Transcript raadsvergadering 27 januari 2022

TRANSCRIPT VAN DE RAADSCOMMISSIE VAN GEMEENTE DE WOLDEN d.d. 27 januari 2022

0.A Vragenhalfuur voor de inwoners De voorzitter: Dames en heren, geachte gemeenteraad, welkom. We gaan beginnen vanavond met het vragenhalfuur voor inwoners. Ik vraag graag de heer Vogelzang om binnen te komen. Goedenavond, mijnheer Vogelzang. De heer Vogelzang: Goedenavond. De voorzitter: Welkom in de raadszaal. De heer Vogelzang: Goedenavond alle raadsleden. De voorzitter: We hadden begrepen dat u wilde inspreken over de toekomstvisie. De heer Vogelzang: Ja, dat klopt een beetje. De voorzitter: Agendapunt 5 voor de raadsvergadering van straks. U weet dat u vijf minuten daarvoor heeft? De heer Vogelzang: Ik denk dat ik het wel red ook in minder dan vijf minuutjes. De voorzitter: Oké. Gaat uw gang. De heer Vogelzang: Goedenavond allemaal. De toekomstvisie voor gemeente De Wolden, die is volgens mij en nog een paar personen samengesteld of vastgesteld. Nou ja, in ieder geval verzonnen door mensen boven de vijftig jaar. Hoe kom ik daarbij? In de toekomstvisie mis ik eigenlijk een heleboel wensen van de jeugd. Nou ja, waar de wensen van de jeugd in ieder geval niet meer meegenomen is. Daar wil ik, nou ja, bij aanhangen, de jeugd … De vriendjes en vriendinnetjes, van de jongens, van de jongen, jaar of twintig, 25, dertig, die gaan hier niet in de gemeente zich vestigen.

Die gaan hier niet wonen, want het is een beetje moeilijk om hier een woning neer te zetten of een woning te kopen. Starterswoningen zijn een klein beetje aan de krappe kant. Jonge ondernemers starten zich hier ook niet. Gemeente De Wolden die kijkt ook uit naar een andere omgeving. Jullie zeggen dan wel samen sterk, maar de jongeren, voor de jongeren willen jullie meer werkgelegenheid bieden, maar als hier geen jonge ondernemers zijn, zijn hier ook geen … Is hier ook geen werkgelegenheid voor de jeugd. Dus dat mis ik een beetje bij jullie. De ruimte voor jonge ondernemers, maar sowieso alle ondernemers in de provincie, of provincie … Overijssel, gemeente Hardenberg. Daar is meer ruimte voor jonge ondernemers, dan hier in de gemeente De Wolden. Jullie hebben alleen maar één visie en die gaat jullie denk ik ook een beetje parten spelen. Jullie willen de groenste gemeente worden van de regio en ik ben bang voor, dat die vergrijzing, die jullie zo mooi op een tabel gezet hebben op de site, dat die vergrijzing alleen maar doorzet. Dat we hier straks alleen maar met, met alle respect, gepensioneerde mensen in de gemeente wonen. Ik ben nog geen vijftig, maar ik zie dit al steeds meer gebeuren. In het buitengebied worden alleen maar woningen verkocht door … Of in ieder geval gekocht door mensen met veel centjes en ook gepensioneerden.

Als het nou hier uit de regio is of uit de buitenregio, randstad en dergelijke. Ook die mensen, die houden meerdere deel de vergunningen tegen voor nieuwbouw, voor bedrijven, want dat kan niet in een buitengebied, want daar hoort het niet. Nee, maar die jonge ondernemers die moeten toch ergens

starten. Die moeten toch in ieder geval een been hebben om op te staan. Dus als het trappetje er niet is, dan komt de rest ook niet. Dat is in ieder geval een ding dat ik voor de jeugd, dat de werkgelegenheid dat die een beetje op een laag pitje staat. Vind ik voor jullie tenminste. Dan nog een dingetje. Ik zie ook … Ja, ik mis eigenlijk steeds meer in die visie … Jullie hebben het alleen maar over cultuur, natuur, milieu, klimaat en er is maar een paar alinea’s is maar voor ondernemers. De ondernemers die er dan zijn, nou ja, die mogen dan hun best doen, hun stinkende best totdat zij oud en grijs zijn en de rommel verkopen en dan wordt het weer nog meer vergrijzing, want er komt geen jeugd in. Wat ik dan ook weer mis bij deze gemeente, ook in de toekomstvisie, waar … Hoe moet ik dat zeggen? De werk uitbesteding die in de gemeente De Wolden moet gebeuren, waarom gebeurt dat niet bij de eigen ondernemers? Steun je eigen ondernemers in jullie eigen gemeente. Niet werk uitbesteden uit de buiten gemeenten. Door de coronamaatregelen moet je ondernemers steunen, steun elkaar. Dus dat zijn een paar dingen die ik, nou ja, mij van het hart af moet en dat ik die dingen mis in de toekomstvisie van gemeente De Wolden. Dan heb ik tot slot heb ik nog een kleine uitnodiging. Dat is voor de nieuwe burgemeester, mevrouw Nieuwenhuizen.

Ik heb gevolgd op social media dat u rondgeleid bent hier door de gemeente De Wolden. Nu voelt u hem al aankomen, ik nodig u van harte uit om bij mij op het melkveebedrijf aan Nieuwedijk 16 een rondleiding te krijgen op mijn bedrijf en hoe wij dan het bedrijf runnen. Ik ben een gemiddeld, redelijk kleine boer. Ik doe mijn stinkende best, met mijn vrouw en dochtertje en de tweede is gelukkig op komst. Er is waarschijnlijk nog een ondernemer waar u ook een rondleiding kunt krijgen. Dus ik, bij deze nodig ik u van harte uit om een keer bij ons langs te komen. Dan wens ik jullie verder een goede raadsvergadering. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Vogelzang. Dank u wel ook voor de uitnodiging. Daar ga ik zeker gebruik van maken. Ik kijk even de raad rond. Wie wil er een vraag stellen? De heer Turksma. De heer Turksma: Ja, mijnheer Vogelzang, ben in ieder geval blij dat het niet aan u ligt dat er geen jeugd komt in De Wolden. Gefeliciteerd zou ik willen zeggen. Verder deel ik uw mening niet, omdat ik denk dat in de toekomstvisie wel degelijk heel veel aandacht ook wordt besteed aan de economie en de ontwikkeling daarvan. Ik zou het fijn vinden als u misschien over vier jaar nog eens terug zou willen komen en dat u dan weer komt inspreken.

Dan zijn we een stukje op weg met die toekomstvisie en dan hoop ik dat u zeg maar ook kunt zien dat het wel degelijk een verschillend aspect heeft, zowel natuur en cultuur, maar ook economie, landschapsontwikkeling en vooral ook de ontwikkeling van de agrariërs in deze gemeente, want het gaat denk ik ons allen zeer aan het hart. Dank u wel. De voorzitter: Was niet zo zeer een vraag, mijnheer Vogelzang. Dus meer iets wat wij dan meteen ook mee zullen nemen in de beraadslagingen. Mevrouw Berghuis? Mevrouw Berghuis: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb even een vraag aan de heer Vogelzang. U heeft het over jongeren. Vertegenwoordigt u zelf dan de groep jongeren of spreekt u met de jongeren? Daar ben ik wel even benieuwd naar, want ik had dan ook graag hier bijvoorbeeld wel een jongere, die dat misschien ook had kunnen vertellen. Dus die vraag wilde ik u graag even stellen. De heer Vogelzang: Mag ik daarop reageren? De voorzitter: Gaat uw gang, mijnheer Vogelzang. De heer Vogelzang: Ik praat niet zo zeer met een lijst met jongeren, maar ik heb veel contact met jongeren uit de buurt, uit de omgeving Fort, omgeving, ja, nou ja, de zuidkant van Zuid Wolden, laat ik het daar maar even op houden. Boven aan de noordkant van Zuid Wolden heb ik ook wel wat contacten, maar niet zo veel. Ik zit

