RS - UNP Jaarverslag 2021 DIGITAAL GETEKEND.pdf

26

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2021

Programmaverantwoording

27

Balans per 31 december 2021

(bedragen in euro’s)

ACTIVA 31-12-2021 31-12-2020 Vaste activa Immateriële vaste activa Auteursrechten Drenthe-kaart 1 1 Materiële vaste activa Investeringen met economisch nut 20.485 24.955 20.486 24.956 Vlottende activa Voorraad 2.768 1.672 Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Vorderingen op openbare lichamen 116 0 Overige vorderingen 3.948 81 Overige uitzettingen 1.952.839 2.113.445 1.959.671 2.115.198

Jaarrekening

Liquide middelen Bank 254.137 74.440 Totaal 2.234.294 2.214.594

PASSIVA 31-12-2021 31-12-2020 Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve 148.013 102.658 Nog te bestemmen resultaat boekjaar 743 577.443 Bestemmingsres. recr.& toerisme 882.660 543.936 Bestemmingsres. personele inzet 35.603 67.455 Bestemmingsres. onderhoud 43.569 43.569 Bestemmingsres. ontw. infrastructuur 50.696 50.696 1.161.284 1.385.757 Voorzieningen 0 15.685 0 15.685 Vlottende passiva Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Overige schulden 140.009 186.894 Overlopende passiva

933.001 626.258 1.073.010 813.152

Totaal 2.234.294 2.214.594

28

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2021

Jaarrekening

29

Programmarekening 2021 (bedragen in euro’s) Werkelijk Begroting Werkelijk BATEN Personeel Huisvesting Overige opbrengsten Bijdrage gemeenten in exploitatie Fonds recreatie en toerisme Projecten

2021 3.420 5.469 39.063 895.739 309.442 339.368

2021 0 12.470 18.220 895.739 309.442 p.m.

2020 12.980 23.338 29.668 897.901 303.606 221.997

Totaal baten 1.592.501 1.235.871 1.489.490 LASTEN Personeel 586.627 607.880 560.841 Huisvesting 61.794 69.460 84.710 Huisvesting éénmalig 0 0 38.000 Onderhoud 52.486 56.240 62.638 Overige uitgaven 26.617 10.815 14.578 Overige uitgaven toeristische informatie 114.619 117.480 112.598 Bestuur 395 545 349 Bureau 88.791 54.045 73.510 Afschrijvingen 4.471 2.816 3.160 Fonds recreatie en toerisme 267.806 309.442 199.081 Projecten 339.368 p.m. 221.997

Totaal lasten 1.542.974 1.228.723 1.371.462 Resultaat voor bestemming 49.527 7.148 118.028

Onttrekkingen aan reserves Bestemmingsreserve fonds recr. & toerisme 0 0 0 Bestemmingsreserve personele inzet 54.852 15.852 15.852 Toevoegingen aan reserves Bestemmingsreserve fonds recr. & toerisme 41.636 0 104.525 Bestemmingsreserve personele inzet 23.000 23.000 23.000 Algemene reserve 39.000 0 0

Resultaat na bestemming 743 0 6.355 Incidentele baten: verkoop Pottendijk * 0 0 571.088 Resultaat 743 0 577.443 * In de vergadering van het Algemeen Bestuur d.d. 21 januari 2021 is inzake incidentele bate verkoop Pottendijk het volgende besloten: - € 297.088 toevoeging aan bestemmingsreserve stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme - € 274.000 uitbetaling volgens verdeelsleutel aan de deelnemende gemeenten

30

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2021

Jaarrekening

31

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 1. Inleiding Onderstaande grondslagen, waarop de waardering van activa en passiva en de resultaatbepaling is gebaseerd, zijn bedoeld als leidraad voor een juiste interpretatie van de financiële overzichten. De jaarrekening voldoet aan het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten. 2. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij de desbetreffende balanspost anders vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. Voor zover het BBV niet anders voorschrijft, zijn de baten en lasten toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Winsten worden slechts opgenomen voorzover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Balans Activa Vaste activa Immateriële vaste activa en materiële vaste activa De waardering van de materiële vaste activa is gebaseerd op de verkrijgings- of vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingen. Bij de waardering van de materiële vaste activa wordt rekening gehouden met een vermindering van hun waarde indien deze naar verwachting duurzaam is.

In het begrotingsjaar heeft een dergelijke vermindering niet plaatsgevonden. Op de auteursrechten van de VVV-kaart Drenthe wordt niet afgeschreven. Voor het overige vindt afschrijving plaats op basis van de historische aanschafprijs volgens een stelsel dat is afgestemd op de verwachte toekomstige gebruiksduur, rekening houdend met een eventuele restwaarde. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikname van het actief. De afschrijvingstermijnen volgens de lineaire methode bedragen in jaren: Vervoermiddelen 5 Automatisering 5 Kantoorinventaris 10 Vlottende activa Voorraden De voorraden worden gewaardeerd tegen de aanschafwaarde verminderd met eventuele afwaarderingen vanwege incourantheid.

32

Liquide middelen De liquide middelen worden tegen nominale waarde opgenomen, deze bevatten alleen banksaldi. Passiva Vaste passiva Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve en de bestemmingsreserves. Algemene reserve De algemene reserve dient als algehele buffer om toekomstige tegenvallers te kunnen opvangen.

Uitzettingen en overige vorderingen De uitzettingen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt bepaald op basis van individuele beoordeling. Onderhanden projecten worden in de balans gepresenteerd als vordering dan wel schuld uit hoofde van de verkregen subsidies dan wel aangenomen projecten. Er is sprake van een vordering indien het bedrag van de verwachte respectievelijk (subsidie) opbrengst hoger is dan de gemaakte kosten. Indien het bedrag van de verwachte respectievelijk gerealiseerde (subsidie) opbrengst lager is dan de gemaakte kosten, is sprake van een schuld. Een project wordt niet meer als onderhanden project beschouwd indien eindbeschikking van de subsidieverstrekker is verkregen dan wel alle kosten zijn afgerekend.

Bestemmingsreserves Onder een bestemmingsreserve wordt verstaan een reserve waaraan door het bestuur een bepaalde bestemming is gegeven. Het gehele bedrag van de bestemmingsreserves ultimo het jaar dient onderbouwd te zijn met bestuursbesluiten van het Algemeen Bestuur dan wel opgenomen te zijn in het voorliggende voorstel tot resultaatbestemming.

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2021

Jaarrekening

Resultaat na bestemming Het resultaat na bestemming is het resterende resultaat na reeds bestemde mutaties in de reserves. Het resultaat na bestemming wordt onttrokken of toegevoegd aan de algemene reserve of de bestemmingsreserve onderhoud.

33

Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd wegens: - verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten; - op de balansdatum bestaande risico’s voor bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; - kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren. Vlottende passiva Vlottende schulden De vlottende schulden en de overlopende passiva worden tegen nominale waarde opgenomen. Programmarekening Baten Personeel: Huisvesting: Overige opbrengsten:

opbrengsten van personeel dat werk voor projecten of derden uitvoert; per jaar is dit sterk afhankelijk van de aard van de uitgevoerde projecten. opbrengst van erfpachtcanon en onderverhuur van een deel van het pand. opbrengsten van werkzaamheden uitgevoerd door Recreatieschap Drenthe.

