Raadsvoorstel begroting 2023 vvp.pdf

Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 16 maart 2023 Agendapuntnummer : III, punt 5 Portefeuillehouder : Wethouder Gerrie Hempen-Prent Aan de gemeenteraad Onderwerp: Begroting programma Vitale Vakantieparken 2023 Samenvatting: Voor de uitvoering van het programma Vitale Vakantieparken is incidenteel geld nodig. In de begroting 2023 is hiertoe eerst een p.m. opgenomen voor dit programma. Met dit voorstel wordt concrete invulling gevraagd, door een bedrag van € 291.708 beschikbaar te stellen voor 2023 om de doelstellingen in het Programmaplan te halen. Dit bedrag betreft de begrote kosten in het geval de raad kiest voor optie 1 van het uitvoeringsplan. Het college adviseert om voor scenario 1 te gaan. De Raad kan echter ook minder budget beschikbaar stellen. De consequenties hiervan zijn beschreven in twee alternatieve scenario’s (2 en 3). Daarmee worden de kosten van ambtelijke inzet en inhuur lager, maar dient er ook verder geprioriteerd te worden in het aantal parken dat tegelijkertijd aangepakt kan worden. Fase van besluitvorming: Besluitvormend. Ontwerpbesluit: 1. Voor 2023 een bedrag van € 291.708 beschikbaar te stellen voor het programma Vitale Vakantieparken; 2.

In 2023 de transformatie van 3 parken met prioriteit voort te zetten, zijnde Marterhaar, Zuiderhof en Koekangerveldweg, en de parken ’t Heuveltje en De Larix daaropvolgend mee te laten liften op de expertise die we hiermee op doen; 3. Voor de komende jaren €253.856 (2024), € 205.896 (2025), € 138.804 (2026) en € 80.468 (2027) voor het programma vitale vakantie voorlopig op te nemen en integraal af te wegen in de Kadernota 2024; 4. In september van elk jaar een besluit te nemen op de opgave van het volgende kalenderjaar en te kijken naar de kostenverdeelsleutel. 5. In te stemmen met begrotingswijziging nummer … . Inleiding en aanleiding: Bij het opstellen van de begroting 2023 was nog geen concrete begroting voor dit programma voor handen. Verder was de raad toen nog onvoldoende bijgepraat over deze opgave om hierover een besluit te kunnen nemen tijdens de begrotingsbehandeling. Daarom was een p.m. opgenomen in de begroting. Nu er wel een begroting en een programmaplan is en de raad is geïnformeerd, kan dit voorstel worden voorgelegd.

Pagina 1 van 5

Problemen of vraagstukken: In het verleden is zoveel mogelijk ingezet op het faciliteren en begeleiden van alle parken. Er zijn toen geen keuzes gemaakt in de prioritering en planning. De opgave bleek omvangrijker en complexer dan gedacht. Met als gevolg dat parken zijn teleurgesteld in de mate van begeleiding door de gemeente. We hebben verzuimd om de verwachtingen vooraf te managen. De opgave was niet in overeenstemming met de capaciteit, kennis en kunde van de organisatie. Er is nu gekozen voor een heroriëntatie op de opgave en een nieuwe werkwijze. Er is een Programmaplan opgesteld, waarin de projectorganisatie en bemensing is vastgelegd en doelstellingen en werkwijze zijn benoemd. Er zijn drie sporen benoemd: Vitalisering, Transformatie en Handhaving & Toezicht. Vitale vakantieparken worden door ons gefaciliteerd en gestimuleerd om te innoveren. Onze aandacht verlegt zich in 2023 van excelleren voor de topparken naar vitaliseren van de middenmoters. Er zijn 5 niet-vitale parken waarmee we een proces van transformatie zijn ingegaan. Het Programma is erop gericht om deze parken in 5 jaar getransformeerd te hebben. Het zwaartepunt van het werk ligt in de komende twee jaar. Daarnaast is het derde spoor handhaving & toezicht. Op dit vlak is continue inzet nodig.

Het gaat om het in beeld brengen van verleende vergunningen en strijdige situaties op parken, zowel op vitale als niet-vitale parken; handhaving en toezicht op strijdigheid ten opzichte van de beoogde transformatie van parken; en wettelijke taken in het kader van handhavingsverzoeken. Jaarlijks wordt de voortgang gemonitord. Het programma loopt over meerdere jaren, waarbij ten aanzien van de transformatie van recreatieve parken naar een woonbestemming het college prioriteiten zal stellen. Daarmee wordt de last over meerdere jaren verdeeld en kunnen parken volgordelijk profiteren van de opgedane kennis en ervaring. Meeliften noemen we dat. Bij de prioritering is de beschikbare capaciteit afgestemd op de middelen. Marterhaar, Zuiderhof en Koekangerveldweg worden met prioriteit verder opgepakt. ’t Heuveltje en De Larix liften mee met de ontwikkeling van kennis en kunde op de eerste drie parken. Concreet betekent dit dat parken wellicht teleurgesteld worden in de planning, maar dat hiermee wel aan alle partijen perspectief gegeven wordt op een reëel tijdspad. En worden de kosten uitgesmeerd over meerdere jaren. Bovenstaande doelstellingen en werkwijze heeft de voorkeur van het college.

