Toekomstvisie De Wolden 2022 - 2040 v. 27 oktober 2021

Ook bij toekomstige ontwikkelingen nemen we het verbeteren van de verkeersveiligheid mee in de planvorming. Daarnaast zien we mogelijkheden om het fietsnetwerk in de gemeente uit te breiden met meer (snel)fietsverbindingen. Duurzame mobiliteit In het Mobiliteitsprogramma van provincie Drenthe is opgenomen dat al het openbaar vervoer in Drenthe in 2030 volledig emissievrij is16. Het is de verwachting dat benzine, diesel en gas de komende twintig jaar ook stapsgewijs zullen verdwijnen voor par ticuliere voer tuigen. Elektrisch rijden op accu en op waterstof heeft de toekomst. Deze overgang betekent iets voor de inwoners, die veelal afhankelijk zijn van de auto als primair vervoersmiddel. We faciliteren de overgang van fossiele naar elektrische voer tuigen door mee te werken aan het (her)vormen van de benodigde laad- en tankinfrastructuur, het behoud van veilige wegen en het verstrekken van informatie aan de inwoners.

16 Provincie Drenthe, 2020

37

LEIDRAAD VOOR DE FYSIEKE LEEFOMGEVING •

We zetten in op het behouden en bevorderen van een schoon leefmilieu (lucht, bodem en water) en de biodiversiteit;

•

Nieuwe ontwikkelingen passen binnen de aard en de schaal van het landschap en laten zich inspireren door de cultuurhistorie van het gebied waar de ontwikkeling plaatsvindt;

•

In het ruimtelijk beleid stimuleren we fondsvorming die bijdraagt aan het bevorderen van milieu, circulariteit en biodiversiteit;

•

Nieuwe ontwikkelingen worden zoveel mogelijk klimaatadaptief ingericht;

•

Afvalinzameling en recycling is zichtbaar in de openbare ruimte, zodat onze leefomgeving schoon en duurzaam blijft;

•

We stimuleren initiatieven die gebruik maken van circulaire bouwmaterialen;

•

De regels voor externe veiligheid legt De Wolden vast in het omgevingsplan;

•

We faciliteren infrastructuur die past bij de mobiliteit van de toekomst.

38 6.5 ECONOMIE EN LANDBOUW

Bedrijventerreinen in De Wolden De Wolden telt drie bedrijventerreinen in de dorpen Ruinen, Ruinerwold en Zuidwolde. MKB-ondernemers uit De Wolden die de komende jaren een bedrijfspand zoeken,

In 2040 staat De Wolden bekend als gemeente met

moeten deze binnen de gemeentegrenzen kunnen vinden. Het aanbod in type en

een uitstekend woon-werkklimaat. We werken hierin

aantal bedrijfspanden moet passen bij de vraag van ondernemers uit de gemeente. Bij

actief samen binnen de Regio Zwolle. Bedrijven uit De Wolden kunnen een plek vinden op één van de bedrijventerreinen of in vrijkomende agrarische bebouwing. De landbouwsector is toekomstbestendig ingericht met aandacht voor het verdienvermogen van boeren, het landschap en natuurwaarden.

een toenemende vraag kiezen we in de eerste plaats voor inbreiding of revitalisering van de huidige bedrijventerreinen, in de tweede plaats pas voor uitbreiding omdat we spaarzaam om willen gaan met de ruimte die we hebben. Als er geen mogelijkheden meer zijn voor verdere uitbreiding, is het realiseren van een nieuw bedrijventerrein alleen bij de kerndorpen een optie. Hierbij geldt onder andere de voorwaarde dat het terrein invulling geeft aan de vraag van lokale ondernemers uit De Wolden. De doelstelling is om de kwaliteit van de bestaande bedrijventerreinen zo hoog mogelijk te houden. Dit geldt zowel voor individuele panden als voor de ruimtelijke kwaliteit in brede zin. De kaders voor ruimtelijke kwaliteit van bedrijventerreinen in

De Wolden is onderdeel van het samenwerkingsverband Regio Zwolle. Binnen de regio wordt ingezet op samenwerking tussen bedrijven, onderwijsinstellingen en overheden. Ook de komende decennia willen we binnen dit samenwerkingsverband een economische bijdrage leveren die past bij De Wolden.

