RD-begroting-2027 Definitief compressed
Tekst van het document
Begroting 2027 (inclusief meerjarenraming 2028-2030) Concept
RECREATIE & TOERISME tijd om op te laden
recreatieschap.nl
2
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief 2027. ........................................................................................................................ 6 Verplichte paragrafen. .......................................................................................................................23 Programmabegroting..........................................................................................................................30 Toelichting programmabegroting. ...................................................................................................32 Bijlagen..................................................................................................................................................38 Bijlage I: Bijdragen gemeenten exploitatiekosten.......................................................................39 Bijlage II: Bijdragen gemeenten Stimuleringsfonds. ...................................................................40 Bijlage III: Totale bijdragen gemeenten 2027...............................................................................
41 Bijlage IV: Investeringsstaat.............................................................................................................42 Bijlage V: Meerjarenraming 2028-2030..........................................................................................43 Bijlage VI: Meerjarenraming 2028-2030 per gemeente..............................................................44 Bijlage VII: Begrotingsgegevens ten behoeve van het BBV........................................................46 Bijlage VIII: Geprognosticeerde begin- en eindbalans................................................................ 47 Bijlage IX: EMU-saldo.........................................................................................................................48 Bijlage X: Financiële kengetallen.....................................................................................................49 Bijlage XI: Overzicht van incidentele baten en lasten................................................................50
3
Begroting 2027 in één oogopslag Onze kernbelofte Samen zorgen we voor een sterk recreatief Drenthe en Ooststellingwerf: financieel verantwoord, inhoudelijk ambitieus en zichtbaar in resultaat.
Onze gereedschappen Om onze doelen te bereiken zetten wij in op een mix van praktische en strategische instrumenten: • Samenwerking & netwerkregie: we verbinden gemeenten, provincie, ondernemers en partners. • Beleid en advies we ondersteunen gemeenten en ondernemers met kennis en richting. • Projectontwikkeling & coördinatie we initiëren, begeleiden en versnellen projecten in de regio. • Toeristische infrastructuur we ontwikkelen, beheren en verbeteren routes, knooppunten en voorzieningen. • Stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme we investeren gericht in kwaliteit, innovatie en kansen voor de sector. • Onderzoek & monitoring we onderbouwen keuzes met data (o.a. Ecorys, impactmetingen, dashboards).
4
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
5
Aanbiedingsbrief 2027
6
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
Aanbiedingsbrief 2027 Voorwoord Dagelijks Bestuur – Welkom in 2027 Recreatie en Toerisme: tijd om op te laden Voor u ligt de begroting 2027 van Recreatieschap Drenthe, inclusief de meerjarenraming voor de periode 2028–2030. Met deze Routekaart geven wij als Dagelijks Bestuur helder inzicht in onze plannen, ambities en activiteiten voor het komende jaar. Tegelijk laten we zien hoe wij deze koers financieel verantwoord vormgeven. Recreatie en toerisme zijn van grote waarde voor onze regio. Ze dragen bij aan leefbaarheid, gezondheid, werkgelegenheid en de aantrekkelijkheid van Drenthe én de gemeente Ooststellingwerf. Maar de sector staat ook voor uitdagingen: ruimtegebruik, druk op natuur en voorzieningen, veranderende wensen van bezoekers en een voortdurend beroep op samenwerking en innovatie. Juist in dat speelveld wil Recreatieschap Drenthe verbindend en daadkrachtig opereren. Gemeenten hebben veel opgaven en beperkte middelen. Daarom is het belangrijk om taken waar dat kan samen op te pakken. Door samenwerking bundelen we kennis, versterken we netwerken en vergroten we onze gezamenlijke slagkracht. Het recreatieschap zorgt voor samenhang, continuïteit en een stevige basis waarop gemeenten, ondernemers en partners kunnen bouwen.
Aanbiedingsbrief 2027
7
Op 9 april 2026 bieden wij de ontwerpbegroting 2027 aan het Algemeen Bestuur aan, met het verzoek deze op 2 juli 2026 vast te stellen. Financieel realistisch, inhoudelijk ambitieus Het Dagelijks Bestuur is zich ervan bewust dat gemeenten ook in 2027 nog geconfronteerd worden met het zogenoemde ‘ravijnjaar’. Dit vraagt om een sobere, doelmatige en realistische koers. Daarom presenteren wij een begroting waarin nadrukkelijk geen aanvullende investeringen van de deelnemende gemeenten worden gevraagd. Sterker nog: wij hebben hier al eerder op geanticipeerd. In de begroting 2026 hebben wij een efficiencymaatregel doorgevoerd welke een structurele besparing van circa € 50.000 per jaar oplevert. Daarmee laten we zien dat we én plannen maken, maar ook verantwoordelijkheid nemen. Een begroting die meebeweegt Omdat deze begroting vroeg in het jaar wordt opgesteld, is het mogelijk dat zich later ontwikkelingen voordoen die aanleiding geven tot bijstelling. Het Dagelijks Bestuur benadrukt daarom dat deze begroting geen statisch document is, maar een instrument om koers te houden. Wanneer het takenpakket wijzigt of de indexering sterk afwijkt van de gehanteerde uitgangspunten, zullen wij – indien noodzakelijk – via een begrotingswijziging bijsturen. Verkiezingsjaar: een kans om samen vooruit te kijken In 2026 vinden gemeenteraadsverkiezingen plaats.
Dat zien wij als een belangrijk moment om samen met nieuwe bestuurders opnieuw scherp te krijgen welke opgaven en kansen er liggen op het gebied van recreatie en toerisme. Daarom willen wij in de nieuwe bestuursperiode starten met een strategische sessie. Tijdens deze bijeenkomst gaan we in gesprek over onze werkwijze, de ontwikkelingen in de sector en de bijdrage die het Recreatieschap kan leveren aan het benutten van kansen in de regio. Samen zetten we koers Met deze begroting leggen wij een stevige basis voor 2027: financieel verantwoord, inhoudelijk gericht op samenwerking en met oog voor kansen in de regio. We blijven bouwen aan een aantrekkelijke en toegankelijke omgeving voor recreanten en toeristen en ondersteunen onze opdrachtgevers en ondernemers bij het verzilveren van mogelijkheden. Wij kijken uit naar een inspirerend en productief jaar, waarin we samen koers zetten naar een sterk recreatief Drenthe en Ooststellingwerf. Het Dagelijks Bestuur
Noot Recreatieschap Drenthe omvat de Drentse gemeenten en de Friese gemeente Ooststellingwerf. In deze nota spreken wij over Drenthe en Drentse ontwikkelingen; waar Drenthe staat, wordt nadrukkelijk ook Ooststellingwerf bedoeld.
8
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
1. Inleiding Recreatie en toerisme zijn van grote betekenis voor Drenthe en de gemeente Ooststellingwerf. De sector draagt bij aan welzijn, gezondheid, leefbaarheid en economische vitaliteit. Daarmee raakt zij direct aan publieke opgaven waarvoor gemeenten verantwoordelijkheid dragen. Tegelijkertijd overstijgen veel recreatieve en toeristische vraagstukken de grenzen van individuele gemeenten. Bezoekers bewegen zich door de regio, recreatieve netwerken lopen over gemeentegrenzen heen en economische effecten spreiden zich provinciaal. Effectieve sturing vraagt daarom om samenwerking, samenhang en schaalvoordeel. Recreatieschap Drenthe vormt hiervoor het bestuurlijke instrument. Als gemeenschappelijke regeling bundelen de deelnemende gemeenten kennis, middelen en uitvoering. Het recreatieschap werkt zonder eigen belang: de ontvangen middelen worden volledig ingezet voor de versterking van recreatie en toerisme binnen de deelnemende gemeenten. Zo wordt versnippering voorkomen, wordt efficiënt gewerkt en ontstaat één gezamenlijke koers. Wij zorgen voor provinciale afstemming van beleid, versterken samenwerking tussen overheden en partners, adviseren gemeenten en ondernemers, onderhouden de toeristische infrastructuur, coördineren projecten en beheren het Stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme.
Daarmee vervullen wij een verbindende, uitvoerende en faciliterende rol in het publieke belang.
