Raadsvoorstel nota volksgezondheid 2022-2025

Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering :28 oktober 2021 :XI / punt 6 Agendapuntnummer :Wethouders Hilda Mulder en Egbert van Dijk Portefeuillehouder

Aan de gemeenteraad Onderwerp: Nota volksgezondheid inclusief uitvoeringsprogramma Samenvatting: De nieuwe nota volksgezondheid geeft de speerpunten voor de komende jaren weer. We gaan als gemeente sterker inzetten op Positieve Gezondheid, gezond opgroeien, gezond ouderen worden en op een gezondere leefomgeving, omdat we weten dat daar winst te behalen valt. Want daar doen we het voor: gezondheidswinst voor al onze inwoners, zodat iedereen gezond kan leven in onze prachtige gemeente. Fase van besluitvorming: Besluitvorming. Ontwerpbesluit: 1. Het nieuwe gezondheidsbeleid 2022-2025 inclusief het uitvoeringsprogramma vaststellen. 2. Voor 2024 € 20.000,- en voor 2025 € 30.000,- beschikbaar stellen voor de uitvoering van het gezondheidsbeleid en dit opnemen in de meerjarenbegroting 2022-2025. Inleiding en aanleiding: Vanuit de Wet publieke gezondheid (Wpg) heeft de gemeente de wettelijke verplichting om onder andere te voorzien in gezondheidsbeleid. Dit beleid is gericht op preventie, inclusief gezondheidsbevordering met als doel de gezondheid van inwoners te versterken. De landelijke nota gezondheidsbeleid 2020-2024 ‘Gezondheid breed op de agenda’ is in mei 2020 gepubliceerd. De gemeente heeft daarna twee jaar de tijd om een gemeentelijke nota volksgezondheid vast te stellen. Maar we maken geen beleid op gezondheid enkel omdat we het wettelijk verplicht zijn.

Wij zijn ervan overtuigd dat het stimuleren van een positieve gezondheid van onze inwoners kan bijdragen aan diverse maatschappelijke opgaven en onze beleidsdoelstellingen. Problemen of vraagstukken: Uit cijfers blijkt dat het belangrijk is dat er aandacht blijft voor gezondheidsbeleid, dit zien we onder andere terug in de cijfers over roken, alcoholgebruik en eenzaamheid. Ontwerpbesluit: toelichting en argumentatie: 1. Wettelijke taak Vanuit de Wet publieke gezondheid (WPG) heeft de gemeente de wettelijke verplichting om eens per vier jaar volksgezondheidsbeleid vast te stellen. 2. Proces totstandkoming Stakeholders en inwoners zijn onder andere betrokken via de dialoogsessies

Pagina 1 van 4

over het sociaal domein (inclusief volksgezondheid), de toekomstvisie, de avond over gezondere sportaccommodaties en het lokale preventieakkoord. 3. Positieve Gezondheid als ‘paraplu’ Gezondheid gaat over veel meer dan ‘niet ziek zijn’. Bij Positieve Gezondheid staat een brede kijk op gezondheid centraal. Het gaat niet om wat iemand niet meer kan, maar juist om wat iemand wel kan, belangrijk vindt en eventueel wil veranderen. Het gedachtegoed van Positieve Gezondheid is voor ons een belangrijk vertrekpunt wanneer we het hebben over gezondheid en vormt de ‘paraplu’ van de gehele nota en het uitvoeringsprogramma. 4. Ambities De vier ambities zijn: 1. De Wolden Positief Gezond 2. Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst 3. Vitaal ouder worden 4. Gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving Deze ambities zijn specifiek gekozen, omdat deze gezondheidsvraagstukken aan de ene kant een grote ziektelast kunnen veroorzaken, maar aan de andere kant ook kunnen leiden tot de grootste gezondheidswinst voor kwetsbare groepen of tot kostenbeheersing in de zorguitgaven van het sociaal domein. Bovendien vormen de gezondheidsvraagstukken een aanvulling op de beleidslijnen en landelijke programma’s die al lopen, zoals de landelijke nota gezondheidsbeleid 2020-2024 ‘Gezondheid breed op de agenda’ en het Nationaal Preventieakkoord.

Uit de cijfers van De Wolden blijkt dat er onder andere winst te behalen valt op het gebied van bewegen, roken, alcoholgebruik en eenzaamheid. De ambities sluiten goed aan bij het sport- en preventieakkoord van De Wolden. 5. Aansluiten bij de behoefte van inwoners De komende jaren geven we onze ambities verder vorm mede op basis van reacties vanuit de samenleving. Wat vinden inwoners op dat moment belangrijk voor hun gezondheid? Hoe kan het anders/beter? Het uitvoeringsprogramma is geen ‘vast’ plan, we sluiten graag aan bij de behoefte van onze inwoners. 6. Uitvoeringsprogramma In het uitvoeringsprogramma staat per ambitie beschreven wat we gaan doen de komende jaren. De activiteiten willen we in co-creatie met de inwoners vormgeven. Co-creatie is een vorm van samenwerking, waarbij alle deelnemers invloed hebben op wat er de komende vier jaren op volksgezondheid gebied gaat gebeuren in De Wolden en wat het resultaat daarvan zal zijn. 7. Geld aanvragen bij de meerjarenbegroting 2022-2025 De bestaande middelen zijn onvoldoende om de uitvoering van het volksgezondheidsbeleid te faciliteren, daarom vragen wij om € 20.000,- voor 2024 en € 30.000,- voor 2025. Alternatief beleid: Er is geen alternatief, de verplichting om beleid eens per vier jaar vast te stellen komt voor uit de Wet publieke gezondheid (Wpg).

