Raadsvoorstel verduurzaming vijf gemeentelijke gebouwen

Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 22 april 2021 Agendapuntnummer : III / punt 6 Portefeuillehouder : Wethouder Gerrie Hempen-Prent

Aan de gemeenteraad Onderwerp: Verduurzaming vijf gemeentelijke gebouwen (Sporthal “de Slenken” in De Wijk, Sporthal “Buddingehof” in Ruinerwold, Sporthal “de Marse” in Ruinen, Sportzaal “’t Zandmeer” in Kerkenveld en de gemeentewerf in Zuidwolde). Samenvatting: Bij de behandeling van de Programmabegroting 2021-2024 is toegezegd in december 2020 met een voorstel te komen aan de raad om vijf gemeentelijke gebouwen te verduurzamen, in navolging op het aangenomen voorstel om het gemeentehuis BENG te maken. De vijf gemeentelijke gebouwen waar het om gaat, zijn: 1. Sporthal “de Slenken” in De Wijk 2. Sporthal “Buddingehof” in Ruinerwold 3. Sporthal “de Marse” in Ruinen 4. Sportzaal “’t Zandmeer” in Kerkenveld 5. Gemeentewerf Zuidwolde. Deze vijf gemeentelijke gebouwen zijn efficiënt te verduurzamen. Met de verduurzaming van de gebouwen geven we daarnaast invulling aan één van de thema’s uit het door de gemeenteraad op 29 oktober 2020 vastgestelde Actieplan Klimaat & Energie: het goede voorbeeld geven als gemeente. Fase van besluitvorming: Besluitvormend Ontwerpbesluit: 1. In te stemmen met het verduurzamen van Sporthal “de Slenken” in de Wijk, Sporthal “Buddingehof” in Ruinerwold, Sporthal “de Marse” in Ruinen, Sportzaal “’t Zandmeer” in Kerkenveld en de gemeentewerf in Zuidwolde volgens optie B, maatregelen met een terugverdientijd < 20 jaar; 2.

De benodigde kredieten voor de verduurzaming van de vijf gemeentelijke gebouwen beschikbaar te stellen: - € 484.640,- voor de verduurzaming van Sporthal “de Slenken” in De Wijk, - € 210.331,- voor de verduurzaming van Sporthal “Buddingehof” in Ruinerwold - € 550.278,- voor de verduurzaming van Sporthal “de Marse” in Ruinen - € 115.249,- voor de verduurzaming van Sportzaal “’t Zandmeer” in Kerkenveld - € 24.110,- voor de verduurzaming van de gemeentewerf in Zuidwolde; 3. De financiële gevolgen mee te nemen in de 4e begrotingswijziging van het dienstjaar 2021.

Pagina 1 van 5

Inleiding en aanleiding: Tijdens de begrotingsbehandeling in 2018 is door de gemeenteraad een motie aangenomen waarin het college de opdracht kreeg tot het laten uitvoeren van energiescans voor gemeentelijke gebouwen. Het doel was om inzichtelijk te maken welke investeringen nodig zijn om gebouwen energieneutraal te maken. De vijf gebouwen uit dit voorstel zijn meegenomen in dat onderzoek. Het college heeft de volgende opties laten onderzoeken met betrekking tot gebouwmaatregelen en verduurzaming: •Optie A Maatregelen die leiden tot energielabel A; •Optie B Maatregelen met een terugverdientijd < 20 jaar; •Optie C Maatregelen die leiden tot een energieneutraal gebouw. Er is gekeken naar maatregelen als het vervangen van de verlichting door led verlichting, het plaatsen van HR++ glas, het installeren van een lucht/water warmtepomp, isoleren of het toepassen van zonnepanelen. Hierbij is zowel naar het financiële deel gekeken als naar de CO2-besparing. In september 2019 heeft het college gekozen voor optie B voor 4 gemeentelijke gebouwen (geen gemeentewerf) en het gemeentehuis. Als extra is voor het gemeentehuis gekozen om deze BENG (Bijna Energie Neutraal Gebouw) te maken en dit als eerste te laten uitvoeren. In het besluit van september 2019 is de gemeentewerf nog niet meegenomen, vanwege een onderzoek naar centrale huisvesting voor de SWO.