ook in een paar verenigingen, waar ik veel contact heb met jongeren, maar de jongeren is de toekomstvisie helemaal niet bekend. Ik heb niet het idee … Ik krijg niet het idee dat bij de jeugd en dan heb ik het gewoon onder tot dertig jaar, jeugd tot dertig jaar, 35, die weten helemaal niet wat hier besproken wordt in de toekomstvisie van gemeente De Wolden. De jeugd heeft daar helemaal niet in gekend. Dat doet mij gewoon zeer en daarom ben ik hier vanavond om mijn zegje te doen. De voorzitter: Ja, dank u wel. Even kijken, zijn er nog andere vragen vanuit de gemeenteraad aan de heer Vogelzang? Nee? Ik dank u voor uw inspraak. Dit punt komt ongetwijfeld zometeen terug bij de beraadslagingen en de besluitvorming rondom de toekomstvisie en nogmaals, graag tot ziens. Dank u wel. De heer Vogelzang: Goede vergadering. 0.B Vragenhalfuur voor de raad De voorzitter: Dan gaan we snel door met het vragenhalfuur voor de raad. Ik zie twee fracties hebben vragen gesteld over de vitale vakantieparken. Ik denk dat we daar maar mee beginnen. Dan wil ik allereerst de fractie van het CDA het woord geven en dat was de heer De Wit, die de vragen heeft gesteld, maar die is er niet. Dus … Mevrouw Brouwer-Dekker: Dat klopt, voorzitter, maar de heer De Wit heeft zich afgemeld voor vanavond. Ik zal het even van hem overnemen, als u dat goed vindt? De voorzitter: Ja, mevrouw Brouwer.

Mevrouw Brouwer-Dekker: Voorzitter, dank u wel. Wij hebben een artikel 37 aanvraag over vitale vakantieparken. 14 april 2016 hadden we in Ruinen al het eerste rondetafelgesprek over de vitale vakantieparken. Ook al heette het toen nog anders. Als een park wilde transformeren van een recreatieve functie naar een woonfunctie, moesten de bewoners met een gezamenlijk plan komen. Bij de laatste presentatie aan de raad over de vitale vakantieparken op 10 februari bleek dat een aantal parken niet zo heel veel verder was gekomen dan fase twee over een streefbeeld. Toch had een aantal parken allang een transformatieplan klaar. Bewoners van het Heuveltje hadden 2 december 2021 al een brief over dit onderwerp aan de raad gestuurd en op de raadsvergadering van 15 december hebben zij ingesproken. Speciaal werd daar gesproken over beleidsmatige knelpunten. Nu is op 10 januari een brief ontvangen van bewoners van Zuiderhof, die zij ook naar de raad hadden gestuurd.

Onze vragen aan het college zijn daarom: waarom heeft het college nog geen reactie gegeven op de brief van het Heuveltje van anderhalve maand geleden? Hoe maakt het college gebruik van de provinciale task force, die juist in het leven is geroepen om ook capaciteitsproblemen vlot te trekken? Wat zijn precies de knelpunten waar het proces op vastloopt? Op welke termijn komt er een oplossing in zicht en wat zijn de concrete vervolgstappen? We horen graag de reactie van het college. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Brouwer. Ik geef het woord aan wethouder Hempen. Mevrouw Hempen: Dank u wel. Ik had het idee, ik denk we doen VVD er meteen achteraan, dan kan ik in één keer door, is misschien wel net zo handig. De voorzitter: Vind ik ook prima. Dan geef ik het woord aan de heer Hulst.

De heer Hulst: Mooi, dank u wel, voorzitter, want, ja, onze vragen liggen in dezelfde lijn inderdaad. Van de inspreekster namens het Heuveltje vernamen we dat het gesprek met de gemeente weer is opgestart. Dat is heel prettig om te vernemen. Ondertussen melde zich per brief een ander park, de Zuiderhof, eigenlijk met dezelfde noodkreet en de vraag om de transformatie in gang te zetten. Dit leidt voor ons tot de volgende vragen. Is of gaat het college ook in gesprek met het park de Zuiderhof? Denkt het college conform de wens van beide parken het transformatieproces in 2022 te kunnen afronden? Zo nee, kan het college dan aangeven welke planning zij hanteren voor de transformatie van beide parken? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hulst. Dan geef ik het woord aan de wethouder, mevrouw Hempen. Mevrouw Hempen: Dank u wel, voorzitter. Ik neem eventjes wat tijd voor de beantwoording, want wij hadden al een antwoordbrief klaar. Die is alleen door organisatorische redenen eigenlijk niet bij jullie terecht gekomen. Daarom heb ik … En hetzelfde geldt van het inplannen van een informatieavond, ook dat is niet gedaan en dat was wel de bedoeling. Dus ik ga er nu eventjes iets breder op in, want ik vermoed van als u die informatie had gehad, dat ik deze vragen niet had gehad. Ik vind het wel belangrijk dat u op de hoogte bent hiervan.

Ik begin eventjes met de hoofdlijn te schetsen. Het is inderdaad een aantal jaren geleden zijn we al begonnen en al doende zijn we, en dat geldt niet alleen voor ons in De Wolden, maar dat geldt voor iedereen in Drenthe en eigenlijk in het gehele land, er wel achter gekomen dat het proces veel complexer is dan dat we eerst hadden gehad. Het kost veel tijd, personele inzet en expertise. Het worden serieuze, onomkeerbare veranderingen per park voorgesteld met grote financiële consequenties. Een bestemmingswijziging naar wonen heeft bovendien vanuit wetten en regelgeving consequenties voor de eisen aan gebouwen en bewoning. Het onttrekken van recreatieverblijven uit de voorraad vraagt ook om een zorgvuldige afweging. Nogmaals, het vraagt veel meer regie dan dat we dachten. Dit vraagt dan ook om een kwalitatieve en zorgvuldig proces, maatwerk per park en daarom hebben we als college bedacht dat we een heroriëntatie voor het project vitale vakantieparken zouden moeten doen. Hiervoor hebben we een projectmanager, programmamanager aangetrokken en hij is per 1 november begonnen. Waarom heeft het college nog geen reactie gegeven op de brief van het Heuveltje. Nou, de reactie is wel gemaakt, maar is alleen niet bij u terecht gekomen. Op 5 januari heeft de programmamanager op locatie in elk geval kennis gemaakt met het bestuur en is ook de stand van zaken daar opgemaakt.

Het gesprek werd als plezierig ervaren. Er zijn afspraken gemaakt over de onderlinge verwachtingen en communicatie. Hiermee zijn ook de verschillende onderdelen uit de brief ter sprake gekomen. Hoe maakt het college gebruik van de provinciale taks force, die juist in het leven is geroepen om ook capaciteitsproblemen vlot te trekken? Nou, de task force die bood tot dit jaar vooral ondersteuning en kennis en expertise. Voor specifieke vraagstukken was ook incidentele personele inzet een optie, maar nog wel zeer beperkt. Omdat bij veel betrokken gemeenten, net als bij ons, het gebrek aan specifieke ambtelijke capaciteit een knelpunt was, is het vanaf dit jaar mogelijk om ook daadwerkelijk capaciteit in te vliegen en dit hebben wij ook aangegrepen om onze samenwerking met de task force nog verder uit te bouwen. Momenteel zijn we dan ook bezig, zijn we in gesprek met de task force, zodat we ook concreet personele inzet op het gebied van juridische ondersteuning en transformatie kunnen krijgen. Wat zijn precies knelpunten waar het proces op vastloopt? Nou, de knelpunten die wij ervaren, komen overeen met de uitkomst van de zeer recente evaluatie van het provinciale programma vitale vakantieparken. Volgens mij was er onlangs nog een informatiebijeenkomst. Daar heeft u dat verhaal in elk geval ook kunnen horen. Dat veel meer gemeenten eigenlijk hetzelfde probleem ervaren.