De gemeentelijke bijdrage omvat de in de gemeenschappelijke regeling overeengekomen bijdrage in het exploitatieresultaat en het fonds Recreatie en Toerisme. Lasten De exploitatiekosten worden berekend op basis van historische kosten. Met betrekking tot de personeelskosten voor de uitvoering van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen in de (semi)publieke sector (WNT) heeft Recreatieschap Drenthe zich gehouden aan de Beleidsregels toepassing WNT. Vergelijkende cijfers De cijfers voor 2020 zijn, waar nodig, opnieuw gerubriceerd teneinde vergelijkbaarheid met 2021 mogelijk te maken.

34

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2021

Jaarrekening

35

Toelichting op de balans per 31 december 2021

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

(bedragen in euro’s)

Vorderingen op openbare lichamen 31-12-2021 31-12-2020 ACTIVA Deelnemende gemeenten 116 0 Vaste Activa Overige openbare lichamen 0 0 116 0 Immateriële vaste activa 31-12-2021 31-12-2020 Overige vorderingen 31-12-2021 31-12-2020 Auteursrechten Drenthe-kaart 1 1 Handelsdebiteuren 3.948 81 Op de auteursrechten van de Drenthe-kaart wordt niet afgeschreven.

Overige uitzettingen 31-12-2021 31-12-2020

31-12-2021 31-12-2020 Materiële vaste Activa Het betreft uitsluitend activa met een economisch nut.

Nog te ontvangen bedragen Waarborgsommen 11.425 11.425 Omzetbelasting 19.999 10.022 Kruisposten 381 0 Diversen 0 472

Cumulatieve aanschafwaarde 67.601 Aan de verhuurder van het pand, Planetron B.V., is bij aanvang een waarborgsom betaald (€ 10.625). Afschrijving begin van het jaar -42.645 Voor de tankpassen zijn waarborgsommen betaald. 24.956 Investeringen 0 Vooruitbetaalde bedragen 24.956 Onderhanden projecten 123.663 19.167 Aanschafw. desinvesteringen 0 Verzekeringen 12.340 13.231 24.956 Huur 12.125 12.125 Afschrijvingen 2021 -4.471 Vooruitontvangen facturen 5.407 535 Afschrijvingen desinvesteringen 0 Boekwaarde per 31 december 20.485 24.955 De onderhanden projecten worden toegelicht in bijlage 4a en b. In bijlage 3 wordt nader ingegaan op het verloop van de materiële vaste activa.

Vlottende activa 31-12-2021 Voorraad 2.768 Het betreft de voorraad kaarten en folders.

31-12-2020 1.672

Schatkistbankieren Uitzettingen in ‘s Rijksschatkist 1.767.499 2.046.468 Een groot deel van dit bedrag betreft vooruitontvangen subsidiegelden van lopende projecten. 1.952.839 2.113.445 Drempelbedrag 2021 Het bedrag aan middelen dat buiten ‘s Rijksschatkist is aangehouden: 1e kw. 2e kw. 3e kw. 4e kw. Buiten schatkist aangehouden 174.735 102.773 188.098 135.295 Ruimte onder drempelbedrag 75.265 147.227 811.902 864.705 Overschrijding drempelbedrag 0 0 0 0 Een groot deel van dit bedrag betreft vooruitontvangen subsidiegelden van lopende projecten. Liquide middelen 31-12-2021 31-12-2020 Bank Nederlandse Gemeenten 249.519 68.678 Rabobank 4.618 5.762 254.137 74.440

36

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2021

Jaarrekening

37

PASSIVA Vaste passiva

Eigen vermogen 31-12-2021 31-12-2020 Algemene reserve & resultaat boekjaar

31-12-2021 31-12-2020 Bestemmingsreserve onderhoud Saldo per 1 januari 43.569 43.569 Toevoegingen 0 0 Onttrekkingen 0 0 Saldo per 31 december 43.569 43.569 De bestemmingsreserve wordt gebruikt voor het opvangen van de onderhoudskosten.

Saldo per 1 januari 102.658 98.518 Toevoegingen 6.355 4.140 Toevoegingen 39.000 0 Onttrekkingen 0 0 Saldo per 31 december 148.013 102.658 Resultaat huidig boekjaar 743 577.443 Conform het besluit van het Algemeen Bestuur is het resultaat 2020 als volgt bestemd: - € 6.355 ten gunste van de algemene reserve; - € 297.088 ten gunste van de bestemmingsreserve stimuleringsfonds recreatie & toerisme; - € 274.000 uitbetaling aan deelnemende gemeenten. Volgens besluit van het Dagelijks Bestuur d.d. 24 maart 2021 is een bedrag van € 39.000 aan de algemene reserve toegevoegd, vanuit de bestemmingsreserve personele inzet, om het weerstandsvermogen op peil te brengen. 31-12-2021 31-12-2020 Bestemmingsreserve stimuleringsfonds recreatie & toerisme Saldo per 1 januari 543.936 439.411 Toevoegingen 41.636 104.525 Toevoegingen 297.088 0 Onttrekkingen 0 0 Saldo per 31 december 882.660 543.936 Conform het begrotingsbesluit zal het saldo van de bijdragen minus de uitgaven ten laste c.q. ten gunste van deze reserve worden geboekt. In de bestemmingsreserve is sprake van fondsbedragen die bestemd zijn voor lopende projecten. De bestemming van deze reserve is uitgewerkt in bijlage 6. In de vergadering van het Algemeen Bestuur d.d. 21 januari 2021 is inzake de incidentele bate verkoop Pottendijk besloten om € 297.088 toe te voegen aan de bestemmingsreserve stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme.

31-12-2021 31-12-2020 Bestemmingsreserve personele inzet Saldo per 1 januari 67.455 60.307 Toevoegingen 23.000 23.000 Onttrekkingen -39.000 0 Onttrekkingen -15.852 -15.852 Saldo per 31 december 35.603 67.455

31-12-2021 31-12-2020 Bestemmingsreserve ontwikkeling infrastructuur recreatie Saldo per 1 januari 50.696 50.696 Toevoegingen 0 0 Onttrekkingen 0 0 Saldo per 31 december 50.696 50.696 De bestemmingsreserve wordt gebruikt ten behoeve van nieuwe ontwikkelingen met betrekking tot fietsen, wandelen en paardrijden. Voorzieningen Voorziening verhuizing

31-12-2021 31-12-2020 0 0

15.685 15.685

Voor de afronding van de verhuizing is in 2020 een voorziening verhuizing opgenomen, in 2021 werd dit gerealiseerd. Vlottende passiva Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar 31-12-2021 31-12-2020 Overige schulden Salarissen 0 6.339 Wandelnetwerk 5.675 26.601 Overige 134.334 153.954 140.009 186.894 Bij de afronding van het wandelnetwerk De Wolden is een restantbedrag gereserveerd voor het plaatsen van frames en bewegwijzeringsborden. Vorig jaar betrof dit het plaatsen van borden voor de overgang van de ene fase naar de andere.

