Raadsvoorstel Zienswijzen GR'en DWD

Gemeenteraad Voorstel voor de raad Datum raadsvergadering Agendapuntnummer Portefeuillehouder

: 25 juni 2026 : 26RV042 : Wethouder

Aan de gemeenteraad Onderwerp Kennisnemen van (voorlopige) jaarrekening 2025 en indienen van zienswijzen op ontwerpbegrotingen 2027 van de Gemeenschappelijke Regelingen Wij willen 1. Sturing geven aan zes Gemeenschappelijke Regelingen waar gemeente De Wolden aan deelneemt. Wij besluiten A. GGD I. Niet in te stemmen met de begrotingswijziging 2026 van de GGD en; II. Wel een zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van de GGD in te dienen en; III. De jaarstukken 2025 van de GGD voor kennisgeving aan te nemen.

B. Veiligheidsregio Drenthe I. Wel een zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van de Veiligheidsregio Drenthe in te dienen en; II. De jaarstukken 2025 van de Veiligheidsregio Drenthe voor kennisgeving aan te nemen. C. Stark I. Geen zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van Stark in te dienen en; II. De jaarstukken 2025 van Stark voor kennisgeving aan te nemen. D. Recreatieschap Drenthe I. Geen zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van Recreatieschap Drenthe in te dienen en; II. De jaarstukken 2025 van Recreatieschap Drenthe voor kennisgeving aan te nemen. E. Omgevingsdienst Drenthe I. In te stemmen met de begrotingswijziging 2026 van Omgevingsdienst Drenthe en; II. Geen zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van Omgevingsdienst Drenthe in te dienen en;

III.

De jaarstukken 2025 van Omgevingsdienst Drenthe voor kennisgeving aan te nemen.

F. Publiek Vervoer Groningen Drenthe I. In te stemmen met de begrotingswijziging 2026 van Publiek Vervoer Groningen Drenthe en; II. Geen zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van Publiek Vervoer Groningen Drenthe in te dienen en; III. De jaarstukken 2025 van Publiek Vervoer Groningen Drenthe voor kennisgeving aan te nemen. G. De financiële consequenties te verwerken in de begroting 2027. Want In de bijgevoegde formats vindt u van de zes gemeenschappelijke regelingen een uitgebreidere motivatie en toelichting. A. GGD I. Ontwerpbegrotingswijziging 2026 Het voorstel is om niet in te stemmen met de ontwerpbegrotingswijziging. Een onderbouwing op het plan, de planning en budgettering ontbreekt daardoor kunnen we niet instemmen met de onderdelen: • Dienstverlening JGZ-Oekraïne • Zorg en Veiligheid • Bedrijfsvoering II.

Ontwerpbegroting 2027 Het voorstel is om wel een zienswijze in te dienen op de begroting 2027. De onderdelen benoemd onder ontwerpbegrotingswijziging zijn structureel door vertaald in de ontwerpbegroting 2027. Dit betekent dat we voor die onderdelen eveneens niet kunnen instemmen met de ontwerpbegroting 2027. Daarnaast hebben we te maken met een basisbegroting, waarin een aantal taken die nu additioneel worden ingekocht zijn opgenomen. Dit geeft de gemeente minder speelruimte om keuzes te maken bij de invulling van het lokale gezondheidsbeleid.

III.

Jaarrekening 2025 Het voorstel is om de jaarrekening 2025 ter kennisgeving aan te nemen. Het jaarresultaat is € 67.421 positief. Aanvankelijk zou er een negatief resultaat zijn van € 134.000, maar door toevoeging van het positieve resultaat op de uitgaven voor JGZ-Oekraïne van € 201.912 is het uiteindelijke resultaat over 2026 positief.

