Raadsvoorstel Vaststellen verordening eenmalig rioolaansluitrecht

Gemeenteraad Voorstel voor de raad Datum raadsvergadering Agendapuntnummer Portefeuillehouder

: : :

29 januari 2026 26RV001 Wethouder Mark Turksma

Aan de gemeenteraad Onderwerp Vaststellen verordening eenmalig rioolaansluitrecht Wij willen 1. Een klimaatrobuuste leefomgeving en een duurzame, doelmatige waterketen Wij besluiten 1. De “Verordening eenmalig rioolaansluitrecht” vast te stellen Want 1.1 Een wettelijke grondslag is noodzakelijk om aanvragers te kunnen verplichten bij te dragen aan de kosten van een rioolaansluiting Artikel 229 van de Gemeentewet biedt de mogelijkheid om rechten te heffen voor gemeentelijke dienstverlening. Zonder een vastgestelde verordening kan de gemeente geen belasting heffen voor rioolaansluitingen, terwijl deze aansluitingen op verzoek van, en ten gunste van, een aanvrager worden gerealiseerd. 1.2

De verordening borgt de bestaande werkwijze en de kostendekkendheid De gemeente De Wolden past nu al de werkwijze toe dat aanvragers de daadwerkelijke kosten van hun rioolaansluiting betalen. De huidige Aansluitverordening riolering sluit daar niet goed op aan. De nu voorliggende Verordening eenmalige rioolaansluitrecht wel en geeft daarmee een formele juridische basis aan de bestaande werkwijze.

1.3

De verordening ondervangt ook andere diensten zoals uitbreiding van drukriolering en het vergroten van IBA’s Naast reguliere rioolaansluitingen, maakt de verordening het mogelijk om ook de kosten voor het aanleggen of vergroten van Individuele Behandeling van Afvalwater (IBA) voorzieningen, en uitbreidingen van drukriolering in rekening te brengen bij aanvragers. Deze voorzieningen worden, op verzoek van de aanvrager getroffen in het buitengebied, als een regulier riool niet in nabijheid beschikbaar is.

1.4

De intrekking van de Aansluitverordening riolering voorkomt dubbele regelgeving en voldoet aan het Omgevingsbesluit De nieuwe verordening voorziet in het intrekken van de Aansluitverordening riolering gemeente De Wolden. De Aansluitverordening regelde zowel inhoudelijke aspecten van de aansluiting als de kostenverhaalregels. Met de nieuwe verordening eenmalig rioolaansluitrecht worden de belastingregels afgesplitst conform de eisen van het Omgevingsbesluit. De inhoudelijke aansluitregels uit de oude verordening worden in de toekomst opgenomen in het omgevingsplan. Dit is duidelijker en voorkomt dubbele regelgeving voor aanvragers.

1.5

Het vaststellen van een belastingverordening is een bevoegdheid van de gemeenteraad Op grond van de artikelen 216 en 229 van de Gemeentewet is de gemeenteraad bevoegd tot het vaststellen van verordeningen voor gemeentelijke rechten.

Maar Er zitten geen kanttekeningen aan of risico’s bij dit voorstel. Met dit voorstel lossen we een bestaand knelpunt op en lopen we hiermee juridisch weer in de pas.

Achtergrond De gemeente De Wolden heeft sinds 2006 een Aansluitverordening riolering (voor het laatst gewijzigd in 2024), waarin zowel technische aansluitvoorschriften als kostenverhaalregels zijn opgenomen. Deze verordening voldoet echter niet aan de actuele juridische eisen van het Omgevingsbesluit, dat scheiding vereist tussen belastingverordeningen en het omgevingsplan. De gemeente De Wolden heeft op basis van artikel 2.16, lid 1, onder a, onder 3 van de Omgevingswet de wettelijke zorgtaak om stedelijk afvalwater in te zamelen. In het Riolerings en Waterprogramma heeft gemeente De Wolden vastgelegd hoe zij invulling geeft aan deze taak. In de praktijk vult de gemeente dit meestal in door het aanleggen, en beschikbaar stellen, van een gemeentelijk riool. In de praktijk hanteert de gemeente De Wolden al jarenlang een werkwijze waarbij burgers en bedrijven (hierna: aanvragers) die een aansluiting op het riool aanvragen, de daadwerkelijke kosten van die aansluiting betalen. De kosten zijn afhankelijk van de specifieke werkzaamheden die nodig zijn. Deze werkwijze staat ook vermeld op de website van de gemeente¹. Deze bestaande werkwijze mist echter een formele juridische grondslag conform de huidige wetgeving.