De bestemmingsreserve wordt gebruikt als er sprake is van inzet van additioneel personeel ten gevolge van hoge werkdruk bij projecten en/of administratieve druk. Volgens besluit van het Dagelijks Bestuur d.d. 24 maart 2021 is een bedrag van € 39.000 toegevoegd aan de algemene reserve vanuit de bestemmingsreserve personele inzet.

38

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2021

Jaarrekening

39

Overlopende passiva 31-12-2021 31-12-2020 Onderhanden projecten 862.977 598.299 Accountantskosten 7.350 7.350 Kruisposten 80 633 Voorziening ww 834 416 CAO wijzigingen 18.274 0 Bijdrage Koloniën 19.000 0 Energieafrekening 6.000 0 Salarisverwerking 5.363 4.035 Diversen 13.123 15.525 933.001 626.258

Er zijn diverse losse telefooncontracten afgesloten met wisselende aflooptermijnen. Voor de schoonmaakwerkzaamheden heeft Recrecatieschap Drenthe een overeenkomst met TDS schoonmaakservice. De maandelijkse kosten bedragen € 370,77. Het contract loopt af per 3 februari 2022. Deze overeenkomst wordt na afloop stilzwijgend verlengd voor één jaar. Voor het koffieapparaat heeft Recreatieschap Drenthe een huurovereenkomst afgesloten met Peeze. De maandelijkse kosten bedragen € 127,--. Het contract loopt af per 2 maart 2026. Voor de beveiliging heeft Recreatieschap Drenthe een onderhoudscontract afgesloten bij All Inn beveiligingssystemen. De jaarlijkse kosten bedragen € 150,--. Het contract loopt af per 1 juni 2026. Ultimo boekjaar is er een schuld aan opgebouwde vakantiedagen van personeel (€ 12.340,--).

De onderhanden projecten worden nader toegelicht in bijlage 4a + b. Met betrekking tot de CAO (1,5 % loonsverhoging en corona-onkostenvergoeding) zijn er eind 2021 aanpassingen geweest, de uitbetaling zal plaatsvinden in 2022. In het kader van toeristische informatievoorzieningen was er in 2021 een toezegging gedaan van € 19.000 aan de Koloniën van Weldadigheid. De uitbetaling zal plaatsvinden in 2022.

Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen ultimo 2021 Recreatieschap Drenthe had gronden in bezit aan de Pottendijk te Emmer-Compascuum. Deze gronden werden gepacht door de Motorsportvereniging Motodrôme uit Emmen en de Stichting Schiet- en Jachtsportcentrum uit Emmen. Jaarlijks werd van beiden een erfpacht- canon ontvangen. De gronden zijn in 2020 verkocht aan beide pachters. Het kopieerapparaat is in gebruik middels een operationale leaseovereenkomst. Deze overeenkomst loopt af per 15 december 2026; de leasetermijn bedraagt per kwartaal € 535,26 (excl. btw). Naast de leaseovereenkomst loopt er een onderhoudscontract, waarin een standaard afname-aantal van kopieën is inbegrepen. Dit contract bedraagt € 362,70 per kwartaal. Deze overeenkomst loopt tot 31 december 2026. De kantoorruimte Planetron (Drift 11c, Dwingeloo) wordt gehuurd. Het contract loopt af per 31 december 2025. De huurprijs bedraagt per jaar € 42,500,-- (excl. btw); hierbij vindt een jaarlijkse indexering plaats vanaf 1 januari 2022. Jaarlijks wordt een bijdrage ( € 1.500,--) betaald aan de Stichting Watersportvoorzieningen Appelscha. Deze bijdrage komt ten goede aan het onderhoud van het sanitairgebouw te Appelscha. De looptijd van deze vergoeding is voor onbepaalde tijd. Gebruik woord en beeldmerk Tour de TT. Gedurende 10 jaar een abonnementsbedrag voor merkbewaking € 142,--.

Loopt af in het jaar 2023. Recreatieschap Drenthe heeft een meerjarig contract lopen voor het ontwikkelen van cartografische bestanden (fiets- en wandelcartografie). Deze samenwerking heeft een looptijd van minimaal 4 jaar (ingaande 1 juli 2021). Hiervoor is een jaarlijkse vergoeding verschuldigd van € 1,000,-- per jaar (jaarlijks te indexeren).

EMU-saldo Het EMU-saldo is het saldo van inkomsten en uitgaven van de overheid op transactiebasis in een bepaalde periode (boekjaar). Kortweg geeft het EMU-saldo aan of er in een bepaald jaar meer geld is uitgegeven dan er in dat jaar is binnengekomen, of dat er netto geld is overgehouden. Het EMU-saldo is daarmee een indicatie voor de ontwikkeling van de liquiditeits- en financiële positie (eigen vermogen en schulden). Tevens heeft het EMU-saldo een vergelijkbare functie als het kasstroomoverzicht. Om de overheidsfinanciën in de Eurozone robuust te houden, zijn in Europees verband afspraken gemaakt over het toegestane maximale tekort van het EMU-saldo op nationaal niveau. Omdat het EMU-saldo van alle decentrale overheden onderdeel uitmaakt van het EMU-saldo op nationaal niveau is het voor decentrale overheden (en dus voor gemeenschappelijke regelingen verplicht gesteld om het eigen EMU-saldo te vermelden in de begroting en de jaarrekening.

Berekening EMU-saldo Het EMU-saldo van Recreatieschap Drenthe komt op basis van de realisatie 2021 uit op € 236.784,-- (neg). Dit betekent dat in EMU-termen de uitgaven € 236.784,-- euro hoger zijn dan de inkomsten. Hieronder volgt een overzicht van de berekening van het EMU-saldo: Berekening EMU-saldo Realisatie Begroting Realisatie 2021 2021 2020 Exploitatiesaldo voor mutaties reserves 49.527 7.148 689.116 Mutatie materiële vaste activa 4.470 2.816 -5.815 Mutatie voorzieningen -15.685 0 -19.315 Mutatie voorraden -1.096 0 -1.672 Uitbetaling verkoop Pottendijk -274.000 Gerealiseerde boekwinst verkoop MVA 0 0 0 Berekend EMU-saldo -236.784 9.964 662.314

Voor de automatisering heeft Recreatieschap Drenthe een leveringsovereenkomst met RSE Telecom en ICT B.V. afgesloten, dit betreft een gebruikerscontract De maandelijkse kosten bedragen € 453,33. Het contract loopt af per 31 december 2021, hierna geldt een opzegtermijn van 1 kalendermaand. Voor de telefonie heeft Recreatieschap Drenthe met RSE Telecom en ICT B.V. een contract afgesloten. De maandelijkse kosten bedragen € 95,50. Het contract loopt af per 1 januari 2026.

