Raadvoorstel FP Linderweg en fietsbrug N48 20012022

Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 17 februari 2022 Agendapuntnummer : Besluitnummer : Portefeuillehouder : Hilda Mulder Aan de gemeenteraad Onderwerp: Fietspad Linderweg en fietsbrug N48. Samenvatting: Het project fietspad Linderweg kent een lange voorgeschiedenis waarbij diverse oplossingsrichtingen zijn onderzocht om de N48 veilig te passeren met een fietspad. In het besluit van 24 september 2020 heeft de gemeenteraad het college opdracht gegeven om te onderzoeken of de (resterende) fietsverbinding gerealiseerd kan worden met een fietsbrug over de N48. Inmiddels zijn de uitkomsten van dit onderzoek dusdanig concreet dat het college de gemeenteraad vraagt om de nodige overwegingen te maken en besluiten te nemen. Zo wordt er aandacht gevraagd voor een keuze waarbij de fietsbrug noordelijk, danwel zuidelijk van het bestaande viaduct Linde wordt gerealiseerd. En er wordt aandacht gevraagd voor het nemen van nader uit te werken verkeersveiligheidsmaatregelen op een gedeelte van de rijbaan Linderweg, nabij de bebouwde kom van Linde. Op dat gedeelte gaat het namelijk niet lukken om minnelijk de benodigde grondpositie voor het fietspad te verwerven. Ter kennisgeving wordt benoemd dat te zijner tijd de onderhoudskosten voor de fietsbrug nader in beeld worden gebracht, afhankelijk van nog te maken ontwerpkeuzes en bijbehorende levensduurkosten.

Tot slot wordt aangegeven dat er een resterende financiering van € 190.000 noodzakelijk is om het project te realiseren, naast de reeds beschikbare middelen. Fase van besluitvorming: Definitief. Ontwerpbesluit: 1. De fietsbrug N48 en daarmee fietspad Linderweg realiseren noordelijk naast het huidige viaduct in de Linderweg (zie bijlage tracé optie). 2. Verkeersveiligheidsmaatregelen nemen op het gedeelte van de rijbaan Linderweg (190m) waar fietsers op de rijbaan blijven tot de bebouwde kom van Linde (zie bijlage tracé optie). 3. Een aanvullend bedrag van € 190.000 beschikbaar stellen om de financiering van het gehele project te verzorgen. De structurele stijging van de exploitatielasten van € 10.260 wegens rente en afschrijving verwerken via begrotingswijziging nr.4 van 2022. 4. Rekening houden met een uitzetting van de beheer en onderhoudskosten voor bruggen per januari 2024. Het nader te specifiëren bedrag hiervoor wordt na afronding fietsbrug in de kaderbrief/begroting 2023-2026 opgenomen. Inleiding en aanleiding: De gemeenteraad heeft het college gevraagd om te onderzoeken of het mogelijk is om het resterende gedeelte van fietspad Linderweg aan te leggen in combinatie met de komst van een fietsbrug over de N48. Het college heeft gedegen onderzoek uitgevoerd en gesprekken met stakeholders gevoerd en acht een fietsbrug haalbaar, maar vraagt

Pagina 1 van 6

aandacht voor enkele overwegingen om een verkeersveilige fietsverbinding zorgvuldig vorm te geven. Problemen of vraagstukken:. Na de hernieuwde koers in het project zijn onderzoeken en contacten geactualiseerd en is gekeken of het theoretische draagvlak (petitie) voor het fietspad kan leiden tot de daadwerkelijke aanleg van het fietspad en de fietsbrug. Grondpositie en vooral de inpassing van het fietspad in het Natuurnetwerk Nederland speelt hierin een belangrijke rol. Met enkele sessies gericht op ambities, risico’s en contractvorming is gezocht naar raakvlakken en voorwaarden om het project mogelijk te maken. Aansluitend is medio 2021 de nieuwe Natuurtoets beschikbaar gekomen. Hierin is onderzocht welke gevolgen te verwachten zijn bij de inpassing van de fietsbrug noordelijk of zuidelijk van het viaduct Linderweg. De resultaten hebben we besproken met de Provincie Drenthe, Drents Landschap en de Natuurvereniging Zuidwolde e.o. Ook Dorpsbelangen Linde en Zuidwolde zijn betrokken bij de overleggen. Daarnaast is een rentmeester op pad gegaan om de laatste knelpunten in de grondpositie tot de bebouwde van Linde te bespreken met de aanwonenden/ aangelanden.