Aanbiedingsbrief 2027
9
2. Maatschappelijke waarde Artikel 22 van de Grondwet bepaalt dat de overheid voorwaarden schept voor maatschappelijke en culturele ontplooiing en voor vrijetijdsbesteding. Recreatie en toerisme dragen hier direct aan bij. De sector bevordert ontspanning, beweging en ontmoeting en versterkt daarmee gezondheid en sociale cohesie. Tijdens de coronapandemie werd zichtbaar hoe fundamenteel recreatie is voor het welzijn van inwoners (bron: CELTH, Maatschappelijke waarde van toerisme en recreatie, 2021). Daarnaast versterken recreatie en toerisme de kwaliteit van leven en de waardering voor landschap, erfgoed en cultuur. Voorzieningen zoals routes en recreatieve netwerken zijn niet alleen bedoeld voor bezoekers, maar verhogen ook de leefkwaliteit van inwoners. De vraag naar recreatie blijft groeien, terwijl ruimte schaars is. Dit vraagt om zorgvuldige afwegingen, regionale regie en een evenwicht tussen gebruik, natuur en leefbaarheid. Door gezamenlijke beleidsontwikkeling en coördinatie draagt het recreatieschap bij aan die balans.
10
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
3. Economische betekenis De recreatief-toeristische sector is een belangrijke economische pijler voor Drenthe. Met 9,1 miljoen overnachtingen, ruim € 1,343 miljard aan bestedingen (direct en indirect) en meer dan 21.000 banen (circa 9% van de werkgelegenheid) levert de sector een substantiële bijdrage aan de regionale economie. Toerisme stimuleert ondernemerschap, ondersteunt werkgelegenheid en draagt bij aan het behoud van voorzieningen in dorpen en steden. De economische effecten beperken zich niet tot één gemeente, maar werken regionaal door. Juist daarom is gezamenlijke afstemming en uitvoering van beleid van toegevoegde waarde. Door als gemeenten samen op te trekken via het recreatieschap, wordt schaalvoordeel benut, wordt kennis gedeeld en ontstaat een sterkere positie richting provincie, partners en marktpartijen. Onderzoek en monitoring Recreatieschap Drenthe monitort iedere twee jaar de economische impact van de sector. In 2027 werken we weer aan het inzichtelijk maken van de economische betekenis van de sector door het presenteren van o.a. een nieuw Ecorys-rapport. Hiermee versterken wij de onderbouwing van beleid, investeringen en bestuurlijke keuzes. Samengevat Recreatie en toerisme is een publieke opgave met regionale impact.
De gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Drenthe biedt gemeenten het instrument om deze opgave gezamenlijk, doelmatig en met samenhang uit te voeren — in het belang van inwoners, ondernemers en bezoekers.
Aanbiedingsbrief 2027
11
4. Omgevingsfactoren 2026 In 2026 zien we dat internationale onzekerheden, bijv. de oorlogen in Oekraïne en het Midden-Oosten, economische ontwikkelingen en maatschappelijke veranderingen invloed hebben op het gedrag van inwoners en bezoekers. Vakantie en recreatie blijven belangrijk, maar consumenten zoeken veiligheid en worden prijsbewuster en kritischer op kwaliteit. Tegelijkertijd staat de sector onder druk door structurele personeelstekorten, toenemende ruimtedruk (woningbouw, stikstof en landelijk gebied) en de zichtbare gevolgen van klimaatverandering. Duurzaamheid ontwikkelt zich daarbij steeds meer van ambitie naar noodzakelijke standaard. Deze omgevingsfactoren vragen in 2027 om (nog meer) samenwerking, slimme keuzes en een gezamenlijke koers om recreatie en toerisme toekomstbestendig te houden. De geschetste omgevingsfactoren maken duidelijk dat de vrijetijdssector zich ontwikkelt in een dynamisch en complex speelveld. Economische onzekerheid, arbeidsmarktkrapte, ruimtelijke druk en klimaatvraagstukken vragen om samenhangende keuzes en regionale regie. Juist in deze context is een gezamenlijke aanpak via Recreatieschap Drenthe van toegevoegde waarde. De ontwikkelingen vormen geen losse trends, maar bepalen gezamenlijk onze koers voor 2027.
In de volgende paragraaf vertalen wij deze omgevingsfactoren naar concrete prioriteiten: we werken langs meerdere samenhangende lijnen tegelijk. We zetten op meerdere terreinen tegelijkertijd stappen. Deze versterken elkaar en zorgen ervoor dat we in samenhang voortgang boeken richting het beoogde resultaat.
12
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
5. Recreatieschap – kerntaken en inzet Beleid en ondersteuning Recreatieschap Drenthe ondersteunt gemeenten met kennis, expertise en actuele inzichten over de recreatiesector. Wij vertalen trends en ontwikkelingen naar beleidskeuzes en praktische handvatten, zodat gemeenten beter onderbouwde besluiten kunnen nemen voor toeristisch-recreatief Drenthe. Dit doen we onder andere door het ontwikkelen van beleidsvisies, adviezen en onderzoeken, zoals de kansenkaart Nij Begun, Ecorys-rapporten en de Wandelagenda. Daarnaast stimuleren we kennisdeling en samenwerking via cursussen, excursies, open colleges, studiereizen en netwerkbijeenkomsten zoals het AORTAoverleg en het recreatiecongres. Door beleidsmakers, bestuurders en recreatieondernemers structureel met elkaar te verbinden, versterken we het netwerk en voorkomen we versnippering. Zo zorgen we dat gemeenten niet telkens opnieuw het wiel hoeven uit te vinden en dat initiatieven beter op elkaar aansluiten. Drenthe wordt door bezoekers gezien als één bestemming; juist daarom is provinciale afstemming en samenwerking essentieel om kansen optimaal te benutten en middelen effectief in te zetten. Projectontwikkeling en stimuleringsfonds Recreatieschap Drenthe ontwikkelt en voert projecten uit die bijdragen aan een aantrekkelijker recreatief aanbod, vaak gemeentegrensoverschrijdend en in samenwerking met regionale partners.
Voor de uitvoering sluiten wij actief aan bij subsidieprogramma’s op provinciaal, landelijk en Europees niveau, zoals Interreg, Regiodeals, LEADER en Nij Begun. Naast subsidietrajecten ontvangen wij jaarlijks bijdragen van de deelnemende gemeenten. Een deel hiervan is gekoppeld aan de opbrengst (1,8%) van de geïnde toeristenbelasting. Deze middelen worden ondergebracht in het stimuleringsfonds. Dit fonds stelt ons in staat om snel en doelgericht nieuwe recreatieve ontwikkelingen te ondersteunen en kansen te verzilveren wanneer die zich voordoen. Dankzij het stimuleringsfonds en onze strategische inzet van middelen realiseren wij een stevige financiële hefboom: elke euro uit het fonds trekt minimaal vier euro aan aanvullende financiering aan. Daarmee vergroten we de impact van gemeentelijke bijdragen aanzienlijk en kunnen projecten sneller en professioneler worden uitgevoerd.
Aanbiedingsbrief 2027
13
Routes en netwerken Vorig jaar hebben wij de visie op routegebonden recreatie ontwikkeld. Hiermee onderstrepen wij onze rol als centrale kennispartner en uitvoerende spil op het gebied van routes in Drenthe en Ooststellingwerf. Deze visie biedt richting en maakt het mogelijk om vraagstukken planmatig aan te pakken, kansen te benutten en de recreatieve infrastructuur duurzaam te versterken. Onze ambities zijn: • Ons Routebureau beheert de best onderhouden fiets- en wandelroutes en knooppuntnetwerken van Nederland, met ondersteuning van circa 150 vrijwilligers. • Recreatieschap Drenthe is dé expert en centrale spil op het gebied van routegebonden recreatie, met een leidende rol in het faciliteren en versterken van netwerken. • Wij zetten onze kennis en faciliteiten actief in om het recreatieve aanbod te versterken en het gebruik ervan te stimuleren, zowel binnen het werkveld als in lokale gemeenschappen. We zien dat onze inzet ook leidt tot resultaat. Het Fietsplatform verzamelt en duidt landelijke gegevens over recreatief fietsen (rapport Recreatief fietsen 2025). In dit landelijke rapport bundelen ze verschillende onderzoekscijfers, uitgesplitst per provincie. Hierbij kreeg Drenthe als waardering een rapportcijfer van 8,6; het hoogste van Nederland.