40

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2021

Jaarrekening

41

Toelichting op de programmarekening 2021

Jaarlijks wordt er in het najaar een Recreatiecongres georganiseerd.Vanwege Covid-19 was er geen congres in 2021 en in 2020 was het online (deelnemers betaalden geen eigen bijdrage).

BATEN

Deelnemers van de Recreatiesociëteit betalen een lidmaatschap. Dit kwam in 2021 en 2020 te vervallen. Vanwege Covid-19 konden er geen bijeenkomsten georganiseerd worden.

Personeel Werkelijk Begroting Werkelijk 2021 2021

Jaarlijks wordt er een bestuursexcursie georganiseerd, deze kon in september 2021 plaatsvinden. In 2020 was er geen bestuursexcursie.

(bedragen in euro’s)

Administratieve werkzaamheden Detachering overig

0 3.420 3.420

0 0 0

2020 1.071 11.909 12.980

In 2021 hebben 2 medewerkers middels een detacheringscontract, aanvullend op hun taken bij het Recreatieschap, ondersteuning geboden aan de gemeenten Meppel, De Wolden en Hoogeveen.

Werkelijk 2021 0 5.469 0 5.469

Begroting 2021 7.470 0 5.000 12.470

Werkelijk 2020 4.338 14.000 5.000 23.338

Recreatieschap had gronden in bezit aan de Pottendijk te Emmer-Compascuum. Deze gronden waren in erfpacht uitgegeven aan de Motorsportvereniging Motodrôme en de Stichting Schiet- en Jachtsportcentrum. De gronden waren voor 50 jaar in erfpacht uitgegeven. De erfpachtregeling is vervallen bij de verkoop van de gronden in 2020. Een deel van het pand werd onderverhuurd aan Vitale Vakantieparken. Ten laste van de onderhoudskosten werd een bijdrage gedaan voor de huur van de loods. Begin 2021 zijn het gereedschap en de bewegwijzeringsborden verhuisd van een opslag in Wijster naar een opslag op het industrieterrein in Dwingeloo. Gezien de gewijzigde situatie is de overboeking bijdrage loods uit onderhoud komen te vervallen. Overige opbrengsten Werkelijk Begroting Werkelijk 2021 2021 2020 Recreatiecongres 0 7.570 0 Recreatiesociëteit 0 8.490 0 Excursie 3.334 2.160 0 Verkoop kaarten e.d. 19.939 0 17.192 Cursus R&T-ambtenaren e.a. 4.900 0 0 Overige ontvangsten 10.890 0 12.476 39.063 18.220 29.668

42

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2021

Door vernieuwing fietsnetwerk, aanleg wandelnetwerken en een stijging van het aantal toeristen in Drenthe werden er meer kaarten verkocht. Indien er vraag naar is worden door het Recreatieschap cursussen georganiseerd. De deelnemers betalen hiervoor een bijdrage. In 2021 werd er een masterclass, waardevol toerisme, georganiseerd.

Voor de Gebiedscoöperatie ZuidWest-Drenthe werden administratieve werkzaamheden uitgevoerd, dit werd in 2020 afgerond. In 2020 was gedurende de maanden februari en maart een medewerker gedetacheerd. Huisvesting Erfpachtcanon Huurinkomsten Bijdrage loods uit onderhoud

De verkoop van kaarten e.d. is niet opgenomen in de begroting.

De overige ontvangsten zijn o.a. bebording, frames en aanleg routes derden. Bijdrage gemeenten Bijdrage gemeenten

Werkelijk 2021 895.739

Begroting 2021 895.739

Werkelijk 2020 897.901

De gemeentelijke bijdrage omvat de in de gemeenschappelijke regeling overeengekomen bijdrage in de exploitatiekosten (zie bijlage 1). Bijdrage gemeenten fonds Recreatie en Toerisme Werkelijk Begroting Werkelijk 2021 2021 2020 Bijdrage gemeenten 309.442 309.442 303.606 De gemeentelijke bijdrage omvat de in de gemeenschappelijke regeling overeengekomen bijdrage in het fonds Recreatie en Toerisme (zie bijlage 2). Projecten Toegerekende projectontvangsten

Werkelijk 2021 339.368

Begroting 2021 p.m.

Werkelijk 2020 221.997

Het mutatiesaldo voor de projecten verschilt per jaar (zie bijlage 4a).

Jaarrekening

43

Toelichting op de programmarekening 2021

(bedragen in euro’s) LASTEN Personeel Bruto salarissen Sociale lasten Uren naar projecten Inlenen van personeel Kosten salarisverwerking Opleiding Voorziening personeel Overige kosten

Werkelijk 2021 563.343 168.014 -160.793 2.983 5.363 1.055 0 6.662 586.627

Begroting 2021 449.400 192.600 -45.000 0 3.265 5.985 0 1.630 607.880

Werkelijk 2020 536.079 161.852 -123.042 3.448 4.035 6.943 -35.000 6.526 560.841

In het jaar 2021 waren er 9,24 fte in dienst en in het jaar 2020 waren er 9,13 fte in dienst (10 medewerkers, 1 oproepkracht en 2 tijdelijke medewerkers). De 2 tijdelijke medewerkers zijn in dienst voor ondersteuning van de aanleg van de wandelnetwerk projecten. Deze medewerkers waren niet opgenomen in de begroting. De bruto salarissen laten een verhoging zien van € 27.264 ten opzichte van het jaar 2020. Dit komt door CAO onderhandelingen en de normale doorgroei van medewerkers. 2 medewerkers hebben tijdelijk extra uren gemaakt voor ondersteuning bij gemeenten, op basis van detachering. Tevens waren er vergoedingen aan een stagiaire en 2 medewerkers die een werkervaringsplaats hadden. Recreatieschap voert diverse projecten uit. Afhankelijk van de projectopzet en het subsidieregime kunnen incidentele uren die projectmatig gemaakt zijn door interne medewerkers doorbelast worden naar projecten. Afhankelijk van het project kunnen de uren tegen een brutosalaris uurtarief dan wel met een opslag geboekt worden. Dit geeft geen garantie voor de komende jaren. Ten tijde van het opstellen van de begroting waren de door te belasten uren nog niet bekend. Voorziening personeel, tot 1 november 2020 was er sprake van een verplichting uit een vaststellingsovereenkomst. De voorziening is hiervoor aangewend. De medewerker heeft inmiddels een dienstbetrekking elders.

