Transcript Gemeenteraad De Wolden 29.06.2023

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE DE WOLDEN d.d. 29 juni 2023

Opening De voorzitter: Goedenavond gemeenteraad, goedenavond college, goedenavond mensen op de tribune, inclusief pers, ambtenaren, inclusief toeschouwers thuis natuurlijk die meekijken vanavond, onze laatste vergadering voor het reces ingaat. Tenminste, daar gaan we altijd vanuit dat het de laatste vergadering is. Je weet nooit wat het een en ander brengt. A. Vragenhalfuur voor de inwoners De voorzitter: Maar we beginnen gebruikelijk altijd de vergadering met een vragenhalfuurtje. Een vragenhalfuurtje voor inwoners, voor de raad en eventuele mededelingen van het college. En ik vraag mevrouw Maaike Buning-Wolting om als eerste in te spreken over de amateursport in De Wolden. En u mag plaatsnemen achter het spreekgestoelte. We draaien het even om. U heeft vijf minuten. Wij laten de klok wel meelopen. Mevrouw Buning-Wolting: Dank u wel. De voorzitter: Welkom. Mevrouw Buning-Wolting: Dank u. Ik sta hier namens vijfhonderd amateursporters die horen bij zeven rijverenigingen en menverenigingen in heel gemeente De Wolden. En wij hebben hulp nodig. En wij hebben een brandbrief gemaakt.

En die brandbrief is gemaild naar verschillende fracties, of naar alle fracties van deze gemeente, naar de pers en die wil ik hier graag voorlezen om jullie allemaal met ons mee te willen laten denken voor een oplossing voor de paardensport, de breedtesport, de amateursport, de recreatiesport in gemeente De Wolden. In gemeente De Wolden wonen veel paardenliefhebbers en paardenhouders. Veel kinderen en volwassenen zijn met een eigen pony of paard actief in de amateursport in De Wolden. Zij zijn aangesloten bij een lokale rij- of menvereniging. Er zijn zeven verenigingen actief in gemeente De Wolden. Zij zijn in totaal goed voor meer dan vijfhonderd leden. En al die amateursporters zijn binnenkort dakloos. Op dit moment maken de verenigingen gebruik van de commerciële accommodaties, manege Den Esch en manege Zuidwolde te Veeningen. Beide accommodaties worden verkocht. De kans dat nieuwe eigenaren de verenigingen onderdak zullen bieden, is heel klein. Dat is de trend die zichtbaar is bij alle andere indoor rijhallen in privébezit. Dit geld zuur genoeg overigens ook voor het terrein van CH De Wolden. Het is prachtig, maar mag niet gebruikt worden door de verenigingen. Op dit moment is het hartje zomer. De bestuurders van de paardensportverenigingen bereiden zich voor op het aankomende indoorseizoen. In de winter is een indoorhal cruciaal om de paardensport te beoefenen.

Zeker om wedstrijden te organiseren, iets waar deze verenigingen mede bestaansrecht aan ontlenen. Verkoop van de accommodaties betekent het einde van wekelijkse clublessen en het einde van vele amateurwedstrijden. Wedstrijden die georganiseerd worden speciaal voor jeugd, speciaal voor parasporters of speciaal voor volwassenen. Ze verdwijnen hierdoor allemaal. Als dit verdwijnt, is de paardensport in De Wolden een stuk minde inclusief. Gemeente De Wolden noemt zichzelf een paardengemeente. En dat zijn niet alleen maar woorden. Het blijkt zeker uit een manier waarop CH De Wolden altijd op steun van de gemeente heeft kunnen rekenen. Onlangs is gepubliceerd dat het college van burgemeester en wethouders CH De Wolden opnieuw steunt met een financiële bijdrage. Supermooi voor de topsport. Maar nu denken wij dat het tijd is dat de gemeente opstaat voor de amateursport. De Wolden als

paardengemeente bij uitstek kan het toch niet laten gebeuren dat haar inwoners genoodzaakt worden te stoppen met de sport, te zoeken naar alternatieven buiten de gemeentegrens of om zelf te verhuizen. En verenigingen met een vooroorlogse geschiedenis over te laten aan een langzame leegloop en opheffing tot gevolg. Met vriendelijke groet, L.R./P.C. Ceres, RSV Millenniumruiters, L.R./P.C. Ruinen, Viribus Unitis De Wijk, Menvereniging Zuidwolde, L.R. en P.C. Koekange en L.R. en P.C. Beatrix, van oorsprong kwamen die uit Hoogeveen, maar die maken ook gebruik van de locatie in Veeningen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Buning. Dat was kort en krachtig. Ik kijk de gemeenteraad rond. Wie heeft een vraag voor mevrouw Buning? De heer Jansen. De heer Jansen: Dank je wel, voorzitter. Zeven vereniging, zegt u. Die maken allemaal gebruik dan van de manege hier in Zuidwolde of die in Veeningen. Zijn er nog meer dan maneges in de gemeente De Wolden of niet? Mevrouw Buning-Wolting: Er zijn zeker meer maneges, maar dat is eigenlijk allemaal privébezit. De heer Jansen: En is daar contact mee geweest? Mevrouw Buning-Wolting: Ja. De heer Jansen: Zijn daar mogelijkheden, geen mogelijkheden? Mevrouw Buning-Wolting: Daar is allemaal contact mee geweest en daar zijn geen mogelijkheden. De heer Jansen: En nu denk ik even met jullie mee.

Is het een iets om die maneges, ze staan te koop, zelf over te nemen? Mevrouw Buning-Wolting: Dat is zeker een idee. Alleen ze staan voor heel veel geld te koop. De heer Jansen: Dank je wel. De voorzitter: Duidelijk. Dank u wel. Mevrouw Bouwers. Mevrouw Bouwers: Dank u wel, voorzitter. En ook dank in de richting van de inspreker voor de bijdrage. Wij hebben als fractie ook kennis genomen van de brandbrief die is rondgestuurd. Zowel in de brief kunnen we lezen als vanavond kunnen we horen dat u eigenlijk van de gemeente vraagt om op te staan voor de amateursport. Mijn vraag aan u, wat verwacht u van de gemeente? Mevrouw Buning-Wolting: Wij verwachten of wij hopen dat de gemeente met ons mee wil denken voor eventueel een andere locatie, een andere plek om misschien zelf te bouwen, een stuk grond aan te kopen met hulp van de gemeente. En dat is eigenlijk de vraag, of dat de gemeente ons kan helpen met het behouden van één van deze twee binnenlocaties. De voorzitter: Helder. Dank u wel. Mevrouw Assink. Mevrouw Assink: In uw bijdrage en in de brief konden we lezen dat u veronderstelt dat de nieuwe eigenaren geen gelegenheid willen bieden aan de verenigingen. Is dat inderdaad een veronderstelling of bent u in contact met de nieuwe eigenaren en weet u ook al zeker dat daar geen plek zal zijn?

Mevrouw Buning-Wolting: In zoverre zijn wij op de hoogte dat er eigenlijk nog helemaal geen nieuwe eigenaren zijn. Ik bedoel, de prijzen zijn zo hoog van beide maneges dat de mensen die geïnteresseerd waren daardoor al wel afgeschrikt zijn, denken wij. En willen ze dat ons behouden, dat weet ik eigenlijk niet. En dat is een veronderstelling uiteraard, maar zolang er niemand is ... Het komt in het verval, beiden. En dan zijn we nergens. De voorzitter: Helder. De heer Van IJzendoorn. De heer Van IJzendoorn: Dank, voorzitter. Heel goed om aandacht voor de amateursport te vragen. Dat hebben wij in het verleden ook al gedaan voor de paardensport. Wat ik nog opmerkelijk vind, is dat de veronderstelling dat eventuele nieuwe eigenaren de verenigingen niet zullen opnemen. Maar mijn vraag is dan, wat is dan in godsnaam het verdienmodel van die manege nog? Want waarschijnlijk rijden de meeste mensen die in die manege in verenigingsverband komen dan als individu daar. Of hoe moet ik dat zien? Er wordt paardgereden denk ik in die manege. Mevrouw Buning-Wolting: Ja, daar heeft u gelijk in. Maar kijk, je hebt een manege zoals Klein Oever in Balkbrug. Die hebben zelf allemaal paarden en die verhuren die paarden als het zijnde aan mensen en die geven zij les. En deze maneges worden eigenlijk gebruikt als een pensionplek voor mensen met een eigen paard, die daar hun paard neer kunnen zetten.