Ondanks verschillende standpunten op enkele onderdelen, zagen we na deze gesprekken, maar ook dankzij de ontvangen subsidie vanuit het Strategisch Plan Verkeersveiligheid, voldoende mogelijkheden om de inpassing van de fietsbrug en het fietspad met een aantal overwegingen ter besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad. Ontwerpbesluit: toelichting en argumentatie: 1. Fietsbrug N48 noordelijk naast viaduct Linderweg Het college stelt voor om de fietsbrug noordelijk van het huidige viaduct Linderweg te realiseren. Deze keuze is gebaseerd op de overwegingen in de Natuurtoets en de gesprekken met Rijkswaterstaat, grondeigenaar Provincie Drenthe en pachter Stichting het Drentse Landschap, alsmede in overleg met Natuurvereniging Zuidwolde e.o. Bij de noordelijke inpassing is de impact van het fietspad op het Natuurnetwerk Nederland het meest beperkt en kunnen we samen met genoemde partijen de inpassing verder vormgegeven. 2. Komgrens Linde Bij de voorbereidingen om het ontbrekende deel van het fietspad aan te kunnen leggen is gebleken dat de grondeigenaar van Linderweg 4 niet bereid is om de voor het fietspad benodigde grond te verkopen aan de gemeente. Ook een alternatief waarbij de grondeigenaar van Linderweg 5 (meer) grond aan de gemeente verkoopt is helaas niet mogelijk gebleken.

Beide eigenaren zien meer in een komgrens aanpassing om de situatie verkeersveiliger in te richten zonder fietspad over een gedeelte van 190m tot de bebouwde kom van Linde. De exacte gewenste en wettelijk haalbare inrichting is nog niet uitgewerkt. Als denkrichting is in beeld; het toepassen van fietssuggestiestroken, of fietsstroken op de rijbaan, of een 30 km inrichting van de rijbaan. Om de voortgang van het project niet langer te traineren (en binnen 1 aanbestedingsbestek tot realisatie van het totale fietstrace over te kunnen gaan) stelt het college voor om in afstemming met diverse belanghebbenden verder uit te werken welke inrichting het meeste recht doet aan een verkeersveilige inrichting voor deze 190m en binnen de projectkaders kan worden uitgevoerd. 3. Projectkrediet aanvullen Nu de meeste voorwaarden, kansen en risico’s concreet in beeld zijn dient het projectkrediet van fietspad Linderweg aangepast te worden op de definitief voorgestelde koers van het project. Bij eerdere overwegingen in de gemeenteraad over de potentiele komst van een fietsbrug is benoemd dat er mogelijk een aanvullende gemeentelijke investering van € 700.000 noodzakelijk is. Echter doordat er tussentijds aanvullende subsidies zijn aangevraagd en toegekend, verwachten we nu dat een

