Raadsvoorstel Ontwerp UH - DWD

Gemeenteraad Voorstel voor de raad Datum raadsvergadering Agendapuntnummer Portefeuillehouder

: : :

22 mei 2025 25RV024 25RV25 Wethouder Albert Haar

Aan de gemeenteraad Onderwerp Ontwerp Uitvoerings- en handhavingsstrategie Drenthe 2026-2029 Wij willen streven naar en behouden van een duurzame, veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Wij besluiten 1. kennis te nemen van de Ontwerp Uitvoerings- en handhavingsstrategie Drenthe 2026-2029. 2. een zienswijze in te dienen op de Ontwerp Uitvoerings- en handhavingsstrategie Drenthe 2026-2029. Want 1.1 De Uitvoerings- en Handhavingsstrategie Drenthe 2026-2029 vervangt tijdig de huidige strategie. De gemeenten en de provincie zijn in Drenthe als bevoegd gezag verantwoordelijk voor een adequate uitvoering van de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving. Deze uitvoeringstaken zijn voor het taakveld milieu belegd bij de Omgevingsdienst Drenthe (hierna: OD Drenthe). Er geldt een wettelijke verplichting tot vaststelling van een regionale Uitvoerings- en Handhavingsstrategie (hierna: U&H-strategie Drenthe). Eind 2021 is de U&H-strategie Drenthe voor de periode 2022-2026 door uw college vastgesteld. Ook de andere gemeenten en de provincie in Drenthe stelden, als bevoegd gezag, deze strategie vast. De huidige U&H-strategie Drenthe loopt in 2026 af en daarom is een vernieuwde, geactualiseerde en geconcretiseerde U&H-strategie Drenthe 2026-2029 opgesteld. Deze bevat de ambities voor de milieutaken en de kaders waarbinnen de uitvoering dient plaats te vinden.

De concrete vertaling naar producten en uren wordt gemaakt in het jaarprogramma. De U&H-strategie Drenthe betreft een afweging tussen ambities en middelen. Met deze vernieuwde U&H-strategie Drenthe wordt een evenwichtig uitvoeringsniveau gecontinueerd, waarbij Drenthe zich niet positioneert als koploper (aangezien dit niet aansluit bij de Drentse milieuopgave en onnodig kostbaar is), noch de minimale wettelijke eisen opzoekt (vanwege de daarmee gepaard gaande risico’s en de gevoeligheid voor interbestuurlijk toezicht).

2.1 Het totstandkomingsproces van de U&H-strategie Drenthe 2026-2029 is zorgvuldig doorlopen. Het voorliggende concept is zorgvuldig opgesteld, met actieve betrokkenheid van alle deelnemers en de OD Drenthe, onder deskundige begeleiding van Arena Consulting. Het advies van het Eigenarenoverleg aan het Algemeen Bestuur (hierna: AB) van de OD Drenthe luidt als volgt: ”Het eigenarenoverleg adviseert in te stemmen met het gevraagde besluit. Het proces van het opstellen van de U&H-strategie Drenthe is zorgvuldig doorlopen”. Ondanks het zorgvuldig doorlopen proces en de betrokkenheid van zowel bestuurders als raden en staten, blijft het raadzaam om een duidelijk signaal af te geven door het indienen van een zienswijze. Met het oog op het naderende ravijnjaar 2026 en de bijbehorende voorbereidende ombuigingen voor de gemeente De Wolden, is het van belang dat de deelnemersbijdrage als gevolg van de vernieuwde strategie niet aanzienlijk toeneemt. Deze zorg dient nadrukkelijk kenbaar te worden gemaakt richting de OD Drenthe. Tevens is meer duidelijkheid gewenst aangaande de (eventuele) consequenties van de vernieuwde U&H-strategie voor gemeente De Wolden en haar inwoners. Maar 1.1 Er is zorg met betrekking tot mogelijk financiële gevolgen bij de uitwerking van de U&H-strategie Drenthe 2026-2029 naar het jaarprogramma.

De concrete vertaling van de U&H-strategie Drenthe vindt plaats in het jaarprogramma naar producten en uren. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de kentallen en spelregels uit de zogenaamde “Drentse Maat”. De Drentse Maat beschrijft de doorwerking van het uitvoeringsbeleid door middel van ervaringscijfers naar het jaarprogramma en de begroting van de OD Drenthe. Gelijktijdig met de besluitvorming over de vernieuwde U&H-strategie Drenthe in (het najaar van) 2025, vindt een heroriëntatie plaats van de Drentse Maat. Daarmee wordt een doorrekening van de vernieuwde U&H-strategie Drenthe naar het jaarprogramma 2026 en begroting 2027 mogelijk. Het uitgangspunt is dat de vernieuwde U&H-strategie Drenthe geen wijziging in de begroting van de OD Drenthe in totaal teweegbrengt. Als financieel kader wordt aangehouden dat er, uitsluitend als gevolg van de inhoudelijke keuzes in dit meerjarige strategisch plan, per saldo geen financiële effecten zijn voor de regio als geheel. Echter, door een meer risicogerichte aanpak kan een verschuiving optreden van inzet van (deelnemers met) beperkte milieurisico’s naar (deelnemers met) grotere milieurisico’s. De Wolden is nauw betrokken bij de heroriëntatie van de Drentse Maat om ook snel te kunnen anticiperen op eventuele (financiële) gevolgen hiervan.