Die betalen een bepaald bedrag en daardoor heeft dat paard onderdak. En wij als verenigingen huren de bakken. Wij mogen gebruik maken van de binnenlocatie om te rijden. Wij hebben verder niks te maken met de stalling. De voorzitter: Dank u wel. Nog een aanvullende vraag? De heer Van IJzendoorn: Ja. Want u vraagt hulp aan de gemeente. Ik hoor nu zeggen, wij huren nu tijd in die maneges. Veronderstel ik dan dat als die huur bijvoorbeeld opgebracht zou kunnen worden door de gemeente dat dat een manier van helpen is? Mevrouw Buning-Wolting: Als een van de beide hallen zou blijven en in bezit zou zijn van mensen die daar ons mee voort willen helpen, dan is dat niet eens nodig, want dan kunnen wij gewoon verder. De voorzitter: De heer Hulst. De heer Hulst: Ik vroeg mij af, wij kennen gemeentelijke sportparken, maar zijn er ook gemeentelijke maneges naar u weet? Dat de gemeente een manege heeft of exploiteert of verhuurt. Weet u dat? Mevrouw Buning-Wolting: Ja, dat weet ik zeker. Of zeker? In Elim daar is een manege en die wordt volgens mij door deze gemeente wordt die grond verpacht aan die vereniging. En die hebben daar zelf iets opgebouwd. De heer Hulst: De grond is van de gemeente en de manege van de vereniging bijvoorbeeld? Mevrouw Buning-Wolting: Juist, ja. De voorzitter: In Elim, Hoogeveen? Mevrouw Buning-Wolting: Ja. De heer Hulst: Dank.

De voorzitter: Was dat uw vraag, mijnheer Hulst? Ja? Mevrouw Vrielink. Mevrouw Vrielink-Linthorst: Dank u wel. Ik was nog nieuwsgierig naar het volgende. Hebben jullie al contact hier binnen de organisatie gehad? En hoe is dat verlopen? En hoe hebben jullie dat ervaren? Mevrouw Buning-Wolting: Wij hebben contact gehad met de heer Van Dijk. Zijn we mee om tafel geweest. En Stefan Freriks was daarbij. En daar hebben wij inderdaad ook onze zorgen geuit. En hij vertelde ons ook dat het misschien mogelijk was dat wij met een optie kwamen met een stuk grond waar wij eventueel op willen bouwen. En dat de gemeente ons daarmee kan helpen. En dat was de beste optie voor ons tot nu toe. Alleen we zijn in de rondte wezen kijken en wij hebben mensen benaderd, makelaars benaderd, maar het valt nog niet mee om een stuk grond te vinden wat betaalbaar is, waar de gemeente ons eventueel mee zou kunnen helpen en waar wij ook op kunnen bouwen en wat groot genoeg is. De voorzitter: De heer Gol. De heer Gol: Dank je, voorzitter. Ik hoor Beatrix Rijvereniging Hoogeveen, is daar deze vraag ook neergelegd, in de gemeente Hoogeveen? Mevrouw Buning-Wolting: Nee, want zal ik u vertellen, Beatrix was van oudsher een vereniging uit Hoogeveen inderdaad. En die zijn ooit begonnen op het Bentinckspark. Die hebben daar gezeten. Zij moesten daar weg van de gemeente. En was een nieuwe locatie beloofd.

En die is nooit gekomen. De heer Gol: Dan, met goedvinden van de voorzitter, een tweede vraag. Ik mis de Woldruiters. Is daar contact mee geweest? Mevrouw Buning-Wolting: Ja, de Woldruiters hebben een eigen locatie. De heer Gol: Maar geen ruimte? Mevrouw Buning-Wolting: Nee. Weet u, als wij een wedstrijd organiseren op het niveau hier in De Wolden, dan gaat dat wel om tweehonderd paarden per dag. En daar is daar zeker geen ruimte voor, want daar is één binnenhal. En tegenwoordig zijn de mensen zo verwend, er moeten er twee zijn, want ... Dat. Sorry, zo is het. De voorzitter: Ik denk dat we het onderwerp kunnen afronden. Er zijn vele vragen aan u gesteld. Dank u wel voor uw heldere inspraak en voor uw heldere antwoorden. En de gemeenteraad neemt dit tot zich. Dan gaan we naar de dames van Wiede Wold. Mevrouw Mascini en mevrouw Van der Wilt. En die wilden de fietskaart overhandigen. En ongetwijfeld wilt u ook nog wat vertellen. Gaat uw gang. Mevrouw Grote Beverborg: Ik ben niet mevrouw Mascini of mevrouw Van der Wilt. Die zitten daar. Ik ben de voorzitter van Wiede Wold, Bianca Grote Beverborg. En wij zijn een tijdje terug ook geweest om wat te vertellen aan de raad over hoe het project Wiede Wold gaat.

En toen kwam er eigenlijk vanuit de raad, wat is dat nu? We hebben nu wel een mooi kunstwerk voor de deur, maar leeft dat dan ook in onze eigen gemeente en is daar dan ook wat van? En dat is er nu. Ik dacht, we komen weer langs, we komen jullie daarover vertellen en we komen het ook laten zien. Want er is hard gewerkt. Wiede Wold gaat over de toekomst van het platteland. Eén van de aspecten waar de toekomst van het platteland over gaat, is dat we met zijn allen heel veel gebrek aan ruimte hebben voor alle opgaven die er liggen in het platteland. Dat geeft soms spanningen. En daar moeten we met elkaar over kunnen blijven praten. En we moeten daar op andere manieren ook

samen naar kunnen kijken. En dat kun je ook doen middels de kunst, middels dit programma. Op het scherm ondertussen is de nieuwe website van Wiede Wold. Het ziet er mooi uit hè? Ik hoor hier allemaal maar zo zeggen, mooi. Dat vond ik ook. Het is helder. Alle aspecten waar Wiede Wold om draait en welke onderdelen in het programma zitten, zijn daarin opgenomen. En als je daarop rond scrolt, struint, dan zie je gewoon dat er ook heel veel op dit moment al gaande is door, voor en met de inwoners van De Wolden. En hoe maak je dat duidelijk aan iedereen? Dat hebben we gedaan middels iets wat je ook heerlijk vast kunt houden, want een website is ver weg. En iedereen heeft zo meteen deze vast. Een prachtige fietskaart met een mooie route erop, waarin iedereen langs alle zaken die te maken hebben met Wiede Wold de toekomst van het platteland kan gaan komen kijken. Volgend jaar komen er echt hele grote projecten. Dan hebben we ATROPOS theater en de Afvalkathedraal die we willen bouwen. Daar hebben we als vereniging, als stichting, sorry, nog de nodige uitdagingen voor de boeg om dat te realiseren, zowel in de zin van fondsenwerving als in de zin van vergunning verkrijging, want ook dat is echt uitdagend momenteel. Maar daar gaan we vol voor. Ik ben vol goede moed.

En ik denk ook dat we er iets heel moois van gaan maken en dat we met deze streekprogramma's al een heel mooi voorgerecht hebben voor al het moois wat komend jaar ook gaat komen nog. Ik wil eigenlijk het eerste exemplaar aan de voorzitter, de burgemeester en de wethouders uitdelen. En we hebben er heel veel, voor de rest ook. Ik weet niet of er van jullie uit nog vragen zijn. De voorzitter: Ik kijk eventjes rond of er vragen zijn. Ik denk dat uw inspraak erg helder is. En laten we ook vanuit onze positie zeggen dat we u natuurlijk heel veel succes wensen met Wiede Wold. En zeker het thema gaat ons allemaal aan het hart natuurlijk, de toekomst van platteland. Vandaag ook maar weer al te duidelijk. En we willen jullie echt danken voor de inzet om De Wolden op deze manier zo mooi op de kaart te zetten. Dank jullie wel. Mevrouw Grote Beverborg: Ik hoor mensen schrikken van de afstand, zeventig kilometer. Je mag hem opdelen. Je mag meerdere keren onderweg. Ga ervan genieten. Ingrid, de kaart wordt binnenkort ook ... Kun je me heel even helpen? De kaart wordt binnenkort ook ... Mevrouw Mascini: Wordt vanuit de gemeente aangeboden aan alle inwoners. En dat wordt via de post gedaan, met een brief van de burgemeester, als cadeautje voor alle inwoners als start van de schoolvakantie die binnenkort start. Dan kan iedereen lekker op fiets de eigen gemeente ook een keer goed bekijken.

