Raadsvoorstel startnotitie VHP DW

Gemeenteraad Voorstel voor de raad Datum raadsvergadering Agendapuntnummer Portefeuillehouder

: : :

19 februari 2026 2026RV012 / Wethouder Gerrie Hempen-Prent

Aan de gemeenteraad Onderwerp Vaststellen startnotitie volkshuisvestingsprogramma Wij willen op basis van actueel woonbeleid zorgen voor een veelzijdig woonaanbod in De Wolden, voor huidige en nieuwe inwoners van alle doelgroepen.

Wij besluiten 1. de Startnotitie volkshuisvestingsprogramma De Wolden vast te stellen.

Want 1.1 In 2026 moet de actualisatie van de huidige woon(zorg)visie plaatsvinden. Veelzijdig wonen in De Wolden!, de actuele woon(zorg)visie van De Wolden heeft een looptijd tot en met 2026. Dat betekent dat in 2026 een actualisatie moet plaatsvinden. De actualisatie vindt plaats in de vorm van het in de toekomst verplichte volkshuisvestingsprogramma, dat daarmee de opvolger van de woon(zorg)visie is. 1.2 De startnotitie beschrijft proces en inhoud op hoofdlijnen. De startnotitie gaat onder andere in op het proces om tot het volkshuisvestingsprogramma te komen. Daarnaast beschrijft de notitie wat het volkshuisvestingsprogramma precies is, welke wet- en regelgeving hierbij van belang zijn en welke hoofdonderwerpen een plek kunnen krijgen in het programma.

Maar 1. Het volkshuisvestingsprogramma is nog niet verplicht. Het wetsvoorstel Wet Versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) stelt een volkshuisvestingsprogramma verplicht. De Tweede Kamer en de Eerste Kamer moeten echter de wet nog vaststellen. We moeten er rekening mee houden dat dit op afzienbare tijd zal gebeuren. Het is goed om voorbereid te zijn op de nieuwe regelgeving, daarom gieten we de actualisatie van het woonbeleid vast in de vorm van het volkshuisvestingsprogramma, zodat het ook aansluit op de Omgevingsvisie. 2.1 In maart 2026 vinden gemeenteraadsverkiezingen plaats. Het is wenselijk om het proces van de totstandkoming van het volkshuisvestingsprogramma voortvarend op te pakken en niet te wachten tot de nieuwe gemeenteraad is geïnstalleerd. De periode waarin de verkiezingen plaatsvinden en het nieuwe college wordt gevormd, kan goed benut worden voor het verzamelen van input voor het volkshuisvestingsprogramma.

2.2 De nieuwe gemeenteraad heeft mogelijk heel andere ideeën over het volkshuisvestingsprogramma. De startnotitie is vooral gericht op het proces en schetst de context van het volkshuisvestingsprogramma. De inhoud van het volkshuisvestingsprogramma wordt nog niet bepaald met deze startnotitie. De startnotitie geeft wel een richting en een indicatie. Tijdens de participatiefase, later in 2026, is sturing op de inhoud mogelijk. Daarnaast zijn de uitdagingen op het gebied van het woonbeleid, aangezien het realiseren van woningen gemiddeld zeven tot tien jaar duurt, op hoofdlijnen nog dezelfde als een aantal jaren geleden. De inhoudelijke thema’s van het woonbeleid hoeven daarom ook niet ingrijpend te wijzigen. De gemeenteraad kan op dit moment wel benoemen wat de raad in deze fase van belang acht voor het volkshuisvestingsprogramma.