Achtergrond De vernieuwde U&H-strategie Drenthe is opgesteld door adviesbureau Arena Consulting in opdracht van de deelnemers en in nauwe afstemming met de OD Drenthe. In 2024 heeft er zowel een bestuurlijke bijeenkomst plaatsgevonden als ook een reactietraject voor portefeuillehouders en ambtelijk betrokkenen van de deelnemers. Op 10 december 2024 heeft een Webinar (via deze Teams link) voor raads- en statenleden over de U&Hstrategie plaatsgevonden. Hier werd uitleg gegeven over milieudoelen, risico's en kwaliteit, en er konden vragen worden gesteld. De uitkomsten zijn verwerkt in de voorliggende U&H-strategie Drenthe 2026-2029.

De vaststelling van de U&H-strategie Drenthe 2026-2029 is een collegebevoegdheid. Bij de behandeling van de huidige strategie spraken de raden en staten de wens uit om bij een actualisatie intensiever betrokken te worden. Daarom is een zienswijzeprocedure opgenomen bij de besluitvorming over de U&H-strategie Drenthe. Dit is in lijn met de zienswijzebevoegdheid in de gemeenschappelijke regeling. Daarnaast zal bij de regionale zomeroverleggen (voorheen zomermarkten) GR’en in mei, kort aandacht worden besteed aan de vernieuwde U&H-strategie Drenthe en is het mogelijk om vragen te stellen. De financiële gevolgen zijn Doordat de U&H-strategie Drenthe 2026-2029 is opgesteld vanuit ‘budgetneutraliteit’, wordt verwacht dat als gevolg van de in 2025 vast te stellen vernieuwde U&H-strategie Drenthe geen wijziging in de begroting van de OD Drenthe 2026 nodig is. Wel kan het leiden tot een verschuiving van inzet van (deelnemers met) beperkte milieurisico’s naar (deelnemers met) grotere milieurisico’s. Zoals onder “Maar” vermeld, worden eventuele financiële gevolgen op deelnemersniveau pas duidelijk bij de vertaling naar het jaarprogramma 2026 en de begroting 2027. Gelijktijdig met de besluitvorming over de U&H-strategie Drenthe 2026-2029 in (het najaar van) 2025 vindt een heroriëntatie op de Drentse Maat plaats.

Alternatieven Een alternatief is om af te zien van het indienen van een zienswijze. Dit wordt echter niet als wenselijk beschouwd, aangezien het van belang is een duidelijk signaal af te geven dat de financiële gevolgen van de invoering van de nieuwe strategie beperkt dienen te blijven in verband met de komst van het ravijnjaar. Tevens is meer duidelijkheid gewenst aangaande de (eventuele) consequenties van de vernieuwde U&H-strategie voor gemeente De Wolden en haar inwoners.

Participatie Het voorliggende concept is zorgvuldig opgesteld, met actieve betrokkenheid van alle deelnemers en de OD Drenthe, onder deskundige begeleiding van Arena Consulting. Het advies van het Eigenarenoverleg aan het Algemeen Bestuur van de OD Drenthe luidt als volgt: ”Het eigenarenoverleg adviseert in te stemmen met het gevraagde besluit. Het proces van het opstellen van de U&H-strategie Drenthe is zorgvuldig doorlopen”. In 2024 heeft er zowel een bestuurlijke bijeenkomst plaatsgevonden als ook een reactietraject voor portefeuillehouders en ambtelijk betrokkenen van de deelnemers. Op 10 december 2024 heeft een Webinar (via deze Teams link) voor raads- en statenleden over de U&H-strategie plaatsgevonden. In het najaar van 2025 volgt (eventueel) nadere participatie op basis van de uitkomsten van de zienswijzeprocedure U&H-strategie Drenthe, de ontwikkeling van de vernieuwde Drentse Maat en de opstelling van het jaarprogramma 2026.

Communicatie Na besluitvorming door uw raad is aan de orde dat uw griffie uw besluit kenbaar maakt aan het algemeen bestuur van de Omgevingsdienst Drenthe.

Bijlagen 1. Brief van Dagelijks Bestuur Omgevingsdienst Drenthe d.d. 8 april 2025; 2. Ontwerp U&H-strategie Drenthe 2026-2029, versie 13 februari 2025. 3. (Concept)Zienswijze Ontwerp Uitvoerings- en handhavingsstrategie Drenthe 2026-2029.

Zuidwolde, 15 april 2025 Burgemeester en Wethouders van De Wolden,

Roelof Pieter Koning gemeentesecretaris

Inge C. J. Nieuwenhuizen burgemeester