Mevrouw Grote Beverborg: Super. Binnenkort mag iedereen op de fiets. Een hele gezonde gemeente. Veel plezier allemaal. De voorzitter: Zeker. Dank u wel. We gaan snel door. De kaart wordt uitgebreid bestudeerd, zie ik al. Gemeenteraad, bent u klaar voor het volgende onderdeel? B. Vragenhalfuur voor de raad De voorzitter: Dan gaan we naar het vragenhalfuurtje voor de raad. De heer Van IJzendoorn heeft 37a-vragen gesteld over de gelijkvloerse oversteek Gijsselterweg, N375. Mijnheer Van IJzendoorn. De heer Van IJzendoorn: Dank, voorzitter. De vragen zijn naar aanleiding van het volgende. Tijdens de behandeling in de gemeenteraad is de raad akkoord gegaan met de Ovonde, inclusief zichtheuvel en het afslaan moet ontmoedigen. Toegezegd is dat de onderliggende wegen worden voorzien van verkeersremmende maatregelen. En naar aanleiding van de motie van het CDA is ook toegezegd dat de participatie van direct aanwonenden professioneel wordt geïntensiveerd. Dat is logisch. De bewoner op 1, dat

is ons credo. Op 14 juni jongstleden was er weer een werkgroep bijeenkomst van de Gijsselterweg, N375. En daar heb ik drie vragen over. Waarom is de Ovonde-variant met ontmoedigende maatregelen, onder andere een heuvel om af te slaan verlaten en moet de werkgroep zich weer buigen over verschillende varianten van standaard rotondes? De tweede vraag, waarom wordt de goedwerkende, gelijkvloerse variant, zoals op de N340 hierin niet meegenomen? En de derde vraag is, op welke wijze worden direct aanwonenden betrokken bij het proces, omdat ze zich zorgen maken over de leefbaarheid en de toegang tot hun erf? Bedankt. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van IJzendoorn. Wethouder Turksma. De heer Turksma: Voorzitter, het klopt inderdaad dat we de toezegging hebben gedaan en ook de intentie hebben om in het hele proces dat we nu gaan lopen dezelfde gremia, maar zeker ook de omwonenden weer daarbij te betrekken. Daar is ook een eerste gesprek weer uitgerold waar uw eerste vraag ook op doelt, namelijk waarom is de Ovonde of sorry de ovale rotonde verlaten? Nou wil het geluk dat ik bij dat gesprek heb gezeten. Ik denk dat u verkeerd bent geïnformeerd. De ovale rotonde is niet verlaten.

Alleen de provincie kwam erachter dat je wellicht ook nog de rotonde een X-aantal meters meer oostwaarts zou kunnen plaatsen, waardoor ook de aanpassing van de fietstunnel, die er al ligt, aanzienlijk eenvoudiger zou zijn. En ook de aansluiting van de diverse wegen, waaronder de Postweg, beter zou kunnen verlopen. En dat betekent dat ik het niet anders heb ervaren als, het zou ook nog anders kunnen. En dan is het ook fijn dat in dat overleg daar de direct betrokkenen, de klankbordgroep gelijk om een mening wordt gevraagd. En er is afgesproken dat naast de ovale rotonde ook deze mogelijke andere optie zou worden onderzocht door de provincie. Niet verlaten, maar binnen de kaders die we hebben afgesproken, zou dit een wellicht nog betere oplossing kunnen zijn. Kom ik bij vraag twee van u. Waarom is de gelijkvloerse kruising vanuit de N340 niet meegenomen? Nou ben ik niet zo'n scooterrijder als u. Ik weet even niet ... Dan bedoelt u waarschijnlijk de weg waar we het eerder over hebben gehad in het Overijsselse. Daarvan hebben we, dacht ik, al duidelijk te horen gekregen van de provincie dat ze dat geen geschikte wijze vinden van het oplossen van de gelijkvloerse kruising. Daarmee denk ik dat dat punt dan ook beantwoord is. En dat is ook al eens eerder beantwoord. En volgens mij heeft u daar ook contact over gehad met de gedeputeerde.

En dat antwoord zal op dat punt ook niet anders zijn. Ze vinden dat gewoon niet de goede oplossing. En dan zegt u van, wanneer gaan we die direct omwonenden informeren? Dat doen we natuurlijk getrapt via de klankbordgroep. Maar zodra vanuit de verdere studies van de provincie mogelijk die opschuiven van een normale rotonde een redelijke optie zou kunnen zijn, en dat is ook afgesproken in die bijeenkomst, dan schatten we in dat we ergens in september weer een moment kiezen dat we inderdaad alle omwonenden en iedereen uitnodigen die daar maar wat over wil zeggen om ze de diverse opties te laten zien. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. De heer Van IJzendoorn, nog een aanvullende vraag? De heer Van IJzendoorn: Een hele korte reactie. Ik heb inderdaad tijdens de debatten die er geweest zijn over het al dan niet aanleggen van rotondes contact opgenomen met de provincie. En het antwoord wat ik toen kreeg, heeft mij verbaasd. Dat kreeg ik helaas nadat we hier het debat hadden gehad. Het was fout gegaan. En daar stond, wij zijn voor een rotonde, omdat de gemeente daar de voorkeur voor heeft. En hier hoor ik dan weer, de provincie wil het. En dan was een ander argument, we gaan niet in op de variant N340, omdat daar nu geen tijd meer voor is, want we moeten opschieten. Nu komt er een nieuwe variant. Nou komt er tijd.

Ik zou zeggen, doe verstandig en ga dat toch nog eens goed bekijken. Dat wil ik meegeven. De voorzitter: Dank u wel. U wilt dit meegeven. Ik denk dat we daarbij ook de vraag kunnen afronden. Kijk ik naar de wethouder. Dat had geen vraag meer in zich. Even kijken hoor. Dat was het vragenhalfuurtje voor de raad.

C. Mededelingen van het college De voorzitter: We hebben geen mededelingen van het college. Ik kijk nog even naar het college, maar dat is nog steeds zo. 1.

Heropening De voorzitter: Dan gaan we de raadsvergadering van 15 juni ... Was hij te hard? Nee hè? De raadsvergadering van 15 juni heropenen. We hebben toen de vergadering geschorst. Ga ik straks nog even wat nader op in. Vanavond hebben we afwezigheidsmeldingen van mevrouw Karin Brouwer van het CDA en mevrouw Eva Salomé van D66. En wethouder Van Dijk komt iets later. Die zal denk me binnen een uurtje ongeveer aanschuiven.

2.

Vaststelling agenda De voorzitter: Dan ga ik naar agendapunt 2. Dat is het vaststellen van de agenda. Ik kijk de raad rond. Mevrouw Haanstra. Mevrouw Haanstra: Dank u wel. Ik zou graag iets willen zeggen bij ingekomen stuk 22, de ontslagbrief van Egbert van Dijk. De voorzitter: Mevrouw Kippers. Dank u wel. Ik zou graag een opmerking willen maken bij ingekomen stuk nummer 16. De voorzitter: 16? En dat gaat over? Mevrouw Kippers-van Lint: Natuurinclusief groenbeheer. De voorzitter: Natuurinclusief. Dank u wel. Andere opmerkingen? Nee? Kunnen we dan de agenda zo vaststellen? Aldus.

3.

Besluitenlijst en toezeggingenlijst raad 25 mei 2023 De voorzitter: Dan gaan we naar de besluitenlijst en toezeggingenlijst van 25 mei 2023. En die bestaat uit de openbare besluitenlijst van 25 mei 2023 en de toezeggingenlijst van 25 mei 2023. Zijn daar opmerkingen over? Nee? Dan zijn ze vastgesteld.

4.

Toezeggingenlijst totaal per juni 2023 De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 4, de toezeggingenlijst totaal per juni 2023. Kunnen we die aldus vaststellen? Aldus gedaan.

5.

Tweede termijn vaststelling Kadernota De Wolden 2024-2027 De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 5. En daar zit het echte vervolg in van 15 juni. Dat gaat over de tweede termijn van de vaststelling van de Kadernota 2024-2027. Op 15 juni heeft u de algemene beschouwingen gehouden, heeft u elkaar vragen kunnen stellen, zijn er moties en amendementen ingediend.

