Samenvatting Ambitieplan oktober 2025

Samen voor een schitterend en vitaal landschap Publiekssamenvatting ambitieplan Drents-Friese grensstreek Foto’s: K. Broekhuijsen, tenzij anders vermeld

Een landschap om van te houden Stel je een plek voor waar je de stilte van de natuur kunt horen, waar eeuwenoude dorpen hun verhalen fluisteren en waar je zomaar een ree kunt tegenkomen tijdens een ochtendwandeling. Dat is de Drents-Friese grensstreek. Een landschap vol magie, geschiedenis en toekomst. Deze prachtige regio staat ook voor uitdagingen in de komende tijd. Hoe houden we het landschap leefbaar en mooi? Hoe zorgen we voor behoud en versterking van natuur? Hoe houden we een levensvatbare landbouw- en recreatiesector in het gebied. Waar is plaats om te wonen en te werken? Hoe zorgen we dat we elkaar vinden en versterken?

Samen aan de slag Daarom is er nu een ambitieplan van het Overlegorgaan Drents-Friese grensstreek. Geen dik beleidsdocument, maar een uitnodiging aan iedereen die zich betrokken voelt bij deze regio. Of je nu hier woont, werkt, onderneemt of geniet van een dagje uit: ook jij kunt bijdragen aan het gebied. In dit plan lees je wat we samen willen bereiken in 2030. Van stappen in natuurherstel tot vitale dorpen, van een perspectief op toekomstbestendige landbouw tot inspirerende recreatievormen. En vooral: hoe we dat sámen doen. Want alleen door samenwerking, respect en liefde voor het gebied maken we van ons landschap een plek om van te houden – nu en in de toekomst.

Een gebied om trots op te zijn De Drents-Friese grensstreek is een uniek stukje Nederland, waar natuur, cultuur en geschiedenis samenkomen. Denk aan uitgestrekte heidevelden, bossen, beekdalen en authentieke dorpen. Hier liggen twee Nationale Parken – het Dwingelderveld en het Drents-Friese Wold – én het bijzondere Holtingerveld. Sporen van meer dan 3.000 jaar bewoning zijn nog steeds zichtbaar. Samen vormen ze een gelaagd landschap dat uitnodigt tot beleven, beschermen en verbinden.

Foto H. Dekker

Waarom dit ambitieplan? De wereld verandert. Klimaat, landbouw, energie, gezondheid en wonen vragen om nieuwe keuzes. Dit plan is een gezamenlijke stip op de horizon voor 2030. Het wil natuur, landschap en erfgoed versterken, én ruimte bieden aan duurzame landbouw, recreatie en vitale gemeenschappen. Niet vanuit regels, maar vanuit samenwerking en kansen.

De magie van het landschap • Een rijk verleden als inspiratiebron Van prehistorische zandruggen tot de Koloniën van Weldadigheid: het landschap vertelt duizenden jaren geschiedenis. Die verhalen zijn zichtbaar in het landschap en vormen de basis voor een toekomst waarin natuur en cultuur hand in hand gaan. • Een beleefbaar landschap voor iedereen Het Beleefgebied Drents-Friese grensstreek is geen strak afgebakend gebied, maar een beweging. Een uitnodiging aan bewoners, ondernemers en bezoekers om samen te werken aan een gezonde, groene en aantrekkelijke leefomgeving.

Schets van het landschap Het gaat over een gebied in het zuidwesten van de provincie Drenthe, het aangrenzende deel van Friesland en een stukje van Overijssel Het gebied heeft een sterk agrarisch karakter. Daarbinnen ligt een flink aantal kleinere en grotere natuurgebieden, waaronder twee nationale parken: Dwingelderveld en Drents-Friese Wold. En ook het bijzondere verhaal van de Koloniën van Weldadigheid. De terreinen en gebouwen hebben nu de status van UNESCOWerelderfgoed. In zowel de natuur- als de landbouwgebieden liggen zeer uiteenlopende historische landschappen die samenhangen met de bijzondere geologische ondergrond en duizenden jaren van menselijke activiteit.

Landschapstypen kaart

Bron: landschapsbiografie

Vier ambities voor een toekomstbestendig gebied Het Overlegorgaan heeft samen vier ambities voor de toekomst van het gebied geformuleerd. 1. Natuur, landschap en erfgoed We willen de unieke kwaliteiten van het landschap behouden en versterken. Denk aan zichtlijnen, dorpsgezichten, biodiversiteit en cultuurhistorie. De Landschapsbiografie van de Drents-Friese grensstreek1) vormt de basis voor concrete projecten. 1) De landschapsbiografie Drents-Friese grensstreek is geschreven door Jan Neefjes Hans Bleumink ISBN -ummer 9789023259909, uitgegeven op 15 februari 2024

2. Natuurbeleving, toerisme en recreatie Het gebied moet toegankelijk blijven voor bewoners en bezoekers. Niet alles kan overal. We zetten in op duurzame recreatie, met respect voor kwetsbare natuur. En we stimuleren beleving in en van het landschap. Streekeigen voorzieningen en verhalen maken het gebied aantrekkelijk én herkenbaar.

3. Vitale landbouw Meer dan de helft van het gebied is agrarisch. We zoeken naar nieuwe verdienmodellen en vormen van landbouw die passen bij het landschap en de nabijgelegen natuurgebieden. Door portretten van boeren en gebiedsanalyse willen we samen werken aan een toekomstbestendige sector.

4. Verbinding met de samenleving Educatie, communicatie en participatie zijn sleutelwoorden. We willen dat inwoners zich betrokken voelen en meedoen. Via werkgroepen, gebruikersplatforms en inspirerende voorbeelden bouwen we aan trots en draagvlak.

Samenwerken als kracht

Het Overlegorgaan Drents-Friese grensstreek is een netwerk van overheden, natuurbeheerders, ondernemers en bewoners. Geen harde macht, maar een ‘soft power’ die verbindt en inspireert. Werkgroepen en gebruikersgroepen zorgen voor input van onderop.

Financiering en uitvoering Er is jaarlijks ruim €700.000 beschikbaar, afkomstig van provincies en Rijk. Initiatiefnemers kunnen subsidie aanvragen tot €25.000. De werkgroepen maken uitvoeringsplannen en adviseren het Overlegorgaan. Participatie en maatschappelijke meerwaarde zijn belangrijke criteria

Brede welvaart als kompas We kijken verder dan alleen natuur of economische groei. Gezondheid, biodiversiteit, sociale verbondenheid en duurzaamheid zijn minstens zo belangrijk. We bouwen voort aan een landschap, geïnspireerd door 3.000 geschiedenis, met oog voor de belangen van mensen van morgen.

Ontwerp Steenhuis en Meurs Uitvoering Anouk Sinke

Tot slot een uitnodiging Het ambitieplan is geen eindpunt, maar een begin. Een uitnodiging aan iedereen die zich betrokken voelt bij het Drents-Friese landschap. Samen kunnen we zorgen voor een gebied dat schittert in natuur, cultuur en gemeenschapszin. Een plek om te koesteren – nu en in de toekomst. In 2026 nodigen we inwoners en ondernemers opnieuw uit om mee te denken en te werken aan een uitvoeringsplan. Waar willen we samen concreet mee aan de slag? Dit is een makkelijk leesbare samenvatting van het concept ambitieplan. Lees het hele conceptambitieplan op de website Regionaal Landschap Reacties en vragen kun je mailen naar dwingelderveld@drenthe.nl