Bron: Januari-2026-Landelijke-kennisrapportage-recreatief-fietsen-2025.pdf Ook het wandelknoopnetwerk krijgt van de gebruikers landelijk de hoogste score met een 8,0 (enquête Kwaliteits- en tevredenheidsonderzoek wandelnetwerken 2025). Een goed ontwikkeld en onderhouden routenetwerk is cruciaal voor de aantrekkelijkheid en bereikbaarheid van Drenthe als recreatieve bestemming. Het Routebureau is verantwoordelijk voor de ontwikkeling, het beheer en het onderhoud van bewegwijzerde fiets- en wandelroutes en knooppuntnetwerken. Daarnaast ondersteunen wij gebruikersgroepen van MTB’ers, ruiters en menners bij het onderhoud van hun routes en begeleiden we lokale initiatieven rondom bewegwijzering, zoals hardlooproutes en dorpsommetjes. Dankzij deze inzet beschikken zowel toeristen als inwoners over een breed en kwalitatief hoogwaardig aanbod aan routes en voorzieningen, waaronder: • fietsroutes en het fietsknooppuntensysteem • wandelroutes, stadswandelingen en het wandelknooppuntensysteem • de TT-route voor motoren en fietsers • kanosteigers in de Hunze en het Zuidlaardermeer • recreatieve toiletgebouwen in Hoogersmilde en Rogat
14
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
In korte tijd hebben wij een netwerk van ruim 150 vrijwilligers aan Recreatieschap Drenthe verbonden. Zij leveren een onmisbare bijdrage aan het onderhoud van wandelknooppunten en themaroutes. Hun inzet maakt het mogelijk om de kwaliteit te leveren die past bij de uitstraling van Drenthe. Zonder deze vrijwilligers is het niet haalbaar om het routenetwerk op het gewenste niveau te onderhouden. Een goed onderhouden en slim georganiseerd routenetwerk is een visitekaartje voor de provincie. Het leidt recreanten langs bijzondere verhalen, bezienswaardigheden en lokale ondernemers, en versterkt daarmee ook de lokale economie. Naast het fysieke beheer zorgen wij ervoor dat route-informatie actueel en digitaal beschikbaar is via drenthe. nl, zodat bezoekers eenvoudig hun route kunnen plannen en optimaal gebruik kunnen maken van het aanbod. Jaarlijks dragen de deelnemende gemeenten 5% van de investeringssom van het wandelnetwerk bij voor het structureel controleren, onderhouden en herstellen van het wandelknooppuntennetwerk. Hiermee wordt de kwaliteit en continuïteit van het netwerk geborgd én versterken we de betrokkenheid van de gemeenschap. De besteding van deze middelen wordt transparant en controleerbaar verantwoord via de jaarrekening van het Recreatieschap. Het Recreatieschap blijft de wijze van verantwoording verder optimaliseren.
6. Recreatieschap – focuspunten 2027 Elk jaar kiezen wij een motto dat richting geeft aan onze inzet. Voor 2027 luidt dat: ‘Recreatie en Toerisme: tijd om op te laden’. Met dit motto onderstrepen wij Recreatie en Toerisme geen restfunctie is, maar een publieke opgave. In ruimtelijke discussies staat recreatie vaak niet automatisch bovenaan de prioriteitenlijst. Woningbouw, landbouw, natuurherstel, energietransitie en infrastructuur vragen – terecht – veel politieke aandacht. Juist daarom is het van belang om recreatie expliciet op de agenda te zetten. Recreatie is geen bijzaak of restfunctie van het landschap, maar een publieke voorziening die direct bijdraagt aan gezondheid, leefbaarheid, economie en brede welvaart. Wanneer recreatie niet structureel wordt meegenomen in ruimtelijke afwegingen, ontstaat versnippering, kwaliteitsverlies en toenemende druk op bestaande gebieden. Vandaar dat we ons hard maken om recreatie volwaardig te positioneren binnen gebiedsontwikkeling en omgevingsbeleid. Ons adagium is dan ook 1+1=1. Op 1 hectare zijn meerdere functies mogelijk. Recreatie is dé extra laag op andere functies die daardoor meer waarde krijgen. Daarnaast draagt recreatie en toerisme heel duidelijk bij aan de brede welvaart. Dat betekent aandacht voor werkgelegenheid én voor welzijn. Voor economische kracht én voor leefkwaliteit.
Voor materiële zekerheid én voor ontspanning, ontmoeting en gezondheid.
Aanbiedingsbrief 2027
15
Recreatie en toerisme raken al deze dimensies. Ze zorgen voor banen en bestedingen. Ze versterken sociale verbinding en culturele uitwisseling. Ze dragen bij aan fysieke en mentale gezondheid. Ze verbeteren infrastructuur die ook inwoners ten goede komt. Kortom: ze vergroten de kwaliteit van leven. Recreatie en toerisme kunnen en moeten een sleutelrol spelen in gebiedsontwikkeling, leefbaarheid, duurzaamheid en economische veerkracht. Dat vraagt om erkenning van de gastvrijheidssector als volwaardige partner in maatschappelijke vraagstukken – op nationaal, provinciaal én gemeentelijk niveau. Die boodschap dragen wij actief uit. Samen met overheden, ondernemers en maatschappelijke partners. Om dit te bereiken zullen we ons in 2027 focussen op: A. Stimuleren bestuurlijke samenwerking en netwerk verstevigen. Onze taak Het organiseren van regionale samenhang en bestuurlijke afstemming tussen de deelnemende gemeenten en Ooststellingwerf. Dit doen we door te werken aan afstemming met provinciaal beleid en uitvoering en verbinden gemeenten, provincie en ondernemers. We organiseren bestuurlijke en ambtelijke overleggen en gaan verder met de opbrengst van de strategische sessie met bestuurders uit (verkiezingsjaar) 2026. Wat levert dit op? • Minder versnippering • Sterkere regionale positie • Eén gezamenlijke koers B.
Een sterke basis: infrastructuur op niveau Beheer en kwaliteit van routes en recreatieve voorzieningen. Onze taak Zorgen voor een kwalitatief, veilig en samenhangend recreatief netwerk van routes in onze steden en dorpen, knooppunten en voorzieningen. Dit doen we door zorgvuldig beheer en onderhoud van routenetwerken (fiets, wandel, ruiter e.d.). Waar nodig actualiseren we het netwerk en coördineren we investeringen in route(s)/ routestructuren. Hierbij zorgen we ook voor afstemming met terreinbeheerders, gemeenten en provincie. Wat levert dit op? • Toegankelijke en betrouwbare netwerken • Tevreden inwoners en bezoekers • Basis voor economische spin-off
16
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
C. Werken aan meer beleving Projecten die Drenthe vooruithelpen Onze taak Initiëren, coördineren en ondersteunen van projecten die bijdragen aan versterking van de sector (bijv. Expertteam Drenthe, project Toekomstbestendig Drenthe). Dit doen we door subsidiemogelijkheden te stimuleren door projectvoorstellen te ontwikkelen. Daarbij richten we ons op aanbod, innovatie (zoals digitalisering, verduurzaming) en het inzetten van het stimuleringsfonds. Zo werken we aan de projecten waarvoor subsidie beschikbaar is vanuit bijv. de Regiodeal Zuid- en Oost- Drenthe. Wat levert dit op? • Extra middelen voor de regio • Versnelling van ontwikkelingen • Toekomstgerichte sector D. Ruimte voor recreatie Actief participeren in gebiedsprocessen & regelgeving Onze taak Zorgen dat recreatie en toerisme structureel worden meegenomen in gebiedsprocessen en ruimtelijke keuzes, zodat er voldoende ruimte blijft voor recreatievoorzieningen, ondernemersontwikkeling en toegankelijk landschap. Dat doen we door actief deel te nemen aan gebiedsprocessen als TLGD, Overleg Organen Nationale Parken en de BAC’s (landelijk gebied, natuur, water, landbouwtransitie), het inbrengen van recreatieve belangen in ruimtelijke plannen en programma’s (zoals omgevingsvisies en uitvoeringsagenda’s) en het onderbouwen van keuzes met data en onderzoek (impact, bezoekersstromen, economische waarde).
Wat levert dit op? • Recreatie en toerisme krijgen een vaste plek in gebiedsontwikkeling • Meer ruimte voor toekomstbestendige recreatiebedrijven en voorzieningen • Balans tussen natuur, wonen, landbouw en recreatie • Sterkere kwaliteit en aantrekkelijkheid van het landschap E. Toegankelijke recreatie Onze taak Zorgen dat recreatie bereikbaar, betaalbaar en toegankelijk is voor diverse doelgroepen, met oog voor balans in de leefomgeving. We stimuleren inclusieve voorzieningen als Toegankelijke fiets- en wandelpaden, een toegankelijke website en ondersteunen initiatieven dicht bij huis.
Aanbiedingsbrief 2027
17
• • •
Ondersteunen van initiatieven gericht op toegankelijkheid. Aandacht voor recreatie dicht bij huis. Balans bewaken tussen gebruik, natuur en leefbaarheid.