Maar naast een beperkte ambtelijke capaciteit, blijkt transformatieproces een veelomvattend en erg complex te zijn. Ik heb het al eerder gezegd. Hoe verder we het proces in kwamen, des te complexer werd het proces. Veel meer dan dat we toen in elk geval dachten. Daar komt dan bij dat ten tijde van de start van het programma vitale vakantieparken, de benodigde beleidsinstrumenten nog niet voldoende ontwikkeld waren. Waardoor de wet van de remmende

voorsprong ging spelen. Elk park kent daarbij zijn eigen specifieke vraagpunten. Elk transformatieplan is park specifiek en vraagt intensieve begeleiding om van transformatieplan tot bestemmingsplan te komen. Op welke termijn komt er een oplossing in zicht en wat zijn de concrete vervolgstappen? Nou, momenteel werken we aan een programma vitale vakantieparken, dat over meerder jaren zal gaan lopen. Per jaar maken we een jaarplan, met jaardoelen, zodat ook u als raad beter kunt zien van wat is er dan gebeurd? En hebben wij onze doelen daarbij gehaald. Binnen de organisatie vormen we dan ook momenteel een programmateam, een vaste groep, disciplines die samen met de benodigde expertise inbrengen, om zowel de parken te ondersteunen bij het vitaliseren, als het transformeren. Als die structuur dan in de stijgers staat, dan zijn we ook serieus van plan om ook meters te gaan maken. Dan denken we dat het ook moet gaan kunnen. Dat we duidelijk kunnen maken wat de vervolgstappen zijn en een aantal mijlpalen eigenlijk kunnen aangeven. De bedoeling is dat in februari de structuur gereed is en daarbij ook de bemensing en de capaciteit voor dan geregeld is. Is of gaat het college ook in gesprek met het betreffende park? Ik ga nu over tot de vragen van de VVD.

Nou, naast het bestuur van het Heuveltje zijn inmiddels ook gesprekken geweest met vertegenwoordigers van het Zuiderhof, Materhaar en de Koekangerveldweg. Ook met de andere parken gaan we in gesprek, zowel op het gebied van transformeren, als van excelleren. Deze gesprekken vormen dan de input die we dan gebruiken om te komen tot procesafspraken op elk park. Hieruit volgt dan weer een prioritering en een planning. Het streven is om deze in elk geval eind mei voor te kunnen leggen aan de stuurgroep. Denkt het college conform de wens van beide parken het transformatieproces in 2022 te kunnen afronden? Nou, een transformatieproces is een ingewikkeld proces. Dat heb ik al veel vaker genoemd. Waar veel factoren bij komen kijken en we gaan dat in vier fases doorlopen. In hoofdlijnen volgen we die fases die dan weer uit meerdere stappen bestaan. Uiteindelijk leidt dat dan tot het bestemmingsplan op maat per park. Maar hier zijn gewoon veel partijen bij betrokken en we hebben te maken met kaderstelling van hogere overheden waaraan voldaan moet worden. Ook op de parken zelf zijn soms meerdere verschillende belangen af te wegen. Welke kunnen leiden tot bijvoorbeeld de inzet op dubbelbestemmingen. Als al die stappen zijn doorlopen, dient vervolgens nog een bestemmingsplanprocedure in te gaan. Dit is best een zware procedure. U weet ervan hoe een bestemmingsplanprocedure werkt.

Ruimte voor inspraak en ook mogelijkheden tot zienswijzen. Dus wat dat betreft is het ook niet reëel om te verwachten dat we in 2022 al het eerste transformatieproces hebben afgerond. Uit de gesprekken met de parken komt naar voren dat zij het vooral belangrijk vinden weer voortgang en perspectief te zien en daar gaan we in elk geval samen aan werken. Zo nee, kan het college dan aangeven welke planning zij hanteren voor de transformatie van beide parken? Het tempo van realiseren van de woon- of dubbelbestemming, welke in een nieuw bestemmingsplan wordt vastgelegd heeft dus naast de snelheid van de transformatieproces ook te maken met de wettelijke procedures en termijnen. Daarbij spelen ook de provincie en de externe stakeholders een belangrijke rol. Nog los van de mogelijke handhavingsverzoeken en zienswijzen. Op dit moment is op basis van de huidige informatie nog niet aan te geven welke planning haalbaar is. Met de betreffende parken gaan we dus in gesprek hoe we die planning gaan doen en welk zicht er is op de tussenstappen. De brief ontvangt u dus, maar u ontvangt van mij ook het concept van het opzetten van het programmaplan, zodat u in elk geval informatie heeft van waar wij op dit moment mee bezig zijn. Om uiteindelijk wel tot de juiste stappen te komen, het transformeren van de parken.

De voorzitter: Ja, dank u wel, mevrouw Hempen voor de zeer uitgebreide beantwoording. Zijn naar aanleiding van deze beantwoording nog vragen? Mijnheer Turksma. De heer Turksma: Ja, voorzitter, toen wij hier een aantal maanden geleden over spraken. Toen schetste wethouder Hempen een beeld dat vooral de problematiek bij de parken lag. Wat onze fractie in ieder geval opviel, is dat uit de inspreker en ook nadat de brief van de Zuiderhof, dat eigenlijk de parken juist aan het

wachten zijn. Dat de problematiek meer op een ander terrein ligt. Nu ik ook al heb begrepen dat memo’s niet eens de deur uit gaan, heb ik toch de indruk dat hier vooral de ambtelijke organisatie een probleem is. Hoe denkt de wethouder dat op te lossen? Want dat levert ons ook bij andere zaken, zoals bijvoorbeeld de woningbouwopgave problemen op. De voorzitter: Even een korte reactie van de wethouder. Mevrouw Hempen: Ja, dat kan. U schetst van dat ik heb gezegd dat de problematiek bij de parken ligt. Dat heb ik nooit aangegeven. Ik heb juist gezegd: de parken zijn juist heel goed bezig, hebben volop werk verzet. Volgens mij was u degene die zei dat er gehandhaafd moest worden om die parken in beweging te krijgen. Dat heb ik altijd tegengesproken. Dus ik denk dat we daar even nog een keer over moeten hebben. Dat is een miscommunicatie. Wij zijn hier al een tijdje mee bezig. We hebben er juist heel nadrukkelijk op ingezet om ervoor te zorgen dat hier die structuur onder komt. Juist om ervoor te zorgen dat … Er is inderdaad wel wat misgegaan in de organisatie, maar om dat op die manier juist weer op gang te krijgen. Dus er is volop aandacht voor om dat ook in gang te krijgen. De voorzitter: Ja, dank u wel. Mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer-Dekker: Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, ik weet ook nog wel in 2016 waren wij koploper met vitale vakantieparken.

Waren wij de gemeente die daarmee begonnen is in feite. Toen liepen we voorop en we zitten nu helemaal in de achterhoede, want als we in omliggende gemeenten kijken, dan zien we daar toch echt wel dat parken transformeren naar woonbestemming. Dan vind ik het gewoon jammer dat het hier bij ons in De Wolden allemaal zo lang moet duren. Vooral als ik dan de wethouder hoor zeggen dat er nog weer een heroriëntatie plaats moet vinden en dat er nieuwe structuren opgezet worden. Dat er een jaarplan en een jaardoel gemaakt worden. Dat is allemaal wel leuk, maar wij hebben liever dat er actie komt. Dat er echt perspectief komt voor de parken. De parken die ingesproken hebben en de brieven hebben gestuurd, dat zijn echt niet de moeilijkste parken. Daar is gewoon heel veel permanente bewoning. Wanneer ik kijk naar een park als Marterhaar ligt dat veel moeilijker. Dat geef ik toe, maar zoals Zuiderhof en de Lariks en het Heuveltje, dat zijn parken waar eigenlijk permanent wordt bewoond en waar iedereen wel op dezelfde lijn zit. Dus ik snap niet dat het zo lang moet duren. De voorzitter: Mevrouw Brouwer, ik denk dat de wethouder afdoende antwoord heeft gegeven in de eerste termijn en ook de andere vragen heeft beantwoord. Het is in ieder geval een onderwerp wat leeft en ik denk dat het van belang is dat de intentie is om dat weer zo goed en zo adequaat mogelijk op te pakken.

De belangen zijn in De Wolden inderdaad erg groot. Ik ga dan over naar de volgende vragen die gesteld zijn. Dat is over de meerkostenregeling, ook door het CDA. Ik denk mevrouw Brouwer ook daar het woord op voert? Mevrouw Brouwer-Dekker: Ja, dank u wel. De meerkostenregeling is bedoeld voor inwoners die langdurig ziek zijn en/of een handicap hebben. Bij lage inkomens hebben zij recht op een tegemoetkoming van de gemeente voor de zorgkosten. De aanvraag voor de tegemoetkoming voor het jaar 2021 kan in het daaropvolgende jaar 2022 aangevraagd worden. Op 30 november vorig jaar heeft het college het besluit genomen om de meerkostenregeling te wijzigen. De vergoeding gaat van 450 naar 200 euro per jaar. De gewijzigde regeling is ingegaan op 1 januari 2022. In de raadsvergadering van juni 2021 is unaniem het amendement meerkostenregeling aanvaard. Dit amendement stelde voor om de wijziging van de meerkostenregeling nog niet door te voeren, maar mee te nemen in de herijking van de minimaregelingen. Door inwoners worden wij er nu op geattendeerd dat begin 2021 er op de website van de gemeente nog stond dat elk jaar maximaal 450 euro zou worden toegekend, maar nu staat er dat voor het jaar 2021 de maximale vergoeding 200 euro is.