's Avonds heeft u vervolgens een reactie van het college gehad, zowel op uw beschouwingen als op de moties en amendementen. En de bedoeling is om vandaag de tweede termijn ... Waarbij u in gesprek met elkaar gaat. U heeft ongetwijfeld elkaar afgelopen weken opgezocht om te praten over de moties en amendementen. En daarom maak ik eerst even een rondje wat u wilt met uw moties en amendementen die u heeft ingediend. En dan ga ik allereerst naar Gemeentebelangen. Mevrouw Haanstra, denk ik dat ik het woord moet geven. Mevrouw Haanstra: Dank u wel. Het amendement wat we samen hebben met de PvdA, dat hebben we gewijzigd. Dat wil zeggen, de jaarlijkse subsidies voor zwembaden en culturele organisaties alleen voor 2024 te indexeren. De motie dranghekken blijft gehandhaafd. En de motie robotmaaier is ook aangepast. We verzoeken het college voor de Kadernota 2025, in juni 2024 te komen met een voorstel bij de raad. De voorzitter: Die is ook gewijzigd, wat dat betreft. Dan ga ik naar het CDA. Mevrouw Bouwers. Mevrouw Bouwers: Dank u wel, voorzitter. Ik zal de amendementen en moties toelichten waarop wij als eerste indieners staan. Dat betreft amendement 2, die wij handhaven. Amendement 3, die wij handhaven. En motie 3, die wij ook handhaven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bouwers. He heer Hulst VVD.

De heer Hulst: Wij hadden de motie actieplan dienstverlening en die willen we aanhouden. De voorzitter: Dat is motie 4. Die wordt aangehouden. Dan gaan we naar GroenLinks, mevrouw Kippers. Mevrouw Kippers-van Lint: Dank u wel, voorzitter. Wij hadden amendement 4. Die trekken wij in. We hadden ook nog een aantal moties ingediend. Gaat om motie 5, voor de voorleesfunctie, die trekken we in. Motie 6, breedtesport, trekken wij in. En motie 7, subsidieverhoging voor Biblionet, trekken wij ook in. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Kippers. Dan ga ik naar PvdA, mevrouw Assink. Mevrouw Assink: Voorzitter, zoals al aangekondigd door Gemeentebelangen, het amendement 1 blijft inderdaad gehandhaafd, ook namens de PvdA. En wat betreft de motie nummer 8, grasfalt, die hebben in gewijzigde vorm ingediend. En ik zie dat de versie die in het dek zit niet helemaal de juiste is, want ook bolletje 1 bij overwegende dat moet eruit. Ik heb een juiste versie bij me, mocht dat nodig zijn. De voorzitter: Misschien goed als u die straks even deelt. Dan ga ik naar D66. Is niet aanwezig. Dan ga ik naar de ChristenUnie. De heer Den Hollander. De heer Den Hollander: Dank. Wij hadden ingediend motie 9, betreffende college van inwoners. Die houden wij graag aan. De voorzitter: Motie 9 wordt aangehouden.

Dan gaan we naar de tweede termijn, de behandeling van de Kadernota, waarbij we toewerken naar besluitvorming over de Kadernota. Ik stel voor om dezelfde volgorde te handhaven. Het zal met name debat zijn in de raad, ga ik vanuit. Ik ga ervan uit dat het college toch redelijk afdoende heeft beantwoord. Er zal misschien hier en daar nog een vraag leven. Maar ik stel voor dat mevrouw Haanstra aftrapt. Gaat uw gang. Mevrouw Haanstra: Dank u wel, voorzitter. Ik zal eerst even ingaan op de reacties van het college nog van vorige keer. En daarna ga ik dan in op de moties en amendementen van alles wat er ligt. Zoals u net al zei, de

algemene beschouwingen liggen alweer twee weken achter ons. En mijn fractie heeft met veel interesse geluisterd naar alle bijdragen. Het is mooi om te zien dat iedereen dat op zijn eigen manier doet. Ik wil het college bedanken voor de uitgebreide beantwoording in de eerste termijn. En in mijn bijdrage had ik een aantal zaken neergelegd waar ik graag een reactie op wilde. Mijn fractie is kritisch als het gaat om het beeld dat we hebben van de dienstverlening van De Wolden op dit moment. De inwoner op 1 is in principe de onderlegger van alle programma's, maar de inwoner in de wacht is helaas een reëlere slogan. De fractie van Gemeentebelangen ziet graag de inrichting van een klantenservice in plaats van een doorschakeldienst. En omdat de inwoners naar onze mening daar beter mee geholpen zijn. De huidige telefooncentrale is sterk verouderd en zou vervangen moeten worden. En als ik de wethouder goed heb begrepen, dan volgt er binnenkort een raadsvoorstel met een opzet van een kennisbank en een nieuwe telefooncentrale. We zien dat voorstel met belangstelling tegemoet. En ook zijn we benieuwd naar de interne raadsbijeenkomst op 21 september, waar we als raad worden bijgepraat over de stand van zaken van de dienstverlening. We verwachten daar een concrete planning te horen van de uitvoering.

Verder is mijn fractie kritisch over de inzet van een gedragswetenschapper in het sociaal domein. Het is al heel moeilijk om goed overzicht te krijgen van alle faciliteiten in het voorliggende veld. En nu wordt er opnieuw iets opgetuigd. En we gaan dat nauwlettend volgen wat het rendement daarvan is. De wethouder heb ik horen zeggen dat hij daar helemaal achter staat, achter deze kritische houding. Ook heb ik een opmerking gemaakt over de RUD, ten aanzien van het extra budget van zeven procent dat gevraagd wordt vanwege de invoering van de Omgevingswet. En later in deze vergadering, bij de behandeling van de GR-en komen we daarop terug. Verder heb ik geen vragen aan het college en was de beantwoording wat ons betreft voldoende zo. Kan ik doorgaan met de moties? De voorzitter: Ja, gaat u gerust door, mevrouw Haanstra. Mevrouw Haanstra: Dan ga ik even alle moties bij langs. Even ritselen. Allereerst, of ik begin dan met het amendement wat we zelf hebben ingediend samen met PvdA over die indexering. Wij hebben daarin gesteld dat het op zich een sympathieke gedachte is om dat te gaan indexeren. En we hebben ook aangegeven dat we heel goed begrijpen dat de kosten enorm zijn gestegen door de inflatie. En daarom gaven we ook wel aan van, we willen dat best in 2024 doen. Alleen niet zoals het voorgesteld staat in de Kadernota, dat we dat jaarlijks ook gaan doen.

We zeggen van, daar staan we niet achter, want we willen de organisaties niet blij maken met een dode mus. We willen geen valse verwachtingen wekken. Want wij hebben ook aangegeven, en dat heeft iedereen hier wel geroepen in deze raad, dat straks in 2026 weten we gewoon niet wat er op ons af gaat komen financieel. En als je dan nu zegt, we gaan structureel indexeren, dan zijn wij bang dat we dan dat als eerste weer zouden moeten schrappen. En dat willen we niet. Dat vinden we geen goed beeld geven. Wat ik al zei, valse verwachtingen wekken. Dan hebben we het amendement van het CDA en GroenLinks. Gaat over die over de activiteiten voor vrijwilligers laten vallen. Gaat over de regeling die er was van het oud papier en karton. En we hebben inmiddels, staat in deze Kadernota, een nieuwe regeling voorgesteld. Ons college is op verzoek van de raad in gesprek gegaan met alle vrijwilligers en organisaties die een idee hebben welke activiteiten ze kunnen doen, waar ze dan ook weer wat geld mee kunnen verdienen. Nuttige activiteiten. En daar staan wij helemaal achter. Dat vinden wij gewoon een goed voorstel, want vrijwilligers is gewoon het fundament van de samenleving en heel belangrijk. De leefbaarheid in de dorpen ontstaat daardoor. En als je dan nu dit eruit gaat halen, dan denk ik van, dat komt niet goed over. We hebben zelf gevraagd om dit in gang te zetten.

