Zienswijze regiovisie JHRD gemeente De Wolden
Tekst van het document
College van B&W De Wolden
DATUM ONDERWERP ONS NUMMER
13 januari 2026 Zienswijze regiovisie Jeugdhulp Regio Drenthe
Aan het college van B&W van gemeente De Wolden, Hierbij maakt de gemeenteraad van de gemeente De Wolden gebruik van de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen op de concept regiovisie Jeugdhulpregio Drenthe (JHRD), zoals aangeleverd door het college van B&W op 6 januari 2025 De gemeenteraad heeft kennisgenomen van de regiovisie en heeft daarover de volgende opmerkingen: 1. Algemeen We hebben de regiovisie met belangstelling gelezen en zien dat de De Woldense Hervormingsagenda Jeugd en de regiovisie beiden uitgaan van de ambitie dat “Alle kinderen en jongeren in Drenthe veilig en kansrijk kunnen opgroeien, in hun eigen omgeving, met ondersteuning die aansluit bij hun leefwereld en die hen en hun gezin versterkt in plaats van overneemt.” Het is goed om te lezen dat 12 gemeenten hun schouders zetten onder het versterken van de sociale basis en dat jeugdzorgaanbieders hier hun aanbod en werkwijze op afstemmen. De regiovisie is een koersdocument die richting geeft aan de uitvoering van de kerntaken van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) JHRD. Deze GR in oprichting is verantwoordelijk voor de hoogspecialistische jeugdzorg die volgens de wet beschikbaarheid jeugdzorg regionaal georganiseerd moet worden. Hoewel de regiovisie en onze lokale koers op elkaar aansluiten, missen we op een aantal punten voor ons noodzakelijke concretisering.
Want alleen met een gelijkgericht beleid gaan we er samen voor zorgen dat we stappen zetten in de noodzakelijke transformatie van het jeugdzorglandschap. Hierop is onze zienswijze gericht. 2. Veranderkundige aanpak Een veranderkundige aanpak is een doordachte manier om verandering te organiseren en begeleiden — niet alleen wat er moet veranderen (inhoud), maar vooral hoe mensen, teams en organisaties die verandering kunnen begrijpen, accepteren en uitvoeren.
PAGINA 1 VAN 4
PAGINA 2 VAN 4
Niet alleen beleid schrijven over “normaliseren” of “meer hulp dichtbij”, maar ook werken aan het gedrag, de samenwerking en overtuigingen van professionals, bestuurders en ouders die dit mogelijk maken — via gezamenlijke leertrajecten, reflectie en feedback. Vooral het “hoe” missen we in de regiovisie. In onze lokale hervormingsagenda schrijven we: “De inzet van zorg wordt vaak als oplossing gezien, terwijl dit niet altijd past bij de ondersteuningsvraag. We kiezen bewust voor het normaliseren van hulp, voor nabijheid en maatwerk, en voor oplossingen die passen binnen de leefwereld van gezinnen. De analyse van dr. Sharon Stellaard in haar proefschrift Boemerangbeleid laat zien dat veertig jaar aan hervormingen in de jeugdzorg vaak hebben geleid tot méér complexiteit en uitsluiting, in plaats van de beoogde eenvoud en inclusie. Haar oproep tot bezinning is helder: zolang we blijven hervormen zonder echt te veranderen, blijven we in dezelfde patronen gevangen. In De Wolden zetten we in op een veranderkundige aanpak. Dat betekent samen leren anders werken en anders doen. Zowel intern als met onze partners vanuit samen, verbinden en verbeteren.