Wat levert dit op? • Vergroting maatschappelijke waarde, bevorderen brede welvaart • Beleefbare natuurgebieden • Toegankelijke, inclusieve recreatie voor iedereen • Breder draagvlak voor toerisme F. Ondernemers als dragers van de bestemming Verbinding, ondersteuning en gezamenlijke kansen. Onze taak Faciliteren van een sterk ondernemersklimaat binnen de recreatief-toeristische sector. Dit doen we door advisering bij beleids- en ontwikkelvraagstukken, kennisdeling en netwerkbijeenkomsten, het geven van ondersteuning bij verduurzaming en innovatie. We ondersteunen en zijn (mede)opdrachtgever aan het project Vitale Vakantieparken en Toekomstgericht Recreatie en Toerisme via IBDO. Wat levert dit op? • Professionalisering van de sector • Sterkere regionale economie • Meer werkgelegenheid G. Sterke organisatie, slimme keuzes Doelmatige bedrijfsvoering en financiële beheersing. Onze taak Zorgen voor een solide, transparante en financieel verantwoorde organisatie. We werken hieraan door een doelmatige inzet van middelen en een structurele besparing door efficiencymaatregelen en door de formatie te stabiliseren. Indien bijsturing noodzakelijk blijkt zullen we dit via een begrotingswijziging agenderen. Wat levert dit op? • Financiële stabiliteit • Vertrouwen van gemeenten • Wendbare organisatie
Met deze focuspunten bouwen we verder aan een sterke en duurzame recreatiesector in Drenthe en Ooststellingwerf, met oog voor nieuwe kansen en uitdagingen onderweg.
18
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
7. Financieel Deze begroting bestaat uit het overzicht van de ontwikkelingen in de sector en van de baten en lasten (de uiteenzetting van de financiële positie). De begroting bevat tevens de verplichte paragrafen. De begroting is op 9 april 2026 in de vergadering van het Dagelijks Bestuur behandeld. De vaststelling in het Algemeen Bestuur staat gepland tijdens de vergadering op 2 juli 2026. Uitgangspunt is met deze begroting zo dicht mogelijk bij de werkelijkheid van 2027 te komen, in de wetenschap dat we zo nu en dan achterhaald worden door veranderingen in de tijd. Wij vragen geen aanvullende investeringen maar werken lean and mean vanuit het principe om maximaal rendement te halen uit de beschikbare middelen. Financieel gezien is de begroting 2027 een actualisering van de begroting 2026.
Financieel kader 2027 Uitgangspunten •
Realistische indexering.
•
Structurele besparing in 2026 van ca. € 50.000 door efficiencymaatregel.
•
Geen uitbreiding van formatie.
•
Geen extra bijdrage gevraagd van gemeenten.
Karakter van de begroting •
Wendbaar: bij majeure afwijkingen volgt een begrotingswijziging.
•
Gericht op stabiliteit én ruimte voor kansen.
Exploitatie Het Recreatieschap Drenthe werkt met een klein personeelsbestand. Een deel van de werkzaamheden is projectgebonden. Indien het Recreatieschap voor de uitvoer hiervan extra menskracht nodig heeft, doet zij dit door middel van inhuur. Dus flexibele inhuur naast een vaste formatie. In 2027 zal de vaste kern van de organisatie van het Recreatieschap bestaan uit 8,8 fte. De bezetting bestaat uit de volgende disciplines: 1 fte; • directie 2,3 fte; • beleid, advisering, projectuitvoering 4,4 fte; • toeristische bewegwijzering 1,1 fte. • ondersteuning (secretariaat, communicatie, financiële administratie) Het Recreatieschap is gehuisvest in Dwingeloo. Hier delen we de huisvesting met Marketing Drenthe en het programma Vitale Vakantieparken. Deze gecombineerde huisvesting heeft als voordeel dat de contacten gemakkelijk tot stand komen en we elkaar snel weten te vinden.
Aanbiedingsbrief 2027
19
Indexering: De begroting van het Recreatieschap wordt jaarlijks aangepast voor de stijging van lonen en prijzen. Op moment van opstellen van deze begroting gaan we uit van het nu voorhanden zijnde inzicht en derhalve is het gebaseerd op aannames. Basis van de opgestelde cijfers vormt de begroting 2026, aangevuld met indexering die afkomstig is uit de Macro Economische Verkenningen van het Centraal Planbureau van het kerngegeven “Loonvoet Sector Overheid” en “Prijs materiële overheidsconsumptie”. Op basis hiervan wordt uitgegaan van een indexering van de begroting voor 2027 van 4,2% voor de salarislasten en 4,8% voor de overige lasten. Het werkelijke indexcijfer kan aanleiding zijn voor een begrotingswijziging gedurende het jaar. Aandachtspunt: We ramen geen renteopbrengsten gezien de fluctuaties van de rentevoet. Reserves: De onttrekkingen uit de reserveringen zijn overeenkomstig eerdere besluiten van het Dagelijks Bestuur. De in de begroting opgenomen bedragen zijn de maximale onttrekkingen. Mocht overschrijding hiervan noodzakelijk blijken dan zal hier toestemming voor worden gevraagd middels een bestuursbesluit. Het Recreatieschap initieert, geeft leiding aan en administreert projecten ter stimulering van recreatie en toerisme. Het Recreatieschap dient van toegevoegde waarde te zijn voor haar gemeenten en voor de sector.
Dit kan alleen met betrokken, ontwikkelingsgerichte en goed passende medewerkers. Het kapitaal van het Recreatieschap zijn deze medewerkers. Blijvend investeren in de ontwikkelkracht van de medewerkers is daarom van essentieel belang. Stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme Jaarlijks wordt door de Drentse gemeenten en gemeente Ooststellingwerf een bedrag voor dit fonds beschikbaar gesteld. Dit bedrag is gebaseerd op een – in de gemeenschappelijke regeling verankerde – berekeningswijze, een vaste component (€ 10.000,=) en flexibel component zijnde 1,8% van de door de gemeenten geïnde toeristenbelasting zoals vermeld in de laatst vastgestelde jaarrekening van de deelnemende gemeenten (het vaste bedrag en de flexibele component zijn vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur d.d.12 december 2024). Een deel van de toeristenbelasting wordt hierdoor feitelijk direct en zichtbaar ingezet ten behoeve van verdere ontwikkeling van de sector. De toezeggingen uit het fonds maken het mogelijk snel andere subsidiemiddelen te generen (het fonds maakt het mogelijk om projecten in gang te zetten die anders niet, in beperktere omvang of met een veel langere aanlooptijd zouden zijn gerealiseerd). De
20
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
Van Gogh project, resultaat van het stimuleringsfonds
inzet van het fonds is al jaren succesvol en de fondsmiddelen zorgen voor een grote multiplier (is vaak aanjager om andere middelen beschikbaar te krijgen). Het budget van het fonds was in 2025 € 320.362,=. Uit de jaarrekening 2025 blijkt dat via het fonds een zeer effectief beleid mogelijk was, waardoor een groot aantal investeringen mogelijk zijn gemaakt (in 2025 voor een totaalbedrag van € 2.338.869,=). Het fonds blijft krachtig en succes vanuit de afgelopen jaren is bewezen. € 1 uit het fonds lokt middelen van derden uit voor investeringen op het gebied van recreatie en toerisme in Drenthe en Ooststellingwerf. Dankzij het fonds zijn onder andere de volgende projecten op een actieve en snelle wijze ondersteund: ondersteuning programma Vitale Vakantieparken, ontwikkeling beleefpad Schoonhoven, Van Gogh project, Geopark, Ecorys onderzoek, Impuls TT route, 50 jarig jubileum Drenthepad, onderzoek Brede Welvaart, Regiodeal Zuid- en OostDrenthe, Rondje Drenthe, etc.
Toeristische Informatievoorzieningen Sinds 2018 is een afzonderlijke begrotingspost beschikbaar voor het ontwikkelen van gemeentegrensoverstijgende productontwikkeling (Drenthegids, fiets- en wandelknooppuntkaarten en gratis te verstrekken folders), versterken gastheerschap, meertaligheid van het informatieaanbod, samenwerking met regio’s, informatievoorziening in Tip-kantoren, Drenthe routeapp en digitale escaperoutes en een betere aansluiting tussen marketing en informatievoorziening. Daarnaast is het Recreatieschap eigenaar van de database die achter de website drenthe.nl hangt. Met Marketing Drenthe is een opdrachtgever/opdrachtnemer relatie ingericht waarbij Marketing Drenthe verantwoordelijk is voor het volledig en up-to-date houden van deze database. Het Recreatieschap verzorgt uiteraard zelf het aanbod aan routes op drenthe.nl.