En nou ga je het eruit halen. Daar zijn we het niet mee eens. We zijn wel nieuwsgierig natuurlijk naar welke activiteiten er dan gedaan gaan worden. Dat weten wij nu nog niet. Dat horen we straks bij de begroting. Vinden we wel belangrijk om te weten dat het inderdaad echt van toegevoegde waarde is. Maar wij zeggen gewoon, ga door in dit proces. En we zijn niet voor dit amendement. Dan het amendement over de terugverdiencapaciteit. Wij zien dat als een rekenmodel en dat je ... Op deze manier, als je zegt van, we doen

dat percentage wat hoger wat terugkomt van die acht ton aan kosten, doordat je bijna dertig fte extra inzet bij de SWO, dan is je begroting natuurlijk wel sluitender. Dat is ook wel zo. Maar je moet je misschien ook niet rijk rekenen. En wat we toch ook hebben horen zeggen, mevrouw Brouwer hebben dat zeker horen zeggen van, het is ook wel nodig, want er is een stok achter de deur nodig. En dat voelen wij niet zo. Wij denken dat de gemeentesecretaris heel goed in staat is om dit goed te handelen. Wij vinden het niet nodig om daar een amendement voor in te zetten. Dan kom ik bij de motie van de dranghekken. Dat is onze eigen motie. We zijn door de inwoners daarop aangesproken van, hoe zit dat met die dranghekken als je niet in de plaats woont waar de dranghekken staan opgeslagen? Dan krijg je kosten om de oren van het brengen is dan ... Of de dranghekken zijn misschien dan zelf gratis. Dat weet ik niet. Maar in ieder geval, het halen en brengen kost wel geld. En dat is niet eerlijk. En waarom zijn die dranghekken er? Die zijn er vanwege de veiligheid. Dat is de reden waarom er dranghekken staan. Wij hebben daar deze motie voor ingediend. En wij hebben de portefeuillehouder horen zeggen dat er binnen de gemeente ook al best wel vergevorderd plannen zijn op dit gebied. Dat er nog wel een juridische toets moet plaatsvinden. En dat dat nog wel even een dingetje nog is.

Maar wij zeggen van, we blijven hem toch ... Want dan zou je kunnen zeggen, is dan die motie overbodig? Dat vinden wij niet. Wij vinden hem niet overbodig. We blijven hem gewoon indienen, omdat we vanuit deze raad een sterk signaal willen afgeven over wat we net zeiden, over wat ik net zei, die veiligheid en die ongelijkheid. En mogelijkerwijs, stel dat dat toch een beetje tegen zit met die toets. En wie weet komt dat dan in een la terecht. En dan is iedereen misschien straks die motie vergeten. We willen hem toch graag indienen. Mevrouw Bouwers: Voorzitter, per interruptie. De voorzitter: Mevrouw Bouwers. Mevrouw Bouwers: Dank u wel. Ik hoor mevrouw Haanstra zojuist zeggen bij amendement 3, over de terugverdiencapaciteit van de organisatie, er is geen stok achter de deur nodig. We hebben vertrouwen in de gemeentesecretaris, waarmee natuurlijk ook vertrouwen in het college wordt uitgesproken. En eigenlijk ditzelfde argument omgekeerd gebruiken wanneer het gaat over de dranghekken. Is er dan geen vertrouwen in het college dat er inderdaad een voorstel naar de raad komt en dat men bezig is in de geest van de motie? De voorzitter: Mevrouw Haanstra. Mevrouw Haanstra: Wij hebben heel veel vertrouwen in het college. Waar het vooral op vastzit, is die juridische toetsing. Dat is best wel zakelijk en weinig sjeu.

Wie weet stagneert dat zodanig dat dat door de waan van de dag, dat kan natuurlijk, dan misschien blijft liggen. De voorzitter: Mevrouw Bouwers. Mevrouw Bouwers: Maar dat zou dan betekenen dat het college daar niet mee zou terugkomen bij de raad, is uw veronderstelling? De voorzitter: Mevrouw Haanstra. Mevrouw Haanstra: Nee hoor, dat hoort u mij helemaal niet zeggen. Daar heb ik alle vertrouwen in, maar je weet het nooit. Vandaar voor de zekerheid. De voorzitter: Gaat u door.

Mevrouw Haanstra: Dan zijn we bij onze motie van de robotmaaiers. Ik heb vorige keer ook in mijn bijdrage genoemd dat het zeker in het kader van de duurzaamheidsgedachte is. Namelijk je ondersteunt de vrijwilligers, je vermindert het gebruik van zware CO2-uitstotende machines op het veld. En de duurzaamheid van de kwaliteit lijkt ook goed te zijn, want de eerste ervaringen die er al zijn met robotmaaiers is dat de kwaliteit mogelijk nog beter wordt. Wat wij vragen in deze motie is aan het college om een onderzoek te doen. Zoek dat eens even uit. Wat houdt het allemaal in, een robotmaaier? Waar gaat het precies om? Wat zijn de kosten? Wat is de behoefte? En kom dan daar weer terug bij de raad. En als er behoefte is, en dat was onze eerste indruk wel, dan sterven, voordat het college ook nadenkt over hoe ziet dan zo'n pilot eruit? Dat zien we dan graag terug in de raad. De motie van het CDA, nou moet ik even bladeren, over die kaders, financiële kengetallen. Mijn fractie is van mening dat je je daar eigenlijk een beetje mee vastzet en dat de flexibiliteit in je exploitatie verdwijnt daarmee. Dat dat gewoon lastiger is om daarmee te handelen. En bovendien is dit onderwerp in de financiële werkgroep aan de orde geweest. En op dat moment was er geen aanleiding om grenzen te stellen, om dit te willen wat er in die motie staat. Onze fractie, mijn fractie is niet voor deze motie.

Dan de motie van PvdA. Ik ben wel heel benieuwd hoe de tweede wijziging is. Had ik die kunnen zien? De voorzitter: Even kijken hoor. De tweede wijziging op de PvdA-motie over grasfalt? Die komt er nog aan. Mevrouw Haanstra: Dan wil ik toch even wachten dat ik die tekst heb gezien. Maar dan ben ik er ook, want de laatste motie wordt aangehouden door de ChristenUnie. Daar kan ik nu niks over zeggen. Ik kijk even de voorzitter nu aan. De voorzitter: Even kijken of de motie op grasfalt er al ... Anders kan misschien mevrouw Assink hem nogmaals herhalen? Mevrouw Assink: In de versie die in de hand-out zit, is wel een aanpassing doorgevoerd in verzoekt het college. Maar we hebben in de uiteindelijke versie bij overwegende dat ook het bolletje, op 15 december is de fiets nota vastgesteld, die komt te vervallen. De voorzitter: Dat is de wijziging ten opzichte van de gewijzigde motie, dat de eerste bullet vervalt? Mevrouw Assink: Precies. En de titel is dan ook, onderzoek toepassen grasfalt bij realisering fietspaden en andere wegverharding. Dat wordt dan de definitieve titel van de nieuwe motie. Mevrouw Haanstra: Sorry. Dank u wel. Begrijp ik hier goed uit, want de eerste motie was heel erg gefocust op alleen maar fietspaden, dat hij nu iets breder is getrokken en dat ook andere wegdelen hier nadrukkelijk nu in aan de orde komen? De voorzitter: Mevrouw Assink. Mevrouw Assink: Precies.

Wij hebben eigenlijk de vragen en de opmerking in de eerste termijn ter harte genomen. En het idee dat er toch behoefte was om het niet zo te verengen tot fietspaden. Overweging om dat in eerste instantie wel te doen, was dat we dachten van, dan maak je het concreet. Maar we hebben zelf ook gezegd, duurzaamheid is breder dan alleen zonnepanelen en windmolens. Is ook breder dan alleen fietspaden. We hebben geoordeeld om de fietspaden en eigenlijk alle andere wegverhardingen in scoop te nemen. De voorzitter: Helder. Mevrouw Haanstra.

Mevrouw Haanstra: Dan zijn wij blij met deze aanpassing, want aanvankelijk hadden we toch wel wat zorgen over deze motie. Niet om het idee, want we zijn heel erg voor duurzame initiatieven. U weet, we hebben ook eens een keer een plastic fietspad als motie ingediend. Daar staan we hartstikke achter. Alleen fietspaden worden tegenwoordig ook wel al in beton aangelegd. En dan heb je toch ook al een iets duurzamer effect, in die zin dat de boomwortels daar dan niet doorkomen, dat die misschien wat minder onderhoud vraagt en wat langere levensduur heeft. Toen dachten we van, dan vinden we dat toch een beetje eng. Maar we zijn blij dat er in ieder geval nu dan ook de andere wegdelen erbij genoemd worden. En dan gaat het om een onderzoek of dat inderdaad een optie is binnen De Wolden. En ook worden daar dan de financiële componenten bij meegenomen? De voorzitter: Mevrouw Assink. Mevrouw Assink: Voorzitter, hoe we het nu geformuleerd hebben, is dat we onderzoek ook even toegelegd hebben in een kleine Asterix. Onderzoek bedoelen we eigenlijk intern onderzoek of in overleg met de aannemer en het net ophalen bij andere gemeenten. We bedoelen nadrukkelijk niet een heel uitgebreid of duur onderzoek door een extern bureau, maar hou het praktisch. En daarbij zeggen we van, kijk dan wat de consequenties zijn of de mogelijkheden en onmogelijkheden als uitkomst van dat onderzoek.