Voor iemand die bijstand heeft, betekend dit dat er maandelijks een bedrag van twintig euro inleveren. Dat is best veel in deze tijden met enorme prijsverhogingen en inflatie. Inwoners houden het hele jaar al rekening met de vergoeding van 450 euro en dan valt het erg tegen wanneer dat nu opeens met terugwerkende kracht naar 200 wordt gebracht. De CDA fractie heeft daarom de volgende vragen: Waarom wordt de vergoeding over 2021 naar beneden bijgesteld, wanneer de regeling per 1 januari 2022 in gaat? Het amendement was duidelijk om de wijziging nog niet in te voeren, maar mee te nemen met de herijking minimaregelingen. Op welke wijze heeft het college de regeling integraal met de andere regelingen meegenomen? Ten derde, wat zijn de argumenten van het college, behalve de financiële, om de meerkostenregeling naar beneden bij te stellen? De vierde vraag, hoe kunnen de mensen, die het betreft, dit gat opvangen? In het verleden is gesproken over de mogelijkheden om de inkomenstoets aan te passen of een andere mogelijkheid was om het bedrag naar beneden bij te stellen. Waarom heeft het college nu voor het laatste gekozen? En dan de laatste vraag, op welke wijze zijn de mensen, die in het voorgaande jaar gebruik maakten van de meerkostenregeling op de hoogte gesteld van de wijziging, zodat zij hierop hadden kunnen anticiperen? Horen graag de reactie van het college.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Brouwer. Ik geef het woord aan wethouder Van Dijk. De heer Van Dijk: Ja, dank u wel, voorzitter. Allereerst wil ik de CDA fractie en daarmee de inwoners die bij het CDA aan de bel hebben getrokken, bedanken voor hun opmerkzaamheid en de daaruit voortvloeiende artikel 37-aanvragen. Ik zal de antwoorden op de vragen nu geven, zonder de vragen daarbij te herhalen en ik zal beginnen met goed nieuws. De vergoedingen over 2021 worden niet naar beneden bijgesteld. Dit betreft helaas een omissie op de website. De vergoedingen over 2021 kunnen nog gedurende het gehele kalenderjaar 2022 worden aangevraagd en vallen dus nog onder het oude regime. In 2023 gaan inwoners de effecten merken, want in dit kalenderjaar kunnen de vergoedingen over 2022 worden aangevraagd. Het antwoord op de tweede vraag. Het college heeft de wijzigingen integraal meegenomen bij de implementatie van het project herijking sociaal domein. Binnen dit project vallen de taakvelden participatie, waar het minimabeleid onder valt en de Wmo, waar de meerkostenregeling onder valt. Antwoord op de derde vraag. Doel van de herijking was om inkomsten en uitgaven binnen het sociaal domein weer met elkaar in evenwicht te brengen. De meerkostenregeling was objectief gezien één van de meest ruime regelingen van heel Drenthe.

Gezien de doelstelling van de herijking heeft het college ervoor gekozen aan te sluiten bij het gemiddelde niveau van de meerkostenregelingen in Drenthe. Het antwoord op de vierde vraag. De inwoners die het betreft kunnen gebruik maken van de voorzieningenwijzer. Met dit systeem wordt inzichtelijk gemaakt van welke voorzieningen men gebruik kan maken. De medewerkers van de voorzieningenwijzer hebben goed in beeld op welke manier onze inwoners geld kunnen besparen. In een persoonlijk gesprek laten zij zien hoe zij dat kunnen doen en van welke regelingen ze in De Wolden gebruik kunnen maken. Er wordt dan bijvoorbeeld gekeken naar de gemeentelijke minimaregelingen van onze gemeente, maar ook naar de energieleverancier, de zorgverzekering, de toeslagen, aangifte inkomstenbelasting, maar ook regelingen van woningbouwcorporaties. Dat doen deze medewerkers gewoon gratis bij de mensen thuis. Dan het antwoord op de vijfde vraag. Het college voert besluiten van de raad uit en de meerkostenregeling over 2021 wordt dan ook ongewijzigd toegepast. Het antwoord op de laatste vraag. Op dit moment is een schrijven in voorbereiding waarin onze inwoners, die in het verleden van deze regeling gebruik hebben gemaakt, worden geïnformeerd dat ze hun aanvraag over 2021 kunnen indienen.

Daarin zal staan dat ze over het jaar 2021 nog tot een maximum van 450 euro aan meerkosten kunnen indienen, maar ook dat met ingang van 2022 dit bedrag wordt verlaagd naar maximaal 200 euro. Dus wanneer ze in 2023 hun aanvraag over 2022 indienen, zullen ze maximaal 200 euro aan meerkosten in kunnen dienen. Het college zal de beantwoording van deze artikel 37aanvragen ook integraal en ter informatie doorzetten naar de cliëntenraad participatie en WSW.

De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Mevrouw Brouwer, heeft u nog vervolgvragen? Mevrouw Brouwer-Dekker: Ja, ik heb de wethouder nog niet zo erg een antwoord horen geven over waarom nu gekozen is voor om het bedrag naar beneden bij te stellen en waarom niet gekeken is naar een inkomenstoets? Want de inkomenstoets ligt nu op 120 procent. Waarom is niet gekozen bijvoorbeeld om die inkomensgrens op 110 procent te zetten? Want dan zou je ook een besparing hebben. De heer Van Dijk: Dat klopt, maar daar hebben we … De voorzitter: Wethouder Van Dijk. De heer Van Dijk: Oh, sorry, ja. Daar hebben we de raad voor nodig en daar heeft de raad geen besluit over genomen. Dus dat kan ik dan nu niet doen. Dat kunnen we niet doen. De voorzitter: Nog één van de andere raadsleden een vraag? Nee. Dan gaan we naar de vraag van GroenLinks, mevrouw Berghuis over de bezorging van de duurzaamheidsgids. Mevrouw Berghuis. Mevrouw Berghuis-Wiersema: Ja, voorzitter, dank u wel. In week 2 van dit jaar, rond 12 januari, is bij de meeste woningen in De Wolden de duurzaamheidsgids van de gemeente in de brievenbus gevallen. Op dezelfde dag werd ook de Westervelder/Wolder Courant bezorgd. Tot onze verbazing hoorden wij dat er tegelijk met deze duurzaamheidsgids ook een flyer is bezorgd van Gemeentebelangen De Wolden. Bij sommige postadressen zat de flyer van Gemeentebelangen in de duurzaamheidsgids gevouwen.

Bij andere adressen zat de flyer in de Westervelder/ Wolder Courant gevouwen. GroenLinks vindt het een vreemde gang van zaken om tegelijk met reclamedrukwerk en een huis-aan-huis krant ook politiek gestuurde informatie te verspreiden en heeft daarover de volgende vragen. Is de duurzaamheidsgids op alle adressen in De Wolden bezorgd? Nota bene, van verschillende kanten hebben wij vernomen dat het niet bij iedereen bezorgd is. Wat zijn de afspraken met bezorgers van reclamedrukwerk en huis-aan-huisbladen ten aanzien van dergelijke flyers? Is het toegestaan om met reclamedrukwerk of huis-aan-huisbladen ook flyers van politieke partijen of andere organisaties, maatschappelijke organisaties te verspreiden? Zo ja, zijn daar extra kosten aan verbonden? Was het de bedoeling om op dezelfde dag dat de duurzaamheidsgids is bezorgd ook de flyer van Gemeentebelangen te bezorgen? In onze ogen is de flyer reclamedrukwerk en mag het niet bezorgd worden op adressen met een nee-nee sticker. Waarom is dit wel gebeurd? Wat vindt het college van verspreiden van een duurzaamheidsgids namens de gemeente met daarin een flyer van een politieke partij? Namens de fractie GroenLinks De Wolden. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Berghuis.

