Reactie college op ASD.docx

Geachte heer Kromdijk, Inleiding Op 20 januari jl. heeft de Cliëntenraad Jeugd, in samenwerking met de Adviesraad Sociaal Domein, het college voorzien van een advies ten aanzien van de nota jeugdhulp (2022 – 2025). Wij willen beide raden bedanken voor het uitgebreide advies. In deze brief reageren wij op de adviezen en suggesties die u heeft gedaan. Daarnaast proberen wij de vragen die u gesteld heeft, waar nodig te beantwoorden. Hoofdstuk 1. “Inleiding en leeswijzer.” Uw advies: We snappen wat daar staat, echter de formulering is voor de gemiddelde burger weinig aansprekend. Een aanrader voor de toekomst is dan ook dat een stuk zodanig wordt geschreven dat de gemiddelde burger begrijpt wat er bedoeld wordt (B1). Ook zou een korte samenvatting de lezer nieuwgierig maken om het hele stuk te lezen en niet voortijdig af te haken. In algemene zin zou het in de hele nota onze voorkeur hebben dat er met “tekstblokjes” gewerkt wordt, waarbij een stellingname of uitgangspunt door een “aansprekende” casus geïllustreerd wordt (vanzelfsprekend geanonimiseerd). Bijv.: “de ouders van Janna spreken bij de huisarts hun zorg uit…… enz.” We realiseren ons dat hiermee het schrijven van een nota niet alleen “bureauwerk” is, maar dat er ook medewerkers “uitgevraagd” moeten worden.

Daarbij denken wij aan de verwijzers, maar zeker ook aan de medewerkers die vanuit de “Advies Jeugd en Bureaudienst” (A.J.B.) de zorgvragen “beoordelen” en/of de uitvoeringcoördinatoren (UVC’s). Wij geven dit advies om deze nota ook te laten “landen” bij de burgers, begrip te kweken voor het geformuleerde beleid en daarmee ook maatschappelijk draagvlak na te streven voor datzelfde beleid. Overigens denken wij in dit hoofdstuk geen leeswijzer aangetroffen te hebben. Wellicht moet deze tekst nog aangevuld worden? Reactie college: In de nota zijn enkele geanonimiseerde, deels fictieve casusvoorbeelden toegevoegd. De casuïstiek is zodoende niet te herleiden. Hier en daar zijn medewerkers aan het woord gelaten. Daarnaast is een leeswijzer toegevoegd aan de inleiding. Hoofdstuk 2. De cijfers: Uw advies: Wij zouden graag verduidelijking ontvangen betreffende de relatief hoge geboortesterfte in de Wolden. Bij ons bestaat het vermoeden dat hier sprake is van onjuiste data. Op basis van de nota (2.3) constateren wij ook dat het gebruik van jeugdhulp landelijk, maar ook in de Wolden, oploopt.

De toelichting (dit werd ook door de leden van de Cliëntenraad Jeugd herkend) dat hier veel “laagdrempelige” hulpvragen aan ten grondslag liggen, brengt ons tot het advies om scherper te determineren en te definiëren: “Waar houdt opvoeden op en is jeugdhulp noodzakelijk en/of gewenst?” Wij zijn er dan ook voorstander van dat de afstemming met de verwijzende huisartsen en Praktijkondersteuners Huisarts-Jeugd (POH-jeugd) een zinvolle bijdrage kan vormen om goed te determineren óf er een hulpvraag is en welke hulpvraag. Juist in de setting van de huisartsenpraktijk (POH-jeugd) zou er sprake kunnen zijn van (in de toekomst) kortlopende trajecten.Wij vinden het een goede invalshoek dat er van het gezin/alle partijen commitment gevraagd wordt. Aanspraak maken op jeugdhulp is niet vrijblijvend Reactie college: Het (relatief) hoge geboortesterftecijfer in De Wolden overviel het college ook. Echter, de waarde bleek niet helemaal te kloppen. Deze is nu aangepast naar respectievelijk 0,75% voor De Wolden en 0,45% voor Nederland. In de nota is toegevoegd dat gemeente De Wolden in 2022 onderzoek gaat doen naar dit percentuele verschil.