Pagina 2 van 6

aanvullende gemeentelijke investering van € 190.000 zal volstaan. Deze daling in de verwachte gemeentelijke bijdrage is vooral te danken aan de toegekende SPV-subsidie van € 500.000, die (in tegenstelling tot de kans op BDU-subsidies), in eerdere fases van het project niet in beeld was. 4. Onderhoudskosten fietsbrug In overleg met Rijkswaterstaat en conform hun beleid, zal de fietsbrug over de N48 in beheer en onderhoud blijven bij gemeente De Wolden. In de nadere uitwerking tijdens de bouwteamfase wordt bekend welk brugtype en/of materialen de beste verhouding tussen de investeringskosten en de te verwachten onderhoudskosten oplevert. Aansluitend zullen we in de kaderbrief/begroting 2023-2026 aangeven welke kosten we voor beheer en onderhoud van de fietsbrug verwachten per januari 2024. Alternatief beleid: In het project fietspad Linderweg zijn in de loop van de tijd diverse voorstellen en alternatieven in beeld geweest. De aanleg van het fietspad (ca 3 kilometer) tussen Linde en Dedemsvaart werd in 2017 opgeleverd. Het resterende deel tussen Zuidwolde en Linde is echter complex vanwege het passeren van de N48 en de ligging in Natuurnetwerk Nederland. De alternatieven gingen tot en met het beëindigen van het resterende project aan toe, om financiële redenen en/of door het ontbreken van draagvlak voor diverse inpassingsopties.

Met de huidige stand van zaken gericht op de komst van een fietsbrug over de N48, benoemen we alleen nog overwegingen die in deze fase van het project relevant zijn en die na overweging van de gemeenteraad anders aangepakt kunnen worden. 1. Fietsbrug toch zuidelijk van viaduct Linderweg plaatsen De plaatsing van de fietsbrug aan de zuidzijde van het viaduct Linderweg is vanuit de overwegingen in de Natuurtoets mogelijk. Ook kostentechnisch zal deze vergelijkbaar zijn met de noordelijke inpassing. De zuidelijke inpassing van het fietspad is qua verkeersveiligheid zelfs gunstiger, omdat fietsers aan één zijde van de rijbaan kunnen blijven zonder een extra oversteeklocatie over de Linderweg. Echter om ontwikkelingen in een Natuurnetwerk toe te staan is een goede onderbouwing noodzakelijk. Verkeersveiligheid en algemeen belang biedt hierin handvaten, maar oplossingen dienen ook gewogen te worden tegen alternatieven. Naar de mening van het college weegt een inpassing aan de zuidzijde niet op tegen het verlies aan positief draagvlak bij de partijen als Provincie Drenthe, Drents Landschap en de Natuurvereniging. Daarnaast zijn de potentiele nadelen voor de inpassing aan de noordzijde redelijkerwijs te overzien en te ondervangen.

Mocht de gemeenteraad alsnog kiezen voor een zuidelijke inpassing dan is dit weliswaar in het voordeel van de beoogde verkeersveiligheid, maar verwachten we weerstand bij genoemde partijen om tot inpassing te komen. Daarnaast geeft de Natuurtoets aan (zie bijlage) dat er enkele voordelen zijn aan de noordelijke inpassing naast het viaduct ten opzichte van de zuidelijke inpassing. Zo zijn er minder aanpassingen nodig aan de faunapassage onder de Linderweg en blijft er tijdens werk in uitvoering een buffer aanwezig tussen het fietspad en het gebied bij ecoduct Stiggeltie. De boswal zuidelijk van de Linderweg zou voor de komst van het fietspad verwijderd moeten worden en na her plant kost het veel tijd voordat deze weer een goede afscherming biedt. Bij inpassing aan de noordzijde behoudt het achterliggende bos voldoende volume om de inpassing van het fietspad stabiel te ondervangen. 2. Komgrens Linde, minnelijk blijven onderhandelen of onteigenen Ondanks de ruim ondertekende petitie voor de komst van een vrij liggend fietspad (met fietsbrug) tussen de Ommerweg en Linde, is helaas gebleken dat enkele aanwonenden niet willen instemmen met de benodigde grondverkoop. Inspanningen in verschillende fases, sinds ca 2014, hebben niet geleid tot overeenstemming met de eigenaar van Linderweg 4.