44

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2021

Huisvesting Huur kantoorruimte Energie kantoorruimte Onderhoud pand Huurkosten loods Schoonmaakkosten Overige huisvestingskosten

Werkelijk 2021 42.500 12.000 0 5.000 2.040 254 61.794

Begroting 2021 45.000 10.000 650 8.405 3.245 2.160 69.460

Werkelijk 2020 56.529 11.201 0 8.484 3.319 5.177 84.710

Recreatieschap huurt een gedeelte van het Planetron, Drift 11c te Dwingeloo. Een deel hiervan wordt onderverhuurd aan Vitale Vakantieparken. De huurinkomsten zijn opgenomen onder de baten. Voor de opslag van gereedschap en bewegwijzeringsborden wordt een loods gehuurd op het industrieterrein in Dwingeloo. Huisvestingskosten éénmalig Eénmalige kosten voor verhuizing Voorziening verhuizing

Werkelijk 2021 0 0 0

Begroting 2021 0 0 0

Werkelijk 2020 22.315 15.685 38.000

Op 31 december 2020 waren nog niet alle werkzaamheden in verband met de verhuizing naar het Planetron gereed en nog niet alle facturen waren ontvangen. Hiervoor werd een voorziening getroffen. Deze is in 2021 aangewend. Onderhoud Autokosten Kosten vrijwilligers Onderhoud algemeen Bewegwijzering Toiletvoorzieningen onderhoud e.d. Toiletvoorzieningen energie

Werkelijk Begroting Werkelijk 2021 2021 2020 12.373 12.388 1.800 0 13.830 31.138 13.838 15.734 8.466 478 2.179 2.900 52.486 56.240 62.638

De kosten voor onderhoud algemeen kunnen per jaar fluctureren. In 2021 vond er een besparing plaats op cartografie. Er kwam een nieuw contract met de cartograaf en er kan efficiënter gewerkt worden, besparing € 7.000. In 2021 waren de kosten voor Qgis € 6.500 lager dan in 2020. In verband met de Covid-19-maatregelen gingen de toiletvoorzieningen in 2021 later open en bleven ze in 2020 gesloten. De kosten voor onderhoud toiletvoorziening waren in 2019 € 12.568.

Jaarrekening

45

Overige uitgaven Recreatiecongres Recreatiesociëteit Inkoop kaarten e.d. Cursus R&T-ambtenaren e.a. Kosten excursie

Werkelijk 2021 0 0 16.383 6.900 3.334 26.617

Begroting 2021 7.575 1.080 0 0 2.160 10.815

Werkelijk 2020 5.822 278 8.478 0 0 14.578

Jaarlijks wordt er in het najaar een Recreatiecongres georganiseerd. Vanwege Covid-19 was er geen congres in 2021 en in 2020 was deze online. De Recreatiesociëteit is een netwerkgroep met deelnemers uit verschillende organisaties 3x per jaar wordt er een thema-bijeenkomst georganiseerd. Maart 2020 was de laatste bijeenkomst. Er werden meer kaarten verkocht waardoor er ook meer kaarten ingekocht werden. In 2021 werd er een cursus/masterclass georganiseerd. In 2020 kon er geen cursus georganiseerd worden. De jaarlijkse excursie kon in 2021 weer georganiseerd worden in tegenstelling tot 2020. Overige uitgaven toeristische informatievoorzieningen Toeristische informatievoorziening Drenthe.nl

Werkelijk 2021 63.119 51.500 114.619

Begroting 2021 66.480 51.000 117.480

Werkelijk 2020 61.248 51.350 112.598

De uitgaven ten laste van toeristische informatievoorziening betreffen uitgaven voor de produktie van divers (gratis) foldermateriaal (o.a. Drenthe gids). Daarnaast ontvangt Marketing Drenthe jaarlijks een bijdrage voor het up-to-date houden van de database die gebruikt wordt als basis voor www.drenthe.nl. Bestuur Vergaderkosten en dergelijke

Werkelijk 2021 395

Begroting 2021 545

Werkelijk 2020 349

Bureau Portikosten Telefoonkosten Reiskosten Reiskosten woon- werk Representatiekosten Kantoorbenodigdheden Kopieerkosten Leasekosten Kantinekosten Automatiseringskosten Documentatie en voorlichting Abonnementen Bankkosten Verzekeringskosten Accountantskosten Website Overige kosten

Werkelijk 2021 1.754 4.167 2.788 1.096 3.942 3.502 938 1.121 1.834 16.918 7.173 2.934 583 10.961 10.500 0 18.580 88.791

Begroting 2021 1.080 2.710 9.735 0 545 1.080 1.625 1.185 1.080 9.735 1.080 1.515 765 10.825 10.500 0 585 54.045

Werkelijk 2020 1.464 3.093 5.260 1.627 1.203 4.511 1.242 2.178 1.110 21.845 2.272 3.079 585 13.541 10.500 0 0 73.510

Recreatieschap heeft vele contacten met haar opdrachtgevers en met projectbetrokkenen. De afgelopen jaren waren de reiskosten laag omdat de meeste overleggen online plaatsvonden. De representatiekosten zijn hoger door de kosten van de opening van het pand € 2.000. De kopieerkosten en leasekosten zijn lager door gezamenlijk gebruik met Marketing Drenthe en Vitale Vakantieparken. De automatiseringskosten zijn hoger dan begroot. Het Recreatieschap heeft een groep vrijwilligers kunnen werven om te ondersteunen bij controle en onderhoud van routestructuren. Een deel daarvan heeft daarvoor toegang nodig tot de (digitale) informatie. Dit leidt tot een verhoging van de automatiseringskosten. De kosten voor documentatie en voorlichting zijn met name gestegen voor de opmaak van de jaarrekening en begroting door een extern bedrijf.

In 2021 en 2020 werden bijna alle vergaderingen online georganiseerd. Recreatieschap Drenthe heeft een aansprakelijkheidsverzekering overheid. De te betalen verzekeringspremie is afhankelijk van de exploitatie. Deze fluctueert jaarlijks met name door het verloop van de financiën binnen de meerjarige projecten. De overige kosten zijn gestegen doordat het archief in 2021 overgedragen is aan het Drents Archief. De kosten zijn voor overdracht en instandhouding van het archief.

46

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2021

Jaarrekening

47

Afschrijvingen Afschrijvingen

Werkelijk 2021 4.471

Begroting 2021 2.816

Werkelijk 2020 3.160

Zie bijlage 3. De afschrijvingen zijn hoger in verband met de aanschaf van een auto in november 2020.

Toevoeging bestemmingsreserve stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme Saldo

Werkelijk 2021 41.636 41.636

Begroting 2021 0 0

Werkelijk 2020 104.525 104.525

Het saldo betreft het verschil tussen ontvangsten en uitgaven in het boekjaar. Recreatie en Toerisme Uitgaven projecten in fonds

Werkelijk 2021 267.806

Begroting 2021 309.442

Werkelijk 2020 199.081

De uitgaven aan projecten in het fonds Recreatie en Toerisme zijn per jaar verschillend. De toezegging en de daadwerkelijke afronding vindt niet altijd in hetzelfde jaar plaats (zie bijlage 5). Projecten Projectuitgaven

Werkelijk 2021 339.368

Begroting 2021 p.m.

Werkelijk 2020 221.997

Het mutatiesaldo voor de projecten verschilt per jaar (zie bijlage 4a). Algemeen De begrotingsoverschrijdingen worden gecompenseerd door direct gerelateerde inkomsten of komen pas tot uitdrukking bij het opmaken van de jaarrekening.