En neem dat mee in je oriëntatie op hoe je de fietspaden en de wegverhardingen gaat realiseren. En dat is in de breedste zin van het woord ook bijvoorbeeld levensduur. Eigenlijk een holistische afweging, wat vanuit ... De totale afweging dan, de meest duurzame, langdurige oplossing. De voorzitter: Mevrouw Haanstra. Mevrouw Haanstra: Voorzitter, zoals het klinkt, denk ik dat we daarmee akkoord kunnen gaan, maar ik wil nog wel graag de tekst even hebben gelezen straks voordat we definitief hier een antwoord op geven. De voorzitter: Prima. Dank u wel. Dan ga ik naar mevrouw Bouwers, CDA. Mevrouw Bouwers: Dank u wel, voorzitter. In mijn bijdrage in onze tweede termijn zal ik ingaan op de beantwoording door het college in het vorige deel van deze vergadering. In deze inbreng zal ik ook onze amendementen en motie nader toelichten en waarom we ervoor hebben gekozen om deze te handhaven. En vervolgens ga ik in op de voorstellen van de andere fracties. Voorzitter, wij danken het college voor de beantwoording in eerste termijn. En in tegenstelling tot de verwachting hebben we nog wel een aantal opvolgende vragen. De vragen die wij in de eerste termijn hebben gesteld, zijn allemaal beantwoord. En we zijn ook blij met de toezegging van wethouder Van Dijk om meer inzicht te geven in de lopende en toekomstige investeringen.

Van wethouder Van Dijk, en spijtig dat hij nog niet in de zaal is, ik hoop dat andere leden van het college nadrukkelijk luisteren, hoorden we dat er nog geen oplossing is voor het ravijnjaar 2026. En ook zijn de uitkomsten van de meicirculaire nog niet bekend. Maar de verwachting is dat er niet veel extra's bijkomt. De tekorten voor 2026 en ‘27 zijn er nog steeds. Onze vraag aan de wethouder is, kan de gemeente het zich eigenlijk wel permitteren om zich daar niet actief mee bezig te houden? Wanneer we grip willen houden op de financiële situatie in De Wolden, dan zullen we vroeg of laat toch eens de discussie met elkaar moeten voeren over welke minimale benodigde algemene reserve er nodig is en welke grenzen we stellen aan de financiële kengetallen. In de werkgroep financiën is al een stukje verdieping geweest over de algemene reserve. En daar hebben ambtenaren en de accountant een aantal adviezen gegeven. Maar daar blijft het dan ook bij. Er komt geen vervolg. Wij vinden het belangrijk dat de raad de discussie voert over de algemene reserve en de bijbehorende kengetallen. Daarom handhaven we onze motie kaders financiële kengetallen, motie 3. Hierin vragen wij het college om met een voorstel te komen. De voorbereiding van het voorstel kan

natuurlijk samen, en dat vinden we zelf ook logisch, met de werkgroep plaatsvinden. Dan van financiën naar wonen. Allereerst is het goed om te horen dat er binnenkort een informatieavond komt, waarbij we kunnen aansluiten. Als CDA-fractie zullen we hier zeker gebruik van maken. Ten tweede, dank in de richting van het college voor de stikstofbrief die we hebben ontvangen. Hierin staat veel informatie over de laatste ontwikkelingen met betrekking tot het onderwerp stikstof en de gevolgen voor vergunningverlening. We worden echter niet veel wijzer van tot in hoeverre huidige en toekomstige woningbouwplannen last hebben van de stikstofberekeningen. Zijn woningbouwplannen stilgelegd vanwege het vervallen van de bouwvrijstelling? En in hoeverre belemmert het vervallen van de bouwvrijstelling de ontwikkeling van nieuwe bouwlocaties? Wat zijn de gedachten van het college daarover? Voorzitter, in de eerste termijn hebben we aandacht gevraagd om ook bij de participatiepijlen in het sociale domein de mensen thuis op te zoeken. Als voorbeeld gebruikten wij daarbij de voorzieningenwijzer. Het doet ons goed om te horen dat ook in De Wolden bij nieuwe aanvragen er altijd een thuisbezoek wordt gepland. Zo blijf je de mens zien achter de mens. En dat past bij onze gemeente. Dan kom ik nog even op de amendementen die we hebben ingediend. Als eerste amendement 2.

Activiteiten vrijwilligers in het kader van OPK. De wethouder geeft aan dat onze veronderstelling bij de toelichting van het amendement onjuist is. Volgens de wethouder zou het niet alleen gaan over het overhevelen van werk van de gemeente naar verenigingen, scholen en instellingen, maar gaat het over heel veel verschillende soorten activiteiten die een bijdrage kunnen leveren aan de leefbaarheid in het dorp. Dat kunnen ook sociaal culturele activiteiten zijn. Soep koken voor de buurt, activiteiten ter bestrijding van eenzaamheid of armoede, vervoer voor minderbedeelden, een kledingruilbeurs, maar ook activiteiten die te maken hebben met milieueducatie, zoals nestkastjes en insectenhotels. Voorzitter, dan heb ik inderdaad het gevoel dat ze met verschillende zaken bezig zijn, want de activiteiten die een bijdrage kunnen leveren aan de leefbaarheid kunnen wat ons betreft ook aanspraak maken op een bijdrage vanuit Initiatiefrijk De Wolden. Waarom moet er nu jaarlijks 120.000 euro voor worden vrijgemaakt? Waarom kan dit niet vanuit Initiatiefrijk De Wolden, deze activiteiten? De oorspronkelijke bedoeling was om juist verenigingen te compenseren voor gederfde inkomsten. Inkomsten die ze niet meer hebben, omdat ze geen oud papier meer kunnen ophalen.

Maar wanneer de verenigingen activiteiten gaan organiseren om de leefbaarheid te verbeteren, dan levert dit financieel gezien toch niks voor hen op. Het gaat erom, volgens ons, dat we zaken zuiver houden. Daarom handhaven wij dit amendement. Voorzitter, ons andere amendement ... Mevrouw Haanstra: Voorzitter, sorry. De voorzitter: Mevrouw Haanstra. Mevrouw Haanstra: Want ik vraag me toch af, we hebben toch met elkaar hier een motie over vastgesteld? En dit is toch helemaal tegengesteld aan die motie. Kan CDA nog uitleggen hoe ze dan tegen die motie aankeek en hoe dat dan zich verhoudt met dit amendement? De voorzitter: Mevrouw Bouwers. Mevrouw Bouwers: Uiteraard. Als we kijken naar de motie, dan zien wij dat er werd gezocht voor een potentiële compensatie van het verlies dat de verenigingen leiden die geen oud papier mee kunnen ophalen, zodat zij op een andere manier fondsen kunnen verwerven, ,omdat het natuurlijk over vitale verenigingen in onze gemeente gaat. Waarom wij dit amendement nu indienen, is omdat wij er twijfels bij hebben of dit de juiste manier is. Juist omdat de activiteiten waar over gebrainstormd wordt, waarover nagedacht wordt helemaal niet zo'n compensatie bieden voor die gederfde inkomsten, maar de leefbaarheid vergroten, wat volgens ons thuishoort in Initiatiefrijk De Wolden. Volgens mij schiet het voorstel dan zijn doel voorbij.

De voorzitter: Mevrouw Haanstra. Mevrouw Haanstra: Ik denk, eerlijk gezegd, dat u iets te snel gaat nu. Want wij weten inderdaad nog niet wat die activiteiten zijn. Daar zijn we nog niet over geïnformeerd. Waarom gaat de CDA-fractie niet wachten tot november, dat die informatie er wel is, en er dan een oordeel over vellen? De voorzitter: Mevrouw Bouwers. Mevrouw Bouwers: Wij hebben ervoor gekozen ... Omdat wij kijken naar, wat is in het belang van de verenigingen? En volgens ons is dat niet het op deze manier ... Het meedenken uiteraard, maar niet het bieden van een eigenlijk niet bestaande compensatie voor het wegvallen van die activiteiten. Wanneer het gaat over het bestrijden van eenzaamheid, armoede, de vele activiteiten die ik ook noemde, kunnen organisaties, verenigingen aanspraak maken op Initiatiefrijk De Wolden. En volgens ons is dit niet de juiste invulling van hoe wij destijds de motie bedoeld hebben. De voorzitter: Vervolgt u uw tweede termijn. Mevrouw Bouwers: Ons andere amendement gaat over terugverdiencapaciteit van de organisatie uitbreiding. Ook deze handhaven we. We vinden het vreemd dat het SWO-bestuur zelf aangeeft dat een terugverdiencapaciteit mogelijk is en dat de wethouder aangeeft dat het afgelopen jaar al is gebleken dat die 50 procent niet gerealiseerd kon worden.