Eerst werd door deze partij ingezet op een alternatieve route langs de Dennenweg en nu op een aanpassing van de bebouwde komgrens om daarmee geen fietspad bij hun perceel aan te hoeven leggen. De gemeente heeft op

Pagina 3 van 6

het gedeelte tot de bebouwde kom daardoor niet voldoende ruimte beschikbaar om het fietspad goed in te passen. De grondeigenaren hebben hun eigen redenen om geen medewerking te verlenen en dit lijkt in minnelijk overleg ook niet oplosbaar te zijn. Het college stelt de gemeenteraad voor om hieraan niet langer veel tijd te besteden en te kiezen voor verkeersveiligheidsmaatregelen in het resterende weggedeelte tot de bebouwde kom van Linde. Hierdoor is aanvullende grondaankoop niet noodzakelijk. Als alternatief kan de gemeenteraad er ook voor kiezen om langer (minnelijk) te onderhandelen en/of een onteigeningsprocedure in te zetten. Waarna bij een succesvolle doorloop de laatste 190m van het vrij liggende fietspad alsnog kan worden aangelegd. 3. Aanvullende financiële dekking niet beschikbaar stellen De gemeenteraad kan ervoor kiezen om het aanvullende bedrag van € 190.000 niet beschikbaar te stellen. In dat geval zal het project niet voldoende dekking hebben voor de daadwerkelijke aanleg van de fietsbrug en het fietspad, met verkeersveiligheidsmaatregelen nabij Linde. Financiële effecten: Gelet op de ingekomen inschrijvingen vanuit de markt, verwachten we dat het plafond bedrag voor de voorbereiding en bouw van de fietsbrug en het fietspad inclusief enkele onzekerheden binnen de scoop, zal volstaan op een bedrag van € 1.100.000.

Naast dit bedrag zijn er met de Natuurtoets en bouwteambenadering tot nu toe ook kosten gemaakt. Ook houden we rekening met kosten die nog buiten het plafondbedrag vallen. Dit gaat bijvoorbeeld om de verrekening van interne uren, leges, grondaankoop, compensatie NNN en/of de maatregelen in het gedeelte van 190m waar geen fietspad kan worden aangelegd. Ook kunnen uit nadere onderzoeken nog resultaten naar voren komen die de aannemer en wij redelijkerwijs nog niet kunnen voorzien. Het totale project in de nieuwe vorm is daarmee geraamd op een benodigd bedrag van € 1.300.000. Het fietspad Linderweg is vanuit Linde tot Dedemsvaart al enkele jaren in gebruik. Met het ontbrekende deel tussen Zuidwolde (Ommerweg) en Linde, in combinatie met de komst van de fietsbrug N48, ziet het project er financieel als onderstaande uit. GECOMBINEERD OVERZICHT Gemeentelijke bestaande investering fietspad Ingekomen inkomsten oa. BDU bestaande fietspad *Nog te verwachten BDU bestaand ca. Aanlegkosten fietspad Linde-Dedemsvaart (+onderzoeken ed.) Aanleg fietsbrug & fietspad Linderweg (actueel) Recente BDU fietsbrug Recente SPV fietsbrug Benodigd

€ 1.083.000+ € 328.355+ € 130.000+ € 1.181.355€ 1.300.000€ 250.000+ € 500.000+ € 190.000

*Het belangrijk om te noemen dat de potentiele BDU-inkomst van € 130.000 gebaseerd is op een maximum van 40% van de bijbehorende subsidiabele fietspad uitgaven. Met bijstelling van het krediet om genoemde redenen wordt de kans op de volledige BDU-inkomst weer realistischer. Het college stelt de gemeenteraad voor om een aanvullend krediet beschikbaar te stellen van € 190.000 om de financiering van het gehele project kostendekkend te verzorgen en dit bedrag, evenals het al eerder beschikbaar gestelde bedrag ad € 1.083.000 in 20 jaar af te schrijven. De structurele stijging van de exploitatielasten van € 10.260 wegens rente en afschrijving verwerken via een begrotingswijziging in 2022. Dekking van de extra kapitaallasten kan plaatsvinden uit de stelpost kapitaallasten van de € 4,0 miljoen investeringsruimte per jaar. Daarnaast zijn enkele administratieve wijzigingen nodig om het bestaande projectkrediet fietspad Linderweg

