Raadsvoorstel Woldense Hervormingsagenda Jeugd

Gemeenteraad Voorstel voor de raad Datum raadsvergadering Agendapuntnummer Portefeuillehouder

: : :

23 april 2026 26RV016 Wethouder Mark Turksma

Aan de gemeenteraad Onderwerp Vaststellen Woldense Hervormingsagenda Jeugd Wij willen 1. Werken aan een omgeving waarin elk kind en elke jongere veilig, gezond en vol kansen kan opgroeien ongeacht de omstandigheden waarin iemand opgroeit. 2. De landelijke Hervormingsagenda Jeugd vertalen naar een lokale koers voor gemeente De Wolden

Wij besluiten 1. Kennis te nemen van de inspraaknotitie De Woldense Hervormingsagenda Jeugd. 2. De Woldense Hervormingsagenda Jeugd vast te stellen. 3. In de jaarrekening 2025 een bestemmingsvoorstel op te nemen van € 113.000 voor De Woldense Hervormingsagenda Jeugd. 4. Dit bedrag van € 113.000 vooruitlopend op het vaststellen van de jaarrekening 2025 te besteden vanaf januari 2026. 5. Het financiële voordeel (van 212.000 in 2027, 72.000 in 2028 en 82.000 in 2029) te verwerken in de meerjarenbegroting 2027-2030 en dit in mindering te brengen op de nog resterende taakstelling Sociaal Domein (150.000 in 2027 en 300.000 vanaf 2028) Want 1.1 We hebben afgesproken dat nieuw beleid ter inspraak wordt voorgelegd aan onze inwoner en partners, zodat iedereen de ruimte krijgt hier wat van te vinden voordat het beleid ter besluitvorming wordt aangeboden aan de gemeenteraad. In de periode 10 november tot en met 21 december 2025 hebben inwoners en partners de ruimte gekregen om te reageren op de Woldense Hervormingsagenda Jeugd. De reacties zijn verzameld en gebundeld in de inspraaknotitie. 1.2

De Adviesraad Sociaal Domein geeft positief advies over de Woldense Hervormingsagenda Jeugd. In een voorlopige reactie heeft de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) laten weten de koers van de Woldense Hervormingsagenda Jeugd te steunen.

2.1

De Woldense Hervormingsagenda Jeugd past binnen het beleidskader sociaal domein en het collegeprogramma De Wolden geeft energie. De gekozen koers en voorgestelde interventies en inspanningen passen binnen het vastgesteld beleidskader sociaal domein. Daarnaast sluit de nota aan bij het collegeprogramma waarin staat beschreven “De Wolden is een vitale en inclusieve gemeente waarin iedereen naar vermogen kan meedoen in onze samenleving. Inwoners voelen betrokkenheid bij hun omgeving en daarbij is het naoberschap,

het omkijken naar elkaar, een groot goed. Wij willen dat niemand in onze gemeente tussen wal en schip valt.” 2.2

De Woldense Hervormingsagenda geeft richting aan de regionale ontwikkelingen binnen de Jeugdhulp Regio Drenthe. Vanuit het Advies van de Commissie van Ark “Groeipijn” uit januari 2025 en vanuit het Drentse adviesrapport “omarm de complexiteit” heeft de regio Drenthe ervoor gekozen om de huidige inkoopregio’s jeugdzorg samen te voegen in een Gemeenschappelijke Regeling (GR). Deze nieuw op te richten GR werkt ook aan een regionale visie. Onze Woldense Hervormingsagenda zorgt voor een duidelijke lokale positionering, zodat we ook weten wat we nodig hebben van de regio.

2.3

De Woldense Hervormingsagenda Jeugd geeft invulling aan de landelijke opgave Hervormingsagenda Jeugd. De Woldense Hervormingsagenda Jeugd geeft invulling en richting aan de landelijke opgaven zoals geformuleerd in de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming.

2.4

Woldense Hervormingsagenda sluit aan bij de stevige basis die wordt gelegd vanuit de Onderwijs Jeugd Agenda. In de onderwijs jeugd agenda wordt een stevige basis gelegd voor een samenwerking tussen inwoners, onderwijs, partners en gemeente. Een samenwerking die gericht is op het (door)ontwikkelen van omgeving waarin elk kind en elke jongere veilig, gezond en vol kansen kan opgroeien ongeacht de omstandigheden waarin iemand opgroeit. In de onderwijs jeugd agenda wordt hiervoor de basis gelegd. De Woldense Hervormingsagenda ontwikkelt hierop door en richt zich op de doorontwikkeling van het jeugdzorglandschap.

5.1

In de Hervormingsagenda Jeugd verwachten we, op basis van de veranderverhalen, een financieel voordeel te realiseren ten opzichte van het huidig verwachte kostenniveau als we niets zouden doen. Dit voordeel kan verwerkt worden in de financiële taakstelling die er ligt voor het sociaal domein vanuit de kadernota 2026-2029. Dit is een prognose, waarbij we bij de realisatie de vinger aan de pols zullen houden.

