Raadsvoorstel financiële middelen beschikbaar te stellen voor restauratie De Wieker Meule te de Wijk

Gemeenteraad Voorstel voor de raad Datum raadsvergadering Agendapuntnummer Portefeuillehouder

: 25 september 2025 : 25RV045 : Wethouder Gerrie Hempen-Prent

Aan de gemeenteraad Onderwerp Financiële middelen beschikbaar te stellen voor restauratie De Wieker Meule te de Wijk Wij willen 1. De Wieker Meule te de Wijk behouden voor de toekomst. 2. Voor de noodzakelijke restauratie van de molen een eenmalige subsidie beschikbaar stellen aan de stichting De Wieker Meule te de Wijk. Wij besluiten 1. Een bedrag van €100.000,-- beschikbaar te stellen, aan de stichting De Wieker Meule te de Wijk, voor de restauratie van de molen. 2. In te stemmen met de begrotingswijziging nr. 7 -2025, inhoudende dat deze subsidie ten laste komt van het exploitatiesaldo 2025. Want 1. We stellen een bedrag van €100.000,-- beschikbaar aan de stichting De Wieker Meule te de Wijk als bijdrage in de kosten van de noodzakelijke restauratie van de molen. a. Hiermee kan de toekomst van dit rijksmonument en de cultuurhistorischeen immateriële waarde van de molen voor de Wijk en omgeving behouden worden. b. Hiermee voldoen we aan één van onze beleidsdoelen om onze cultuurhistorische waarden te behouden en te benutten 2. Instemmen met het opnemen van dit subsidiebedrag in een begrotingswijziging voor 2025 zorgt voor een juiste verwerking van de financiële gevolgen. Een begrotingswijziging geeft duidelijkheid waar dit subsidiebedrag uit bekostigd wordt. a. Binnen de begroting van de gemeente de Wolden is hiervoor geen dekking.

Dit betekent dat deze subsidie ten laste komt van het exploitatiesaldo, dat hierdoor met € 100.000, - daalt. Het geprognosticeerde resultaat voor 2025 komt daarmee op € 343.000, --. b. Dit is voor verwerking in de meicirculaire, die tot een positieve bijstelling van het saldo zal leiden. c. Door in te stemmen met de begrotingswijziging nr.7 - 2025 kan dit subsidiebedrag uitgekeerd worden aan stichting De Wieker Meule, voor restauratie van de molen. Maar Gemeente De Wolden heeft drie draaiende molens. De molen van Wassens te Zuidwolde heeft voor restauratie al eenzelfde subsidiebedrag van de gemeente gekregen. Door verstrekking van deze subsidie aan de Wieker Meule te de Wijk, zou de molen De Zaandplatte te Ruinen als derde draaiende molen binnen gemeente De Wolden ook, op

korte termijn, een beroep kunnen gaan doen op eenzelfde subsidiebedrag voor restauratie van die molen. De voorzitter van de stichting molen De Zaandplatte heeft aangegeven dat de komende jaren geen aanspraak op een subsidiebedrag zal worden gedaan. Molen de Zaandplatte te Ruinen is immers in 1995 gerenoveerd en heeft in 2020 nieuwe wieken gekregen. De molen De Zaandplatte te Ruinen is in goede conditie. De laatste grote herstelklus aan de wieken is in 2020 uitgevoerd. Hierdoor is de verwachting dat er de komende jaren geen restauratiewerkzaamheden aan deze molen zullen worden uitgevoerd. De verwachting is dan ook dat er niet op korte termijn eenzelfde subsidiebedrag gevraagd wordt voor restauratie van de molen De Zaandplatte. De gemeente De Wolden heeft geen specifiek beleid voor instandhouding/renovatie van molens. Maar we hebben wel beleidsdoelen in de programmabegroting 2025-2028, waarin we onze cultuurhistorische waarde willen behouden en benutten. Voor gewoon onderhoud en het draaiende houden van de molen verlenen we een begrotingssubsidie aan de draaiende molens. Maar de kosten voor deze noodzakelijke restauratie van de Wieker Meule overstijgt de kosten voor gewoon onderhoud. Gelet daarop is nu deze eenmalige subsidie aangevraagd. Achtergrond Sinds 1980 is de Wieker Meule goed onderhouden en draaiende gehouden.