Aanbiedingsbrief 2027
21
Tot slot Recreatie en toerisme; sleutel tot succes Het bestuur van Recreatieschap Drenthe is zich bewust van de financiële uitdagingen van de deelnemende gemeenten. Er worden dan ook geen aanvullende investeringen t.o.v. de begroting 2026 verwacht. Desalniettemin blijft het Recreatieschap actief inspelen op ontwikkelingen in de recreatie- en toerismesector. Het bestuur ziet in het Recreatieschap een krachtig instrument om gezamenlijke doelen te realiseren en de sector verder te versterken. Samenwerking is de sleutel tot succes. We werken nauw samen met gemeenten, Provincie Drenthe, Marketing Drenthe, brancheorganisaties, terrein beherende organisaties, recreatieparken, dagattracties, horeca, musea, sport- en evenementenorganisaties en cultuur- en natuurorganisaties. Als aanjager en coördinator speelt het Recreatieschap al jarenlang een cruciale rol in de ontwikkeling van de vrijetijdseconomie in Drenthe. Ons doel is een sterke, vitale sector waarin we als initiator en regisseur innovatieve projecten opstarten en begeleiden. Recreatie en toerisme vinden grotendeels plaats op gemeentelijk niveau. Denk aan de aanleg van fietspaden, dagrecreatieterreinen, parkeervoorzieningen en het stimuleren van evenementen en natuurbeheer. Juist op deze terreinen kunnen gemeenten gezamenlijk optrekken en écht het verschil maken.
Een toerist ziet Drenthe als één bestemming en is zich niet bewust van gemeenteof provinciegrenzen. Daarom is een samenhangend en goed afgestemd toeristisch aanbod onmisbaar. Bovengemeentelijke beleidsontwikkeling is dan ook een essentiële succesfactor. Door samen te werken en te investeren in een sterke vrijetijdseconomie, maken we van Drenthe en de gemeente Ooststellingwerf een nóg aantrekkelijkere bestemming voor zowel inwoners als bezoekers. Vaststelling Wij verzoeken u de begroting 2027 vast te stellen. Dagelijks Bestuur Recreatieschap Drenthe
22
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
Verplichte paragrafen
Verplichte paragrafen
23
Verplichte paragrafen 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2. Financiering 3. Verbonden partijen 4. Grondbeleid
1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Onder dit begrip verstaat het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) het verband tussen weerstandscapaciteit en de risico’s, waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor onze financiële positie. Twee keer per jaar, bij de begroting en bij de jaarrekening, moeten de belangrijkste financiële risico’s worden geactualiseerd en doorgerekend. Recreatieschap Drenthe moet een eigen vermogen, een weerstandsvermogen, hebben om deze financiële risico’s af te kunnen dekken, mochten ze zich voordoen. Door aandacht voor het weerstandvermogen kan worden voorkomen dat dergelijke tegenvallers dwingen tot bezuinigingen en/of noodzaken tot een bijstelling van de uitvoering. De risico-inschatting is gestoeld op diverse aannames. De globale inschatting van kans en omvang is tijdsgebonden, waarbij het (voortschrijdend) inzicht sterk afhankelijk is van vele onzekere toekomstige factoren. Onder dergelijke risico’s wordt derhalve verstaan: alle redelijk voorzienbare onzekerheden die niet direct vooraf kwantificeerbaar zijn. Daarom kunnen er geen voorzieningen voor worden gevormd. Reguliere risico’s – risico’s die zich regelmatig voordoen en die veelal vrij goed meetbaar zijn – maken geen deel uit van deze paragraaf.
Hiervoor zijn immers verzekeringen afgesloten of voorzieningen gevormd. De paragraaf weerstandsvermogen dient volgens artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) ten minste de volgende inhoud te bevatten: A. Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de regeling beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; B. Een inventarisatie van risico’s, waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis zijn in relatie tot de financiële positie; C. Het beleid betreffende de weerstandscapaciteit en de risico’s en de realisatie daarvan. Ad.A De huidige omvang van de algemene reserve (per 31-12-2025 € 192.277,=) is gezien de omvang van de activiteiten en huidige inzichten (ingeschatte risico’s) voldoende.
24
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
Ad.B De inventarisatie en risico-inschatting is gestoeld op diverse aannames. Om binnen de organisatie risico’s daadwerkelijk te beheersen is bewustwording van risico’s van groot belang. De globale inschatting van kans en omvang is tijdsgebonden, waarbij het (voortschrijdend) inzicht sterk afhankelijk is van vele onzekere toekomstige factoren. We kunnen de volgende onderdelen onderscheiden: Personeel Een kleine organisatie als het Recreatieschap is kwetsbaar voor wat de personele bezetting betreft. Voor veel functies is de beschikbaarheid van vervanging op hetzelfde kwalitatieve niveau, intern niet haalbaar. Dit betekent al snel dat een beroep gedaan moet worden op externe ondersteuning. Een interim-functionaris zal uit het weerstandsvermogen bekostigd moeten worden. Periodiek vinden beoordelingsgesprekken plaats waarin aandacht is voor werkdruk en het gewenste ontwikkelperspectief van het personeel. In een kleine organisatie als het Recreatieschap Drenthe zijn de mogelijkheden vanuit dit oogpunt beperkt. Daarnaast is m.n. ook aandacht voor het fysiek zwaardere werk van de medewerkers van het routebureau. Hierbij is zeker een risico denkbaar van ziekteverzuim en/of uitval. Op basis van onze inschattingen (kans en impact) komen we tot: • • •
Vervanging bij ziekte en calamiteit (directie); 6 maanden (3 dgn), 63.000,=. Vervanging bij ziekte en calamiteit (administratie/routebureau); 6 maanden (3 dgn.), € 37.800,=. Risico leeftijdsopbouw/ uitval;12 maanden, € 55.000,=.
In totaal betreft het ingeschatte financieel risico voor Personeel hiermee € 155.800,=. Interne beheersing Het Recreatieschap kent, net als iedere andere organisatie, mee- en tegenvallers in de sfeer van organisatie en overige kosten. Dit kan bijvoorbeeld betrekking hebben op overschrijding van budgetten voor huisvesting, communicatie, kantoor en overige kosten. Dergelijke tegenvallers dienen opgevangen te kunnen vanuit het weerstandsvermogen. Budgetoverschrijding
Kans en impact 10% van geraamde kosten
Financieel risico € 43.200,= gedurende 1 jr
Projecten De projecten staan bij het Recreatieschap feitelijk buiten de exploitatie. Ter financiering van de projecten wordt een beroep gedaan op externe subsidiegevers. Daarnaast wordt aan een aantal projecten een bijdrage vanuit het stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme toegekend. Het saldo van het stimuleringsfonds vormt feitelijk een buffer om de projecten te financieren en de eventuele mee- en tegenvallers op te vangen.
Verplichte paragrafen
25
Balansrisico’s Dit betreft o.a. openstaande vorderingen, afschrijvingsmethodiek op activa etc. Gezien het bedrag en van welke organisatie c.q. bedrijf wij een vordering hebben openstaan, zullen deze vorderingen niet lang “openstaan” (het zijn vorderingen met een legitieme basis). Gerechtelijke procedures Op dit moment worden geen juridische procedures door of tegen de gemeenschappelijke regeling gevoerd. Garanties Op dit moment garanderen wij geen geldleningen die aan derden zijn verstrekt. Onderhoud sanitaire voorzieningen Ten behoeve van de recreatievaart hebben we enkele toiletvoorzieningen in beheer. In het kader van de bestrijding van de legionellabacterie vindt in het seizoen periodieke controle plaats. De fysieke toestand van de gebouwen is matig. Coördinatie/projectverantwoording en uitvoering recreatief-toeristische projecten Ook in 2026 en volgende jaren zullen projecten in uitvoering worden genomen. Deze projecten worden administratief en financieel verantwoord via een projectenadministratie. Door regelmatig overleg tussen de projectverantwoordelijke en de projectuitvoerende (juiste toepassing van de subsidievoorwaarden en de actualiteit van de projectadministratie) worden de financiële risico’s tot een minimum beperkt.
