbeheer, systeembeheer en databasebeheer c. Ondersteuning bij projecten en wijzigingen d. Gebruikersondersteuning 7) Maatwerk, overige dienstverlening, o.a.: a. Disk ruimte voor specifieke toepassingen De gemeente Rijswijk levert 1 fte capaciteit aan de GRB. Het met deze inzet gemoeide bedrag wordt verrekend binnen de GRB. Overige capaciteit wordt ingevuld vanuit de gemeente Delft. De kosten van punt 1 t/m 3 vallen onder de vaste opslag op de overige loonkosten. Kosten voor de gemeente Delft met betrekking tot deelname aan de GRB betreffen: 1) Informatiebeveiliging 2) Licenties Microsoft 3) Maatwerk, overige dienstverlening De afdeling Informatietechnologie van de gemeente Delft verzorgt overige IT diensten rechtstreeks ten behoeve van haar eigen medewerkers. Kosten die niet direct zijn toe te rekenen aan het aantal medewerkers worden door Delft en Rijswijk binnen de GRB op 50-50 basis verrekend. Kosten die wel direct toe te rekenen zijn aan het aantal medewerkers worden op basis van de verdeelsleutel “gebruikersaccounts” verrekend. Maatwerk wordt op basis van een offerte/kostenopgaaf verrekend. VERBONDEN PARTIJEN

14

De opzet is dat GR de diensten levert aan Delft en Rijswijk in een samenwerkingsrelatie. Ook andere gemeenten kunnen zich hierbij aansluiten. De bedrijfsvoeringsorganisatie voert zijn werkzaamheden in de eerste fase uit met personeel van de gemeenten Delft en Rijswijk. Er wordt mogelijk toegegroeid naar een model waarbij het personeel in dienst komt bij de bedrijfsvoeringsorganisatie. Vooralsnog is hier geen sprake van. Lijst van verbonden partijen • •

Gemeente Delft Gemeente Rijswijk

Er zijn, ten tijde van de opmaak van de meerjarenbegroting 2027-2030, geen financiële risico’s geraamd ten aanzien van de verbonden partijen. GRONDBELEID Het grondbeleid is één van de middelen om (ruimtelijke) doelstellingen te kunnen realiseren. Het grondbeleid is daarmee ondersteunend aan de verschillende beleidsvelden. De ruimtelijke invulling is dus afhankelijk van de doelstellingen vanuit de verschillende beleidsvelden. De gegeven doelstelling van de GRB leent zich vooralsnog niet voor een nog te formuleren grondbeleid.

Maart 2026, directeur GRB

15