Niet alle toezeggingen worden uitbetaald in het jaar van toezegging. De uitbetaling zal dan plaatsvinden in volgende ja(a)r(en). Bepaalde toezeggingen worden pas uitbetaald bij afronding van het project. In de vergadering van het Algemeen Bestuur van 21 januari 2021 is besloten om een deel van de opbrengst, verkregen uit de verkoop gronden Pottendijk, te doteren aan het stimuleringsfonds. Toevoeging bestemmingsreserve personele inzet Conform begroting

Werkelijk 2021 23.000 23.000

Begroting 2021 23.000 23.000

Werkelijk 2020 23.000 23.000

Toevoeging Algemene reserve Besluit Algemeen Bestuur

Werkelijk 2021 39.000 39.000

Begroting 2021 0 0

Werkelijk 2020 0 0

Volgens besluit van het Dagelijks Bestuur d.d. 24 maart 2021 is een bedrag van € 39.000 aan de algemene reserve toegevoegd, vanuit de bestemmingsreserve personele inzet, om het weerstandsvermogen op peil te brengen. Incidentele baten

Reserves

(bedragen in euro’s) Onttrekking bestemmingsreserve stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme Saldo

Werkelijk 2021 0

Begroting 2021 0

Werkelijk 2020 0

Onttrekking bestemmingsreserve personele inzet Conform begroting Besluit Algemeen Bestuur

Werkelijk 2021 15.852 39.000 54.852

Begroting 2021 15.852 0 15.852

Werkelijk 2020 15.852 0 15.852

Werkelijk Begroting Werkelijk 2021 2021 2020 Verkoop Pottendijk 0 0 571.088 0 0 571.088 De verkoop van de gronden aan de Pottendijk heeft plaatsgevonden in 2020, * In de vergadering van het Algemeen Bestuur d.d. 21 januari 2021 is inzake incidentele bate verkoop Pottendijk het volgende besloten: - € 297.088 toevoeging aan bestemmingsreserve stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme - € 274.000 uitbetaling volgens verdeelsleutel aan de deelnemende gemeenten

Zoals in de begroting is opgenomen heeft er een onttrekking plaatsgevonden van € 15.852,-- ten gunste van de brutosalarissen. Er is conform het besluit van 24 maart een bedrag van € 39.000 toegevoegd aan de algemene reserve. In de vergadering van 8 september is besloten deze reserve in te zetten ter vervanging van een langdurig zieke medewerker.

48

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2021

Jaarrekening

49

1. Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: het bestuur van de gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Drenthe A. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening 2021 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2021 van de gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Drenthe te Dwingeloo gecontroleerd. Naar ons oordeel: • geeft de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2021 als van de activa en passiva van de gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Drenthe te Dwingeloo op 31 december 2021 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV); • zijn de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2021 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen. De jaarrekening bestaat uit: • de balans per 31 december 2021; • de programmarekening over 2021; en • de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen.

Controleverklaring

De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) en de Regeling Controleprotocol Wet normering topinkomens (WNT) 2021 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’. Wij zijn onafhankelijk van de gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Drenthe zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assuranceopdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2021 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd.

Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. Materialiteit Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 15.000. De bij onze controle toegepaste goedkeuringstolerantie bedraagt voor fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves, zoals voorgeschreven in artikel 2 lid 1 Bado. Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de materialiteitsvoorschriften gehanteerd zoals vastgelegd in de Regeling Controleprotocol WNT 2021. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn, zoals ook bedoeld in artikel 3 Bado.

50

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2021

Jaarrekening

51

B. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie Het jaarverslag omvat andere informatie, naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij. De andere informatie bestaat uit: • Bericht van het Dagelijks Bestuur; • Programmaverantwoording; • Verplichte paragrafen; en • Bijlagen (Bijdrage gemeenten in de exploitatiekosten, Bijdrage gemeenten in het fonds Recreatie en Toerisme, Overzicht materiële vaste activa, Onderhanden projecten en Toelichting op lopende projecten, Stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme, Bestemmingsreserve stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme en WNT-verantwoording 2021). Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie: • met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat; • alle informatie bevat die op grond van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de bepalingen van en krachtens de WNT is vereist. Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de controle of anderszins, overwogen of de andere informatie materi le afwijkingen bevat. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Nederlandse Standaard. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.

Het bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het Bericht van het Dagelijks Bestuur, de Programmaverantwoording, de Verplichte paragrafen en de Bijlagen in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). C. Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het bestuur voor de jaarrekening Het bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Het bestuur is ook verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen. In dit kader is het bestuur tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van die relevante wet- en regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude. Bij het opmaken van de jaarrekening moet het bestuur afwegen of de financiële positie voldoende is om de gemeenschappelijke regeling in staat te stellen de risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen.

Het bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de risico’s kunnen worden opgevangen toelichten in de jaarrekening. Het bestuur is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de gemeenschappelijke regeling. Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controle-opdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.

52

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2021

Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Regeling Controleprotocol WNT 2021, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit: • het identificeren en inschatten van de risico’s * dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude, * dat baten en lasten alsmede de balansmutaties als gevolg van fouten of fraude niet in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.

Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing; • het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de gemeenschappelijke regeling; • het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving, de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan; • het vaststellen dat de door het bestuur afweging dat de gemeenschappelijke regeling in staat is de risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen aanvaardbaar is. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de gemeenschappelijke regeling haar financiële risico’s kan opvangen.

Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de gemeenschappelijke regeling haar continuïteit niet langer kan handhaven; • het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen; en het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen en of de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen. Wij communiceren met het bestuur onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing. Assen, 7 maart 2022 UNP accountants adviseurs B.V. namens deze

Digitaal getekend door Ferdy Geertsma

De digitale ondertekening van dit document door drs. F. Geertsma RA ziet op de ondertekening van de controleverklaring d.d. 7 maart 2022

drs. F. Geertsma RA

Jaarrekening

53

Verplichte paragrafen

54

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2021

Jaarrekening

55

Verplichte paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen; externe risico’s Recreatieschap Drenthe is een gemeenschappelijke regeling die zich bezig houdt met het stimuleren van recreatie en toerisme. Het afgelopen jaar was ook het Covid-19 virus nog onder ons. Dit had grote gevolgen voor de samenleving en ook vooral voor de sector waarvoor het Recreatieschap actief is. Het Covid-19 virus kan en zal op lange termijn doorwerken in de investeringscapaciteit van de sector en de groeipotentie. Uiteraard hoopt het Recreatieschap dat de sector een spoedig herstel tegemoet kan zien, maar hier is geen garantie voor. Het kan betekenen dat het economisch klimaat voor langere tijd in een aantal sectoren te maken krijgt met een terugslag. Dit kan resulteren in minder investeringscapaciteit (toekomstige projecten komen moeizamer van de grond vanwege geringe cofinancieringscapaciteit).

De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen om niet begrote kosten op te kunnen vangen. De weerstandscapaciteit is het bedrag van het eigen vermogen dat vrij aanwendbaar is. Dit betreft de algemene reserve.

