Raadsvoorstel Vastgoedvisie 2026 - 2035

Gemeenteraad Voorstel voor de raad Datum raadsvergadering Agendapuntnummer Portefeuillehouder

: 23 april 2026 : 26RV018 26 : Wethouder Rudi Hooch Antink

Aan de gemeenteraad Onderwerp Vaststelling Vastgoedvisie 2026 - 2035 Wij willen Richting geven aan het bezit, beheer, gebruik en verduurzaming van maatschappelijk vastgoed, dat optimaal bijdraagt aan de maatschappelijke functies en een toekomstbestendige leefomgeving. Wij besluiten 1. De Vastgoedvisie 2026 – 2035 vast te stellen Want 1. Vastgoedvisie 2026 – 2035, nieuw beleid geeft duidelijkheid a. De Vastgoedvisie 2026 – 2035 geeft richting aan het bezit, beheer, gebruik, verduurzaming en ontwikkeling van gemeentelijk (maatschappelijk) vastgoed. b. Het werken met een wettelijke kader bood een basis, maar sluit niet aan bij veranderende maatschappelijke behoeften. c. Door de uitgangspunten en beleidskaders structureel te hanteren, wordt voorkomen dat besluiten ad hoc of willekeurig worden genomen. Dit bevordert transparantie en voorspelbaarheid in het vastgoedbeleid. d. Een duidelijke beleidslijn voorkomt verspilling van tijd, geld en capaciteit doordat processen gestroomlijnd worden en er minder ruimte is voor interpretatieverschillen. Maar Het college heeft geen bevoegdheid om zelfstandig nieuwe kaders vast te stellen of om in specifieke situaties af te wijken van bestaande kaders. Wij zien echter dat er in de praktijk situaties kunnen voorkomen waarin meer ruimte voor maatwerk wenselijk is.

Dit kan bijdragen aan het behalen van beleidsdoelen en het beter inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen, lokale behoeften en kansen binnen de vastgoedportefeuille. Tegelijkertijd moeten we ons realiseren dat het ontbreken van een vastgesteld vastgoedbeleid vaak leidt tot ad-hoc beslissingen, financiële onzekerheid en een verhoogd risico op inefficiënt gebruik van gebouwen. Zonder duidelijke kaders ontbreekt een strategische visie, waardoor besluiten sterk afhankelijk zijn van individuele interpretaties en politieke druk. Het bieden van flexibiliteit kan voordelen hebben, maar brengt ook risico’s met zich mee: te veel ruimte voor afwijking kan leiden tot ongelijke behandeling of de indruk van willekeur. Daarom willen wij in de vastgoedvisie benadrukken dat zorgvuldigheid en transparantie voorop staan. Besluiten over gemeentelijk vastgoed worden genomen binnen duidelijke, toetsbare kaders, zodat wij op een consistente en verantwoorde manier kunnen handelen in het belang van de gemeente De Wolden en haar inwoners.

Achtergrond De gemeente De Wolden heeft veel verschillende gebouwen, zoals scholen, sporthallen en op cultuur gerichte gebouwen. Deze gebouwen zijn belangrijk om onze inwoners te helpen en om onze beleidsdoelen voor onder andere onderwijs, sport, cultuur en welzijn te bereiken. Maar het beheren van deze gebouwen kost geld en vraagt om duidelijke afspraken. De regels en omstandigheden zijn de afgelopen jaren veranderd. Er zijn nieuwe wetten, zoals de Omgevingswet en het Didam-arrest, die ons verplichten om transparant te werken. Ook willen we onze gebouwen duurzamer maken, zodat ze minder energie gebruiken en beter zijn voor het milieu. Daarnaast moeten we slim omgaan met geld, omdat alles duurder wordt. Daarom hebben we een vastgoedvisie gemaakt. Deze visie geeft duidelijke richtlijnen voor: -

Hoe we onze gebouwen gebruiken en onderhouden Hoe we omgaan met verhuur en verkoop Hoe we risico’s en kosten beheersen Hoe we onze gebouwen verduurzamen

De vastgoedvisie vormt het fundament voor ons gemeentelijk vastgoedbeleid. In deze visie staan de uitgangspunten en richtlijnen voor het gebruik, beheer, verduurzaming van onze gebouwen. Het doel is om vastgoed in te zetten als middel om maatschappelijke opgaven te realiseren, zoals onderwijs, sport, cultuur en welzijn, op een efficiënte en toekomstbestendige manier. Het Strategisch Accommodatieplan (SAP) vertaalt deze strategische uitgangspunten naar concrete keuzes en acties. Waar de vastgoedvisie de richting aangeeft, zorgt het SAP voor uitvoering. Het plan geeft aan: -

Welke gebouwen behouden blijven, worden vernieuwd, samengevoegd of afgestoten In welk tempo en op basis van welke prioriteiten dit gebeurt Hoe we maatschappelijke behoeften, ruimtelijke spreiding, duurzaamheid en financiële haalbaarheid in balans brengen