Achtergrond Waarom een volkshuisvestingsprogramma en wat is het? Het volkshuisvestingsprogramma is een verplicht omgevingsprogramma onder deze Omgevingswet. De woon(zorg)visie (uit de Woningwet) verdwijnt en wordt vervangen door dit programma. Het volkshuisvestingsprogramma van de gemeente is een vertaling van de landelijke doelen op het gebied van woningbouw naar het niveau van de gemeente. Het Rijk, de provincies en de gemeenten moeten in het kader van de Wet versterking regie volkshuisvesting volkshuisvestingsprogramma’s vastleggen. Hierin is concreet vastgelegd hoeveel, waar en voor welke doelgroepen gebouwd gaat worden. Het volkshuisvestingsprogramma van De Wolden bestaat uit een strategisch beleidsmatig deel en een uitvoeringsdeel. Het strategisch beleidsmatige deel bevat de beleidsmatige uitgangspunten en ambities van de gemeente op het gebied van wonen. Dit deel vervangt de huidige woon(zorg)visie. Het uitvoeringsdeel van het volkshuisvestingsprogramma gaat in op de opgave van de gemeente in termen van aantallen, segmenten, locaties, maatregelen, samenhang met de andere onderdelen van het gemeentelijke beleid en afspraken met andere partijen. Het is een concretisering van het beleid en is de basis voor planning en monitoring. Ook de huisvestingsopgave voor ouderen en voor andere aandachtsgroepen is onderdeel van het volkshuisvestingsprogramma.

Voorgestelde inhoud volkshuisvestingsprogramma op hoofdlijnen Een belangrijk onderdeel van het volkshuisvestingsprogramma is een analyse van de huidige situatie. In 2025 heeft Stec, in aanvulling op het provinciale woningmarktonderzoek voor de provincie Drenthe, een woningmarktonderzoek voor de gemeente De Wolden uitgevoerd. De resultaten van dit onderzoek zijn onderdeel van de analyse van de huidige situatie. De huidige woon(zorg)visie vraagt om een actualisatie, maar het is niet noodzakelijk om tot een volledig andere koers te komen. Aangezien de uitvoering van het woonbeleid een proces is dat jaren duurt, het realiseren van woningen duurt gemiddeld zeven tot tien jaar, heeft de gemeente op met vergelijkbare uitdagingen als enkele jaren geleden te maken. De huidige koers kan in het volkshuisvestingsprogramma verfijning en bijstelling krijgen. Het voorstel is daarom om de belangrijkste thema’s van het volkshuisvestingsprogramma te laten aansluiten op de ambities van de huidige woon(zorg)visie: • de woningbouwopgave en de veranderende woonbehoefte: kwalitatieve en kwantitatieve doelen;

• betaalbaarheid en beschikbaarheid; • duurzame en toekomstbestendige woningvoorraad; • wonen, welzijn en zorg voor alle doelgroepen; • leefbaarheid en sociale cohesie in alle dorpen en kernen. NB: uit het gesprek met de gemeenteraad in februari 2026 en de participatiefase kunnen meer en andere thema’s voortvloeien, wat kan leiden tot wijzigingen in de bovenstaande thema’s.

De financiële gevolgen zijn Er zijn geen financiële gevolgen verbonden aan de startnotitie. De gemeente laat zich voor de totstandkoming van het volkshuisvestingsprogramma ondersteunen door een extern bureau. De kosten hiervoor zijn al opgenomen in de begroting.

Alternatieven Een alternatief is de startnotitie niet vaststellen. Dit leidt tot onnodige vertraging in een proces dat zorgvuldig moet plaatsvinden. Ook betekent dit dat we een nieuw plan moeten maken voor het actualiseren van het woonbeleid.

Participatie Participatie en in- en extern draagvlak zijn van belang bij het opstellen van het volkshuisvestingsprogramma. Uit de startnotitie blijkt dat interne en externe stakeholders op verschillende momenten actief betrokken worden bij de totstandkoming van het programma. Zoals in de startnotitie is opgenomen, worden op verschillende momenten interne en externe stakeholders actief betrokken. Communicatie Communicatie over het volkshuisvestingsprogramma is van belang. Zowel het college, als de gemeenteraad worden op verschillende momenten bij het proces betrokken. Bijlagen 1. Raadsbesluit startnotitie volkshuisvestingsprogramma De Wolden (concept) 2. Startnotitie volkshuisvestingsprogramma De Wolden Zuidwolde, 20 januari 2026 Burgemeester en Wethouders van De Wolden,

Roelof Pieter Koning gemeentesecretaris

Inge C. J. Nieuwenhuizen burgemeester