Ad.C Resumerend kan tot de volgende opstelling gekomen worden met betrekking tot het gewenste niveau van het benodigde weerstandsvermogen op basis van de geformuleerde uitgangspunten: Totaaloverzicht Personeel Materieel Interne beheersing Overige opbrengsten Projecten Totaal
Financieel risico € 155.800,= 0,= 43.200,= 0,= 0,= € 199.000,=
De huidige omvang van de weerstandscapaciteit is per 31 december 2025 € 192.277,=. De ratio weerstandsvermogen bedraagt € 192.277 / € 199.000 = 0,97. Dit is gezien de omvang van de activiteiten en huidige inzichten door het bestuur als toereikend geacht.
26
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
2. Financiering Algemeen Het belangrijkste thema van de wet financiering decentrale overheden (wet Fido) is het inzicht geven in de treasuryfunctie bij decentrale overheden. De doelstellingen, richtlijnen en limieten van het voorgestane beleid zijn vastgelegd in het treasurystatuut. De treasuryparagraaf is één van de onderdelen waarmee de wetgever beoogd de transparantie en bestuurlijke beheersbaarheid van deze functie te bevorderen. De wet Fido schrijft voor dat samen met de jaarstukken ook de overzichten met betrekking tot de renterisiconorm en de kasgeldlimiet bij Gedeputeerde Staten moeten worden ingediend. Vanaf 2004 is geen sprake meer van een vaste schuld (langlopende lening), een overzicht betreffende de renterisiconorm is dan ook niet van toepassing. De kasgeldlimiet (de ruimte voor korte financiering) wordt volgens de wet Fido bij aanvang van het kalenderjaar 2026 gesteld op 8,5%. Wij streven door een actief treasurymanagement (bevoorschotting subsidies etc.) onder de kasgeldlimiet te blijven. Omschrijving (bedragen in euro’s)
1e kw 2027
2e kw 2027
3e kw 2027
4e kw 2027
Omvang begroting per 1 januari (=grondslag)
1.522.611
1.522.611
1.522.611
1.522.611
Toegestane kasgeldlimiet in procenten van de grondslag 8,5 8,5 8,5 8,5 in een bedrag 129.422 129.422 129.422 129.422 De bijdragen van de gemeenten worden in het 1e kwartaal ontvangen. Gedurende het jaar vindt er monitoring plaats aan de hand van tussentijdse cijfers. 3. Verbonden partijen Het Recreatieschap kent geen verbonden partijen. 4. Grondbeleid In het verslagjaar 2020 zijn de gronden, welke het Recreatieschap in bezit had te Emmer-Compascuum, verkocht. De verkoopopbrengst bestaat uit een eenmalige verkoopopbrengst en een 16-jarige toekomstige opbrengst. Deze toekomstige opbrengst komt binnen vanaf 2024 in (16) jaarlijkse termijnen. Deze opbrengst hangt samen met de exploitatie van een windmolen op de verkochte locatie (dit is notarieel in de akte opgenomen). In de begroting wordt deze verwachte bate verantwoord onder het kopje “overige opbrengsten windmolen” ter grootte van € 13.500.
Verplichte paragrafen
27
28
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
29
Programma begroting in Euro’s
30
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
Categorie omschrijving (Bedragen in euro’s)
Rekening 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Baten Personeel
0
0
0
Huisvesting
7.624
7.500
7.860
Overige opbrengsten
64.304
21.660
22.700
Overige opbrengsten windmolen
14.223
13.800
14.460
subtotaal Bijdrage gemeenten in exploitatie
86.151 1.116.098
42.960 1.032.561
45.020 1.088.361
320.362
351.495
352.675
1.436 .460 1.522.611
1.384.056 1 . 4 27.0 1 6
1.441.036 1.486.056
Personeel
633.338
656.403
693.640
Huisvesting
63.090
71.950
75.410
Onderhoud
150.719
74.100
77.660
Overige uitgaven
90.793
21.660
22.700
Overige uitgaven toer. info voorz.
133.587
133.300
139.690
Bestuur
1.275
640
670
Bureau
97.440
103.920
108.900
4.217
6.400
7.563
subtotaal Stimuleringsfonds
1.174.459 2 3 4. 41 1
1 .0 6 8 .37 3 351.495
1.126.233 352.675
Totaal lasten
1.408.870
1.419.868
1.478.908
Resultaat voor bestemming
113.741
7.148
7.148
Saldo financieringsfunctie
67.357
0
0
0
0
0
15.852
15.852
15.852
Bestemmingsres. stimuleringsfonds
85.951
0
0
Bestemmingsres. personele inzet
61.956
23.000
23.000
Resultaat na bestemming
49.043
0
0
Stimuleringsfonds subtotaal Totaal baten Lasten
Afschrijvingen
Onttrekkingen aan reserves: Bestemmingsres. stimuleringsfonds Bestemmingsres. personele inzet Toevoegingen aan reserves:
Programma Begroting
31
Toelichting Programma begroting in Euro’s
32
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
Omschrijving (bedragen in euro’s)
Raming
Raming
excl. btw
excl. btw
Baten Personeel Totaal Voor zover nu bekend zullen er geen medewerkers gedetacheerd worden.
0
Huisvesting Totaal 7.860 Een deel van het kantoorpand wordt onderverhuurd aan het provinciale programma Vitale Vakantieparken. Overige opbrengsten Recreatiecongres Excursie Kaarten
Totaal
22.700
9.330 2.680 10.690
Jaarlijks organiseert het Recreatieschap in het najaar een recreatiecongres; actuele thema’s staan centraal en kennis wordt gedeeld tussen overheid en ondernemers. Verder organiseert het Recreatieschap jaarlijks een dagexcursie voor bestuurders, raadsleden en ambtenaren. Het Recreatieschap voorziet in toeristiche informatie voor de recreant. Naast gratis materiaal wordt een deel verkocht (kaarten). Overig opbrengsten windmolen
Totaal
14.460
Bij de verkoop van de gronden aan de Pottendijk te Emmen is overeengekomen dat wij jaarlijks een vergoeding ontvangen, van de opbrengst, van een windmolen op het perceel (€ 13.500 met indexatie, tot en met 2038). Bijdrage gemeenten in exploitatie Totaal 1.088.361 De gemeenten betalen jaarlijks een bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling zodat de exploitatiekosten gedekt zijn. Deze bijdrage wordt berekend aan de hand van de verdeelsleutel vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling. In bijlage I staan de bijdragen per gemeente vermeld. Stimuleringsfonds Totaal De gemeenten betalen jaarlijks een bijdrage aan het Stimuleringsfonds. De berekeningswijze is vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling en bestaat uit een vast en een flexibel bedrag.
352.675
Tijdens de vergadering van het Algemeen Bestuur d.d. 12 december 2024 is besloten om het vaste bedrag te stellen op € 10.000 en het flexibele bedrag te stellen op 1,8% van de ontvangen opbrengst toeristenbelasting afkomstig uit de laatst vastgestelde jaarrekening van elke gemeente. De hierdoor beschikbare middelen worden ingezet ter stimulering van projecten in de recreatie- en toerismesector. In bijlage II staan de bijdragen per gemeente. In bijlage III staan de totale bijdragen per gemeente.
Toelichting Programmabegroting
33
Omschrijving (bedragen in euro’s)
Raming excl. btw
Raming
excl. btw
Lasten Personeel Brutosalarissen Sociale lasten Brutosalarissen naar projecten 1 Brutosalarissen naar projecten onderhoud wandelknp 2 Inlenen personeel Loonkostensubsidie 3 Kosten P&O; administratie door gemeente Tynaarlo Opleidingen/cursussen Overige personeelskosten
Totaal
693.640
679.670 169.920 -71.230 -113.200 31.260 -18.240 6.080 7.440 1.940
Het vaste personeel bestaat uit 11 medewerkers en 1 oproepkracht (8,82 fte’s). Brutosalarissen zijn gestegen door cao aanpassingen en uren uitbreiding van beleidsmedewerker. De kosten brutosalarissen naar projecten zijn gestegen, omdat de uren uitbreiding doorbelast kan worden naar project regiodeal. Gezien de doorloop van de huidige projecten tot en met 2026 worden er uren (salariskosten) geboekt op bepaalde projecten. 2 2 medewerkers houden zich bezig met het onderhoud wandelknooppunten; de salariskosten worden geboekt ten laste van onderhoud wandelknooppunten. 3 Voor een medewerker, vanuit het doelgroepenbeleid, ontvangen wij een loonkostensubsidie van de gemeente Ooststellingwerf. 1
Huisvesting Huurkosten kantoorpand Energiekosten Schoonmaakkosten Overige huisvestingskosten
Totaal
75.410
52.400 15.5 1 0 4.720 2.780
Het Recreatieschap huurt een gedeelte van het kantoorpand aan de Drift (11c) te Dwingeloo. Onderhoud Totaal Het Recreatieschap heeft via vele projecten een groot aantal voorzieningen gerealiseerd in de openbare ruimte. Het onderhoud van een aantal daarvan komt voor rekening van het Recreatieschap. Het gaat hier om onderhoud aan diverse routestructuren, waaronder wandel- en fietsroutes, het fiets- en wandelnetwerk, MTB-bebording, bebording ruiterroutes en bebording Geopark. Verder hebben we onderhoudskosten en energiekosten van een aantal toiletvoorzieningen voor de recreatievaart. De onderhoudskosten zijn inclusief autokosten en leasekosten voor een electrische auto.