Door deze koppeling zorgen we voor samenhang tussen beleid en praktijk. De vastgoedvisie geeft het ‘waarom’ en ‘wat’, terwijl het SAP het ‘hoe’ en ‘wanneer’ invult. Samen zorgen ze ervoor dat ons vastgoed aansluit bij de behoeften van inwoners, bijdraagt aan beleidsdoelen en tegelijkertijd betaalbaar en duurzaam blijft. Het SAP zal ter vaststelling in het eerste half jaar van 2026 worden aangeboden. De financiële gevolgen zijn Het vaststellen van de vastgoedvisie heeft op dit moment geen directe financiële impact, omdat het gaat om het vastleggen van kaders en uitgangspunten. De daadwerkelijke kosten ontstaan pas bij de uitvoering van maatregelen, zoals onderhoud, verduurzaming of nieuwbouw. Deze investeringen worden zoals genoemd later afzonderlijk aan het college en de raad voorgelegd in een strategisch accommodatieplan. Met het SAP verwachten we minder verrassingen in de uitgaven, omdat het plan zorgt voor duidelijke keuzes en een beter inzicht in toekomstige kosten. Dit maakt het beheer van gemeentelijk vastgoed voorspelbaarder en financieel beheersbaar. Relatie met beleid- en afwegingskader subsidies We werken dit jaar ook aan de opstelling van een beleids- en afwegingskader voor de gemeentelijke subsidies.

In dat beleid zullen we aansluiten op de uitgangspunten in de vastgoedvisie ten aanzien van het maatschappelijk vastgoed, waaronder de afbakening van het kernvastgoed, vanuit onze beleidsdoelstellingen op de verschillende terreinen.

Daarnaast is in de vastgoedvisie vastgelegd dat we tenminste kostendekkende huur in rekening brengen voor ons maatschappelijk vastgoed. Dat zijn we ook wettelijk verplicht. Het betekent ook dat we niet via een lagere huur aan verkapte subsidiering doen. Waar een instelling (mede) daardoor niet tot een sluitende explotiatie kan komen, kan de gemeente via een exploitatiesubsidie bijdragen. Hiermee maken we dan de volledige omvang van subsidiering transparant. Dit zal als uitgangspunt in het subsidiebeleid worden opgenomen. Alternatieven Geen vastgoedvisie vaststellen maar alleen een SAP. Dat is niet te adviseren omdat het SAP vooral een tactisch document is dat zich richt op beheer en onderhoud van bestaande assets, terwijl een vastgoedvisie de strategische koers bepaalt en kaders biedt voor maatschappelijke doelen, duurzaamheid en toekomstige ontwikkelingen. Zonder deze visie ontbreekt samenhang, ontstaat het risico op ad-hoc investeringen en is er onvoldoende legitimatie en draagvlak richting het bestuur. Participatie De Vastgoedvisie is tot stand gekomen met zowel interne als externe betrokkenheid. We vinden het belangrijk dat het beleid niet alleen goed doordacht is, maar ook gedragen wordt door de mensen die ermee werken en leven.

Interne participatie (samenwerking met beleidsterreinen) Binnen de gemeente is intensief samengewerkt tussen verschillende beleidsterreinen, zoals maatschappelijk welzijn, cultuur, onderwijs, sport en ruimtelijke ontwikkeling. Door deze interne afstemming zorgen we ervoor dat de vastgoedvisie aansluit bij bredere gemeentelijke doelen en dat het vastgoedbeleid ondersteunend is aan maatschappelijke opgaven. Externe participatie (betrokkenheid van gebruikers van maatschappelijk vastgoed) Ook buiten de gemeentelijke organisatie is geluisterd naar de mensen en instellingen die gebruik maken van ons vastgoed. Denk aan scholen, buurthuizen, sportverenigingen en andere maatschappelijke organisaties. Zij hebben, weliswaar onbewust, waardevolle input geleverd over hun ervaringen, behoeften en verwachtingen. Op verschillende contactmomenten (vergaderingen en overig bijeenkomsten) met een aantal van deze organisaties is informatie opgehaald over het gebruik van de locatie. Communicatie De Vastgoedvisie 2026 – 2035 laat zien hoe wij als gemeente omgaan met ons vastgoed: hoe we het ontwikkelen, beheren en welke uitgangspunten we daarbij hanteren. Dit helpt om verwachtingen helder te maken, zowel intern als extern. Initiatiefnemers, huurders en andere betrokkenen weten zo beter waar ze aan toe zijn. Als er behoefte is, wordt de visie toegestuurd.

Op deze manier zorgen we voor openheid, duidelijke communicatie en gelijke informatie voor iedereen die met ons vastgoed te maken heeft. Bijlagen - Vastgoedvisie 2026 - 2035 Zuidwolde, 20 januari 2026 Burgemeester en Wethouders van De Wolden,

Roelof Pieter Koning gemeentesecretaris

Inge C. J. Nieuwenhuizen burgemeester