Raadsvoorstel kaderbrief 2027-2030

Gemeenteraad Voorstel voor de raad Datum raadsvergadering Agendapuntnummer Portefeuillehouder

: : :

25 juni 2026 26RV043 Wethouder Rudi Hooch Antink

Aan de gemeenteraad Onderwerp Kaderbrief 2027-2030 Wij willen Inzicht geven in de gemeentelijke financiën Wij besluiten 1. In te stemmen met de kaderbrief 2027-2030. Want 1.1

1.2

Maar 1.1

Jaarlijks wordt een kadernota opgesteld als voorloper van het opstellen en vaststellen van de meerjarenbegroting. Het college heeft de raad in januari 2026 geïnformeerd over het voornemen om dit jaar een beleidsarme technische kaderbrief op te stellen. Dit alles heeft te maken de verkiezingen in maart van dit jaar. In de voorliggende kaderbrief zijn veelal technische en onontkoombare ontwikkelingen financieel vertaald. Dit betreft aanpassingen van budgetten op basis van realisatiecijfers en als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen. In de financiële verordening staat opgenomen dat het college vóór 15 mei met een voorstel komt aan de raad voor het beleid en financiële kaders van de begroting voor het volgende begrotingsjaar en de meerjarenraming. De raad stemt hier vóór 31 juli mee in.

Uit de kaderbrief blijkt dat zich in de jaren 2027 tot en met 2030 financiële tekorten voordoen, van €1,6 miljoen in 2027, € 2,2 miljoen in 2028, € 1,7 miljoen in 2029 en € 0,3 miljoen in 2030. Deze tekorten doen zich voor ondanks het feit dat de kaderbrief beleidsarm is opgesteld en dat het nieuwe collegeprogramma ten tijde van het opstellen nog niet beschikbaar is en daarom niet financieel is doorgerekend. Hoewel het vaststellen van een niet‑sluitende kaderbrief op zichzelf niet onrechtmatig is, geldt nadrukkelijk dat de uiteindelijke meerjarenbegroting wel sluitend dient te zijn. We verwachten echter niet dat het lukt om de begroting voor het jaar 2027 sluitend te krijgen. Bij het vaststellen van de begroting in november dit jaar zullen we daarom een plan moeten presenteren hoe we meerjarig de begroting weer sluitend krijgen.

Achtergrond De raad stelt elk jaar in juni/juli de kadernota vast. Dit jaar is ervoor gekozen om geen kadernota, maar een beleidsarme technische kaderbrief op te stellen. In de kaderbrief

zijn alle bekend zijnde financieel technische en onontkoombare ontwikkelingen meerjarig verwerkt. Dit zijn de categorieën 1 (onontkoombaar) en 2 (op basis van realisatiecijfers). Tevens is sprake van een het toevoegen van nieuw beleid (categorie 3). Omdat de kaderbrief in principe beleidsarm is, is het passend om op deze plek de genoemde ontwikkelingen expliciet te benoemen. In het desbetreffende programma is de argumentatie opgenomen waarom dit meegenomen is in de kaderbrief. Het betreft: Omschrijving Initiatiefrijk De Wolden Kwartiermaker integrale aanpak participatie Bedrijventerreinenvisie (1) Bedrijventerreinenvisie (2) Jeugdfonds sport en cultuur Exploitatiebijdrage zwembaden Subsidie burgerhulpverlening en AED’s Kapitaallasten zuidelijke ontsluitingsweg Ruinerwold Onderhoud zuidelijke ontsluitingsweg Ruinerwold Indexatie culturele instellingen Natuurbegraafplaats (kosten en opbrengsten)