B. Veiligheidsregio Drenthe I. Ontwerpbegroting 2027 Het voorstel is om wel een zienswijze in te dienen op de begroting 2027. De VRD vraagt om een substantiële bijstelling van de begroting. De VRD geeft aan dat de tot 2026 opgestelde begrotingen niet meer passen bij de uitdagingen die de VRD de komende jaren aan moet gaan. Met name wordt de brandweerzorg genoemd waarvoor een investering nodig is. Financiële aanpassingen zijn nodig om de basis op orde te houden, de informatiepositie te versterken en de opgave voor de Drentse samenleving uit te voeren. Bij een gelijkblijvende begroting neemt de kwaliteit af. Voor de loon- en prijscompensatie wordt voor de jaren 2027-2030 rekening gehouden met een stijging van 3,7%. Echter wordt in de ontwerpbegroting onvoldoende uiteengezet waar kostenreducties mogelijk zijn en welke uitzettingen het gevolg zijn van inflatie.

II.

Jaarrekening 2025 Het voorstel is om de jaarrekening 2025 ter kennisgeving aan te nemen. De Veiligheidsregio Drenthe sluit het boekjaar af met een verlies van € 194.295, Dit verlies wordt verdeeld over de 12 Drentse gemeenten en betekent voor de Gemeente de Wolden een bedrag van € 9.460. Het negatieve resultaat is voornamelijk ontstaan door structureel hogere kosten die voornamelijk betrekking op hogere personeelskosten van de 24-uurs dienst, hogere onderhoudskosten voertuigen en materieel en de toevoeging aan de voorziening FLO.

C. Stark I. Ontwerpbegroting 2027 Het voorstel is om geen zienswijze in te dienen op de begroting 2027. Er is met Stark afgesproken dat er jaarlijks maximaal € 2.000.000 aan gemeentelijke bijdrage gevraagd wordt. Stark houdt zich binnen haar begroting ruimschoots aan die afspraak. II.

Jaarrekening 2025 Het voorstel is om de jaarrekening 2025 ter kennisgeving aan te nemen. In de jaarrekening is de bijdrage van de drie gemeenten € 154.000 lager ten opzichte van de interne beheersbegroting van Stark waarop de facturering aan de gemeenten was gebaseerd (voor De Wolden betekent dit een lagere bijdrage van € 21.103). De lagere bijdrage is met name het gevolg van een hogere omzet en lagere kosten begeleidend personeel.

D. Recreatieschap Drenthe I. Ontwerpbegroting 2027 Het voorstel is om geen zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2027. De begroting 2027 van het Recreatieschap Drenthe komt in grote lijnen overeen met die van 2026. De uitgangspunten voor de financiële kaders zijn: • Structurele besparing in 2026 van ca. € 50.000 door efficiencymaatregelen. • Geen uitbreiding van formatie. • Geen extra bijdrage gevraagd van gemeenten d.m.v. begrotingswijziging II.

Jaarrekening 2025 Het voorstel is om de jaarrekening 2025 ter kennisgeving aan te nemen. Het resultaat over boekjaar 2025 van het Recreatieschap Drenthe is afgesloten met een positief saldo van € 113.741 (voor resultaat bestemming) Het totaal aan baten was € 1.522.611 en het totaal aan lasten was € 1.408.870. Het resultaat na bestemming komt op € 49.043 (2024 - € 202.313).

E. Omgevingsdienst Drenthe I. Ontwerpbegrotingswijziging 2026 Het voorstel is om in te stemmen met de ontwerpbegrotingswijziging 2026. De complexiteit en systematiek van de Omgevingswet leiden tot een aantoonbare toename van de vraag, hetgeen resulteert in een oplopende werkvoorraad en verhoogde werkdruk, inclusief het ontstaan van achterstanden. Op dit moment is de beschikbare capaciteit ontoereikend om tijdig aan de vraag van de deelnemers te voldoen. Dit leidt tot langere doorlooptijden en achterstanden. Het gevolg hiervan is dat bepaalde milieuvraagstukken van deelnemers stagneren en dat enkele deelnemers genoodzaakt zijn zelfstandig externe milieuexpertise in te huren. II.

Ontwerpbegroting 2027 Het voorstel is om geen zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2027. De ontwerpbegroting is gebaseerd op de voorgaande

ontwerpbegroting(wijziging) inclusief reeds gemaakte (bestuurlijke) afspraken omtrent een jaarlijkse dotatie voor de aanbesteding van het zaaksysteem. Tevens wordt rekening gehouden met loon- en prijsontwikkelingen (indexatie). III.