34
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
77.660
Omschrijving (bedragen in euro’s)
Raming
Raming
excl. btw
Overige uitgaven Recreatiecongres Excursie Kaarten
excl. btw
Totaal
22.700
Totaal
139.690
9.330 2.680 10.690
(zie toelichting bij de baten) Overige uitgaven toeristische informatievoorzieningen Toeristische informatievoorzieningen Toeristische informatievoorzieningen Drenthe.nl
79.120 60.570
Het Recreatieschap ontwikkelt gemeentegrens overstijgende informatie (folders ed.). Daarnaast worden cursussen aangeboden aan Tourist Info medewerkers. Het Recreatieschap is eigenaar van de database die achter de website van Drenthe.nl hangt. Jaarlijks wordt via een activiteitenplan afgesproken welke werkzaamheden Marketing Drenthe verricht voor het up-to-date houden van de database en opdracht aan hen verleend om dit uit te voeren. Bestuur Totaal Het bestuur vergadert meerdere keren per jaar; de hier gepresenteerde kosten betreffen vergaderarrangementen. Bureau Portikosten Telefoonkosten Reis-, verblijf- en autokosten Representatiekosten Kantoorbenodigdheden Kopieerkosten Leasekosten Kantinekosten Automatiseringskosten Documentatie en voorlichting Abonnementen/lidmaatschappen Bankkosten Verzekering ziekteverzuim Overige verzekeringen Accountantskosten Overige kosten
Toelichting Programmabegroting
Totaal
670
108.900
1.450 3.350 12.370 1.240 1.290 2.030 1.470 2.460 23.790 3.010 1.930 940 19.700 17.130 16.030 710
35
Omschrijving (bedragen in euro’s)
Raming
Raming
excl. btw
Kapitaal In bijlage IV staan de afschrijvingen.
excl. btw
Totaal
7.563
Stimuleringsfonds Totaal Door inzet van dit fonds worden diverse projecten mogelijk gemaakt door toezegging van een financiële bijdrage.
352.675
Onttrekkingen aan reserves Bestemmingsreserve personele inzet Jaarlijks wordt een bedrag van maximaal € 15.852 onttrokken aan deze bestemmingsreserve (conform besluit Algemeen Bestuur).
Totaal
Toevoegingen aan reserves Bestemmingsreserve personele inzet Totaal Jaarlijks wordt een deel van de bijdragen van de gemeenten toegevoegd aan de bestemmingsreserve personele inzet, maximaal € 23.000, (conform besluit Algemeen Bestuur). Hierdoor kan flexibel worden ingespeeld op nieuwe projecten/ontwikkelingen en wordt de mogelijkheid geboden om gebruik te maken van een flexibele schil aan personeel.
36
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
15.852
23.000
Toelichting Programmabegroting
37
Bijlagen
38
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
Bijlage 1 Bijdragen gemeenten in de exploitatiekosten volgens bestaande bijdrageregeling (bedragen in euro’s) Gemeente
In %
Rekening 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Aa en Hunze
7,75%
80.464
74.440
78.464
Assen
7,50%
77.867
72.039
75.932
Borger-Odoorn
8,00%
83.058
76.842
80.994
Coevorden
9,25%
96.036
88.848
93.650
De Wolden
6,75%
70.081
64.835
68.339
Emmen
18,00%
186.882
172.894
182.237
Hoogeveen
8,00%
83.058
76.842
80.994
Meppel
4,00%
41.529
38.421
40.497
Midden-Drenthe
10,00%
103.823
96.052
101.243
Noordenveld
7,25%
75.272
69.638
73.401
Ooststellingwerf
7,50%
77.867
72.039
75.932
Tynaarlo
6,25%
64.889
60.033
63.277
Westerveld
7,25%
75.272
69.638
73.401
107,50%
1.116.098
1.032.561
1.088.361
Totaal
Bijlagen
39
Bijlage II Bijdrage gemeenten in Stimuleringsfonds (bedragen in euro’s) Ontvangen inkomsten toeristenbelasting 2024
Flexibel bedrag (1,8%)
Vast bedrag
Begroting 2027
Aa en Hunze
1.912.643
34.428
10.000
44.428
Assen
688.559
12.394
10.000
22.394
Borger-Odoorn
2.412.863
43.432
10.000
53.432
Coevorden
2.031.425
36.566
10.000
46.566
De Wolden
417.288
7.511
10.000
17.511
Emmen
717.197
12.910
10.000
22.910
Hoogeveen
188.706
3.397
10.000
13.397
0
0
10.000
10.000
Midden-Drenthe
1.286.591
23.159
10.000
33.159
Noordenveld
326.034
5.869
10.000
15.869
Ooststellingwerf
405.912
7.306
10.000
17.306
Tynaarlo
604.872
10.888
10.000
20.888
Westerveld
1.378.630
24.815
10.000
34.815
12.370.720
222.675
130.000
352.675
Gemeente
Meppel
Totaal
De berekeningswijze is vastgesteld in de AB vergadering d.d. 12 december 2024. Het flexibele bedrag bestaat uit 1,8% van de ontvangen inkomsten toeristenbelasting per gemeente, zoals vermeld in de laatst vastgestelde jaarrekening van de deelnemende gemeenten. Het vaste bedrag is per gemeente € 10.000 per jaar.
40
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
Bijlage III Totale bijdragen gemeenten (bedragen in euro’s)
Gemeente
Exploitatiekosten
Bijdrage Fonds R&T
Bijdrage 2027
Aa en Hunze
78.464
44.428
122.892
Assen
75.932
22.394
98.326
Borger-Odoorn
80.994
53.432
134.426
Coevorden
93.650
46.566
140.216
De Wolden
68.339
17. 5 1 1
85.850
Emmen
182.237
22.910
205.147
Hoogeveen
80.994
13.397
94.391
Meppel
40.497
10.000
50.497
Midden-Drenthe
101.243
33.159
134.402
Noordenveld
73.401
15.869
89.270
Ooststellingwerf
75.932
17.306
93.238
Tynaarlo
63.277
20.888
84.165
Westerveld
73.401
34.815
108.216
1.088.361
352.675
1.441.036
Totaal
Bijlagen
41
42
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
14-05-25
Toyota VRF-09-R
Totaal
18.300
2.715
7.000
9.950
60.765
60.765
22.800
18.300
2.715
7.000
9.950
20,00
20,00
20,00
20,00
20,00
26.636
4.290
5.100
1.991
6.300
0
0
7.563
3.960
3.060
543
2027
jaar
boek-
boek-
rest-
rest-
14.550
10.140
181
700
995
31 dec.
34.129 26.566
18.510
13.200
724
700
995
1 jan.
7.695
3.000
3.000
0
700
995
1 jan.
7.695
3.000
3.000
0
700
995
31 dec.
waarde waarde waarde waarde
boek-
Afschrijving
8.955
1 jan.
totaal
bedrag deringen deringen
% totaal per
Aanschaf vermeer- vermin-
8-12-25 22.800
7-04-23
Laadpaal
Ford V-05-NJX
25-11-20
2-12-19
Datum
Peugeot V-325-K
Volkswagen 6-VXS-11
Vervoermiddelen
Omschrijving
Investeringsstaat (bedragen in euro’s)
Bijlage IV
Bijlage V Meerjarenraming 2028-2030 (bedragen in euro’s) Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025
2026
2027
2028
2029
2030
Baten Personeel
0
0
0
0
0
0
7.624
7.500
7.860
8.240
8.640
8.830
Ov. opbrengsten
64.304
21.660
22.700
23.790
24.930
25.480
Ov. windmolen
14.223
13.800
14.460
15.150
15.880
16.230
86.151
42.960
45.020
47.180
49.450
50.540
Bijdr. gemeenten
1.116.098
1.032.561
1.088.361
1.135.194
1.184.675
1.225.490
Bijdr. gem. fonds
320.362
351.495
352.675
352.675
352.675
352.675
Subtotaal
1.436.460
1.384.056
1.441.036
1.487.869
1.537.350
1.578.165
Totaal baten
1.522.611
1.427.016
1.486.056
1.535.049
1.586.800
1.628.705
Personeel
633.338
656.403
693.640
722.776
753.137
784.772
Huisvesting
63.090
71.950
75.410
79.030
82.820
84.640
Onderhoud
150.719
74.100
77.660
81.390
85.300
87.180
Overige uitgaven
90.793
21.660
22.700
23.790
24.930
25.480
Overige uitg. toer.