Recent overleg bracht naar voren dat centrale huisvesting op dit moment niet aan de orde is, waardoor de verduurzaming van de gemeentewerf op dit moment wel een optie is. Naast dat we als gemeente het goede voorbeeld willen geven, levert de verduurzaming van de gemeentewerf een besparing op binnen de totale jaarlijkse kosten, waardoor er geen sprake zal zijn van een desinvestering, mocht centrale huisvesting weer naar voren komen. In 2021 kijken we naar de scholen en brandweerkazernes. Door te investeren in energiebesparende maatregelen besparen de gebruikers van deze gebouwen op de energierekening. We gaan onderzoeken in hoeverre je dit kunt/wilt verrekenen met de huurders. Bij de kadernota 2022 wordt de raad verder geïnformeerd over dit proces. Problemen of vraagstukken: In ons Actieplan Klimaat & Energie stellen we dat we een voorbeeldfunctie hebben en voorop moeten gaan in de energietransitie. De concrete bijdrage die gemeente De Wolden op dit moment kan leveren is het verduurzamen van (een deel van) het gemeentelijk vastgoed, om op die manier concreet bij te dragen aan de ambities en CO2-besparing en tegelijkertijd ook te zorgen voor kwalitatief betere en toekomstbestendige gebouwen.

Ontwerpbesluit: toelichting en argumentatie: 1.1 Optie B is snel te realiseren en levert een efficiënte verhouding op tussen investering en CO2-besparing Optie B is binnen ongeveer twee jaar te realiseren en is binnen 20 jaar budgetneutraal. Door in te zetten op optie B kan voor de gemeentewerf een CO2-reductie van bijna 19% gerealiseerd worden, terwijl er jaarlijks zo’n € 2000,- bespaard wordt op de kosten. Voor Sportzaal “’t Zandmeer” wordt de besparing CO2-reductie geschat op 29,0%, voor Sporthal “de Slenken” op 51,4%, voor Sporthal “Buddingehof” op 19,9% en voor Sporthal “de Marse” op 52,9%. Onderaan de streep blijft, in samenhang met de verduurzaming van het gemeentehuis, een bedrag over van € 40.059,- over aan jaarlijkse kosten (zie 2.1).

Pagina 2 van 5

1.2 Vanuit het Actieplan Klimaat & Energie 2021 – 2024 willen we als gemeente het goede voorbeeld geven Eén van de thema’s waar vanuit het Actieplan Klimaat & Energie 2021 – 2024 extra op ingezet moet worden, is het goede voorbeeld geven als gemeente met betrekking tot duurzaamheid en verduurzaming. Met het verduurzamen van gemeentelijke gebouwen geven we hier concreet invulling aan. 2.1 Voor het krediet is dekking vanuit de kapitaallasten die gereserveerd zijn voor bedrijfsmatige investeringen De investeringen worden deels gedekt door een besparing op de energielasten en deels doordat maatregelen reeds zijn opgenomen in de onderhoudsvoorziening/dotatie groot onderhoud. De kapitaallasten die gereserveerd zijn voor bedrijfsmatige investeringen vormen de dekking voor de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen. De besparing op de jaarlijkse kosten van het gemeentehuis van € 21.011,- door de verduurzamingsmaatregelen daar beïnvloedt dezelfde kapitaallasten en is al meegenomen in de begroting. De financiële gevolgen van dit voorstel worden meegenomen in de 4e begrotingswijziging van het dienstjaar 2021. De totale jaarlijkse kosten voor de verduurzaming van de vijf gemeentelijke gebouwen uit dit voorstel én het gemeentehuis komen daarmee uit op € 40.059,-. Per saldo leveren de voorgestelde maatregelen geen structurele uitzetting van de begroting op.