Jaarrekening 2025 Het voorstel is om de jaarrekening 2025 ter kennisgeving aan te nemen. Het begrotingsjaar (van de OD Drenthe) 2025 is afgesloten met een positief rekeningresultaat van €1.300.000. De algemene reserve heeft eind 2025 een saldo van €382K (conform Drentse afspraken). Het positief rekeningresultaat wordt in een aantal noodzakelijke bestemmingsreserves (voor incidentele kosten) gestort. Ook wordt een deel teruggestort naar de deelnemers. De teruggave aan Gemeente De Wolden over het jaar 2025 zal circa € 107.218 zijn.

F. Publiek Vervoer Groningen Drenthe Ontwerpbegrotingswijziging 2026 Het voorstel is om in te stemmen met de ontwerpbegrotingswijziging. In de ontwerpbegrotingswijziging is opgenomen om de kosten van het klanttevredenheidsonderzoek structureel op te nemen in de begroting. Dit vraagt om een extra bijdrage van de gemeente van € 2.425. De andere twee wijzigingen in de lopende begroting 2026 gaan over de kosten van projectgroep aanbesteding nieuw vervoerscontract en de kosten van project doorontwikkeling. Beide leiden tot een budgetneutrale wijziging. De kosten worden onttrokken uit de daarvoor gevormde bestemmingsreserves. I.

Ontwerpbegroting 2027 Het voorstel is om geen zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2027. De begroting 2027-2030 is logisch en goed te volgen.

II.

Jaarrekening 2025 In 2025 is een positief saldo gerealiseerd van € 234.830. Ten opzichte van de begroting 2025 (geraamd resultaat (ad € 1.264) is dit een positief resultaat van € 233.566. Op totaalniveau kan dit resultaat worden verdeeld in een positief resultaat op de bedrijfsvoering ad € 260.850 en een negatief resultaat op de begroting projectkosten “aanbesteding doelgroepen” ad -/- € 27.284. Er is sprake van een duidelijk voordelig resultaat. Dit komt vooral door lagere personeelskosten (niet ingevulde vacatures). Tegelijkertijd zijn er structurele aandachtspunten. Met de nieuwe interim directeur worden hier overigens wel duidelijke stappen ingezet: • Afhankelijkheid van inhuur (AVG, ICT, financiën) • Kwetsbare organisatie door onderbezetting en vacatures • Stijgende kosten (aanbesteding, bedrijfsvoering)

Maar Gemeente De Wolden neemt deel aan verschillende Gemeenschappelijke Regelingen. Als deelnemer kan de gemeente een mening geven over de plannen en het beleid in de ontwerpbegroting. Het Dagelijks Bestuur (DB) neemt de zienswijze mee bij het opstellen van de definitieve begroting, die vervolgens aan het Algemeen Bestuur (AB) wordt voorgelegd. Of en hoe de inbreng wordt overgenomen, is uiteindelijk aan de Gemeenschappelijke Regeling zelf. Achtergrond De gemeente De Wolden neemt naast de Samenwerkingsorganisatie De Wolden

Hoogeveen deel aan zes Gemeenschappelijke regelingen. Vanwege de Wet Gemeenschappelijke Regelingen dient de gemeenteraad aan te geven of ze wel of geen zienswijze willen indienen op de ontwerpbegrotingen van deze Gemeenschappelijke Regelingen. Dit jaar is wederom gekozen voor een gebundeld raadsvoorstel waarbij voor iedere Gemeenschappelijke Regeling een format is toegevoegd. Wettelijk dienen de Gemeenschappelijke Regelingen 8 weken vóór besluitvorming in het Algemeen Bestuur de ontwerpbegroting aan te bieden aan de gemeenteraad. Na vaststelling door de raad zullen de Gemeenschappelijke Regelingen worden geïnformeerd. De financiële gevolgen zijn De financiële gevolgen worden per Gemeenschappelijke Regeling weergegeven in het onderstaande overzicht: GR

Bijdrage De Wolden 2027

Dekking binnen begroting (ja/nee)