Financiële effecten: Structureel geld Voor de uitvoering van de nota volksgezondheid is een totaalbudget van € 30.000,- per jaar noodzakelijk. Hiervoor kunnen we onder andere dialoogsessies organiseren met de inwoners, professionals trainen in het voeren van ‘het andere gesprek’, het voortzetten

Pagina 2 van 4

en ontwikkelen van nieuwe JOGG-initiatieven, een rookvrije generatie stimuleren, het alcoholgebruik verminderen, ondersteuningsmogelijkheden in kaart brengen, het organiseren van fitheidstesten, het aanbieden van valpreventiecursussen en het plaatsen van watertappunten. Tot en met 2024 is er jaarlijks € 10.000,- opgenomen in de begroting. Inkomsten per jaar In de jaren 2021 tot en met 2023 ontvangen we van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) jaarlijks € 20.000,- uitvoeringsbudget voor het lokale preventieakkoord. Organisaties en inwoners kunnen aanvragen indienen voor activiteiten op het gebied van roken, alcohol en gezond gewicht. Ook kijken we naar mogelijke inkomsten van derden, bijvoorbeeld naar het aantrekken van subsidies en de samenwerking met zorgverzekeraars en andere zorgaanbieders. Wat is er nog nodig Om al onze doelen te bereiken is er nog € 20.000,- nodig voor 2024 en € 30.000,- voor 2025. Personele effecten: De uitvoering van De Wolden Positief Gezond 2022-2025 gaat niet vanzelf. Ambtelijke inzet is bepalend voor de mate waarin activiteiten efficiënt en effectief worden uitgevoerd en ambities en doelstellingen worden gerealiseerd. Maar ook het verbinden van de beleidsterreinen, het verbinden van mensen (in- en extern), belangen, doelen en activiteiten vraagt tijd en aandacht. De beleidsadviseur heeft een cruciale rol als regiehouder.

Daarnaast speelt het team sportfunctionarissen een belangrijke rol richting samenwerkingspartners en het regisseren van JOGG. Maar daarnaast spelen alle domeinen en beleidsterreinen een rol in het realiseren van het gezondheidsbeleid. De personele inzet komt uit bestaande uren. Juridische effecten: Dit voorstel heeft geen juridische effecten. Participatie- en communicatieparagraaf: (in te vullen aan de hand van de menukaart) Stakeholders en inwoners zijn onder andere betrokken via de dialoogsessies over het sociaal domein - inclusief volksgezondheid (2 avonden), de toekomstvisie (swipocratie), de avond over gezondere sportaccommodaties en het lokale preventieakkoord (3 avonden). Deelnemende partijen waren onder andere sportverenigingen, speeltuinverenigingen, het onderwijs, horeca, huisartsen, diëtisten, fysiotherapeuten, adviesraden, Icare, GGD Drenthe en Verslavingszorg Noord Nederland. Voor het preventieakkoord is een projectgroep tot stand gekomen. De projectgroep leden vervullen een aanjaagfunctie en beoordelen de ideeën die binnen komen. Daarnaast is er sinds november 2020 een interne denktank ‘gezondheid in alle domeinen’ tot stand gekomen.

Deze denktank gaat de komende jaren een aanjaagfunctie vervullen om te realiseren dat gezondheidsvraagstukken vanuit een breed perspectief aangepakt worden, waarbij over de schotten van de verschillende domeinen heen samengewerkt moet worden. Fatale termijnen: In het najaar van 2023 worden de behaalde resultaten geëvalueerd. We bekijken of we de juiste dingen doen en wat er beter kan. Gemaakte plannen kunnen waar nodig bijgestuurd worden. Aanpak en uitvoering: 1. Aansluiten bij de behoefte van inwoners De komende jaren geven we onze ambities verder vorm mede op basis van reacties vanuit de samenleving. Wat vinden inwoners op dat moment belangrijk

Pagina 3 van 4

voor hun gezondheid? Hoe kan het anders/beter? Het uitvoeringsprogramma is geen ‘vast’ plan, we sluiten graag aan bij de behoefte van onze inwoners. 2. Uitvoeringsprogramma In het uitvoeringsprogramma staat per ambitie beschreven wat we gaan doen de komende jaren. De activiteiten willen we in co-creatie met de inwoners vormgeven. Co-creatie is een vorm van samenwerking, waarbij alle deelnemers invloed hebben op wat er de komende vier jaren op volksgezondheid gebied gaat gebeuren in De Wolden en wat het resultaat daarvan zal zijn. Bijlagen:  Volksgezondheidsbeleid 2022-2025 inclusief uitvoeringsprogramma.

Zuidwolde, 12 oktober 2021 Burgemeester en wethouders van De Wolden,

Vanessa Gosselink-van Dijk secretaris a.i.

Janny Vlietstra burgemeester

Pagina 4 van 4