Staat u mij toe om het antwoord te geven als portefeuillehouder op het gebied van communicatie? De duurzaamheidsgids, het magazine duurzaam, is op alle adressen bezorgd, waar dat kan. Helaas krijgt het Mediahuis, de uitgever van de Westervelder Wolder Courant de bezorging niet helemaal rond in onze gemeente. Dus wat dat betreft krijgt de intentie is wel iedereen, maar dat lukt dus niet. Ook huishoudens met een nee-nee-sticker krijgen het magazine niet. Uiteraard willen we wel dat iedereen het magazine heeft gezien. Het magazine is digitaal dan ook beschikbaar en er wordt gewerkt aan het verspreiden van het magazine via de afhaalpunten van de Wolder Courant. De afspraken met de bezorgers van het reclamedrukwerk, huis-aan-huisbladen ten aanzien van dergelijke flyers. De verspreiding is uitbesteed aan het reclamebureau. Ik ga geen namen noemen, dat lijkt mij niet netjes. Het bureau wat geholpen heeft met de opmaak en de druk van het magazine. Zij hebben de verspreiding geregeld via Spota, nou noem ik toch een naam. Er is afgesproken dat het magazine verspreid zou worden samen met de Westervelder Wolder Courant. Dat is de afspraak die er lag. Is het toegestaan om met reclamedrukwerk,

huis-aan-huisbladen ook flyers van politieke partijen of maatschappelijke organisaties te verspreiden? Ja, de gemeente is immers niet de verspreidende organisatie en wij hebben dus niks over te zeggen over de planning van degene die die folders verspreid. Zijn daar extra kosten aan verbonden? Er worden extra kosten gerekend, juist wanneer wij bij die partijen zouden aangeven dat het tegelijkertijd geen enkel ander materiaal verspreid zou mogen worden. Het werkt dus precies andersom. Was het de bedoeling om op dezelfde dag de duurzaamheidsgids, dat de duurzaamheidsgids is bezorgd, ook de flyer van Gemeentebelangen te bezorgen? Nee. De flyer van Gemeentebelangen en het magazine Duurzaam zijn uitgegeven door verschillende partijen. Ze zijn op andere momenten aangeleverd bij de verspreider. De ene voor de kerst en de ander pas in het nieuwe jaar. Dit was onvoorzien en niet te voorkomen. Het was een samenloop van omstandigheden. U vraagt dan, in onze ogen is de flyer reclamedrukwerk en mag het niet bezorgd worden op adressen met nee-nee sticker. Zover als wij weten, is dat niet gebeurd. Nee-nee stickers krijgen geen ongeadresseerde reclame of huis-aan-huisbladen.

Wat vindt het college van het verspreiden van een duurzaamheidsgids namens de gemeente met daarin een flyer van een politieke partij? Zoals zonet aangegeven, is dat kennelijk een samenloop van omstandigheden geweest, die het college niet in de hand heeft gehad. Ik denk dat het goed is om in verkiezingstijd hier extra alert op te zijn en dan wellicht meer kosten uit te geven om alleen zo’n magazine te verspreiden. Dit was natuurlijk gewoon niet voorzien en zoals uit het voorstaande blijkt is het gewoon een samenloop van omstandigheden geweest. Het is toeval. Mevrouw Berghuis-Wiersema: Ja, dank voor uw beantwoording. Nou ja, goed, het zal toeval zijn. Dat moeten we dan maar aannemen. Wij vinden het allemaal wel heel frappant. Dat we van meerdere kanten hebben gehoord dat het gewoon bij elkaar ingevouwen werd. Dat gaf voor sommige mensen toch ook wel een vreemd signaal. Dus dat willen we dan toch maar gezegd hebben, namens onze partij. De voorzitter: Waarvan akte. Iemand anders een vraag of opmerkingen? De heer Groot. De heer Groot: Nou, dank u wel, voorzitter. Dan wil ik daar toch wel even een opmerking over maken. Het is in ieder geval mooi dat u daar aandacht voor vraagt voor onze folder. Zoals gezegd, het is niet bewust gedaan, maar aan de andere kant heeft het ook geen reclame aan onze folder gegeven, want hij zat erin gevouwen.

We hadden liever gehad dat hij erbuiten was gebleven, maar het zij zo. Dus dat is op zich jammer, maar wij betalen daar gewoon ook als Gemeentebelangen betalen wij daarvoor. Dus ja, en of het nu zo is, we hebben dat niet bewust gedaan. Dat wil ik onderschrijven wat de voorzitter zegt. Dus bij deze. De voorzitter: Dank u wel. De heer Turksma. De heer Turksma: Ja, voorzitter, en ik wil daar wel aan toevoegen. Het was ons natuurlijk ook opgevallen, maar wij vonden het niet eens een 37a-vraag waardig, want je kunt dit gewoon eventjes technisch navragen. Dan krijg je precies te horen dat men niet heeft gekozen voor separate verspreiding. Dat betekent dat je dus ingestoken wordt wellicht met andere drukwerken van welke aard dan ook van de milieuvereniging tot aan de C1000 toe. Dus ook bij een politieke partij en wat dat betreft denk ik dat GroenLinks ervan kan leren, doe het ook eens. De voorzitter: Dank u wel. De heer Wiechers. De heer Wiecher: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik wil eigenlijk even een, excuus, een technische aanvulling geven. U zegt dat de nee-nee stickers dat daar geen reclamewerk in mag. Dat klopt, maar een nee-ja sticker mag ook geen reclamewerk in verspreid worden. Dat is uitsluitend bedoeld voor de gratis weekbladen. Ik moet eerlijk zeggen, ik erger mij daar steeds meer aan, want in de weekbladen worden steeds meer reclame bij gestopt.

Officieel mag dat niet, maar ik heb een nee-ja sticker en ik heb alleen maar belangstelling voor die kranten. Totaal niet voor de reclame. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wiechers. Andere vragen, opmerkingen? 0.C Mededelingen van het college De voorzitter: Mededelingen vanuit het college. Die zijn er dacht ik niet. Nee. Oké, dan ronden we dit gedeelte van de vergadering af en zullen we binnen enkele seconden de raadsvergadering openen. 1.

Opening

De voorzitter: Hierbij open ik de raadsvergadering van 27 januari. Een bijzondere raadsvergadering. Enerzijds omdat ik zelf voor het eerst deze raad mag voorzitten, maar ik vind het eigenlijk belangrijker dat we op dit moment even stilstaan bij het overlijden van een raadslid, een oud-raadslid. Op 24 december is mevrouw Hennie Bult overleden. Zij was van 2010 tot 2018 namens Gemeentebelangen lid van de gemeenteraad De Wolden en daarvoor was zij ook al vier jaar actief als raadslid voor de voormalige gemeente Ruinerwold. We wensen haar familie, vrienden en bekenden heel veel sterkte toe bij het verwerken van dit verlies. Ik zou aan uw raad willen vragen om te gaan staan en één minuut stilte in acht te nemen. Ja, een beetje vreemd misschien om dat erachteraan te doen, maar ik dacht ik vind het toch wel op zijn plek ook tegelijkertijd om u in ieder geval allemaal te bedanken voor de hele mooie installatie die ik heb gehad op 16 december. Ik vond het eigenlijk ook wel gepast om daar de vergadering ook nog mee te beginnen, omdat ik daar echt, en mijn familie van genoten heeft. Een warm welkom door u als gemeenteraad, door inwoners, door de midwinterhoornblazers, door de brandweer. Nou, het is te veel om op te noemen, maar ik vond het wel op zijn plek dat de start heel erg fijn was in deze gemeente. Nou, dat ik echt heel erg uitzie naar samenwerking.

Daarmee de vergadering verder geopend. We hebben een bericht van verhindering van de heer De Wit. Dank u wel. 2.