De impuls die vanuit dit programma geïnitieerd wordt, zorgt voor de begeleiding van de parken naar het wijzigen van het bestemmingsplan in een woonbestemming-ondervoorwaarden, het zogenaamde “parkachtig wonen”, met alle integrale facetten die hierbij komen kijken. Vervolgens kan de borging en realisatie plaatsvinden binnen reguliere processen. Doelstelling is om de opgave van de 5 transformatieparken in 5 jaar te begeleiden naar de bestemmingsplanwijziging. Transformatie kan gedurende het proces ook niet haalbaar blijken te zijn. Ook kan een park zich terugtrekken. In dat geval moeten we een proces van revitalisering inzetten, opdat we zekerheid hebben dat het park weer recreatief gebruikt wordt. Dat vraagt dan extra inzet van toezicht en handhaving. Transformatie is complex en kost tijd. Niet aanwezige kennis dient aangetrokken te worden, evenals niet beschikbare capaciteit. Onderdeel van het plan is om kennis over te dragen op eigen medewerkers en inhuur in de loop der jaren af te bouwen. Tevens maken we gebruik van de ondersteuning vanuit de Taskforce Vitale Vakantieparken Drenthe. Eind vorig jaar heeft het college de verlenging van onze deelname in Vitale Vakantieparken Drenthe goedgekeurd. Dat levert naast uitwisseling van kennis en expertise voor 2023 ook op dat we een projectleider transformatie tegen sterk

Pagina 2 van 5

gereduceerd tarief hebben kunnen invliegen. Ook gebruiken we eenzelfde constructie voor inschakeling van een jurist en toezichthouder. Bijkomend voordeel van deze methode is de uitwisseling van ervaringen in onze collega-gemeenten in Drenthe. Normaliter geldt ten aanzien van ambtelijke kosten en inhuur een verdeelsleutel 30% De Wolden, 70% Hoogeveen. Echter gelet op de berekening vanuit de taskforce op basis van de capaciteit van de vakantieparken, slaapplekken en toeristische voorzieningen wordt hier de verdeelsleutel van de taskforce gehanteerd, namelijk: 70% De Wolden en 30% Hoogeveen. Constatering uit de heroriëntatiefase is dat de huidige werkwijze geen verschil laat zien in inzet van ambtelijke capaciteit op de opgave voor De Wolden en Hoogeveen. Bestuurlijk is daarom afgesproken voor 2023 een kostenverdeling van 50% – 50% aan te houden. Voor 2024 wordt deze verhouding gemonitord. Het doorlopen van de transformatie kan per park verschillende snelheden gaan aannemen. In de toekomst ontstaan baten op basis van de resultaten van dit programma. Hierbij kan gedacht worden aan belastingen, vereveningsbijdrage, verhaalskosten, etc. De kosten gaan voor de baten uit. Ten aanzien van de verevening wordt u nog nader geïnformeerd.

Ontwerpbesluit: toelichting en argumentatie: Verevening versus verhaalkosten Bij transformatie kan een verevening in rekening worden gebracht. Als gevolg van de wijziging van de bestemming recreatie in de bestemming wonen verliest onze gemeente areaal aan recreatie. Daarnaast is de waarde van de bestemming wonen hoger dan de waarde van de bestemming recreatie. De omslag hiervan naar individuele woningen levert een hogere waarde per woning op. Om deze redenen is het redelijk dat de eigenaren in de vorm van verevening een vergoeding betalen aan de gemeente. Bij deze verevening, gelet op ervaringen van andere gemeenten in Nederland en Drenthe, kan gedacht worden aan ruwweg een opbrengst tussen € 1.000.000 tot € 2.000.000, afhankelijk van het aantal eigenaren van recreatiewoningen dat uiteindelijk mee doet en de hoogte van de vereveningsbijdrage. Welk deel van de waardestijging middels verevening aan de eigenaren die meedoen met de transformatie wordt gevraagd, wordt te zijner tijd aan de raad voorgelegd. Tot slot vindt afrekening van gemaakte ambtelijke kosten plaats conform regulier beleid (anterieure overeenkomst). Procesrisico Op de weg naar transformatie liggen nog diverse keuzemomenten, zowel voor ons als voor de eigenaren van recreatiewoningen op de transformatieparken. Het is van belang dat per park het overgrote deel van de eigenaren mee blijft gaan in het proces.

Als de spoeling te dun wordt, is een heroverweging van onze kant noodzakelijk. Ook kan het park zelf besluiten te stoppen met de transformatie. In dat geval volgt een revitaliseringsproces, waarbij gekeken wordt op welke manier het park weer een recreatieve functie kan krijgen. Daaruit volgt automatisch ook een handhavingsprogramma. Ook nadat het transformatieproces een concept bestemmingsplan oplevert, is de goedkeuring van de provincie en de besluitvorming in raad bepalend voor de vaststelling. Bij een negatief besluit volgt wederom een revitaliseringsproces, idem als hierboven geschetst.