Alternatief beleid: Een alternatief is de vijf gemeentelijke gebouwen niet te verduurzamen. De gemeente wil echter het goede voorbeeld geven aan de inwoners van De Wolden en daar hoort concrete stappen zetten in het verduurzamen van het eigen vastgoed bij. Daarnaast levert het verduurzamen geen uitzetting van de begroting op. Een ander alternatief is BENG voor de vijf gemeentelijke gebouwen. In het BENG‐pakket worden alle maatregelen bij elkaar genomen, ook maatregelen die een terugverdientijd hebben van > 20 jaar. De voorgestelde maatregelen vanuit optie B zien we als efficiënt. De investering om alle gebouwen BENG te maken is bovendien te groot en daardoor niet rendabel. Financiële effecten: Per verduurzamingsoptie is bekeken wat de financiële gevolgen zijn. Hierbij is rekening gehouden met: - Investeringen per gebouw - Afschrijvingstermijnen - Maatregelen waarvoor reeds geld is opgenomen in het meerjarig onderhoudsbudget - Besparing op de energierekening - CO2-besparing per optie Voorgesteld wordt om te kiezen voor 5 gemeentelijke gebouwen voor optie B De kosten voor de komende 10 jaar zijn daarmee naar verwachting (bedragen zijn excl. btw):

Pagina 3 van 5

De maatregelen voor verduurzaming van alle gemeentelijke gebouwen pakken we gefaseerd aan. De benodigde investeringen en besparingen willen we echter wel in totaliteit beschouwen. Voor de verduurzaming van het gemeentehuis is vorig jaar krediet beschikbaar gesteld. Voor de verduurzaming van de 4 sporthallen en de gemeentewerf is een investering nodig van € 1.384.608,-. Dit betekent een jaarlijkse extra kostenpost van € 61.070,-. Dit dekken we door deels een beroep te doen op de stelpost kapitaallasten bedrijfsmatige investeringen en het begrotingssaldo (in 2022). De besparing op de jaarlijkse kosten van het gemeentehuis van € 21.011,- door de verduurzamingsmaatregelen daar beïnvloedt dezelfde kapitaallasten. Deze besparing is al in de begroting meegenomen. De financiële gevolgen van dit voorstel worden meegenomen in de 4e begrotingswijziging van het dienstjaar 2021. De totale jaarlijkse kosten voor de verduurzaming van de vijf gemeentelijke gebouwen uit dit voorstel én het gemeentehuis komen daarmee uit op € 40.059,- (= € 61.070,- minus € 21.011,-). Per saldo leveren de voorgestelde maatregelen geen structurele uitzetting van de begroting op. Personele effecten: De begeleiding van de projecten wordt grotendeels vanuit eigen inzet en waar nodig met een externe adviseur uitgevoerd. Hiervoor willen we gebruikmaken van een ontzorgingsprogramma van de provincie Drenthe.

De provincie ontvangt een Rijksbijdrage van 1,8 miljoen euro om kleine maatschappelijk vastgoedeigenaren te helpen bij het verduurzamen van hun gebouwen. Gemeente De Wolden is zo’n kleine maatschappelijk vastgoedeigenaar. Hiervoor zet de provincie een zogeheten ontzorgingsprogramma op. Vanaf 2021 kunnen kleine maatschappelijk vastgoedeigenaren binnen dit programma gebruik maken van kennis en capaciteit van experts bij het verduurzamen van hun gebouwen. Zo krijgen ze advies en ondersteuning op maat. De precieze invulling en daarmee de kosten die we zouden kunnen besparen zijn nog niet bekend. Juridische effecten: Niet van toepassing. Participatie- en communicatieparagraaf: (in te vullen aan de hand van de menukaart) Gebruikers en personeel dienen tijdig te worden geïnformeerd over de werkzaamheden aan de gemeentelijke gebouwen. Om als gemeente het goede voorbeeld uit te dragen, zal er ook worden gecommuniceerd over de verduurzamingsmaatregelen. Fatale termijnen: Niet van toepassing. Aanpak en uitvoering: De voorbereiding en uitvoering van de verduurzaming van de vijf gebouwen zullen ongeveer twee jaar in beslag nemen. In het eerste half jaar worden de voorbereidingen getroffen met betrekking tot het maken van bestekken, tekeningen en de aanbesteding(en). Vervolgens zal er worden aanbesteed, waarop de gekozen installateur(s) de plannen moeten uitwerken en uitvoeren.

Pagina 4 van 5

Bijlagen: • EPA-U’s (Energie Prestatie Advies Utiliteit tabellen) • Wijz21-04 Kredieten verduurzaming gemeentelijke gebouwen 2021 (4e begrotingswijziging 2021) Zuidwolde, 8 april 2021 Burgemeester en wethouders van De Wolden, Secretaris a.i. Vanessa Gosselink-van Dijk

burgemeester Roger de Groot

Pagina 5 van 5