Raadsvoorstel vaststellen kaders subsidieregeling Toekomstgerichte Landbouw 2027 tm 2030

Gemeenteraad Voorstel voor de raad Datum raadsvergadering Agendapuntnummer Portefeuillehouder

: 25 juni 2026 : 26RV041 : Wethouder Gerrie Hempen-Prent

Aan de gemeenteraad Onderwerp Vaststellen kaders subsidieregeling Toekomstgerichte Landbouw 2027 t/m 2030 Wij willen 1. Agrarische bedrijven helpen stappen te zetten naar een toekomstgerichte landbouw. Wij besluiten 1. De kaders voor de subsidieregeling toekomstgerichte landbouw 2027 t/m 2030 vast te stellen. Want 1. De kaders dragen bij aan de transitie naar een Toekomstgerichte Landbouw a) Dat blijkt uit de rapportage en evaluatie subsidieregeling Toekomstgerichte Landbouw 2023-2025 waarbij 21 projecten zijn gesubsidieerd gericht op meerdere thema’s en meer dan 200 agrariërs zijn bereikt. Het doel van het transitiefonds om tijdens de looptijd minimaal 10 projecten te subsidiëren waar minimaal 80 agrariërs aan meedoen- is daarmee ruimschoots gehaald. b) De kaders geven ruimte aan diverse ontwikkelrichtingen en doen recht aan de diversiteit van bedrijven.

c) Kader 1 is aangepast en bevat twee nieuwe thema’s voor subsidiabele projecten, waarmee we nog beter inspelen op alle aspecten van een toekomstgerichte landbouw: - Het verbeteren van de diergezondheid en/of het dierenwelzijn, voor zover dat aantoonbaar verder gaat dan de huidige wettelijke eisen en de gemaakte afspraken in het convenant ‘Stappen naar een dierwaardige veehouderij’ van juni 2025 - Advies en ondersteuning bij de gezamenlijke ontwikkeling van groen gasprojecten (geen subsidie voor de productie zelf) d) Na het vaststellen van de kaders, stelt het college een nieuwe subsidieregeling vast. Omdat er vanaf 2027 wordt gewerkt met een jaarlijks budget van 75.000 euro wordt kader 4 ook aangepast. - Het maximale subsidiebedrag per aanvraag wordt verlaagd van €40.000 naar €25.000. Zodat het transitiefonds niet na 2 aanvragen al leeg kan zijn. Het subsidiepercentage blijft maximaal 50%. Jaarlijks is er een subsidieplafond.

Maar Het is niet noodzakelijk om de kaders voor de subsidieregeling opnieuw vast te stellen. Maar vanuit de evaluatie van de subsidieregeling is gebleken dat er behoefte is aan een kleine bijstelling van de kaders. In mei komt de Startnotitie subsidiebeleid en afwegingskader De Wolden op de raadsagenda. De subsidieregeling Toekomstgerichte Landbouw maakt onderdeel uit van deze herijking van het subsidiekader. Provincie Drenthe heeft ook een subsidieregeling voor toekomstgerichte landbouw. De provinciale regeling behelst deels dezelfde onderwerpen, bijvoorbeeld investeringen waardoor minder chemische gewasbeschermingsmiddelen gebruikt worden of investeringen in verbetering van het dierenwelzijn. Bij de provinciale regeling is de minimale investering €65.000, terwijl in De Woldense regeling al subsidie verleend kan worden vanaf een investering van € 1.000. Hierdoor ondersteunen beide regelingen andere maatregelen; ze zijn dus niet concurrerend maar aanvullend.

Achtergrond In De Wolden kunnen agrarische ondernemers sinds 2023 gebruik maken van een gemeentelijk fonds om stappen te zetten richting een Toekomstgerichte Landbouw. Het fonds is tot stand gekomen op initiatief van de gemeenteraad die er in totaal €550.000 voor vrijmaakte. In drie jaar (2023 t/m 2025) zijn in totaal 21 projecten mogelijk gemaakt met een subsidie uit dit fonds. Voor 2026 resteert nog een budget van ongeveer €130.000. Met deze projecten zijn flinke stappen gezet om onder andere de waterkwaliteit en bodemkwaliteit te verbeteren, en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te verminderen. In bijgevoegde rapportage 2023-2025 is te lezen welke projecten een subsidie hebben ontvangen. Op 30 juni 2022 stelde de gemeenteraad de vijf kaders vast voor het transitiefonds. Vervolgens werd door het college een subsidieregeling Toekomstgerichte Landbouw uitgewerkt. De subsidieregeling is geldig tot en met 2026. Het is de wens van het college om de subsidieregeling structureel te maken. In de begroting 2026 is daarvoor vanaf 2027 €75.000 jaarlijks beschikbaar gesteld. Om te komen tot een verlenging van de subsidieregeling Toekomstgerichte Landbouw De Wolden wordt de gemeenteraad gevraagd de kaders opnieuw voor 4 jaar vast te stellen.