Echter jarenlange blootstelling aan de weerelementen en voortschrijdend inzicht m.b.t. kwaliteitseisen wieken, maakt dat groot onderhoud aan de molen nu onvermijdelijk is en niet langer uitgesteld kan worden. Niet in de laatste plaats door de centrale ligging in het dorp. We kunnen en mogen geen (vermijdbaar) risico lopen. Beheer van de molen vindt plaats in een aparte Stichting welke een ANBI-status heeft. De Wieker Meulen, oorspronkelijk in 1764 in Staphorst gebouwd, als watermolen en in 1829 herbouwd, op een hogere stelling, als pel- en graanmaal molen, op de huidige plek in de Wijk. De molen is het oudste gebouw in het dorp de Wijk, met een rijke culturelehistorische waarde. Doel is instandhouding van het Cultureel Rijksmonument De Wieker Meule. De noodzakelijke werkzaamheden die uitgevoerd moeten worden om de molen weer upto-date te krijgen zijn: vervangen van externe, door houtrot aangetaste delen, zoals de windpeluw en de lange en de korte spruit, één lange schoor van het kruiwerk, verder zal het riet van de kap vervangen worden en zullen de gebroken rinkellatten worden vervangen. De stalen roeden van de wieken met hekwerk zullen vervangen worden. De bovenste kap zal in zijn geheel naar beneden worden getakeld om het riet te vervangen en timmerwerk aan de zware balken uit te voeren. Als de kap op de grond staat, zal de staart en gevlucht geheel geschilderd worden.

Omgevingsvergunning Voor de restauratie van diverse onderdelen van De Wieker Meule is op grond van artikel 5.1 lid 1 onder b van de Omgevingswet, in kader van een rijksmonumentenactiviteit, een omgevingsvergunning nodig. Op 19 december 2024 is deze omgevingsvergunning, met ons kenmerk Z2024-00002119, verleend. Subsidie De molen van Wassens te Zuidwolde heeft in maart 2018 een subsidiebedrag á €100.000,- gekregen uit de subsidieregeling Initiatiefrijk De Wolden voor restauratie van de molen. De subsidievoorwaarden zijn in 2023 aangepast, waardoor er maximaal €50.000,-aan subsidie verstrekt kan worden voor restauratie van de Wieker Meule.

Om geen verschil te krijgen in subsidiebedrag voor de restauratie van een molen binnen gemeente De Wolden is dit voorstel er om dit gelijk te houden. Om het verschil van €50.000,- uit een subsidieregeling van de gemeente te halen is onderzocht, maar het is gebleken dat dit is niet mogelijk is. Gelet hierop stelt het college voor om het subsidiebedrag van €100,000, --incidenteel te verlenen. Omdat het gevraagde subsidiebedrag niet via de subsidieregeling Initiatiefrijk De Wolden wordt verleend, is die aanvraag ingetrokken. De stichting de Wieker Meule heeft op 12 juni 2025 het aanvraagformulier subsidie voor eenmalige activiteit ingediend, met de bijhorende stukken. De voorwaarden van de subsidieregeling Initiatiefrijk De Wolden zijn ook van toepassing op deze subsidie aanvraag eenmalige activiteit. Aan de voorwaarde zoals draagvlak bij brede groep inwoners van De Wolden en dat 50% of meer, van de totale kosten, uit eigen middelen aanvrager en cofinanciering wordt betaald, wordt voldaan. De stichting De Wieker Meule vraagt ieder jaar subsidie aan bij gemeente De Wolden voor het in stand houden en draaiende houden van de molen. Deze zogenaamde begrotingssubsidie wordt verstrekt op grond van artikel 4.23, derde lid, dub c van de Algemene wet bestuursrecht. Hierop zijn de algemene regels van toepassing van de Algemene subsidieverordening gemeente De Wolden.