133.587
133.300
139.690
146.390
153.420
156.790
Bestuur
1.275
640
670
700
740
760
Bureau
97.440
103.920
108.900
114.130
119.610
122.240
4.217
6.400
7.563
7.020
7.020
7.020
234.411
351.495
352.675
352.675
352.675
352.675
Totaal lasten
1.408.870
1.419.868
1.478.908
1.527.901
1.579.652
1.621.557
Resultaat voor bestemming
113.741
7.148
7.148
7.148
7.148
7.148
Financieringsfunctie
67.357
0
0
0
0
0
15.852
15.852
15.852
15.852
15.852
15.852
Stimuleringsfonds
85.951
0
0
0
0
0
Personeel
61.956
23.000
23.000
23.000
23.000
23.000
Resultaat na bestemming
49.043
0
0
0
0
0
Huisvesting
Subtotaal
Lasten
Afschrijvingen Stimuleringsfonds
Onttr. reserves: Personeel Toev. reserves:
* de bijdrage aan het Stimuleringsfonds is afhankelijk van de ontvangen inkomsten toeristenbelasting; aangezien deze nog niet zijn vastgesteld in de jaarrekeningen van de gemeenten is bedrag 2027 bij de ramingen 2028 t/m 2030 aangehouden.
Bijlagen
43
44
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
7,25%
Westerveld 1.135.194
76.560
66.000
79.200
76.560
105.599
42.240
84.480
190.079
71.280
97.679
84.480
79.200
81.837
2028
111.375
86.888
96.506
92.429
138.758
52.240
97.877
212.989
88.791
144.245
137.912
101.594
126.265
2028
Totaal
352.675 1.487.869
34.815
20.888
17.306
15.869
33.159
10.000
13.397
22.910
17.511
46.566
53.432
22.394
44.428
2028
Fonds
1.184.675
79.897
68.876
82.652
79.897
110.202
44.081
88.162
198.364
74.387
101.937
88.162
82.652
85.406
2029
Exploitatie
352.675
34.815
20.888
17.306
15.869
33.159
10.000
13.397
22.910
17.511
46.566
53.432
22.394
44.428
2029
Fonds
1.537.350
114.712
89.764
99.958
95.766
143.361
54.081
101.559
221.274
91.898
148.503
141.594
105.046
129.834
2029
Totaal
1.225.490
82.649
71.249
85.499
82.649
113.999
45.600
91.199
205.198
76.949
105.449
91.199
85.499
88.352
2030
Exploitatie
352.675
34.815
20.888
17.306
15.869
33.159
10.000
13.397
22.910
17.511
46.566
53.432
22.394
44.428
2030
Fonds
De begrote bijdragen Stimuleringsfonds zullen wijzigen omdat dit bedrag voor een deel is gebaseerd op de daadwerkelijk geïnde toeristenbelasting deze gegevens; zijn nog niet bekend.
In de meerjarenraming is bij de exploitatie uitgegaan van de volgende prijsindex: - Personeelslasten jaar 2028 t/m jaar 2030: 4,2%, - Overige lasten jaar 2028 4,8%/ jaar 2029 4,8%/ jaar 2030 2,2%
107,50%
6,25%
Tynaarlo
Totaal
7,50%
10,00%
Midden-Drenthe
Ooststellingwerf
4,00%
Meppel
7,25%
8,00%
Hoogeveen
Noordenveld
18,00%
6,75%
De Wolden
Emmen
9,25%
Coevorden
7,50%
Assen
8,00%
7,75%
Aa en Hunze
Borger-Odoorn
In %
Gemeente:
Exploitatie
1.578.165
117.464
92.137
102.805
98.518
147.158
55.600
104.596
228.108
94.460
152.015
144.631
107.893
132.780
2030
Totaal
Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
Meerjarenraming 2028-2030 per gemeente (bedragen in euro’s)
Bijlage VI
Bijlagen
45
Bijlage VII Begrotingsgegevens ten behoeve van het BBV Statutaire naam
Recreatieschap Drenthe
Vestigingsplaats
Dwingeloo
Rechtsvorm
Publiekrechtelijke Rechtspersoon: Openbaar Lichaam op basis van gemeenschappelijke regeling
Activiteit
Het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van recreatie en toerisme.
Geraamd Eigen Vermogen 1-1-2027
€
1.685.241
Geraamd Eigen Vermogen 31-12-2027
€
1.692.389
Geraamd Vreemd Vermogen 1-1-2027
€
986.650
€
2.190.569
€
0
(kortlopend Vreemd Vermogen) Geraamd Vreemd Vermogen 31-12-2027 (kortlopend Vreemd Vermogen) Geraamd resultaat 2027
46
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2027
Bijlage VIII Geprognosticeerde begin- en eindbalans (bedragen in euro’s, standen per 31-12) Realisatie Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025
2026
2027
2028
2029
2030
1
1
1
1
1
1
Materiële vaste activa
44.692
26.895
26.566
19.547
12.527
5.507
Totaal vaste activa
44.693
26.896
26.567
19.548
12.528
5.508
8.140
9.718
8.140
8.140
8.140
8.140
32.759
48.810
32.759
32.759
32.759
32.759
3.542.619
2.267.829
3.542.619
3.542.619
3.542.619
3.542.619
254.414
69.688
268.710
275.858
283.006
290.154
Totaal vlottende activa
3.837.932 2.396.045
3.852.228
3.859.376 3.866.524
3.873.672
Totaal activa
3.882.625
2.422.941
3.878.795
3.878.924
3.879.052
3.879.180
192.277
177.277
192.277
192.277
192.277
192.277
1.274.960
1.129.009
1.274.960
1.274.960
1.274.960
1.274.960
Best.res. pers. inzet
67.548
35.740
130.887
138.035
145.183
152.331
Best.res. onderhoud
43.569
43.569
43.569
43.569
43.569
43.569
Best.res. ontw. infra.
50.696
50.696
50.696
50.696
50.696
50.696
Resultaat boekjaar
49.043
0
0
0
0
0
Totaal vaste passiva
1.678.093
1.436.291
1.692.389
1.699.537
1.706.685
1.713.833
Vlottende schuld
228.915
86.242
228.915
228.915
228.915
228.915
Overlopende passiva
1.975.617
900.408
1.957.491
1.950.472
1.943.452
1.936.432
Totaal vl. passiva
2.204.532
986.650
2.186.406
2.179.387
2.172.367
2.165.347
Totaal passiva
3.882.625
2.422.941
3.878.795
3.878.924
3.879.052
3.879.180
ACTIVA Vaste activa Immateriële vaste activa
Vlottende activa Voorraad Overlopende activa Uitzettingen Liquide middelen
PASSIVA Vaste passiva Algemene reserve Best.res. stimuleringsf.
Vlottende passiva
Een aantal van de begrote balansposten 2027 ev. zijn gebaseerd op de cijfers van 2025; de begroting 2026 is eerder vastgesteld (minder recent).
Bijlagen
47
Bijlage IX EMU-saldo Het EMU-saldo is het saldo van inkomsten en uitgaven van de overheid op transactiebasis in een bepaalde periode (boekjaar). Kortweg geeft het EMU-saldo aan of er in een bepaald jaar meer geld is uitgegeven dan er in dat jaar is binnengekomen, of dat er netto geld is overgehouden. Het EMU-saldo is daarmee een indicatie voor de ontwikkeling van de liquiditeits- en financiële positie (eigen vermogen en schulden). Tevens heeft het EMU-saldo een vergelijkbare functie als het kasstroomoverzicht. Om de overheidsfinanciën in de Eurozone robuust te houden, zijn in Europees verband afspraken gemaakt over het toegestane maximale tekort van het EMU-saldo op nationaal niveau. Omdat het EMU-saldo van alle decentrale overheden onderdeel uitmaakt van het EMU-saldo op nationaal niveau is het voor decentrale overheden (en dus voor gemeenschappelijke regelingen) verplicht gesteld om het eigen EMU-saldo te vermelden in de begroting en de jaarrekening.