Vaststelling agenda

De voorzitter: Dan gaan we wat mij betreft naar agendapunt 2, het vaststellen van de agenda. Ik heb begrepen dat dat altijd een favoriet punt is hier. Even kijken, allereerst wil ik daar zelf graag een opmerking over maken. Op woensdag 18 januari heeft u de oplegnotitie reactienota bestemmingsplan Dijkhuizen 28-30 Ruinerwold ontvangen. Het college stelt voor om de gewijzigde nota in behandeling te nemen, waarmee de oorspronkelijk geagendeerde reactienota komt te vervallen. Bij agendapunt 6. Kunt u daarmee akkoord gaan? Oké, dank u wel. Andere opmerkingen bij het vaststellen van de agenda? Mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer-Dekker: Voorzitter, dank u wel. Ik wil straks even een opmerking maken bij punt 4, toezeggingenlijst totaal. Een opmerking maken bij punt 9, lijst ingekomen stukken, ingekomen stuk L. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Pont. De heer Pont: Ik wil graag een opmerking maken bij ingekomen stuk K. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Haar, zag ik? De heer Haar: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik wil graag een ingekomen stuk op de agenda van volgende vergadering geplaatst zien. Betreft het ingekomen stuk wat op 11 januari 2022 is binnengekomen van de

vereniging SONT, Streektaal organisatie in het Nedersaksisch Taalgebied. Die staat bij brieven aan de raad, openbaar stuk in iBabs. Mijn verzoek wordt ondersteund door de fractie van de ChristenUnie om dit stuk op de agenda te plaatsen. De voorzitter: Oké, dank u wel. Dat kan ik direct toezeggen. Ik heb vandaag ook de Broes-cursus gehad. Even kijken, mijnheer Gol. De heer Gol: Bij ingekomen stukken, bij punt 9, G. De voorzitter: Dank u wel. Even kijken. Ja. Oké, dank u wel. 3.

Besluitenlijst en toezeggingenlijst raad 15 en 16 december 2021

De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 3, de besluitenlijst en de toezeggingenlijst van 15 en 16 december. Eerst de besluitenlijst en toezeggingenlijst van de raad van 15 december. Die is vastgesteld. En de besluitenlijst van de raad van 16 december. Oké, dank u wel. 4.

Toezeggingenlijst totaal per januari 2022

De voorzitter: Dan gaan we naar de toezeggingenlijst totaal per januari 2022. Mevrouw Brouwer wilde daar een vraag, opmerking bij maken. Mevrouw Brouwer-Dekker: Ja, even over toezegging nummer 167. Gaat over de verordening van plaatsvervangend ombudsman De Wolden. Dat hij een keer een update zou krijgen en er staat als afdoeningstermijn nog steeds op van nader te bepalen. Ik zou daar graag een soort datum of een jaar of iets dergelijks in willen hebben. Voor wanneer de afdoening dan plaatsvindt. De voorzitter: Dat was nummer, kunt u dat nog een keer herhalen? Mevrouw Brouwer-Dekker: 167, van 28 oktober 2021. De voorzitter: Ja, ik zie hem. Ja, als u het goed vindt, zullen we zorgen dat daar een datum aan toegevoegd wordt. Mevrouw Brouwer-Dekker: Oké, fijn, dank u wel. De voorzitter: Verder nog opmerkingen? Oké, dan is de toezeggingenlijst totaal ook vastgesteld. 5.

Vaststelling ontwerp Toekomstvisie De Wolden

De voorzitter: Dan gaan we naar de vaststelling ontwerp toekomstvisie, agendapunt 5. Na het raadplegen van inwoners en stakeholders en een opiniërende behandeling, tijdens de raadsvergadering van 25 november, is nu de ontwerp toekomstvisie gereed. Best een lang proces geweest, twee jaar maar liefst. Ondanks eigenlijk de beperkingen die corona oplegde denk wel een heel zorgvuldig proces van participatie ook aan ten grondslag heeft gelegen. Het college stelt voor om de ontwerp toekomstvisie vast te stellen en deze zes weken ter inzage te leggen. Ik zou graag de beraadslagingen in gaan. Wie kan ik het woord geven? Sorry, ik moet echt de namen … Het is een hele uitdaging. Begin ik links van mij, de heer Pont.

De heer Pont: Ja, dank u wel, voorzitter. Op 25 november hebben we het concept van het document toekomstvisie 2022-2040 besproken. Toen waren we positief over het plan en de ambitie die het uitspreekt en dat zijn we nog steeds. Ik plaatste nog wel wat kritische kanttekeningen en dat wil ik ook nu nog doen. In de toekomstvisie staat dat we ruimte geven aan zonneparken en grootschalige vormen van windenergie. De fractie van de VVD is daar geen voorstander van. Wij zullen dit onderwerp met de altijd bekende Wolderse maat blijven meten als dit op de agenda komt. In mijn betoog van 25 november naar aanleiding van de toekomstvisie heb ik gezegd: het begint met ambitie. Voorzitter, het sluit mooi aan hoe wij als fractie van de VVD in de wedstrijd zitten, want ook wij barsten van ambitie en zien graag dat we samen met dit document onder de arm De Wolden, met de Wolderse maat, nog mooier en beter gaan maken. We stemmen dan ook in met de toekomstvisie van De Wolden, Samen aan zet. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. De heer Turksma. De heer Turksma: Ja, dank u wel, voorzitter. Zo kort kan ik het niet doen, moet ik u zeggen. Kan het proberen, maar doe het niet. In november bespraken we inderdaad deze toekomstvisie ook al en toen gaf mijn fractie al aan dat voorspellen moeilijk is, vooral als het de toekomst betreft.

Met deze visie op de toekomst zou dat voorspellen wat eenvoudiger moeten worden. Het college geeft met deze visie immers aan waar we in grote lijnen naar toe willen. U zou het een blauwdruk kunnen noemen op toekomstig beleid. Laat duidelijk zijn, de Partij van de Arbeid fractie heeft weinig moeite met de uitgangspunten binnen deze toekomstvisie. Hoe algemeen ze ook zijn. De Partij van de Arbeid fractie maakt zich meer zorgen over de lijsttrekkers van VVD en Gemeentebelangen. Loopt hun visie als bestuurder van deze gemeente wel gelijk aan hun verkiezingsprogramma? Ik pik er enkele thema’s uit. Het begrip positieve gezondheid wordt genoemd. Met het accent op krachten in plaats van klachten. Helaas geven de verkiezingsprogramma’s van VVD en Gemeentebelangen hier nog geen richting. Is dat iets wat pas over acht of twaalf jaar wordt opgepakt? Nieuwe vormen van noaberschap, geen plicht zoals vroeger, maar in een nieuwe vorm waarbij de verbinding tussen inwoners centraal staat. Goed om nu al te constateren dat dit niet vanzelfsprekend geborgd is naar de toekomst. Kortom, daar moeten we aan gaan werken. Die nieuwe vormen van noaberschap over twintig jaar, beginnen morgen, maar hebben de collegepartijen al een idee hoe? Zes pijlers van positieve gezondheid waar je zelf de regie over kunt voeren, maar soms lukt mensen dat niet.

Niet alleen ouderen, maar ook steeds meer jongeren hebben ondersteuning nodig om die eigen regie weer op te kunnen pakken. Hoe de gemeente daarbij actief kan helpen? De Partij van de Arbeid denkt vooral om het sociaal domein sterk te houden en met voldoende geld om dat werk te kunnen doen. Hoe VVD en Gemeentebelangen daarin staan, is voldoende bekend, 1,3 miljoen eraf. De openbare ruimte draagt bij aan positieve gezondheid. Deze moet dus schoon worden en schoon blijven, veilig en toegankelijk zijn en passen bij de demografische ontwikkeling. Cultuur maken we zichtbaar langs routes en bij historische gebouwen. Los dat cultuur meer is dan bouwkundige geschiedenis, ben ik benieuwd welke cultuuromslag er heeft plaatsgevonden bij Gemeentebelangen. Nog niet zo lang geleden is de lijst met beeldbepalende panden met steun van Gemeentebelangen aanzienlijk ingekort, waarbij de opmerking van die fractie was: omdat anders de vrijheid van de eigenaar van het historisch pand te veel werd beperkt. Zonder opname op die lijst mag je immers zelf weten of je plastic kozijnen neemt of de raamindeling aanpast. Mijn fractie stelt voor om nog snel een historische pandenroute te ontwikkelen voordat ze weg zijn. In 2040 kan iedere inwoner passende woonruimte vinden. Ja, ho, ho, ho, nog niet vandaag, maar wel in 2040. Een noodzaak die voor de Partij van de Arbeid prioriteit één mag krijgen.