Het gaat toch om een toekomstige uitbreiding van de organisatie of één die dit jaar in gang wordt gezet? Hoe kan de wethouder dan aangeven dat dit het afgelopen jaar niet gerealiseerd kon worden? Graag een reactie hierop. We vinden het begrijpelijk dat je voorzichtig begint met 25 procent, maar uiteindelijk moet je toch ambitieus zijn en dan ook de nodige inkomsten genereren. De wethouder gaf al aan dat de inzet daarop gericht is. Daarom gaat de terugverdiencapaciteit in ons amendement met stapjes omhoog. Volgens ons is er niks mis mee om ambitieuze doelen te stellen. Voorzitter, dan kom ik nu bij de amendementen en moties van de andere partijen. Dan begin ik bij amendement 1. Het CDA had echt gehoopt dat dit amendement zou komen te vervallen. Volgens ons kunnen we het echt niet maken naar zwembaden en culturele organisaties om niet te indexeren. Want als wij kijken naar hoeveel zwembaden en culturele instellingen er in onze gemeente voorstaan, dan kun je je ook wel voorstellen dat men niet tot in het oneindige toegangsprijzen kan blijven verhogen. Niet indexeren is simpelweg een verkapte bezuiniging. Als je toegangsprijzen blijft verhogen, dan wordt het onbetaalbaar voor bezoekers. Wat wij bijzonder vinden, is dat de indieners hierbij volgens ons voorbijgaan aan de maatschappelijke waarde en eigenlijk uitsluitend vanuit economisch perspectief kijken.

We staan als De Wolden toch voor een vitale samenleving? Daarin hebben zwembaden en culturele organisaties echt een belangrijke rol. Dan staat het amendement eigenlijk haaks op wat we als gemeente willen uitdragen. Dan kijk ik ook nog naar de opmerking van mevrouw Haanstra in haar tweede termijn over dit amendement. En daarin hoorde ik de opmerking dat Gemeentebelangen organisaties, in dit geval zwembaden, culturele organisaties niet blij wil maken met een dode mus. Maar dat veronderstelt dat de eerste bezuinigingen die zullen plaatsvinden inderdaad in de culturele hoek of bij zwembaden zullen vallen. Ik zie niet waar dat vandaan komt. En nu alvast daarop bezuinigen, dat is anticiperen op iets wat nog niet duidelijk is. Wij zijn absoluut tegen dit amendement en zullen het niet steunen. De voorzitter: U heeft interruptie. Mevrouw Haanstra. Mevrouw Haanstra: Ik wil hier graag even op reageren. Want ik heb in mijn bijdrage wel degelijk gezegd dat wij culturele instellingen en zwembaden heel belangrijk vinden. Dat heb ik in mijn eerste termijn heel

nadrukkelijk genoemd. En daarmee de conclusie trekkend dat wij dan kennelijk daar geen waarde aan hechten en dat we dan verwachten dat daar dan misschien wel de eerste klappen zullen vallen, u heeft toch ook begrepen, vorige keer, bij de ... Toen is het toch aan de orde geweest dat het een behoorlijk stapelend effect heeft en dat het bedrag fors omhoog loopt als je dat structureel gaat indexeren. En u weet ook, u heeft het net nog genoemd, het ravijnjaar. Er komt gewoon heel veel op ons af als het gaat om waarschijnlijk fors minder inkomsten. En dan zeggen wij van nee, dat is gewoon ... Want hoe gaat het? Je indexeert. En nu is het nog van, hieperdepiep. En volgend jaar wordt het alweer normaal. Dan hou je daar rekening mee in je exploitatie. En daar kijken wij toch anders naar, om de redenen die ik net noemde. De voorzitter: Mevrouw Bouwers. Mevrouw Bouwers: Dank u wel. Ik ben echt totaal niet overtuigd. Ik blijf totaal bij mijn punt, want indexeren doen wij niet voor de lol. En ik snap niet dat wij als gemeente kunnen zeggen, die pijn moet maar niet bij ons komen. Dat stapelend effect moet niet bij ons komen, maar dat moet maar bij de zwembaden en culturele instellingen terechtkomen. Wanneer er sprake is van inflatie, dan leiden juist die organisaties daar net zo onder als onze gemeente dat zou doen.

Ik vind het onvoorstelbaar dat dit als verkapte bezuiniging nu door Gemeentebelangen en Partij van de Arbeid wordt ingediend. De voorzitter: Mevrouw Haanstra, wilt u nog reageren? Mevrouw Haanstra: Heel graag. We zeggen helemaal geen nee, want in 2024 gaan we wel degelijk indexeren. Dat doen we sowieso. En ik heb ook gezegd, als organisaties het gevoel hebben dat ze niet meer rondkomen in hun exploitatie, dan ga je op argumenten met elkaar in gesprek om te kijken of het subsidiebedrag misschien omhoog moet. Dat heb ik vorige keer ook gezegd. De voorzitter: Mevrouw Bouwers. Mevrouw Bouwers: Hoewel ik niet het gevoel heb dat wij nader tot elkaar komen, als ik kijk naar hoe inflatie werkt en als ik kijk naar hoe indexatie werkt, dan zien we dat dat heel breed in de samenleving wordt toegepast. En daar ben ik heel blij mee, want dat betekent dat zwakkeren in de samenleving, mensen die er recht op hebben, die in dienst zijn van overheidsinstanties en ook in verschillende cao's, dat er rekening wordt gehouden met het feit dat de koopkracht minder wordt en dat mensen daarvoor worden gecompenseerd. Dat betekent, los van het verhogen van een subsidie, hoe ik dit namelijk absoluut niet zie, dat de prijs hiervan, de prijs, de kosten van inflatie moeten worden gedragen door culturele instellingen en zwembaden. En daar zijn wij het als fractie absoluut niet mee eens.

De voorzitter: Vervolgt u uw tweede termijn alstublieft. Mevrouw Bouwers: Dank u wel. Ik kijk naar de moties die zijn ingediend en dan zijn er nog drie moties om op te reageren, exclusief die van onszelf, waar ik al aandacht aan heb besteed. Dan begint dat bij de motie over dranghekken. We hebben het college de vorige keer gehoord in de eerste termijn. Het college is bezig in de geest van de motie. Het voorstel komt naar de raad. Er wordt aan gewerkt. Wat ons betreft is de motie overbodig. Wij zullen hier tegen stemmen. Wanneer het gaat over motie nummer 2 van Gemeentebelangen over de robotmaaier, die kunnen we steunen. We hebben gehoord dat het college bereid is om het advies aan de raad voor te leggen en dat de financiële impact bij de Kadernota 2025 valt. Wat ons betreft steun voor motie 2. Tenslotte motie nummer 8 van de Partij van de Arbeid over grasfalt. Daarvan hebben wij in eerste instantie ook in onze fractie gezegd, hier kunnen we het mee eens zijn. Maar omdat wij nog niet in de

gelegenheid zijn geweest om als fractie naar de nieuwe versie te kijken, zou ik graag na deze termijn kort om een schorsing vragen, zodat we er even over kunnen overleggen. Dank u wel. De voorzitter: Dat is goed, dat we straks een korte schorsing ... Dit was uw tweede termijn? Mevrouw Bouwers: Tot zover mijn tweede termijn. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de VVD, de heer Hulst. De heer Hulst: Dank u, voorzitter. In onze algemene beschouwingen lag de nadruk op het vlottrekken van de gemeentelijke dienstverlening aan onze inwoners. En meerdere partijen in deze raad hebben dat thema ook aangeroerd. En het leek er ook zeker op dat de motie die we hadden ingediend om te komen tot een concreet actieplan dienstverlening kon rekenen op draagvlak. In zijn beantwoording gaf de wethouder aan hard te werken aan verbetering van de dienstverlening en ook al concrete stap aan het zeten t is of heeft gezet. 21 september, zo geeft de wethouder aan, kan hij aan de raad concreet aangeven wat er allemaal gebeurt, staat te gebeuren en wat het ook gaat kosten. Voorzitter, wij hebben daar hoge verwachtingen van en onze inwoners niet minder, verwacht ik. Verbetering van de dienstverlening hebben we in het afgelopen jaar een aantal keren benoemd en gevraagd om actie.