relatie tot het omliggende landschap leggen we vast in programma’s. Daarnaast komt er op de oudere bedrijventerreinen een grote verduurzamingsopgave af. Tot 2050 zullen in het kader van de warmtetransitie naar verwachting veel bedrijfspanden beter worden geïsoleerd en overgaan op alternatieven voor aardgas. Deze ontwikkeling gebruiken we als vliegwiel om effectief ruimtegebruik te bevorderen en de ruimtelijke kwaliteit van oudere bedrijventerreinen te verbeteren.

Ondernemend De Wolden Bedrijven in het buitengebied Inwoners van De Wolden zijn van nature initiatiefrijk en ondernemend. Niet voor niets zijn handel, horeca, zakelijke dienstverlening en landbouw de belangrijkste economische sectoren in de gemeente. Het aandeel zelfstandigen ligt bovendien ver boven het regionaal gemiddelde. De doelstelling is ook in de toekomst het ondernemerschap te stimuleren. Dit doen we onder andere door in te zetten op het uitstekende vestigingsklimaat dat De Wolden te bieden heeft. De praktische geografische ligging aan de A28 tussen Hoogeveen, Meppel en Zwolle maakt De Wolden een aantrekkelijke vestigingsplaats voor bedrijven. Ons glasvezelnetwerk is uniek in Noord-Nederland en geeft ondernemers en werknemers de mogelijkheid om mondiaal te werken vanuit De Wolden.

In De Wolden zijn veel bedrijven van oudsher ‘aan huis’ ontstaan en uitgegroeid tot ondernemingen met een bovenregionale functie. Deze bedrijven bevinden zich vaak solitair aan de randen van de dorpen of in het buitengebied. We zien dat deze bedrijven bijdragen aan de leefbaarheid van het platteland. Daarom willen we ook de komende jaren bedrijvigheid op het platteland stimuleren. Vrijkomende agrarische bebouwing mag naast wonen ook worden getransformeerd naar passende bedrijvigheid met een niet-agrarisch karakter. Hierbij stellen we onder andere als voorwaarden dat het type en de omvang van het bedrijf past bij de aard en de schaal van het landschap en dat nieuwe bedrijvigheid geen onnodige bron van hinder vormt voor de omgeving.

39 Toekomst van de landbouw Anno 2021 wordt ruim 18.000 hectare in de gemeente benut door de landbouw,

DORPSWINKELS & LOKALE

ongeveer 80,0% van het totale grondgebruik. De agrarische sector is goed voor maar

VOORZIENINGEN

liefst 14,5% van alle banen in De Wolden17. We zijn trots op het agrarische verleden en heden maar zien ook dat de toekomst van de sector onzeker is. De hoge regeldruk, lage marges op producten en het stikstofvraagstuk drukken op de landbouw. De afgelopen twintig jaar is in de gemeente het aandeel banen in de agrarische sector met 10% gedaald. De verwachting is dat het aantal boerenbedrijven de komende jaren nog verder zal afnemen.

Winkels en voorzieningen houden de dorpen levendig en leefbaar. Denk hierbij aan de supermarkten, basisscholen, huisar tsenposten, spor tverenigingen, kerken en speciaalzaken zoals de lokale bakkers en

De besluiten die van invloed zijn op de toekomst van de landbouw liggen veelal op landelijk of Europees niveau. De gemeente is beperkt in haar mogelijkheden om de agrarische sector hierbij te ondersteunen. Daar waar mogelijk willen we landbouwbedrijven faciliteren om verdere verduurzaming en verbreding mogelijk te maken. Gezien de omvang van de sector in onze gemeente maken we hier een programma van, waarin we passend ruimtelijk beleid ontwikkelen, innovatie en nieuwe organisatievormen mogelijk maken.

slagers. We zien met name in kleine dorpen dat voorzieningen moeite hebben om het hoofd boven water te houden. Gemeentebreed betekent een afname van het aantal fysieke winkels bovendien een toenemende kans op leegstand. De doelstelling voor 2040 is om het basisvoorzieningenniveau in de kerndorpen op peil te houden. We zetten in op: •