Bouwen, bouwen, bouwen dus. Geen 440 in de komende vijf jaar. U hoort nu mevrouw Hempen als wethouder, maar 450 in vier jaar. Dat is de stem van Gerrie Hempen als lijsttrekker van Gemeentebelangen. De Partij van de Arbeid geeft u nu al op een briefje dat beide doelen niet gehaald gaan worden. Noch VVD, noch Gemeentebelangen geven in hun verkiezingsprogramma aan hoe ze tot meer woningbouw gaan komen, laat staan voor welke doelgroepen

ze willen bouwen. Wat de afgelopen twaalf jaar niet is gebeurd, gaat met deze partijen straks weer niet gebeuren. Hoe het wel kan? U leest er alles over in het verkiezingsprogramma van de Partij van de Arbeid. Maar in ieder geval moet je niet wachten op projectontwikkelaars, maar zelf die topprioriteit oppakken. De gemeente als ontwikkelaar die aantallen en verkoopprijs volledig in de hand heeft. Zonder winstoogmerk en met bijzondere regelingen voor eigen starters. Grondgebonden woningen vanaf 125 duizend euro, waarbij de grond eerst even huurt als je het niet kunt financieren. Dat is de Partij van de Arbeid garantie aan de starters op de woningmarkt. Als we dan op pagina 29 die groene leefomgeving zijn tussen Zwolle en Hoogeveen, waarom wil men dan toch meer bedrijventerreinen aanleggen? Dat wordt toch weer een aanslag op het landschap? Als drager van de duurzame en vitale leefomgeving. Voorzitter, deze toekomstvisie heeft vooral een actief college met visie nodig. De Partij van de Arbeid heeft die visie, de plannen en is bereid dat uit te voeren. Laten we gaan bouwen. Bouwen aan duizend betaalbare woningen en al die andere uitgangspunten zoals die in de toekomstvisie staan vermeld. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Turksma. Ik zie een vraag van de heer Haar, interruptie bedoel ik.

De heer Haar: Ja, voorzitter, ik denk dat de heer Turksma vanavond een verkeerde datum in de agenda heeft genoteerd. We hebben op 10 maart een verkiezingsdebat in deze zaal en ik heb de indruk dat hij vanavond al zijn verkiezingsrede heeft gehouden. Dat stel ik ons ten voordele, want dan weten we tenminste wat hij op 10 maart gaat zeggen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Haar. Mijnheer Turksma, wil hierop reageren? Heel kort. De heer Turksma: Ja, natuurlijk, voorzitter. Ik denk, ik ben nog lang niet, als het gaat om de verkiezingsitems, dan ben ik nog lang niet uitgeput. Ik vond dit passend bij het feit dat de toekomstvisie zoals die is voorgelegd door het college en dit college wordt gevormd door VVD en Gemeentebelangen, dat die op een aantal punten zoals genoemd absoluut niet strookt met de verkiezingsprogramma’s van beide partijen. Omdat beide wethouders tevens ook een pet hebben als lijsttrekker van hun partij, vind ik dat passend op dit moment, want we hebben het nu over de toekomstvisie en die gaan we niet uitvoeren op de manier zoals die hier staat met die twee partijen. De voorzitter: Mijnheer Turksma, zoals u al zei, we hebben het hier over de toekomstvisie en laten we het daar ook over hebben. Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw Berghuis. Mevrouw Berghuis-Wiersema: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik zal proberen een andere toon in ieder geval aan te slaan.

Ja, de vaststelling van deze toekomstvisie. In de raadsvergadering van 25 november 2021 hebben we uitgebreid gesproken over de concept toekomstvisie. De fractie van GroenLinks was tevreden over opmaak, leesbaarheid, uitstraling van dit document. We hebben een aantal op- en aanmerkingen gemaakt, net zoals de andere fracties. Nu ligt de definitieve versie voor ons en hier gaan we een besluit over nemen. We hebben beide versies, dus concept en definitief, naast elkaar gelegd en het viel ons wel op dat er niet zo heel erg veel aan veranderd was. Een aantal zaken waar onze fractie aandacht voor heeft gevraagd, zijn in ieder geval gehonoreerd. We zijn erg blij met pagina 27, de tradities kunst en cultuur. Deze pagina is nieuw en we zijn uiteraard tevreden met de aandacht voor kunst en cultuur. Vorige week woensdag, 19 januari, hebben we een landelijke dag gehad om aandacht te vragen voor kunst en cultuur, de zogenaamde kapsalon-theaterdag. Deze dag vroegen betrokkenen die werkzaam zijn in kunst- en cultuursector aandacht voor de langdurige sluiting van juist hun sectoren door op een ludieke manier de theaters en musea om te toveren tot kapsalons. Er is voldoende over gesproken, maar het geeft maar weer aan hoe belangrijk kunst en cultuur is voor het welzijn van de mens. Dus ook belangrijk om veel aandacht aan te blijven schenken in de toekomstvisie van De

Wolden. In de laatste alinea van deze pagina, dus die bladzijde 27, daar zit een klein typfoutje. Bij regel twee staat: een zo sterk mogelijk cultuurnetwerk creëren. Wij denken dat dat er moet staan. Het woordje één en mogelijk zijn daar weggevallen. Ik weet niet wie hier meeschrijft, maar dat moet even worden aangepast. Ook een andere opmerking uit onze fractie zijn meegenomen. Zo hebben we ook gezien dat er bij het hoofdstuk van vervoer en mobiliteit meer nuance is. We gaan niet alleen de auto gebruiken, maar hebben ook aandacht voor de ov-verbindingen en hebben aandacht voor andere vormen van deelmobiliteit. Onlangs zag ik een bericht op twitter dat er een project wordt uitgerold in de provincie Drenthe waarbij deelauto’s worden geplaatst in een aantal verkeershubs. Helaas kwam onze gemeente niet in het plaatje voor. Evenmin als de gemeente Hoogeveen, maar misschien heeft onze wethouder Hilda Mulder inmiddels een verzoek richting provincie gedaan om ook de hub in De Wolden als proeflocatie aan te wijzen. Dat zou alvast een mooie stap zijn in de goede richting. Dat De Wolden geen paardensportgemeente meer is, dat doet ons ook deugd. Er is echter één onderwerp wat onze fractie in negatieve zin opvalt aan deze toekomstvisie. Dat is de aandacht voor de natuur. Het woord natuur komt slechts één keer in het hele stuk voor. Natuur inclusief al helemaal niet.

In de nationale omgevingsvisie is de natuur inclusieve ontwikkeling echter wel één van de leidraden. Ik noem hier even een paar speerpunten uit. Nederland kent in de toekomst meer ruimte voor natuur door natuur en landschapswaarden sterker te integreren met andere ontwikkelingen. Bij nieuwe bouw- en ontwikkelopgaven is natuur inclusieve ontwikkeling de norm, zowel in de stad, als in het landelijk gebied. Bodemdaling van slappe bodems is uiterlijk in 2050 aanzienlijk verminderd. Het natuurareaal is vergroot en kerngebieden zijn robuust met elkaar verbonden. Soms via natuur inclusieve landbouwgebieden, soms via robuuste natuurverbindingen. Rond natuurgebieden zijn bufferzones gerealiseerd en de water- en milieucondities verbeterd en de aanleg van nieuwe bossen draagt bij aan het herstel van de biodiversiteit en de landschappelijke kwaliteit. Dit mogen dan landelijke leidraden zijn, maar wij verwachten toch van onze grote plattelandsgemeente De Wolden, dat dit in onze visie moet worden meegenomen. Dan zijn er nog een aantal andere zaken, voorzitter, waar ik nog even de aandacht voor wil vragen. We hebben het al meerdere keren gezegd. Veel aandacht voor opwekken van energie, maar het besparen van energie wordt ook in deze visie niet genoemd. Wat onze fractie betreft, moet daar toch blijvend aandacht voor zijn. Al is het alleen al om budgettaire redenen.

GroenLinks nou ja, heeft het inderdaad al een paar keer genoemd. Dus het zou mooi zijn als dat er toch nog wordt in gefietst. In de bijlage werd iets gezegd, of in één van de bijlagen over het toestaan van schaalvergroting in agrarische sector. Ja, in het huidige tijdsgewicht kan dit volgens onze fractie echt niet meer. Daarnaast missen we ook in de toekomstvisie de definitie van groen gas. Meer mestvergisting brengt alleen maar meer intensivering van veeteelt met zich mee en dat vinden wij een ongewenste situatie. De visie stelt het groen en landschap moet worden behouden. Het huidige groen en landschap is echter ontstaan door intensieve landbouw. Dat moet niet behouden blijven. Wij willen naar een ontwikkeling van cultuur en natuur inclusief groen en landschap. Dat levert onze gemeenschap, dus zowel boer en burger, ook in economische zin veel meer op. Groen is namelijk niet hetzelfde als natuur, maar in deze naar onze mening toch erg agrarisch gebaseerde visie, is groen wat ons betreft de enorme biljardlakens en dat zou toch op een andere manier ingericht kunnen worden. Wat onze fractie betreft is het toch een agrarisch gedreven visie. Op behoud op kwalitatief groen en landschap. Wij missen echt de ambitie om te gaan voor kwalitatief hoogwaardige cultuur en natuur inclusieve leefomgeving. Iets wat anno 2022 van steeds groter belang blijkt te zijn.