Op 22 januari 2026 was er een informatieve bijeenkomst voor de gemeenteraad met een presentatie van de resultaten die tot nu toe zijn behaald (rapportage en evaluatie 2023 t/m 2025). Bijgevoegd is de presentatie van die avond. Staatssteun Er is sprake van staatssteun in de zin van het Europees recht wanneer voldaan wordt aan de vijf cumulatieve staatssteuncriteria, zoals genoemd in artikel 107, lid 1 van het VWEU: -

de steun wordt verleend aan een onderneming die een economische activiteit verricht; de steun wordt door staatsmiddelen bekostigd; deze staatsmiddelen verschaffen een economisch voordeel dat niet via normale commerciële weg zou zijn verkregen (non-marktconformiteit); de maatregel is selectief: het geldt voor één of enkele ondernemingen, een specifieke sector/regio; de maatregel vervalst de mededinging (in potentie) en (dreigt te) leiden tot een ongunstige beïnvloeding van het handelsverkeer in de EU.

Met het verlenen van een subsidie aan de ondernemers, verstrekken wij staatssteun. Hoewel staatssteun in beginsel verboden is en moet worden aangemeld bij de Europese Commissie ter goedkeuring. De huidige subsidieregeling is aangemeld bij de Europese Commissie (via Europa Decentraal) en heeft de toets doorstaan. Nu de huidige kaders nagenoeg hetzelfde blijven, zien wij geen problemen qua aanmelding van de nieuwe regeling.

De financiële gevolgen zijn Voor de subsidieregeling Toekomstgerichte Landbouw is vanaf 2027 jaarlijks een budget van €75.000 beschikbaar. Het vaststellen van deze kaders heeft geen andere financiële gevolgen. De gemeenteraad nam op 6 november 2025 een amendement hierover aan. De gemeenteraad wil een besluit over het structureel maken van het fonds Toekomstgerichte Landbouw nemen aansluitend op het nog vast te stellen integraal subsidiekader. In mei staat de startnotitie voor dat integraal subsidiekader op de agenda van de gemeenteraad.

Alternatieven De raad kan er bijvoorbeeld voor kiezen met de kaders alleen biologische landbouwmethoden te stimuleren. Maar daarmee worden andere toekomstgerichte ontwikkelrichtingen uitgesloten en gaat de gemeente op de stoel van de ondernemer zitten. Uit het landbouwonderzoek en de dialoogbijeenkomst (2021 en 2022) is gebleken dat agrarische bedrijven ruimte nodig hebben om zelf passende keuzes te maken.

Participatie Bij de totstandkoming van dit raadsvoorstel is geen participatie geweest met inwoners van De Wolden. Wel is gebruik gemaakt van de ervaringen van de subsidie-aanvragers (rapportage en evaluatie van de subsidieregeling) na 3 uitvoeringsjaren 2023-2024 en 2025.

Communicatie Op basis van de kaders wordt de subsidieregeling toekomstgerichte Landbouw door het college aangepast en vervolgens gepubliceerd. Op zaterdag 13 juni organiseren we een demodag Toekomstgerichte Landbouw in samenwerking met de Gebiedscooperatie Zuidwest Drenthe. Deze dag is bedoeld voor agrariërs, inwoners, raadsleden, bestuurders en andere belangstellenden. Naast een gesprek over toekomstgerichte landbouw worden de gesubsidieerde projecten toegelicht en is er een lokale voedselmarkt.

Bijlagen 1. Rapportage & evaluatie subsidieregeling Toekomstgerichte Landbouw 2023-2025 2. Presentatie raadsavond 22 januari 2026 3. Kaders Toekomstgerichte Landbouw 2027 t/m 2030

Zuidwolde, 28 mei 2026

Burgemeester en Wethouders van De Wolden,

Roelof Pieter Koning gemeentesecretaris

Inge C. J. Nieuwenhuizen burgemeester