De meest recente monitor, namelijk die van december 2021 laat zien dat het gebruik van jeugdhulp heel voorzichtig stabiliseert of zelfs daalt. De praktijk is weerbarstig, maar dit is voorzichtig positief. Echter, het is lastig om in een nota, verordening of beleidsstuk te definiëren of te vatten wat onder jeugdhulp valt en wat niet. Dit is immers maatwerk; waar het ene gezin op eigen kracht een oplossing vindt voor een bepaald probleem, heeft een ander gezin, onder andere omstandigheden, wel jeugdhulp nodig. Er wordt daarom geïnvesteerd in het toevoegen van (andere) expertise aan de verschillende verwijzers. Het is van belang dat de verwijzers voor elk gezin en mét elk gezin een goede afweging maken. Fijn dat beide raden met het college delen dat jeugdhulp commitment vraagt van alle betrokkenen. Hoofdstuk 3: Woldense Jeugd en de toekomst Uw advies: Onder 3.2 treffen we de visie en missie aan. Om de visie en missie echt in de spotlights te zetten, kunnen wij ons voorstellen dat die eerder in de nota “prominent” wordt neergezet. “Wat vinden wij in De Wolden belangrijk; waar het gaat om onze jeugd?” Daar hoort dan – wat ons betreft – ook de vraag bij: “Hoe zien we dit helder geformuleerd terug voor kinderen in de Wolden?” Vanzelfsprekend vinden wij de samenwerking met instanties van groot belang.

Echter we zijn zeker geen voorstander van allerlei vergadercircuits, waarvan het soms vooraf al duidelijk is dat er weinig rendement is te verwachten. Wat ons betreft geldt ook hier: “zo licht en kortdurend als mogelijk en zo zwaar als nodig is.” Reactie college: Uw advies is begrijpelijk. Echter, bij het schrijven van dit stuk is bewust gekozen voor een ‘trechter’: we beginnen zoveel mogelijk met de landelijke kaders en schrijven steeds meer toe naar de situatie in De Wolden. Hoofdstuk 4: Geen kostenbesparing zonder inhoudelijke transformatie. Uw advies: Wij constateren dat er verder gewerkt zal worden aan de beheersbaarheid van de kosten via contractmanagement, monitoring van de zorgprocessen met doelformuleringen en vastgelegde evaluatiemomenten. Deze wijze van werken kan leiden tot het “opschonen” van de lijst met hulpverleningsorganisaties. We vertrouwen erop dat er met contractpartners steeds betere afspraken gemaakt worden, waar het gaat om “tijdig factureren.” Dit zal in de toekomst leiden tot betrouwbare informatie waar het gaat om onder-uitputting of overschrijding van budgetten. Wij begrijpen –volgens ons niet in de nota opgenomen – dat het aantal afgegeven beschikkingen voor een PGB aan het teruglopen is.

We vertrouwen erop dat hierdoor jeugdigen en ouders geen beperkingen ondervinden waar het gaat om keuzevrijheid van hulpverlening “op maat” passend bij de hulpvraag. Reactie college: Het college vindt het, net als de raden, van belang dat er genoeg keuzevrijheid overblijft als het gaat om inzet van jeugdhulp. Dit geldt voor zowel zorg in natura als jeugdhulp ingekocht middels een persoonsgebonden budget (PGB). Aan de andere kant is het van belang om efficiënt te blijven werken en waar mogelijk partnerschap op te bouwen met zorgaanbieders. Zoals u gelezen heeft, worden er enkele maatregelen getroffen om daaraan te werken, bijvoorbeeld het beëindigen van niet-benutte contracten. Voor De Wolden betekent dit dat recentelijk veertig contracten zijn beëindigd, waar er ‘slechts’ tien contracten zijn bijgekomen. Hoofdstuk 5: Uitvoeringsplan Jeugd. Uw advies: Wij zouden ons voor kunnen stellen dat hier concrete data en/of resultaten aan verbonden worden. Wanneer moet welke actie gerealiseerd zijn (streefdata) en wat zou de opbrengst moeten zijn?

Reactie van het college: De raden dragen hier een terecht punt aan. Echter, waar het mogelijk is om concrete streefdata te formuleren, is dat reeds gedaan. Hoofdstuk 6: Prestatie indicatoren. Uw advies: Door onder andere via evaluaties te komen tot monitoring en meer inzicht in de beschikbare data kan wellicht efficiënter gewerkt worden. Het werken op basis van effectief gebleken vormen van hulpverlening (de zgn. good practises) kan hier helpend zijn. Voor ons blijft – zoals meerdere malen in de nota verwoord – maatwerk voor de hulpvrager uitgangspunt passend binnen de kadernota Sociaal Domein. Reactie van het college: Dit delen wij met uw raden en staat ook als zodanig in de nota omschreven. Daarnaast hebben we een eigen benchmark uitgevoerd aan de hand van digitale werkbezoeken bij andere gemeenten (te weten Almere, Zutphen en Deventer). We leren zodoende niet alleen van hetgeen er in De Wolden goed gaat; we kijken ook buiten de deur naar good practises. Vragen Heeft u nog vragen over deze brief? Dan kunt u contact opnemen met Wilbert van Houten. Met vriendelijke groet, namens burgemeester en wethouders,