Programma 02 Krachtig De Wolden 02 Krachtig De Wolden

Bedrag € 200.000 € 28.000

Structureel/incidenteel Incidenteel in 2027 en PM vanaf 2028 Incidenteel in 2027

04 Samen Vooruit

€ 25.000

Incidenteel in 2027

04 Samen Vooruit

PM

Structureel

06 Sportief met elkaar 06 Sportief met elkaar Sociaal

€ 10.000

Structureel

€ 103.000 € 32.000

Incidenteel in 2027 en PM vanaf 2028 Structureel

08 Samen Verder

€ 28.000

Structureel vanaf 2028

08 Samen Verder

€ 25.000

Structureel vanaf 2028

09 Cultuur

€ 35.000

Structureel

09 Cultuur

€ 18.000 voordeel

Structureel

Verder is er een aantal mutaties in de categorie 4, de niet realiseerbare ombuigingen. Het betreft de volgende mutaties. Omschrijving Programma Bedrag Structureel/incidenteel CMO Stamm, 01 De Wolden € 10.000 Incidenteel in 2027 en PM meldpunt discriminatie een veilig thuis vanaf 2028 Stichting OCO 07 Sociaal € 25.000 Structureel Cultuur presentatie 09 Cultuur € 40.000 Incidenteel 2027 en vanaf 2028 € 30.000 structureel Communicatie Overhead € 10.000 Structureel Stelpost investeringen Onvoorzien € 208.000 In 2029 en 2030

De financiële gevolgen zijn De kaderbrief laat een meerjarig tekort zien: • 2027 € 1.616.000 • 2028 € 2.170.000 • 2029 € 1.673.000 • 2030 € 344.000 De structurele tekorten zijn iets hoger als we rekening houden met het saldo van de incidentele baten en lasten. Dit is belangrijk omdat de Provincie toetst op het structurele begrotingssaldo. Deze tekorten worden voornamelijk veroorzaakt door loon- en prijsontwikkelingen bij onze verbonden partijen, in het sociaal domein en een toename aan inzet van zwaardere jeugdhulp. In de tabel hieronder is de samenstelling van de mutaties in de kadernota opgenomen.

Omschrijving (bedragen x € 1.000) Indexaties - verbonden partijen - jeugd / wmo - overige posten Totaal indexaties

2027

2028

2029

2030

1.335 614 117 2.066

1.335 623 117 2.075

1.335 623 117 2.075

1.335 623 117 2.075

Loon en prijscompensatie gemeentefonds

-1.274 -1.230 -1.230 -1.230

Grote mutaties - toename zorg zwaarte jeugd - woonplaatsbeginsel beschermd wonen - SWO (o.a. reiskosten, cyberbeveiligingswet, AVG, AI) - verbonden partijen (o.a. reparatie BDUR, brandweerzorg, autonome ontwikkelingen gezondheidszorg) - gemeentefonds: jaarschijf 2030 - ozb: jaarschijf 2030 Totaal grote mutaties

497 -650 500 293

497 500 293

497 500 293

497 500 293

640

1.290

1.290

-1.108 -186 -4

Nieuw beleid

414

112

112

112

Overige mutaties

181

190

428

393

Saldo mutaties

2.027

2.437

2.675

1.346

Zoals uit de tabel hierboven blijkt hebben we gerekend met een loon- en prijscompensatie vanuit het Rijk van € 1,274 miljoen in 2027 (en € 1,23 miljoen vanaf 2028). Dit is een inschatting gebaseerd op historische gegevens, waarover we bij de meicirculaire definitieve helderheid over hebben. Duidelijk is wel dat de compensatie vanuit het Rijk, op basis van deze informatie, ruimschoots onvoldoende is om de loon- en prijscompensatie in onze eigen kaderbrief op te kunnen vangen.

Alternatieven De raad heeft de mogelijkheid om amendementen en moties in te dienen op de voorliggende kaderbrief.

Participatie Na instemming van de raad zullen de speerpunten en andere financiële uitgangspunten verwerkt worden in de meerjarenbegroting 2027-2030. De raad stelt de meerjarenbegroting jaarlijks in november vast. Communicatie N.v.t. Bijlagen Kaderbrief 2027-2030 Raadsbesluit Zuidwolde, 11 juni 2026 Burgemeester en Wethouders van De Wolden,

Roelof Pieter Koning gemeentesecretaris

Inge C. J. Nieuwenhuizen burgemeester