Aanvullende kosten te verwerken in de gemeentelijke begroting 2027

Incidenteel/ structureel

GGD

€ 1.767.704

Nee

€ 215.622*

Structureel

VRD

€ 1.664.0941

Nee

€ 197.368

Structureel

Stark

€ 99.000

Nee

€ 17.264

Incidenteel

Recreatieschap

€ 85.850

Ja

€0

-

Omgevingsdienst

€ 1.574.796

Nee

€ 216.131*

Structureel

Publiek Vervoer

€ 22.070

Ja

€0

-

*De aanvullende kosten genoemd in bovenstaande tabel van GGD en Omgevingsdienst Drenthe zijn ter vervanging van de genoemde bedragen voor deze gemeenschappelijke regelingen in de kadernota. Alternatieven A. GGD Wel instemmen met de ontwerpbegrotingswijziging 2026. Dit betekent een financiële uitzetting van €665.000 voor Drenthe waar we onvoldoende inzicht in de onderbouwing hebben om op een goede wijze onze bestuurlijke taak uit te voeren, namelijk: besturen. Wel instemmen met de ontwerpbegroting 2027. We kunnen overwegen hieraan toe te voegen: met uitzondering van de gevolgen van bovengenoemde ontwerpbegrotingswijziging 2026. Daarnaast is niet op alle onderdelen van de ontwerpbegroting 2027 het plan, de planning en budgettering voldoende onderbouwd. Door de additionele taken onderdeel te laten zijn van de basisbegroting, geeft dit de gemeente minder speelruimte om zelf het lokale gezondheidsbeleid voor De Wolden in te vullen. B. Veiligheidsregio Drenthe Het alternatief is om geen zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2027. Dit heeft niet de voorkeur omdat de ontwerpbegroting 2027 een flinke toename laat zien van de bijdrage die benodigd is vanuit de gemeente. C. Stark Het alternatief is wel een zienswijze in te dienen, maar de ontwerpbegroting 2027 geeft hiervoor geen aanleiding.

D. Recreatieschap Drenthe Het alternatief is wel een zienswijze in te dienen, maar de ontwerpbegroting 2027 geeft hiervoor geen aanleiding. E. Omgevingsdienst Drenthe Het voorgestelde besluit is het niet indienen van een zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 en wél in te stemmen met de tweede ontwerpbegrotingswijziging 2026. Alternatief: Wel een zienswijze indienen op de ontwerpbegroting 2027 Gevolg: Er kan een (politiek) signaal worden afgegeven omtrent de financiële aspecten van de ontwerpbegroting (deelnemersbijdrage). Het is aan de raad om hier een standpunt in te nemen. Alternatief: Niet instemmen met de ontwerpbegrotingswijziging 2026 Gevolg: Het project ‘opgelopen werkvoorraad’, dat samenhangt met de (onhoudbare) financiële nullijn, kan mogelijk geen doorgang vinden indien meerdere gemeenteraden een vergelijkbare zienswijze indienen. In dat geval blijven de werkzaamheden zich echter verder opstapelen, nemen de achterstanden toe en worden de bestaande knelpunten verder versterkt. Deze ontwikkeling is onwenselijk in een periode waarin wordt ingezet op versnelling van de woningbouw (waarbij veelal milieuadvies noodzakelijk is), waarin het bevorderen van economische bedrijvigheid binnen gemeenten als prioriteit wordt gezien en waarin van overheden wordt verwacht dat signalen van overlast bij inwoners serieus worden genomen en problemen tijdig en adequaat worden aangepakt.

F. Publiek Vervoer Groningen Drenthe Het alternatief is wel een zienswijze in te dienen, maar de ontwerpbegroting 2027 geeft hiervoor geen aanleiding.

Participatie Niet van toepassing Communicatie De Gezamenlijke Regeling GGD en de VRD schriftelijk op de hoogte te stellen van het indienen de zienswijze. Bijlagen • (Voorlopige) jaarverslagen 2025 van de Gemeenschappelijke Regelingen • Ontwerpbegrotingen 2027 van de Gemeenschappelijke Regelingen • Formats van de Gemeenschappelijke Regelingen

Zuidwolde, 12 mei 2026

Burgemeester en Wethouders van De Wolden,

Roelof Pieter Koning gemeentesecretaris

Inge C. J. Nieuwenhuizen burgemeester