De motie die we hebben ingediend was ons inziens noodzakelijk, omdat we weinig concrete beweging zagen, anders dan voornemens en vergezichten. We zijn blij dat het college nu stappen gaat zetten. In afwachting van de concrete plannen op 21 september zullen we de motie dan ook aanhouden, zoals aangegeven. Dan even naar kwaliteit van bestuur. Wij hadden gevraagd aan het college van, waar is dat speerpunt gebleven? We hebben gehoord dat het college hier toch invulling aan geeft op een aantal manieren. Wel gek dat het toch zomaar verdwijnt dan van de agenda eigenlijk en uit de Kadernota. Ik ga ook even in met name dan op de motie en de amendementen van de andere fracties. Jammer genoeg zijn een aantal afgevallen. Maar goed. Allereerst Gemeentebelangen. In ieder geval, zij gaven ook aan dat verbetering van de dienstverlening aan onze inwoners, het is net ook nog een keer benadrukt, dat dat een belangrijk punt is. En dat juichen wij heel erg toe. Waar we dan toch minder enthousiast over zijn, net als het CDA, is het amendement van Gemeentebelangen en PvdA om af te zien van de jaarlijkse indexatie van bijdragen voor zwembaden en culturele organisaties.

Juist van de partij die zegt altijd zeer begaan te zijn met onze inwoners, de partij die stelt midden in De Wolder samenleving te staan, anders dan de zogenaamde landelijke partijen, zo stelde de fractievoorzitter van Gemeentebelangen veertien dagen geleden nog vast in de algemene beschouwingen, daar hadden wij toch anders van verwacht. Dat men toch eigenlijk onverkort wel die indexatie zou willen toepassen. Wij vinden dat niet meer dan normaal eigenlijk. Dan even de robotmaaiers. Ik heb het ook al eerder gezegd van, nog afgezien welk maatschappelijk probleem dit nu oplost, worden de argumenten duurzaamheid en ophoging van de pensioengerechtigde leeftijd er ook enigszins met de haren bijgesleept en eigenlijk verder ook niet onderbouwd. Die motie kunnen we dan niet steunen. Met het antwoord van de ... De voorzitter: U heeft een interruptie. Mevrouw Haanstra. Mevrouw Haanstra: Dank u wel. Zou u dat nog wat nader willen toelichten, mijnheer Hulst, wat u net zei? De heer Hulst: Wat? De voorzitter: De heer Hulst. De robotmaaier, daar ging het over. Mevrouw Haanstra: Over de oudere vrijwilligers of wat zei u net? Gepensioneerden.

De heer Hulst: U geeft eigenlijk in uw motie als onderbouwing dat het noodzakelijk is om iets met robotmaaiers te gaan doen. En dat de pensioengerechtigde leeftijd omhoog gaat. En dat er steeds minder mensen zijn die als vrijwilligers kunnen maaien op sportparken. Dat vonden we een beetje een vergezocht verhaal, want ik heb ook de vorige keer gezegd, er komen steeds meer ouderen in deze gemeente. Er zijn voldoende mensen om dit te kunnen doen. Het zijn een beetje van die gezocht argumenten om iets te willen met robotmaaiers. Kijk, als u veel met robotmaaiers ... Vind ik dat prima. Eigenlijk niet, maar u er dan eigenlijk een onderbouwing bij waarvan ik denk van, dat rammelt aan alle kanten. Daar kan ik niet zoveel mee. De voorzitter: Mevrouw Haanstra. Mevrouw Haanstra: Daar wil ik graag iets over zeggen, want ik dacht ook vorige keer gezegd te hebben dat een onderdeel is van het argument om misschien een robotmaaier in te zetten. Maar ik heb ook gezegd van, het is ook duurzaam in het kader van die zware machines die niet meer over die sportvelden hoeven heen te weren. En bovendien de kwaliteit is ook beter, blijkt uit ervaringen die er inmiddels ook al zijn met robotmaaiers. En het is niet uit de lucht gegrepen. Eer is gewoon echt in gemeente Steenwijkerland een concreet voorbeeld. En die mensen gaven ook aan van, we zitten echt met frequentie.

Niet aantal, maar frequentie, hoe vaak dat allemaal wel niet moet, maar ook wel met kwaliteit. Dat was wel degelijk een aanleiding om te kijken hoe dat dan eventueel anders kon. De voorzitter: Mijnheer Hulst. De heer Hulst: Kwaliteit is nieuw in dit verhaal. Als het gaat om de duurzaamheid dan ... U zegt, dat is duurzamer dan met zware machines. Ik weet niet wat een grasmaaier aan CO2-uitstoot heeft, maar dat weet u vermoedelijk ook niet. En u weet volgens mij ook niet wat er duurzamer is dan een robotmaaier. Vandaar dat ik zeg, de onderbouwing rammelt wat dat betreft. Nog afgezien dat het ... We zijn hier om beleid te maken, om problemen op te lossen. Ik heb geen idee welk probleem we hier aan het oplossen zijn. De voorzitter: Vervolgt u uw inbreng. De heer Hulst: Dan kom ik bij de dranghekken. De portefeuillehouder heeft daar iets over gezegd, over een voorstel dat er al ligt rondom dranghekken. Dan lijkt de motie hierover ook overbodig te zijn. En net is er al een hele discussie geweest over de alternatieve activiteiten als gevolg van het wegvallen van de papierinzameling. Wij hebben in de eerste aanleg ook al onze verbazing daarover geuit wat daar nu voorligt. Het amendement van het CDA en GroenLinks kunnen wij ook van harte ondersteunen. Wat ons betreft moeten we ook even terug naar de basis en de onderbouwing heeft, denk ik, mevrouw Bouwers heel goed gegeven.

Daar kunnen wij ons zeker bij aansluiten. Wat dan overigens weer niet geldt voor het amendement terugverdiencapaciteit van de organisatie. Wij begrijpen wel dat het college enige voorzichtigheid betracht. Beter achteraf constateren dat het beter ging dan verwacht dan teleurstelling van tevoren inbouwen. Even kijken. Scala was ingetrokken. Dan hadden we ook nog de motie van het CDA over de financiële kengetallen. Ik moet zeggen dat we als VVD niet zoveel behoefte hebben aan de voorgestelde kadering. Of je wel of niet ergens geld aan gaat uitgeven of wil investeren, is eigenlijk een integrale afweging waar natuurlijk de inhoud van je spaarpot een rol speelt. Maar wij zouden niet willen dat een aantal abstracte kengetallen als een weerstandsratio, netto schuldquote, solvabiliteitsratio bepalend zouden zijn om iets wel of niet te doen als gemeente. Eigenlijk moet daar de inhoud van iets centraal staan. En niet zozeer, past het wel of niet in een kengetal? Dat zou niet goed zijn, wat ons betreft. Mevrouw Bouwers: Voorzitter, per interruptie.

De voorzitter: Mevrouw Bouwers. Mevrouw Bouwers: Dank u wel. Mijn vraag aan de heer Hulst inzake de motie kaders financiële kengetallen. We gaan natuurlijk daar als raad zelf over hoeveel ruimte we daarin geven. Eigenlijk, we vragen het college in een motie om daar grenzen aan te stellen, maar als raad zullen we die grenzen daadwerkelijk zelf stellen, zoals eigenlijk ook, naar ik heb begrepen, in de financiële werkgroep is gezegd, laten we dat niet hier doen, maar dat is een discussie voor de raad. Laten we die dan ook hier voeren en daarbij ook dat besluit nemen. Waarbij we zelf ook kunnen bepalen tot in hoeverre we juist niet flexibel kunnen omgaan met die kengetallen, maar die wel ruim genoeg kunnen vaststellen. Daarin is het eigenlijk aan onszelf op het moment dat wij hier wel mee zouden gaan werken. De voorzitter: Mijnheer Hulst. De heer Hulst: Dank u, voorzitter. Op zich snap ik dat, maar die ruimte hebben we gewoon altijd. Hebben we nu ook. Ik heb helemaal niet de behoefte om daar eerst allereerst wat grenzen aan te stellen en wat ruimte of juist geen ruimte dan in te zoeken. Het is prima, zoals het nu gaat. Mevrouw Bouwers: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Bouwers.