In de kerndorpen: compacte winkelcentra met voldoende basisvoorzieningen zoals een supermarkt, een school, winkels en (kleinschalige) zorgvoorzieningen;

•

In de kleine dorpen: voorzieningen die passen bij de schaal van het dorp;

ALTERNATIEVE VERDIENMODELLEN VOOR BOEREN

•

Het zoveel mogelijk voorkomen van leegstand. Panden die lang leeg staan kunnen een nieuwe bestemming krijgen. We nemen

MOGELIJK MAKEN

hierbij de stedenbouwkundige opzet van de verschillende dorpen mee als weegfactor ; •

Toekomstbestendige basisscholen en (spor t)verenigingen, bijvoorbeeld door het stimuleren van gedeelde accommodaties en middelen.

Uitkomst Swipocratie

17 CBS Statline, 2020

40

Landbouw en landschap

De Wolden als paardensportgemeente

Boeren hebben door de jaren heen het Woldense landschap gevormd tot wat het

De Wolden staat bekend als paardensportgemeente. Zowel hoogwaardige (inter)

nu is. Zij zijn de beheerders van het landschap. We zien dat inwoners en bezoekers

nationale paardenspor t als lokale maneges en ponyclubs hebben een plek gevonden

het cultuurlandschap waarderen zoals het nu is. Toch staan we als gemeente aan de

in De Wolden. Deze mix van hoogwaardige en lokale paardenspor t willen we in

vooravond van grote landschappelijke veranderingen. De komende decennia zullen

de toekomst behouden en ook nieuwe ontwikkelingen zijn welkom. We zien dit als

woningbouw, klimaatadaptatie en de energietransitie en de landbouw zelf ruimte

een kans omdat de paardenspor t zorgt voor een economische spin-off naar andere

vragen in het buitengebied. Als gemeente willen we hierin samen optrekken met

sectoren zoals horeca en recreatie.

grondeigenaren, veelal agrariërs. We zien de nieuwe opgaven als een kans voor de agrarische sector om zich te verbreden en zo het verdienvermogen te vergroten. Het uitgangspunt hierbij is dat de huidige kwaliteiten van het landschap versterkt worden.

41

Leidraad voor de fysieke leefomgeving Bij elke nieuwe ontwikkeling gaat de voorkeur uit naar inbreiding boven uitbreiding;

•

Nieuwe ontwikkelingen passen binnen de aard en de schaal van het landschap en laten zich inspireren door de cultuurhistorie van het gebied waar de ontwikkeling plaatsvindt. Dit geldt ook voor bedrijven die stapsgewijs groeien;

•

Uitbreiding van bestaande bedrijventerreinen is mogelijk wanneer een (sterke) behoefte is vanuit lokale ondernemers om uit te breiden;

•

Het ontwikkelen van een nieuw bedrijventerrein bij de kerndorpen is enkel mogelijk wanneer bestaande bedrijventerreinen niet meer kunnen voldoen aan de vraag vanuit lokale ondernemers;

•

Vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) mag binnen de kaders van het programma ontwikkeld worden voor (kleinschalige) bedrijfsactiviteiten;

•

In de kerndorpen werken we aan compacte winkelcentra met voldoende basisvoorzieningen;

•

In de kleine dorpen streven we naar een voorzieningenniveau dat past bij de schaal van het dorp;

•

Landbouwbedrijven bieden we ruimte voor verduurzaming en verbreding van het bedrijf, passend bij de aard en schaal van het landschap;

•

We stimuleren initiatieven die gebruik maken van circulaire bouwmaterialen.