Met het verstrekken van die subsidie beogen wij het in stand houden en het laten draaien van molen De Wieker Meule. Daarbij is het belangrijk dat de molen verzekerd is en wind- en waterdicht gehouden wordt. De stichting de Wieker Meule levert een bijdrage aan het bereiken van genoemde doelstelling van behoud van onze cultuurhistorische waarden. De aanvraag voor eenmalige subsidieactiviteiten, voor restauratie/uitvoer groot onderhoud aan De Wieker Meule heeft tot doel de molen veilig draaiende te houden en in stand te houden. Dit komt overeen met onze beleidsdoelen, die de gemeente De Wolden heeft verwoord in de programmabegroting 2025-2028. De financiële gevolgen zijn De restauratie van De Wieker Meule is begroot op € 275.000 (incl. BTW). De stichting De Wieker Meule draagt zelf €27.000,- bij. Er is een subsidie bij de Provincie Drenthe van € 100.000 aangevraagd, toezegging daarvan wordt in september 2025 verwacht. Bij het Molenfonds is een bedrag van € 48.000, -- gevraagd en de toezegging wordt in september 2025 verwacht. Met subsidie van gemeente De Wolden van €100.000,-- is het totale benodigde bedrag gedekt. Het subsidiebedrag van gemeente De Wolden bedraagt niet meer dan 50% van de totale kosten. Binnen de begroting van de gemeente de Wolden is hiervoor geen dekking. Dit betekent dat deze subsidie ten laste komt van het exploitatiesaldo, dat hierdoor met € 100.000, daalt.

Het geprognosticeerde resultaat voor 2025 komt daarmee op € 343.000, --. Dit is voor verwerking van de meicirculaire, die tot een positieve bijstelling van het saldo zal leiden. Door instemming van de gemeenteraad met de begrotingswijziging nr. 7 – 2025, kan het bedrag worden verstrekt aan de stichting De Wieker Meule en kan dit bedrag verwerkt worden in de Meicirculaire. Alternatieven Een bedrag van €100.000,-- niet beschikbaar te stellen. a. Door dit bedrag niet beschikbaar te stellen voor de restauratie van de Wieker Meule komt het uitvoeren van het noodzakelijk groot onderhoud/restauratie in gevaar en leidt dit tot veiligheidsrisico’s voor publiek in de openbare ruimte rond de molen.

b. Door uitstellen van het noodzakelijk groot onderhoud aan de molen, zal de conditie van de molen verder achteruitgaan, wat tot meer restauratiekosten gaat leiden. Participatie Het nu geplande groot onderhoud/restauratie is dermate specifiek dat dit alleen door een gespecialiseerd bedrijf met dito toezicht kan plaatsvinden. De inzet van vrijwilligers rondom de bouw is daarom beperkt en uit veiligheidsoverwegingen niet gewenst. Wel zal de stichting in aanloop naar de daadwerkelijke restauratie bij de lokale bevolking aandacht vragen voor financiële ondersteuning/donateurschap. Bijv. De Wieker Meule gaat pannenkoeken verkopen op het 2025 Smaakmaker festival De molen is het centrale middelpunt van het dorp en iedereen, van de Wijk en omstreken, draagt de molen een warm hart toe. De jaarlijkse exploitatie van de molen wordt mede mogelijk gemaakt door donaties van “vrienden van de Meule”. Ook heeft de molen in het recente verleden legaten ontvangen. Mede op basis van deze legaten is groot onderhoud nu realiseerbaar! Communicatie Via de openbare besluitenlijst van de raad. Na een positief raadsbesluit zal de stichting van het college van B&W een subsidieverlening ontvangen en wordt er een persbericht uit gedaan. Bijlagen 1. Raadsbesluit 2. Begrotingswijziging nr. 7 – DWD 2025 3. Aanvraagformulier subsidie eenmalige activiteit 12-6-2025 4.

Begrotingsformat bij aanvraag subsidie eenmalige activiteit 5. Toelichting op de restauratie van De Wieker Meule te de Wijk Zuidwolde, 8 juli 2025 Burgemeester en Wethouders van De Wolden,

Roelof Pieter Koning gemeentesecretaris

Inge C. J. Nieuwenhuizen burgemeester