Maar 1.1 De Adviesraad Sociaal Domein heeft nog niet een volledig advies uitgebracht. Nadat het college het concept Woldense Hervormingsagenda Jeugd heeft vastgesteld is deze aangeboden aan de ASD met een gestelde reactietermijn van 10 november tot en met 21 december 2025. Op 11 december 2025 heeft de ASD laten weten dat nadere behandeling in de ASD geagendeerd staat voor de ASDvergadering van 12 januari 2026. Na deze datum verwacht de ASD een compleet advies uit te brengen. Wel heeft de ASD middels een brief op 4 januari 2026 laten weten in te stemmen met de koers van de Woldense Hervormingsagenda Jeugd. Eventuele aanvullende adviezen vanuit de ASD kunnen mogelijk worden meegenomen in de uitvoeringsagenda. Achtergrond Nog steeds maakt het ook in De Wolden uit waar je wieg staat. Kinderen die bijvoorbeeld opgroeien in armoede waardoor er thuis veel stress is, hebben vanaf het begin een achterstand. Die achterstand werkt vaak door in school, gezondheid en toekomstkansen. Kortom, de druk op gezinnen neemt toe: bestaanszekerheid staat onder druk en steeds meer kinderen en jongeren kampen met mentale klachten. Tegelijkertijd worden er

steeds hogere eisen aan hen gesteld — op school, online en in hun sociale leven. Deze ontwikkelingen leiden tot een toenemende vraag naar hulp. Steeds meer jongeren doen een beroep op jeugdhulp, de kosten blijven stijgen en de wachtlijsten worden langer. Als we nú niet anders gaan werken, loopt het systeem vast. Landelijk is al afgesproken dat het jeugdstelsel anders moet: minder zware zorg, minder versnippering, meer ruimte voor professionals en vooral meer focus op wat kinderen en gezinnen écht nodig hebben. Deze afspraken zijn vastgelegd in de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Deze Woldense Hervormingsagenda Jeugd laat zien hoe we deze landelijke doelen vertalen naar de praktijk in De Wolden: dichtbij mensen, samen met partners, vanuit vertrouwen, en met oog voor wat écht werkt. De Nota Jeugd is hierbij het stevige fundament waarop we doorontwikkelen. Het plan dat voorligt is ook onze invulling voor het Toekomstscenario kind en gezinsbescherming. Overal waar u Hervormingsagenda Jeugd leest gaat het ook over deze opgave.

De financiële gevolgen zijn De Woldense hervormingsagenda voeren we uit binnen de middelen die we ervoor krijgen. Daarin is het doel; In 2028 heeft gemeente De Wolden een sluitende begroting voor jeugdhulp bereikt waarbij de uitgaven niet meer dan 100% van het landelijke objectieve verdeelmodel bedragen. Voor de uitvoering van de hervormingsagenda vragen we incidenteel € 113.000 in 2026. Dekking hiervan zal plaatsvinden vanuit een bestemmingsvoorstel bij de jaarrekening 2025. De jaren 2027 tot en met 2029 verwachten we een financieel voordeel te behalen ten opzichte van de beschikbare budgetten in de meerjarenbegroting. Dit verwerken we niet als financieel voordeel in de meerjarenbegroting. In de meicirculaire 2025 is gemeente De Wolden in het gemeentefonds gecompenseerd voor het groeipad van de maatregelen in de hervormingsagenda voor de jaren 2026 en 2027. Vanaf 2028 wordt in het gemeentefonds ervanuit gegaan dat de maatregelen van de hervormingsagenda zichtbaar zijn/worden. Dit hebben wij op uniforme wijze verwerkt in de uitgaven jeugdzorg van gemeente De Wolden voor jaarlijks € 425.000. In de kadernota 2026 is het collectief aanbieden van jeugdzorg al verwerkt voor € 98.000 structureel. Op basis van de aannames in de veranderverhalen resteert nadien een voordeel van € 72.000 in 2028 en € 82.000 in 2029.

In het veranderverhaal ‘kamers met aandacht’ verwachten we regionaal een opbrengst terug te zien van € 100.000. Deze opbrengst verwachten we terug te zien in lagere kostenbeschermd wonen en dit is een taak van centrumgemeente Assen. Verbinding met taakstelling sociaal domein (MJB 2027-2030) In de Hervormingsagenda Jeugd verwachten we, op basis van de veranderverhalen, een financieel voordeel te realiseren ten opzichte van het huidig verwachte kostenniveau als we niets zouden doen. Dit voordeel kan verwerkt worden in de financiële taakstelling die er ligt voor het sociaal domein vanuit de kadernota 2026-2029. Dit is een prognose, waarbij we bij de realisatie de vinger aan de pols zullen houden.

.

Alternatieven 2.1 De Woldense Hervormingsagenda Jeugd niet vaststellen.

Participatie Om te komen tot de Hervormingsagenda Jeugd is gesproken met een aantal Woldense partners rond de jeugdzorg en de adviesraad sociaal domein. De opbrengst van deze gesprekken is te lezen in bijlage D. Dit plan is nadrukkelijk een opdracht aan onszelf om in de uitvoering altijd gelijkwaardig met onze inwoners samen te werken. We zien dit plan als strategisch kader, als speelveld, om binnen de uitgezette lijnen samen met inwoners (en maatschappelijke partners) de verschillende ambities en lijnen verder uit te werken. Communicatie De Woldense Hervormingsagenda Jeugd heeft ter inspraak gelegen en is ter advies voorgelegd aan de adviesraad sociaal domein. In de inspraakperiode zijn er 3 reacties binnengekomen. Deze zijn verwerkt in de nota van inspraak. Daarnaast is het advies van de Adviesraad Sociaal Domein verwerkt inclusief reactie en wijzigingsvoorstellen.

Bijlagen 1. Woldense Hervormingsagenda Jeugd inclusief bijlagen 2. Inspraaknotitie (inclusief advies Adviesraad Sociaal Domein)

Zuidwolde, 20 januari 2026 Burgemeester en Wethouders van De Wolden,

Roelof Pieter Koning gemeentesecretaris

Inge C. J. Nieuwenhuizen burgemeester