“

DE WOLDEN IS IN M I J N O G E N U N I E K WAT AFWISSELING BETREFT TUSSEN

“

•

B E D R I J F S L E V E N E N L A N D S C H A P. D AT K U N N E N W E N O G S T E R K E R M A K E N . - INWONER

42

43 6 . 6 TO E R I S M E E N R E C R E AT I E

Landschaps- en cultuurtoerisme De afwisseling van natuur- en cultuurlandschappen is kenmerkend voor De Wolden. Een rit van Ansen naar Drogteropslagen lever t maar liefst vijftien verschillende gebieden

In 2040 is De Wolden het recreatieve hart van de

op met waardevolle landschappen en gebouwen. Deze grote diversiteit koesteren we.

regio; voor toeristen uit heel Nederland en daarbuiten

We zien dat het Dwingelderveld als meest onderscheidende landschap in de regio veel

en recreanten uit Zwolle, Meppel en Hoogeveen. De beleving van landschap en cultuurhistorie is de basis van toerisme en recreatie. Door middel van diverse

recreanten trekt. Maar binnen de gemeentegrenzen heeft De Wolden nog meer te bieden! We streven naar meer spreiding van toerisme en recreatie over de gemeente. We geven de veenlandschappen een podium en bieden landbouwbedrijven in het buitengebied de mogelijkheid om nevenfuncties in de recreatieve sector te ontwikkelen.

en toegankelijke routenetwerken voor verschillende doelgroepen leren bezoekers het verhaal van De Wolden kennen.

Routes en netwerken De landschappen en dorpen van De Wolden zijn te beleven via talrijke wandel-, fiets-, en ruiterroutes. De Wolden heeft als eerste in Drenthe een op elkaar aansluitend wandelnetwerk weten te realiseren. Samen met lokale ondernemers willen we de routenetwerken in de gemeente verder versterken door bestaande routes te verbeteren

De Wolden is geliefd onder toeristen en recreanten. Jaarlijks vinden vele mensen hun weg naar de gemeente om te genieten van al het moois dat De Wolden te bieden heeft. Fietsers en wandelaars halen hun har t op in Boswachterij Ruinen, het Reestdal en het aangrenzende Nationaal Park Dwingelderveld. Men brengt graag een bezoek aan de karakteristieke Drentse dorpen. In en rond deze dorpen zijn diverse horecagelegenheden aanwezig, waaronder hotels, restaurants en bed-and-breakfasts. Het relatief hoge aantal banen in de horeca illustreer t het belang van toerisme en recreatie voor de lokale economie. De vakantieparken en campings vormen ‘s zomers

en ontbrekende schakels in beeld te brengen. Door bedrijvigheid in de recreatieve sector letterlijk en figuurlijk met elkaar te verbinden creëren we een geïntegreerd netwerk waarin ondernemers hun activiteiten op elkaar af kunnen stemmen. Hiermee creëren we economische meerwaarde voor recreatie en toerisme op lokaal niveau. We ondersteunen ondernemers met initiatieven en ontwikkelingen die hieraan bijdragen door voldoende ruimte te bieden. Ook andere sectoren zoals de landbouw profiteren van sterke netwerken. Diversiteit en toegankelijkheid staan hierbij voorop. De meest diverse en inclusieve routenetwerken vind je straks in De Wolden!

een aantrekkelijke verblijfplaats voor seizoen toeristen uit binnen- en buitenland. Daarnaast is De Wolden centraal gelegen in een regio met drie Nationale Parken en diverse (dag)attracties. De doelstelling is om de komende decennia toerisme en recreatie verder te stimuleren. Hiermee versterken wij de lokale economie, houden wij het voorzieningenniveau op peil en vergroten wij de werkgelegenheid in de gemeente. Hierbij zetten we in op een sterkere profilering van De Wolden als het recreatieve har t van de regio, waar je landschap en cultuurhistorie optimaal kunt beleven.

Kwalitatief hoogwaardig toerisme De Wolden kent diverse recreatieparken die veelal nog steeds een recreatieve functie vervullen. Recreatieparken die deze functie hebben verloren, worden de komende jaren getransformeerd naar wonen of een andere functie. De Wolden zet in op kwalitatief hoogwaardig toerisme. Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van recreatie en toerisme zijn alleen mogelijk als ze bijdragen aan bestaande lokale voorzieningen. De schaalgrootte en uitstraling moet passen bij de omgeving en het landschap.

44 TEKENING: SOPHIE

H E T R E C R E AT I E V E H A R T VA N DE REGIO Naast de toerist van ver willen we ook de recreant uit de regio aan ons binden. We willen een sterke recreatieve functie vervullen voor Regio Zwolle. De gemeente wordt een plek waar je als inwoner van Zwolle, Meppel of Hoogeveen vanzelfsprekend komt recreëren.