Wij hopen dat deze aandachtspunten nog meegenomen zullen worden in de visie. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Berghuis voor uw uitgebreide bijdrage. Dan gaan we naar mevrouw Brouwer. Oh, de heer Wiechers. De heer Wiechers: Ja, ik wil toch even op reageren. Zoals u het nu zegt, lijkt het net of als u alle weilanden van de boeren weg wilt hebben. Ja, ik begrijp ook wel dat u daar een ander soort gras in wil hebben, dat begrijp ik

ook wel, maar het gaat toch veel meer in de toekomst dat er een samenwerking komt tussen de boeren en de natuur? Ja, dat mis ik bij uw verhaal nou echt wel eventjes weer, want daar gaat het uiteindelijk om dat ze samen tot een oplossing komen. Dat ze er samen uitkomen, want de boeren die moeten hun inkomen houden, hoe je het ook wendt of keert. Daar kun je niet aan voorbij gaan en dat is een belangrijke tak in onze gemeente en dat moet ook blijven. De voorzitter: Mevrouw Berghuis. Mevrouw Berghuis-Wiersema: Dank u wel, voorzitter. Ja, zeker, de heer Wiechers. Dat is ook helemaal waar wat u zegt, maar in deze visie lijkt het alsof … Nou ja, misschien lezen wij het dan misschien toch op een andere manier, maar wij hebben er met meerdere mensen naar gekeken. Het lijkt toch even willen het zo houden zoals het is. Nou, wat we nu zien dat zijn inderdaad die grote weilanden alleen maar de biljartlakens. In onze visie zou dat hele agrarische gebied op een andere manier ingericht kunnen worden. Dat lezen wij niet in de visie. Wat u zegt over het samengaan van natuur en agrarisch daar zijn we het allemaal, tenminste wij in ieder geval zeker over eens. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Brouwer, mevrouw Berghuis. Dan gaan we door naar mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer-Dekker: Voorzitter, dank u wel. De toekomstvisie Samen aan zet. Samen aan zet, dat is waar het CDA voor staat.

Samen werken met en tussen inwoners, ondernemers, organisaties en de gemeente zit in ons bloed. Inwoners die graag de handen uit de mouwen steken voor de lokale dorpsgemeenschappen. Ondernemers en organisaties die zich elk op een eigen manier inzetten voor de leefbaarheid in De Wolden. In De Wolden zijn we samen aan zet om het wonen, werken en recreëren in de gemeente nog aangenamer te maken. Samen werken we vol vertrouwen aan de toekomst. De titel en de inleiding kan zo uit het verkiezingsprogramma van het CDA zijn overgenomen. Onze partij zoekt de verbinding tussen partijen en niet de polarisatie. We willen in gesprek gaan met elkaar en samen zoeken naar oplossingen voor de vraagstukken die voorliggen. Bij de bespreking van de conceptversie vroeg ik de partijen welk imago voor De Wolden passend zou zijn. Dat leverde toen een vrolijke discussie op met verassende antwoorden. Uit de voorliggende visie concluderen wij dat het imago van De Wolden is: een gemeente waarin we het samen doen. Er zijn een aantal wijzigingen ten opzichte van de conceptversie verwerkt. Dank aan de ambtelijke organisatie voor het document met markeringen, zodat we de wijzigingen ook snel kunnen vinden. De bijlagen zijn een integraal onderdeel van de visie geworden en de legenda’s zijn toegevoegd. Veel van onze opmerkingen die we hebben gemaakt, vinden we terug in de voorliggende visie.

Het noaberschap is aangepast. Door toenemende individualisering en vergrijzing, is omzien naar elkaar steeds minder vanzelfsprekend. Juist om die redenen moeten we ontmoeting en samenwerking in onze samenleving bevorderen, zodat nieuwe vormen van noaberschap ontstaan. Dit past prima in de CDA gedachte. Lokaal voor elkaar. Bij het thema wonen en leven is toegevoegd dat woningen niet alleen energieneutraal en levensloopbestendig moeten zijn, maar ook klimaat adaptief. Kan de wethouder daar een toelichting op geven? Betreft het de woningen? Of juist de woonomgeving? Want juist over een hele wijk zou je maatregelen kunnen nemen om hittestress en wateroverlast tegen te gaan. Het meest zou het ook wel te bereiken zijn met minder stenige tuinen en straten, maar om de woning klimaat adaptief te maken, wat wordt daaronder verstaan? Bij het thema klimaat en energie wil men de ambitie ruimte voor zon op dak en zonneparken smarter formuleren. We hebben bij de bespreking van de conceptversie hier ook al aandacht voor gevraagd, maar in de visie die nu voorligt staat nog steeds dezelfde zin: er is ruimte voor zon op dak, zonneparken en kleinschalige en grootschalige vormen van windenergie. Wij vinden deze omschrijving bij zonnepalen geplaatst mogen worden veel te vrijblijvend. Om te voorkomen dat ons mooie landschap vol gelegd wordt met zonnevelden willen we dat er als eerste gekeken

wordt naar zon op dak. Vervolgens zonnepanelen op onrendabele gebieden en pas als laatste op landbouw of natuurgronden. We willen graag ons landschap mooi houden en daarom willen we dat de zonneladder wordt toegepast en genoemd wordt in de toekomstvisie. De zonneladder geeft een voorkeursvolgorde aan van locaties waar zonnepanelen geplaatst zouden kunnen worden. We dienen daarom hiervoor een amendement in. Het dictum van het amendement dat luidt als volgt. We willen de tekst op pagina 33 van de ontwerp toekomstvisie Samen aan zet, de tekst: hierbij is ruimte voor zon op dak, zonneparken en kleinschalige en grootschalige vormen van energie. Die zin willen we vervangen door: we hanteren de zonneladder en leggen zo veel mogelijk zonnepanelen op daken. Onze ambitie is om zo min mogelijk zonneparken op landbouw en natuurgrond aan te leggen. Er is ruimte voor kleinschalige en grootschalige vormen van windenergie. Er staat een toelichting onder, maar denk dat dit wel voldoende is. Dan het thema verkeer en vervoer. Daarin zien we dat de A37 is opgenomen als belangrijke verkeersader in De Wolden. Dat vinden we vreemd, want de A37 ligt niet in onze gemeente, maar wel in die van Hoogeveen. Het is slim om hier nog even naar te kijken lijkt me. Met de ontwerp toekomstvisie stellen we ook de ontwerp omgevingsvisie vast.

In de uitvoeringsagenda komen dan de vervolgstappen van de toekomstvisie en over het vervolg van de omgevingsvisie en over de invoering van de nieuwe omgevingswet. Daar hebben echt wel een aantal technische vragen over gesteld. De beantwoording heeft tezamen met de verstuurde nieuwsbrief die erbij zat, heel veel duidelijkheid gegeven over het toekomstige traject. We er dan ook erg tevreden over en hebben op dit moment ook geen vragen meer op dit punt. Wel nog misschien een suggestie voor de wethouder. Als dit stuk ter inspraak gaat. Misschien is het ook goed om de jongerenkanalen dan onder mee te nemen in die inspraak, zoals de inspreker ook heeft gezegd. Misschien is er iets via Jong De Wolden of wellicht andere kanalen een mogelijkheid. Voorzitter, ik sluit af. We staan achter de toekomstvisie Samen aan zet. Samen met onze inwoners werken aan de toekomst van onze mooie gemeente. Lokaal voor elkaar. Wel zien we graag de toevoeging om de zonneladder te gebruiken. We hebben hiervoor een amendement ingediend. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Brouwer. Dan gaan we naar de heer Wiechers. De heer Wiechers: Ja, dank u wel, voorzitter. Vaststelling ontwerp toekomstvisie. Dan zou ik het woord visie met hoofdletters willen schrijven. Ik denk dat dat wat ik allemaal hoor, dat er meer de nadruk op de visie moet komen te liggen.