Raadsvoorstel aanbevelingen onderzoek rekenkamer inwonersparticipatie

Gemeenteraad Voorstel voor de raad Datum raadsvergadering Agendapuntnummer Portefeuillehouder

: : :

25 september 2025 25RV039 Inge C.J. Nieuwenhuizen

Aan de gemeenteraad Onderwerp Vaststellen aanbevelingen rekenkameronderzoek Wij willen 1. Gevolg geven aan de aanbevelingen van de Woldense Rekenkamer die zijn gedaan in het rapport “Inwonersparticipatie in de gemeente De Wolden”. Wij besluiten 1. Kennis te nemen van het rapport; 2. De aanbevelingen van de rekenkamer over te nemen; 3. Het college opdracht te geven: a. een nieuw participatiebeleid op te stellen waarin alle vormen van inwonerparticipatie worden samengebracht en structureel geëvalueerd. b. bij het opstellen van dit beleid landelijke onderzoeken en actuele landelijke ontwikkelingen om tot een toekomstbestendige beleid te komen c. het beleid binnen de organisatie uit te werken naar concrete richtlijnen en instructies. En hierbij breed input op te halen in alle onderdelen van de organisatie d. bij elk beleidstraject een startnotitie te gebruiken waarin participatie expliciet wordt meegenomen. e. om bij elk beleidsstuk aan de raad te rapporteren over het verloop en de opbrengsten van participatie. f. om te investeren in verbeterde relaties met dorpsbelangenverenigingen, met aandacht voor opvolging van toezeggingen en communicatie. 4. Hiertoe binnen twee maanden na besluitvorming een plan van aanpak voor te leggen aan de raad Want 3a. Het huidige beleid is verouderd en wordt niet meer gebruikt.

De Beleidsnota Burgerparticipatie uit 2011 is niet meer bekend of leidend binnen de organisatie. Zowel ambtenaren als raadsleden geven aan dat het beleid niet meer wordt toegepast, waardoor er geen actuele kaders zijn voor participatie. Het college erkent dat het huidige beleid verouderd is en dat er behoefte is aan een overkoepelende visie en duidelijke kaders. En onderneemt actie door het initiatief te nemen voor een nieuw participatiebeleid, waarin bestaande instrumenten en landelijke ontwikkelingen worden geïntegreerd. 3b Er is behoefte aan samenhang en duidelijkheid. Participatie vindt op veel plekken plaats, zoals bij dorpsvisies, beleidsvorming en vergunningverlening. Door het ontbreken van een overkoepelend beleid is er geen samenhang tussen deze vormen, wat leidt tot verwarring bij inwoners en inefficiëntie in de organisatie. Het college benadrukt het belang van maatwerk: participatie moet per situatie worden afgestemd, maar wel binnen een herkenbare en transparante werkwijze.

3c. De raad wil haar kaderstellende en sturende rol versterken. Raadsleden geven aan dat zij meer grip willen krijgen op participatieprocessen, zowel bij de start van beleidstrajecten als bij de beoordeling van de opbrengsten. Er is behoefte aan duidelijke kaders en formats, zoals een startnotitie met participatieparagraaf. Het college streeft naar betere samenwerking met de raad, onder andere door vooraf afspraken te maken over participatie bij beleidstrajecten en door de raad beter te informeren over de opbrengsten. 3d. Landelijke ontwikkelingen bieden kansen. Nieuwe instrumenten zoals het Uitdagingsrecht en burgerberaden kunnen bijdragen aan een inclusieve en innovatieve participatiepraktijk. Door deze te integreren in het beleid, kan De Wolden aansluiten bij landelijke trends en wettelijke verplichtingen. 3e. Dorpsbelangenverenigingen ervaren gebrekkige opvolging en communicatie. Hoewel het contact met dorpsverenigingen op ambtelijk niveau vaak goed is, ervaren zij dat toezeggingen niet altijd worden nagekomen en dat communicatie vanuit de organisatie traag verloopt. Dit belemmert het vertrouwen en de energie in lokale initiatieven. Het college wil investeren in de relatie met dorpsbelangenverenigingen, onder andere door betere opvolging van toezeggingen en communicatie vanuit de organisatie.

Maar Er zijn risico’s op het gebied van representativiteit en verwachtingsmanagement. Zonder duidelijke kaders en richtlijnen blijft participatie afhankelijk van individuele ambtenaren. Het ontbreken van structurele evaluatie maakt het lastig om te leren van eerdere trajecten. Achtergrond Het rekenkameronderzoek toont aan dat inwonerparticipatie in De Wolden breed wordt toegepast, maar dat het ontbreekt aan een overkoepelende visie en beleid. De raad heeft de kans om richting te geven aan participatie en haar rol daarin te versterken. De financiële gevolgen zijn Er zijn geen directe financiële gevolgen Alternatieven Zonder nieuw beleid blijft de huidige situatie bestaan Participatie Het voorstel is gebaseerd op een breed rekenkameronderzoek waarin inwoners, dorpsbelangenverenigingen, ambtenaren en raadsleden zijn betrokken. Het college van burgemeester en wethouders onderschrijft de conclusies van het rekenkameronderzoek en ziet het rapport als een waardevolle aanleiding om de inwonerparticipatie in De Wolden verder te versterken. Communicatie Na vaststelling van het voorstel wordt via de gemeentelijke kanalen gecommuniceerd over het nieuwe participatiebeleid Bijlagen Rapport Rekenkameronderzoek Inwonerparticipatie De Wolden (Pro Facto, juni 2025) Bestuurlijke reactie college De Wolden

Nawoord rekenkamer Zuidwolde, 25 augustus 2025 Rekenkamer van De Wolden,

J. de Boer Ambtelijk secretaris

T. Plat Voorzitter