45

Leidraad voor de fysieke leefomgeving Bestaande recreatiebedrijven krijgen binnen de kaders van een uit te werken programma de mogelijkheid om uit te breiden, indien de uitbreiding daarnaast bijdraagt aan de hoofdambities van de toekomstvisie; •

Recreatieparken krijgen binnen de kaders van een uit te werken programma de ruimte om zich te ontwikkelen. Het uitgangspunt is dat recreatieparken aansluiten bij de leef- en belevingswereld van de recreant;

•

Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van toerisme en recreatie moeten bijdragen aan de lokale economie en het voorzieningenniveau binnen de gemeente;

•

Nieuwe ontwikkelingen passen binnen de aard en de schaal van het landschap en laten zich inspireren door de cultuurhistorie van het gebied waar de ontwikkeling plaatsvindt;

•

Nieuwe ontwikkelingen dragen bij aan het behouden en/of bevorderen van een schoon leefmilieu en de biodiversiteit;

•

Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB) mag binnen de kaders van de programma’s een recreatieve bestemming krijgen.

“

LEKKER BUITEN EEN STUKJE

“

•

WA N D E L E N M O E T VO O R E L K E INWONER IN DE WOLDEN M O G E L I J K B L I J V E N . - INWONER

46 Legenda Legenda Oosteinde

Oosteinde

Ansen

Esdorpenlandschap Esdorpenlandschap

Ansen

Veldontginningen Veldontginningen Esgehuchtenlandschap Esgehuchtenlandschap Laagveenontginningen Laagveenontginningen

Ruinerwold Ruinerwold

Toekomstvisie 2022-2040 van gemeente De Wolden

Toekomstvisie 2022-2040 van gemeente De Wolden

SAMEN AAN ZET!

Heide

Heide

Bos

Bos

Essen

Essen

Beekdal

Beekdal

Autosnelweg Autosnelweg Hoofdweg /Hoofdweg N-weg / N-weg Wegen A28

Wegen

Spoorweg Spoorweg

A28 Ruinen

Ruinen

Kanaal

Kanaal

WaterlopenWaterlopen / beken / beken

Echten

Echten

Sloten

Sloten

Lint

Lint

BebouwingBebouwing Versterken Versterken structuur structuur Open landschap Open landschap

A37

A37

Wonen en leven Wonen en leven Zuidwolde Zuidwolde Berghuizen

KerndorpenKerndorpen Kleine kernen Kleine kernen

Berghuizen

Grootschalige Grootschalige uitbreiding uitbreiding (extra groei)(extra groei) Alteveer-Kerkenveld Alteveer-Kerkenveld A28

Koekangerveld Koekangerveld

Beheerste uitbreiding Beheerste uitbreiding Landschappelijk Landschappelijk bouwen kernen bouwen kernen

A28

Energie en Energie klimaat en klimaat Koekange

Dorps Energie Dorps Strategie Energie Strategie

Koekange Reest

Reest

Economie en Economie landbouw en landbouw Bedrijventerrein Bedrijventerrein

de Wijk

SAMEN AAN ZET!

7. VISIEKAART

Hoogveenontginningen Hoogveenontginningen

Poten�e ontwikkelen/uitbreiden/nieuwbouw Poten�e ontwikkelen/uitbreiden/nieuwbouw bedrijventerrein bedrijventerrein

de Wijk

Compacte winkelcentra Compacte winkelcentra Voorzieningen Voorzieningen passend bijpassend schaal dorp bij schaal dorp

Veeningen

Veeningen

Fort

Fort

Recrea�e en Recrea�e toerismeen toerisme Spreiding toerisme Spreidingvan toerisme van zand naar veen zand naar veen

Linde

Linde

Drogteropslagen Drogteropslagen

8. VAN VISIE NAAR UITVOERING Algemeen

Vertrouwen en loslaten

De omgevingsvisie is een instrument op strategisch niveau en is vormvrij. Bij het