Pagina 3 van 5

Financieel risico Bestuurlijk is tussen De Wolden en Hoogeveen afgesproken voor 2023 een kostenverdeling van 50% – 50% aan te houden op basis van de huidige inzet. Voor 2024 wordt deze verhouding gemonitord. Jaarlijks bekijken we of de verdeelsleutel nog in overeenstemming is met de opgave en benodigde ambtelijke inzet. Hierdoor zijn de projectkosten voor de programmaperiode niet op voorhand eenduidig in te schatten. College van B&W van Hoogeveen en Raad moeten dit besluit nog accorderen. Dit is een financieel risico. Indien College en Raad van Hoogeveen anders besluit, betekent dit een heroverweging van onze inzet en structuur. Indien nodig, volgt dan een nieuw voorstel. Alternatief beleid: Minder geld ter beschikking stellen. In dat geval zal er opnieuw een afweging gemaakt moeten worden in de prioritering van parken in snelheid van transformatie en de inzet op de ambtelijke ondersteuning bij vitalisering van parken. De inzet op handhaving en toezicht zal niet minder noodzakelijk zijn bij een lager budget, maar juist toenemen. Dit lichten wij hieronder toe. We hebben twee alternatieve scenario’s, opties genoemd, uitgewerkt. Deze opties zijn toegelicht in bijgaande memo, zodat u hiervoor eventueel een keuze kunt maken.

De lijn in de opties is eenduidig: hoe minder geld beschikbaar is, hoe minder parken tegelijk gefaciliteerd kunnen worden bij een transformatie- of (re)vitaliseringsproces. Consequentie daarvan is dat parken langer geduld moeten hebben voordat ze aan de beurt komen en teleurgesteld zullen worden op korte termijn. In optie 2 worden initiatieven van vitale parken wel gefaciliteerd, maar we kunnen slechts beperkt parken stimuleren om tot vernieuwing over te gaan. Voor de 5 parken die momenteel in een transformatieproces verwikkeld zijn, geldt dat we dit proces voor twee parken zullen moeten stopzetten tot de eerste drie parken in de fase van het voorontwerp-bestemmingsplan (of omgevingsplan) aanbeland zijn. Dit in tegenstelling tot het voorkeursscenario van het college waarbij we deze beide parken laten mee liften op de opgedane ervaringen en het proces niet stopzetten. Optie 2 betekent dat deze twee parken naar verwachting tegen het eind van 2024 weer kunnen worden opgepakt. De rechter zal deze termijn te lang vinden om te kunnen spreken van voldoende perspectief op een woonbestemming, zodat handhavingsverzoeken tegen permanente bewoning vrijwel zeker leiden tot toekenning van de eis, hetgeen betekent dat wij permanente bewoning moeten tegengaan en juridische procedures moeten opstarten. De frustratie zal bij deze bewoners groot zijn.

Onze inzet op toezicht & handhaving omvangrijker. In optie 3 doen we nog enkele stappen terug in tempo en intensiteit. We reageren alleen nog op initiatieven van vitale parken, maar zetten niet zelf in op initiatieven voor vernieuwing. Wat betreft de transformatie van niet-vitale parken kunnen we slechts 2 parken in 2023 en 2024 behappen. Op de achtergrond kan dan nog 1 park meeliften op die ervaring en nog kleine stappen zetten, maar twee parken zullen definitief in de ijskast moeten tot begin 2025. Analoog aan de toelichting bij optie 2 zal ook hier meer inzet op toezicht en handhaving nodig zijn en meer frustratie bij parkbewoners opkomen. Voor de jaren 2024 en verder worden voorstellen opgenomen in de komende kaderbrief en de begrotingen.

Pagina 4 van 5

Financiële effecten: Het bedrag van € 291.708 wordt verwerkt in de bestuursrapportage 2023. Voor de komende jaren €253.856 (2024), € 205.896 (2025), € 138.804 (2026) en € 80.468 (2027) te verwerken in de Kadernota 2024 en Begroting 2024 – 2027. Personele effecten: Dit bedrag wordt beschikbaar gesteld aan de SWO voor de personele kosten. De beschikbare bedragen zijn voor de externe inhuur. Juridische effecten: n.v.t. Participatie- en communicatieparagraaf: (in te vullen aan de hand van de menukaart) Uw raad is op 8 december 2022 bijgepraat. Met de parken, zowel vitale als niet-vitale, hebben wij regelmatig en structureel overleg, maar daarnaast is een communicatiestrategie noodzakelijk om het proces en keuzes in perspectief te plaatsen. Fatale termijnen: n.v.t. Aanpak en uitvoering: Kortheidshalve wordt verwezen naar het programmaplan Bijlagen: • Programmaplan (digitaal) • Overzicht scenario’s Zuidwolde, 16 maart 2023 Burgemeester en wethouders van De Wolden,

Roelof Pieter Koning Gemeentesecretaris

Inge C.J. Nieuwenhuizen Burgemeester

Pagina 5 van 5