Om aanvragers te kunnen verplichten belasting te betalen voor de aansluiting op het riool, is een belastingverordening noodzakelijk op basis van artikel 229 van de Gemeentewet. Zonder deze verordening kan de gemeente de kosten niet rechtsgeldig in rekening brengen. In november 2025 is het juridisch adviesbureau FLO Legal gevraagd te adviseren over de borging van hemelwater- en rioolaansluitregels in het omgevingsplan. FLO Legal heeft geadviseerd dat de verordening niet kan worden geïntegreerd in het omgevingsplan, omdat artikel 2.1 van het Omgevingsbesluit dit verbiedt voor regels op grond van artikel 216 Gemeentewet (belastingverordeningen). Een separate verordening is daarom noodzakelijk en met dit voorstel voorzien wij daarin. De voorliggende verordening is gebaseerd op de modelverordening van branchevereniging RIONED. Er zijn vier varianten beschikbaar voor de maatstaf van heffing en het tarief. Gekozen is voor de variant waarbij per geval een begroting wordt gemaakt van de werkelijke kosten. Deze variant past het beste bij de huidige werkwijze van de gemeente en waarborgt de kostendekkendheid en transparantie. Als uitbreiding op de modelverordening is opgenomen dat het eenmalig aansluitrecht ook geldt voor het aanleggen of vergroten van Individuele Behandeling van Afvalwater (IBA's) en het uitbreiden of vergroten van drukriolering in het buitengebied.

Ook tweede aansluitingen vallen onder de scope van de verordening. Al deze diensten worden door de gemeente verleend, op locaties waar geen vrijverval riool beschikbaar is.

De financiële gevolgen zijn Dit voorstel heeft geen financiële gevolgen. De werkwijze blijft gelijk, en de aan de burger of bedrijven toegerekende kosten voor een rioolaansluiting betreffen de werkelijke kosten. De werkwijze is daarmee exact kostendekkend. Alternatieven We kunnen besluiten de verordening niet vast te stellen en de bestaande Aansluitverordening niet in te trekken. Dit is geen volwaardig alternatief. Zonder vaststelling van deze verordening blijft de huidige Aansluitverordening in strijd met het Omgevingsbesluit en ontbreekt een juridische basis voor het in rekening brengen van kosten voor rioolaansluitingen aan burgers en bedrijven. De gemeente zou dan niet kunnen voldoen aan de wettelijke verplichting om bij kostenverhaal voor dienstverlening een belastingverordening vast te stellen conform artikel 229 van de Gemeentewet. In de modelverordening van RIONED zijn vier varianten opgenomen voor de maatstaf van heffing en het tarief. Een alternatief zou zijn om te werken met standaardtarieven per type aansluiting (bijvoorbeeld een vast tarief voor standaardaansluitingen, voor aansluitingen in het buitengebied, etc.). Voor dit alternatief is niet gekozen omdat de daadwerkelijke kosten voor rioolaansluitingen sterk kunnen verschillen per type aansluiting en per locatie. Factoren zoals afstand tot de hoofdleiding, type wegverharding (bijv.

asfalt of klinkers), aanwezige infrastructuur en complexiteit van de werkzaamheden hebben grote invloed op de kosten. Standaardtarieven zouden leiden tot situaties waarin sommige aanvragers te veel en anderen te weinig betalen. Vanuit het oogpunt van kostendekkendheid en rechtvaardigheid, is daarom gekozen voor het belasten van de werkelijke kosten per individuele situatie, zoals ook nu al de werkwijze in de praktijk is.

Participatie Deze verordening betreft een juridische verankering van een reeds gehanteerde werkwijze betreft, er verandert niets voor inwoners en bedrijven die een (nieuwe-) rioolaansluiting bij de gemeente aanvragen. Daarom is er geen participatie traject doorlopen. Communicatie De website van de gemeente De Wolden zal worden aangepast, zodat initiatiefnemers kennis kunnen nemen van deze vastgestelde verordening. Bijlagen Verordening eenmalig rioolaansluitrecht

Zuidwolde, 9 december 2025 Burgemeester en Wethouders van De Wolden,

Roelof Pieter Koning gemeentesecretaris

Inge C. J. Nieuwenhuizen burgemeester