De Omgevingswet geeft meer ruimte aan initiatieven vanuit de samenleving. Dit

opstellen van deze visie hebben wij de volgende keuzes gemaakt:

gedachtegoed brengt ook een nieuwe manier van werken met zich mee: niet van bovenaf, maar van onderop gestuurd. Dit betekent ver trouwen en loslaten, zodat

•

• •

De visie heeft een breed perspectief en zet een koers uit voor toekomstige

waardevolle initiatieven organisch kunnen ontstaan. We stellen wel voorwaarden aan

ontwikkelingen binnen de gemeente. Vanuit dit brede perspectief geven we

initiatieven die zich aandienen. Kaders en regels leggen we vast in programma’s en

een leidraad mee voor de inrichting van de fysieke leefomgeving. De uitwerking

het omgevingsplan. Voor initiatieven uit de samenleving zijn de kaders en regels in de

hiervan vindt plaats in programma’s en het omgevingsplan;

programma’s en het omgevingsplan leidend.

De visie heeft een uitnodigend karakter en is een oproep aan de samenleving om samen invulling te geven aan de visie. Dit past bij het DNA van De Wolden;

Samenwerking als startpunt

In de visie zijn geen expliciete ruimtelijke locatiekeuzes opgenomen, maar de visie

Naast het stimuleren van eigen initiatief, betrekken we als gemeente de samenleving

geeft richting en sturing waar we naar toe willen. Initiatieven vanuit de samenleving

actief bij nieuwe ontwikkelingen die zich voordoen. Par ticipatie zetten we in om

en de markt leggen we langs de ambities en uitgangspunten van de toekomstvisie.

gemeentelijke opgaven een goede plek te geven in onze samenleving. Dit geldt voor zowel fysieke als sociale thema’s.

Milieueffecten In deze toekomstvisie maakt De Wolden geen concrete ruimtelijke locatiekeuzes.

Inzetten op samenwerkingsverbanden

Ruimtelijke keuzes worden pas gemaakt in de programma’s en juridisch vastgelegd in

Veel opgaven laten zich moeilijk vatten binnen de gemeentegrenzen. Denk hierbij aan

het omgevingsplan. Daarom is het opstellen van een plan-milieueffectrappor tage voor

wonen, economie, energie, klimaat, water en milieu. Voor deze grensoverschrijdende

deze toekomstvisie niet nodig.

thema’s werken we samen met buurgemeenten en andere organisaties op verschillende schaalniveaus. Dit helpt ons om grote opgaven integraal aan te pakken. RES-regio

Uitgangspunten voor de uitvoering

Drenthe, Fluvius en Regio Zwolle zijn enkele voorbeelden van samenwerkingsverbanden.

‘Samen aan zet!’ staat centraal in deze toekomstvisie: met inwoners, ondernemers en organisaties werken wij de komende jaren aan een vitale en gezonde samenleving, een

‘Ja, mits’

duurzame leefomgeving en zorgen ervoor dat het landschap de drager is van nieuwe

Bij ver trouwen en loslaten is ‘ja, mits’ een passende grondhouding. Als gemeente

ontwikkelingen. Als gemeente zijn we onderdeel van een samenleving die zich kenmerkt

denken we in kansen en oplossingen. ‘Ja, mits’ verbindt de nieuwe ontwikkelingen die

door een sterke sociale samenhang en grote betrokkenheid van inwoners, ondernemers

we faciliteren met de waarden en kwaliteiten die we willen beschermen of versterken.

en organisaties. Deze kwaliteiten benutten we door de manier van werken hierop aan te passen. Hierbij hanteren we de volgende principes: •

Ver trouwen en loslaten is ons nieuwe houvast;

•

Samenwerking met en tussen inwoners, ondernemers en organisaties is ons ver trekpunt;

•

Grensoverschrijdende thema’s pakken we zoveel mogelijk aan in samenwerkingsverbanden;

•

We gaan uit van ‘ja, mits’ in plaats van ‘nee, tenzij’.

LIEVER MEER BURGERINITIATIEVEN OF MEER STURING DOOR DE GEMEENTE? Uitkomst Swipocratie

47

48

BEGRIPPENLIJST Ambities: de wensen voor de toekomst van gemeente De Wolden.

Programma: instrument van de Omgevingswet om beleid en maatregelen in uit te werken. Programma’s vervangen op termijn de huidige beleidsplannen.