Pagina 4 van 6

en het nieuwe project krediet fietsbrug N48, zorgvuldig op elkaar af te stemmen. Mede ook gericht op een efficiënte verantwoording voor de verschillende subsidiestromen. Tot slot voor de financiële aspecten. In de uitwerking van de bouwteamovereenkomst is een van de uitgangspunten om een duurzame fietsbrug te ontwerpen en aan te leggen mede ook gericht op lage onderhoudskosten in haar levensduur van 80 jaar. Nog te maken en onderbouwen keuzes bepalen uiteindelijk welke onderhoudskosten voor de fietsbrug realistisch zijn. Hierdoor hebben we gesteld om tijdens dit proces of kort na aanleg van de fietsbrug via de kaderbrief/begroting 2023-2026 te verduidelijken wat de onderhoudskosten voor de fietsbrug worden. De onderhoudskosten voor het fietspad zijn reeds opgenomen in de uitgangspunten van het Fietsplan De Wolden. Personele effecten: Geen. Medewerkers vanuit de SWO, belanghebbenden en Van Spijker Infrabouw zullen in bouwteam verband de fietsbrug en het fietspad verder uitwerken. Juridische effecten: Voor het project is het noodzakelijk om een vergunning te verkrijgen voor de aanleg van het fietspad en toebehoren. Gedurende de bouwteam uitwerking wordt verder onderzocht wat hierin de meest efficiënte werkwijze is. Gelet op de positieve afstemming met Provincie Drenthe en Drents Landschap hopen we in samenwerking tot een inpassing van het fietspad te komen.

Participatie- en communicatieparagraaf: (in te vullen aan de hand van de menukaart) Tijdens de bouwteamfase zal de het project voortschrijdend steeds meer vorm krijgen inclusief ontwerp mogelijkheden voor de fietsbrug. Rijkswaterstaat, de Provincie Drenthe, Drents Landschap, de Natuurvereniging Zuidwolde e.o. en Dorpsbelangen Linde en Zuidwolde worden tijdens de uitwerking actief betrokken en/of op de hoogte gehouden van relevante vorderingen of belemmeringen in het project. Tussentijds zal het college de gemeenteraad regelmatig informeren over de voortgang en belangrijkste bevindingen. Fatale termijnen: Geen, behoudens dat we in redelijke termijnen uitvoering dienen te geven aan de planuitvoering om ook toegekende subsidies redelijkerwijs en doelmatig te verantwoorden. Aanpak en uitvoering: Om vanuit de theoretische overwegingen dichter bij de daadwerkelijke aanleg te komen is een aanbesteding gehouden voor een bouwteamovereenkomst. Ervaren marktpartijen in de bruggenbouw zijn benaderd om een inschrijving te verzorgen. Aannemer Van Spijker Infrabouw uit Meppel heeft hierbij de kwalitatief beste inschrijving gedaan. Medewerkers vanuit de SWO, belanghebbenden en Van Spijker Infrabouw gaan in bouwteamverband de fietsbrug en het fietspad uitwerken.

Aansluitend worden de nodige vergunningen voor de aanleg aangevraagd, de financien bewaakt en bij een goed doorlopen proces binnen de financiële verwachtingen en positieve vergunningverlening, wordt de aanleg van de fietsbrug en het fietspad zo spoedig mogelijk gerealiseerd. De globale verwachting is dat we de bouw van de fietsbrug en/of het fietspad in het najaar van 2022 (eventueel gefaseerd) kunnen starten. Bijlagen: • Tracé optie (verduidelijking noordelijke versus zuidelijke inpassing) • Natuurtoets Linderweg locatie viaduct • Plan van aanpak Van Spijker infrabouw

Pagina 5 van 6

Zuidwolde, Klik hier om de datum in te voeren Burgemeester en wethouders van De Wolden,

Vanessa Gosselink-van Dijk secretaris a.i.

I.C.J. Nieuwenhuizen burgemeester

Pagina 6 van 6