Raadsvoorstel Rekenkamer onderzoek Rechtdoen aan Initiatiefrijk De Wolden

Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 25 maart 2021 Agendapuntnummer : II/ punt 6 Opdrachtgever : De raad Aan de gemeenteraad Onderwerp: Rapportage Rekenkamercommissie De Wolden Rechtdoen aan “Initiatiefrijk de Wolden” Een onderzoek naar de rechtmatigheid en doeltreffendheid van de subsidieregeling “Initiatiefrijk de Wolden” Fase van besluitvorming: Opiniërend/besluitvormend Ontwerpbesluit: • • •

De aanbevelingen van de rekenkamercommissie, zoals beschreven in het rapport “Rechtdoen aan Initiatiefrijk De Wolden” over te nemen; Het college de opdracht te geven deze aanbevelingen, gelet op de afloop van de regeling in 2021, voor zover mogelijk te verwerken in de huidige subsidieregeling Initiatiefrijk De Wolden; Dit onderzoek te betrekken bij de behandeling van de Kadernota 2022-2025 over mogelijke voortzetting van de subsidieregeling Initiatiefrijk De Wolden in 2022.

Inleiding en aanleiding: Sinds 2015 kent de gemeente De Wolden de subsidieregeling ‘Initiatiefrijk De Wolden” (hierna IDW-regeling) om burgerinitiatieven financieel te ondersteunen als die bijdragen aan de leefbaarheid, sociale vitaliteit en sociale infrastructuur van een buurt, dorp of omgeving. De huidige regeling loopt voorlopig door tot en met 2021. In 2017 en 2019 heeft er een (zelf)evaluatie plaatsgevonden door de gemeente om vast te stellen of dit subsidie-instrument in voldoende mate bijdroeg aan de doelstelling. Veel dorpen en buurten hebben sinds 2015 gebruik gemaakt van de beschikbare middelen om hun droomproject te realiseren, variërend van het opknappen van en schoolplein tot de aanschaf van een multifunctioneel podium. In 2021 zal de gemeenteraad van De Wolden een besluit nemen over de toekomst van Initiatiefrijk De Wolden. De Rekenkamercommissie heeft daarom voldoende aanleiding gezien om deze subsidieregeling nog eens tegen het licht te houden. Wij wilden daarbij onderzoeken of er gevolg is gegeven aan de aanbevelingen uit de eerdere (zelf)evaluaties van 2017 en 2019 en of de regeling (de spelregels) juridisch juist is en goed wordt toegepast. Daarvoor heeft de rekenkamercommissie diverse aanvragen onderzocht door: documentenstudie, gesprekken te voeren met medewerkers van de gemeentelijke

1

organisatie en er is een enquête uitgezet onder inwoners en/of organisaties die de regeling hebben gebruikt voor de realisatie van hun project of initiatief. Problemen of vraagstukken: De doelstelling van het onderzoek is de gemeenteraad inzicht te verschaffen in: - de opvolging van eerdere gedane aanbevelingen en de rechtmatigheid van de subsidieregeling. Dit is geformuleerd in onderstaande hoofdvraag en verder uitgewerkt in de deelvragen: Hoofdvraag In hoeverre krijgen aanbevelingen vanuit eerdere evaluaties opvolging (doeltreffendheid) en in welke mate voldoet (de uitvoering van) de regeling “initiatiefrijk De Wolden” aan de eisen van rechtmatigheid? Deelvragen Doeltreffendheid • Welke actuele doelstellingen heeft de gemeente bij de subsidieregeling? • Op welke wijze wordt gestuurd op realisatie van de gewenste doelstellingen? • Op welke wijze is invulling gegeven aan de conclusies en aanbevelingen vanuit eerdere evaluaties naar de regeling? • Op welke wijze wordt de raad geïnformeerd over de resultaten/opbrengst van de gesubsidieerde initiatieven? Rechtmatigheid • Voldoet de regeling aan de juridische rechtmatigheid op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en eigen subsidieregelingen (ASV)? • Is de uitvoering van de regeling (subsidieverlening en verantwoording) rechtmatig? • Is voldoende gemotiveerd waarom projecten worden gehonoreerd dan wel afgewezen? Het

onderzoek heeft betrekking op initiatieven die in 2019 en 2020 in aanmerking zijn gekomen voor IDW-subsidie. Conclusies en aanbevelingen: Conclusies van de rekenkamercommissie •

• •

• •

•

De aanbevelingen uit eerdere evaluaties zijn grotendeels opgevolgd en inwoners worden door de gemeente goed (op weg) geholpen om hun plannen te realiseren. De dorpencontactfunctionarissen spelen in de initiatieffase van een project een belangrijke coachende rol. In de uitvoeringsfase van een project ervaren de initiatiefnemers niet altijd direct een uitgestoken hand van de gemeentelijke organisatie, omdat het integraal werken (‘van buiten naar binnen’) nog niet overal in de organisatie goed is geland. De doelen van de regeling zijn dusdanig breed geformuleerd dat een objectieve beoordeling en vergelijking in een aantal gevallen niet mogelijk is. De IDW-regeling wordt af en toe ingezet als financieel sluitstuk voor een project dat in beginsel vanuit een ander gemeentelijk budget gefinancierd kan worden. Bijv. voor het opknappen van een schoolplein, waarbij het gemeentelijk onderhoudsbudget het meer geëigende instrument lijkt. De administratieve en juridische uitvoering van de regeling vertoont enkele

2

gebreken die bij een bezwaarprocedure waarschijnlijk geen standhouden. Aanbevelingen van de rekenkamercommissie • • •

• •

Formuleer de te bereiken doelstellingen met de subsidieregeling concreter en vertaal die in objectieve selectiecriteria en activiteiten. Houd de financiering van projecten zuiver en alleen voor bewonersinitiatieven. Bespreek met de raad op welke wijze de raad zijn kaderstellende en controlerende rol wil invullen en hoe hij wil sturen op de doelstellingen en effecten (op afstand/loslaten of nabij). Maak het integraal werken (participatiebeleid) onderdeel van de gehele organisatie en borg dat structureel via de programmabegroting. Herstel de juridische gebreken van de subsidieregeling en heb bij de uitvoering van de subsidieregeling aandacht voor o.a. de beslistermijnen en de motivering van toekenningen en afwijzingen van aanvragen.

Personele effecten: N.v.t. Juridische effecten: N.v.t. Participatie- en communicatieparagraaf: De rekenkamercommissie heeft het rapport inclusief conclusies en aanbevelingen aangeboden aan het college van burgemeester en wethouders voor een bestuurlijke reactie. Deze bestuurlijke reactie, en de reactie daarop van de rekenkamercommissie, kunt u lezen in bijgevoegde rapportage. Fatale termijnen: Aanpak en uitvoering: Nog niet bekend. Bijlagen: • Rapportage Rekenkamer: Rechtdoen aan “Initiatiefrijk de Wolden”. Een onderzoek naar de rechtmatigheid en doeltreffendheid van de subsidieregeling “Initiatiefrijk de Wolden” Zuidwolde, 11 maart 2021

griffier J. van Roeden-Hoekstra

burgemeester Roger de Groot

3