Beleidsdoelen: het gewenste effect van de ontwikkeling en uitvoering van beleid. Toekomstvisie: visie tot 2040 van De Wolden voor alle belangrijke ruimtelijke en Integraal: alle thema’s samengenomen en in samenhang bekeken.

sociale veranderingen die de komende jaren op ons af komen.

Kerndorpen: Zuidwolde, de Wijk, Ruinen, Ruinerwold en Koekange.

Uitgangspunt: basis of ver trekpunt.

Kleine dorpen: De niet-kerndorpen. Ten aanzien van het thema wonen heeft AlteveerKerkenveld een bijzondere positie. Leidraad (voor de fysieke leefomgeving): handleiding of gebruiksaanwijzing voor het verder uitwerken van de programma’s. Omgevingsplan: plan waarin alle activiteiten in de fysieke leefomgeving (juridisch) zijn samengebracht. Het omgevingsplan vervangt alle bestemmingsplannen en bevat ook andere bestaande gemeentelijke regels. Omgevingsvergunning: vergunning voor het bouwen van een bouwwerk en/of een vergunning voor (bedrijfs)activiteiten die mogelijk hinder kunnen veroorzaken voor mens en milieu. Omgevingsvisie: visie voor de lange termijn waarin alle thema’s voor de fysieke leefomgeving zijn samengebracht. De omgevingsvisie is één van de kerninstrumenten van de Omgevingswet. Omgevingswet: de wet die een breed scala aan wetten vervangt die betrekking hebben op het beheer en de ontwikkeling van de leefomgeving. Hierdoor wordt het maken en uitvoeren van nieuwe ruimtelijke plannen eenvoudiger.

49

BRONVERMELDING Berendsen, H.J.A. (2008), Landschappelijk Nederland. Koninklijke Van Gorcum, Assen. CBS Statline, www.opendata.cbs.nl. Geraadpleegd: 23 september 2021. GGD Drenthe (2021), Volwassenen in De Wolden, Resultaten De Wolden van de Gezondheidsmonitor Volwassenen 2020, Over de gezondheid en leefgewoonten van Drentse volwassenen. Assen. Keunen, L.J., M. van der Heide en S.R. Beute (2014), Waar veen en zand elkaar ontmoeten; een cultuurhistorische waardenkaar t van De Wolden. Provincie Drenthe (2018), Omgevingsvisie 2018. Provincie Drenthe (2020), Mobiliteitsprogramma 2021 - 2030. Provincie Drenthe, Assen. Provincie

Drenthe

(2021),

Esdorpenlandschap.

www.provincie.drenthe.nl/

ker nkwaliteiten/begr ippen-definities/landschap-beleid/esdor penlandschap. Geraadpleegd: 16 september 2021. Provincie

Drenthe

(2021),

Esgehuchtenlandschap.

www.provincie.drenthe.nl/

ker nkwaliteiten/begr ippen-definities/landschap-beleid/esgehuchtenlandschap. Geraadpleegd: 16 september 2021

50

COLOFON Samen aan zet!

Projectgroep

Toekomstvisie 2022 - 2040 van gemeente De Wolden André Strijker Datum: 27 oktober 2021

Berber Jansen (Welzijn De Wolden) Heleen Stronks

Auteurs

Jenny Nijzing-Frijlink José Reinholtd-Dekker

Rosegaar omgevingsmanagement

Kees Brouwer

Marlous Rosegaar

Larissa Snippe-Schraa Lysbeth Schockman-Bouma

Bureau Ruimtewerk

Marianne Heida

Erik Mateman

Marijke Zwar t

Joost Fidom

Piet Flap Rogier Molenaar

Ruimte Atelier

Ramon ter Stege

Eveline de Kock

Wessel de Wagt

Bestuurlijk opdrachtgever: Gerrie Hempen-Prent

Afbeeldingen: De Wolden, For t Fotografie, Rosegaar omgevingsmanagement, Brand95

Ambtelijk opdrachtgever: Ger t Bolkesteijn

Visiekaarten: RO-Visuals

Projectleider: Gea Lunsing Productie: Brand95

51

52