Ook ziet het Recreatieschap dat de financiële positie van gemeenten verslechterd is ondanks alle maatregelen vanuit het Rijk. Hierdoor kan de beslissing vallen minder te willen of kunnen bijdragen aan nieuwe projecten van het Recreatieschap. Uiteraard is dit spijtig zeker gezien de gedachte waarop het Recreatieschap gebaseerd is: ‘Samen Sterker door Samen te Werken’.

Personeel Een kleine organisatie als het Recreatieschap is kwetsbaar voor wat de personele bezetting betreft. Voor veel functies is de beschikbaarheid van vervanging op hetzelfde kwalitatieve niveau niet haalbaar. Dit betekent al snel dat een beroep gedaan moet worden op externe ondersteuning. Een interim-functionaris zal uit het weerstandsvermogen bekostigd moeten worden.

Financiële risico’s Het huidige risicomanagement is met name gebaseerd op de bepalingen van de BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten). Op 1 januari 2004 is het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) in werking getreden. Twee keer per jaar, bij de begroting en bij de jaarrekening, moeten de belangrijkste financiële risico’s worden geactualiseerd en doorgerekend. Recreatieschap moet een eigen vermogen, een weerstandsvermogen, hebben om deze financiële risico’s af te kunnen dekken, mochten ze zich voordoen.

Daarnaast kent het huidige personeelsbestand weinig leeftijdsdiversiteit. Enerzijds betekent dit dat het Recreatieschap wellicht te weinig gebruik maakt van kennis van de verschillende leeftijdsgroepen Daarnaast houdt dit een risico in op uitval c.q. verlies van kennis op het moment dat de werknemers richting de pensioengerechtigde leeftijd gaan. Tevens kan door het fysiek zwaardere werk voor met name ‘routebureaumedewerkers’ er meer ziekteverzuim c.q. uitval ontstaan.

De paragraaf weerstandsvermogen dient volgens artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) ten minste de volgende inhoud te bevatten:

Ook heeft het Recreatieschap te maken met een werknemer die gebruik maakt van politiek verlof. Deze werknemer heeft een ‘terugkeer garantie’; dit betekent dat de kans bestaat dat op termijn deze werknemer weer terugkeert binnen het personeelsbestand.

• A. Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de regeling beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; • B. Een inventarisatie van risico’s, waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis zijn in relatie tot de financiële positie; • C. Het beleid betreffende de weerstandscapaciteit en de risico’s en de realisatie daarvan.

De geringe omvang en opbouw van de organisatie evenals de werkdruk kunnen financiële risico’s tot gevolg hebben. De ontwikkelingen worden door het bestuur en management nauwlettend gevolgd. Periodiek vinden beoordelingsgesprekken plaats waarin aandacht is voor werkdruk en het gewenste ontwikkelperspectief van het personeel.

Tegenover de weerstandscapaciteit staan de risico’s die het Recreatieschap loopt. Reguliere risico’s – risico’s die zich regelmatig voordoen en die veelal vrij goed meetbaar zijn – maken geen deel uit van deze paragraaf. Hiervoor zijn immers verzekeringen afgesloten of voorzieningen gevormd. De risico-inschatting is gestoeld op diverse aannames. De globale inschatting van kans en omvang is tijdsgebonden, waarbij het (voortschrijdend) inzicht sterk afhankelijk is van vele onzekere toekomstige factoren. Onder dergelijke risico’s wordt derhalve verstaan: alle redelijk voorzienbare onzekerheden die niet direct vooraf kwantificeerbaar zijn. Daarom kunnen er geen voorzieningen voor worden gevormd. Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, moet de benodigde weerstandscapaciteit die uit de risico-inventarisatie voortkomt, worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. Dit biedt een beter inzicht welke tegenvallers kunnen worden gevangen, zonder dat dit impact heeft op de reeds bestaande plannen. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. Voor deze zogenoemde ratio geldt in zijn algemeenheid dat een relatie van 1 tot 1,4 gezien wordt als voldoende (beneden de 1 is onvoldoende tot matig). Het Recreatieschap streeft naar een ratio van 1 hetgeen gezien mag worden als “voldoende”.

56

Om een goed beeld te geven van de structurele exploitatie en de projecten zijn een aantal gegevens over de afgelopen jaren opgenomen (bedragen in euro’s). 2021 2020 2019 Algemene reserve 148.013 102.658 98.518 Stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme 882.660 543.936 439.411 Bestemmingsreserve personele Inzet 35.603 67.455 60.307 Bestemmingsreserve onderhoud 43.569 43.569 43.569 Bestemmingsreserve ontwikkeling infrastructuur 50.696 50.696 50.696 Resultaat boekjaar na bestemming 743 6.355 4140 Totale exploitatie (excl. projecten) 1.203.606 1.149.465 1.247.473 Totaal projecten 339.368 221.997 433.411

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2021

Op basis van onze inschattingen (kans en impact) komen we tot: • Vervanging bij ziekte en calamiteit (directie); 6 maanden, dagtarief € 1.000, 2 dagen per week € 52.000. • Vervanging bij ziekte en calamiteit (administratie/routebureau); 6 maanden, dagtarief € 500, 2 dagen per week € 26.000. • Risico leeftijdsopbouw/ uitval/ politiek verlof;12 maanden, € 50.000. In totaal betreft het financieel risico voor Personeel hiermee € 128.000. Onroerende zaken Het Recreatieschap heeft sinds eind 2020 geen onroerende zaken in eigendom. Waardedaling of hiermee samenhangende risico’s zijn er derhalve niet. Materieel Het Recreatieschap heeft geen gebouwen in eigendom en geen omvangrijke investeringen in materiële vaste activa gedaan. Er bestaan derhalve geen significante risico’s omtrent waardering, vervanging en onderhoud.

Jaarrekening

57

Interne beheersing Het Recreatieschap kent, net als iedere andere organisatie, mee- en tegenvallers in de sfeer van organisatie en overige kosten. Dit kan bijvoorbeeld betrekking hebben op overschrijding van budgetten voor huisvesting, communicatie, kantoor en overige kosten. Dergelijke tegenvallers dienen opgevangen te kunnen vanuit het weerstandsvermogen. Het budget voor dit type kosten is bij het Recreatieschap ongeveer € 200.000 per jaar. Indien een tegenvaller blijkt in het verslagjaar zal dit, bij continuïteit van de tegenvaller, d.m.v. een begrotingswijziging in het daarop volgende jaar dienen te worden voorgelegd aan de deelnemers van de regeling. Budgetoverschrijding

Kans en impact 10 % van geraamde kosten

Financieel risico € 20.000 gedurende 1 jaar

Behalve aan de kostenkant kunnen ook de opbrengsten tegenvallen. Het Recreatieschap kent geen grote stromen hierin. De opbrengsten bestaan uit contributie en ontvangen bijdragen voor activiteiten die het Recreatieschap organiseert. Mochten de activiteiten geen/minder doorgang vinden, dan zullen de opbrengsten afnemen. Aangezien dit direct samenhangt met de kosten voor de organisatie, bevat dit geen risico voor het Recreatieschap Drenthe. Behalve aan de kostenkant kunnen ook de opbrengsten tegenvallen. Het Recreatieschap kent geen grote stromen hierin. De opbrengsten bestaan uit contributie en ontvangen bijdragen voor activiteiten die het Recreatieschap organiseert. Mochten de activiteiten geen/ minder doorgang vinden, dan zullen de opbrengsten afnemen. Aangezien dit direct samenhangt met de kosten voor de organisatie, bevat dit geen risico voor het Recreatieschap Drenthe. Projecten De projecten staan bij het Recreatieschap feitelijk buiten de exploitatie. Ter financiering van de projecten wordt een beroep gedaan op externe subsidiegevers. Daarnaast wordt aan een aantal projecten een bijdrage vanuit het stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme toegekend. Het saldo van het stimuleringsfonds vormt feitelijk een buffer om de projecten te financieren en de eventuele mee- en tegenvallers op te vangen.