Dat betekent: leren van bewezen effectieve interventies, werken in een gezamenlijke lerende omgeving die uitnodigt tot anders denken en anders doen.” We zien dit graag verwerkt in de regiovisie op de volgende punten: 2.1 Geen kind de buurt uit Met bovenstaande Drentse ambitie willen we onze jeugdhulp zo dicht mogelijk bij het kind, in de eigen omgeving, regelen. Zo goed en dichtbij mogelijk, op tijd en doeltreffend. We missen in de regiovisie echter scherpte rond de zorg die wordt ingekocht en ingezet. Met de GR JHRD voor de hoog specialistische jeugdhulp en de lichtere vormen van jeugdhulp door de gemeente in te kopen, moet het doel om in 2030 alle zorgvormen zo dichtbij mogelijk bij het kind te kunnen inzetten, worden bereikt. Die ambitie wordt op hoofdlijnen beschreven, maar willen we expliciet maken omdat dit de leidraad is voor onze keuzes, bij inkoop en uitvoering. Tekstvoorstel ambitie In 2030 streven we ernaar dat er geen kind meer de buurt uitgaat. We plaatsen zo weinig mogelijk kinderen uit huis en zoeken samen maximaal naar alternatieven. Het doel: geen jeugdige het huis of het dorp uit, maar specialistische jeugdhulp die in het dorp, aan huis of op school wordt ingezet. Waarbij de jeugdhulpverlener flexibel en vasthoudend is, ook als de deur af en toe gesloten blijft. Wanneer er
PAGINA 3 VAN 4
onveiligheid en crisis dreigen binnen het gezin, dan zijn alle spelers in het jeugddomein gezamenlijk verantwoordelijk om het beste voor de jeugdige en het gezin te doen. Dat betekent goed aansluiten bij de situatie, de behoefte en vraag van het kind en gezin. Hierbij wordt integraal werken de nieuwe standaard: intensieve hulp voor ouders en kind in huis met behulp van de inzet van het sociaal netwerk, sociale basis en volwassen hulp, met waar nodig het toevoegen van veiligheidsexpertise. Wanneer het desondanks echt niet gaat, onveilige situaties niet verminderen of de zorglast de mogelijkheden van het gezin overstijgen, organiseren we hulp in een pleeggezin of gezinshuis of in een voorziening die aangepast is op de mogelijkheden/beperking van het kind, zoveel als mogelijk in de eigen wijk. Daarbij vinden we het essentieel dat we lokaal en regionaal op eenzelfde manier kijken naar de inzet van zorg. Daarvoor hebben we ook een tekstvoorstel die de huidige lijn in de regiovisie concretiseert; Tekstvoorstel Ondersteuningsvragen van een gezin, kind of jongere worden altijd beantwoordt met de meest duurzame oplossing (informeel en/of formele zorg) waarbij er altijd wordt gekozen voor de meest lichte vorm van ondersteuning of zorg. Wij focussen op groei in kwaliteit en werken naar de bedoeling.
2.2 Inspanning en resultaatverplichtingen Veranderingen vragen om ander gedrag, anders doen dan we altijd deden. Dat is per definitie lastig en niet iets wat we van nature doen. Daarom is het belangrijk om hierover afspraken te maken, zodat we hierop aanspreekbaar zijn. In de regiovisie die voorligt zijn er voor de verschillende partners geen duidelijke afspraken opgenomen. Dit zorgt ervoor dat we ja kunnen zeggen, maar niet aanspreekbaar zijn als we “nee” doen. Voordat we een regiovisie kunnen vaststellen willen we dat dit verder is uitgewerkt met de verschillende partners (zoals welzijnswerk, gemeente en jeugdzorgorganisaties), zodat we samen (ook als het soms moeilijk is) werken aan een jeugdzorglandschap waarbij we daadwerkelijk invulling geven aan onze ambitie. -
In de definitieve regiovisie verwachten we concrete en meetbare resultaten en inspanningsverplichtingen voor de verschillende partners in het jeugdzorglandschap.
2.2.1 Financiële consequenties Als onderdeel van de inspanning en resultaatverplichtingen stellen we voor om hier financiële prikkels aan te verbinden. Prikkels die bijdragen aan het gewenste gedrag. Zowel bij gemeenten als bij aanbieders.
PAGINA 4 VAN 4
Wanneer bijvoorbeeld bepaalde resultaten niet worden gehaald door gemeenten met hogere jeugdzorg en organisatiekosten tot gevolg, dan verbinden we hieraan een financiële consequentie. Wij zien dit graag terugkomen als onderdeel van de inspanning en resultaatverplichtingen in de definitieve regiovisie. 2.3 Lerende omgeving In de regiovisie is duidelijk aandacht voor het anders leren werken en anders leren doen door professionals. Vanuit gemeente De Wolden roepen we op om dit in samenhang te doen met de lokale netwerken en om hier ruim aandacht voor te hebben. De professionals in het jeugddomein werken al 40 jaar op eenzelfde wijze. We vragen nu iets anders. Als opdrachtgever hebben we de plicht om dit anders werken en het leren, te laten plaatsvinden in een veilige omgeving. Een omgeving waar je fouten mag maken en waar je wordt uitgedaagd om elke dag nieuwsgierig te zijn en te groeien in kwaliteit. 3. Regiovisie en de Woldense Hervormingsagenda Jeugd De regiovisie gaat over meer dan de wettelijke taken die worden belegd bij de GR JHRD. Wij willen specifiek aangeven dat voor gemeente De Wolden de lokale koers, zoals beschreven in de Woldense Hervormingsagenda Jeugd, onze koers is voor onze koers rond het jeugdzorglandschap. Daar waar onze koers niet overeenkomt met de regiovisie is onze eigen koers leidend en zullen wij ook daarop sturen. 4.
Vervolg Graag ontvangt de gemeenteraad van De Wolden een terugkoppeling hoe onze zienswijze wordt meegewogen in het verdere proces en verwerkt in de definitieve regiovisie.