Tegenvallers zullen de mogelijkheden in de toekomst om projecten uit te voeren beperken maar zullen in de basis de weerstandscapaciteit van het Recreatieschap niet aantasten. De stand van de projecten wordt periodiek scherp beoordeeld zodat mogelijke afwijkingen tijdig in beeld komen. In de berekening van het weerstandsvermogen wordt om vorenstaande redenen dan ook met de projecten geen rekening gehouden. Wederom zijn in 2021 projecten uitgevoerd en in uitvoering genomen. Deze projecten worden administratief en financieel verantwoord via een projectenadministratie. Regelmatig vindt overleg plaats tussen de projectverantwoordelijke en de projectuitvoerende. Aandacht wordt hierbij gevestigd op de juiste toepassing van de subsidievoorwaarden en de actualiteit van de projectadministratie. Hierdoor worden de financiële risico’s tot een minimum beperkt. Balansrisico’s Dit betreft o.a. openstaande vorderingen, afschrijvingsmethodiek op activa etc. Gezien het bedrag en bij welke organisatie c.q. bedrijf wij een vordering hebben openstaan, zullen deze vorderingen in 2021 daadwerkelijk worden ontvangen (het zijn vorderingen met een legitieme basis). Betreffende de gehanteerde afschrijvingsmethodiek is grotendeels aansluiting gezocht bij de gemeentelijke uitgangspunten. Derhalve is er geen sprake van een financieel risico.

58

Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2021

Gerechtelijke procedures Op dit moment worden geen juridische procedures door of tegen de gemeenschappelijke regeling gevoerd. Derhalve is er geen sprake van een financieel risico. Onderhoud sanitaire voorzieningen ten behoeve van de recreatievaart In het kader van de bestrijding van de legionellabacterie vindt in het seizoen periodieke controle plaats. De fysieke toestand van de gebouwen is redelijk.Deze kosten zijn opgenomen in de begroting, derhalve is er geen sprake van een financieel risico. Mogelijke invoer vennootschapsbelastingplicht Per 1 januari 2016 is de wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen van kracht geworden. De organisatie kent een gering aantal kleinschalige commerciële activiteiten. Het risico dat deze wet op het Recreatieschap van toepassing is, acht zij beperkt. Samenvatting en afweging Resumerend kan tot de volgende opstelling gekomen worden met betrekking tot het gewenste niveau van het benodigde weerstandsvermogen op basis van de geformuleerde uitgangspunten: Totaaloverzicht Financieel risico Personeel € 128.000 Materieel 0 Interne beheersing 20.000 Overige opbrengsten 0 Projecten 0 Totaal € 148.000 Afgewogen kan worden dat de risico’s zich meestal niet tegelijkertijd voordoen. Dit betekent dat de omvang van het benodigde weerstandsvermogen niet per se de optelsom van de samenstellende delen (kans en impact) behoeft te vormen.

Verder kan opgemerkt worden dat het Recreatieschap een gemeenschappelijke regeling is. Deze rechtsvorm betekent uiteindelijk dat mochten de financiële middelen van het Recreatieschap ontoereikend blijken te zijn, de deelnemende gemeenten de tekorten dienen aan te vullen. De huidige omvang van de weerstandscapaciteit is per 31 december 2021 € 148.013,=. De ratio weerstandsvermogen bedraagt € 148.013 / € 148.000 = 1,00. Dit is gezien de omvang van de activiteiten en huidige inzichten door het bestuur als voldoende geacht. Als tegenvallers niet gedekt kunnen worden zullen de deelnemende gemeenten tekorten moeten aanvullen. Financiële kengetallen Om een oordeel te geven over de financiële positie van het Recreatieschap zijn naast de berekening van het weerstandsvermogen de volgende belangrijke financiële kengetallen berekend. Financiële kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Overhead

Realisatie 2020 -66,72%

Begroting 2021 -64,51%

Realisatie 2021 -71,46%

-66,72% 62,57% 7,34% 29%

-64,57% 58,05% 1,23% 30%

-71,46% 51,98% 4,51% 26%

Jaarrekening

Norm < 130% < 130% > 25% > 0%

59

Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van Recreatieschap ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Hoe lager het percentage, hoe beter. Ten opzichte van het voorgaande boekjaar is een verbetering van netto schuldquote te zien. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin Recreatieschap in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het gerealiseerde percentage van 51,98% ligt ruimschoots boven de norm van 25% of hoger. Het stimuleringsfonds recreatie & toerisme draagt met name bij aan de solvabiliteit. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele baten en lasten. Bij incidentele baten en lasten gaat het om eenmalige gebeurtenissen die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. In 2020 betreft dit de verhuizing naar de nieuwe locatie en de verkoop van de gronden aan de Pottendijk in Emmen. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten (exclusief de mutatie van de reserves) en uitgedrukt in een percentage.

Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Met het gerealiseerde percentage van 4,51% is sprake van een positieve exploitatieruimte in 2021. Het percentage is lager dan vorig jaar, dit wordt veroorzaakt door een minder sterke toename van de structurele baten ten opzichte van de structurele lasten, wat verklaard wordt doordat er in 2021 meer aanspraak is gemaakt op het stimuleringsfonds recreatie & toerisme dan vorig jaar. De uitbraak van het covid-19 virus was hier vorig jaar een belangrijke verklaring voor, minder projecten konden worden opgepakt waardoor er minder aanvragen werden ingediend voor een bijdrage uit het fonds. Overhead Dit kengetal geeft inzicht in de kosten die zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken/activiteiten. De ondersteunende taken van secretariaat, financiële administratie, directie, huisvesting en bestuurskosten behoren, wettelijk gezien, binnen het Recreatieschap tot de overhead. Hierbij de kanttekening dat het Recreatieschap een echte uitvoeringsorganisatie is en alle medewerkers zowel directie, secretariaat als financiële administratie ook projectmatig ingezet worden. Overzicht van incidentele baten en lasten Volgens de BBV is het verplicht om een overzicht te presenteren van de incidentele baten en lasten.