Raadsbrief windenergie mei 2025

Aan de leden van de Gemeenteraad

Datum: Onderwerp: Ons kenmerk:

6 mei 2025 Voortgang verkenning windenergie Ruinerwold Noord

Geachte heer, mevrouw, In september 2024 heeft u besloten om de mogelijkheden voor windenergie in Ruinerwold Noord te onderzoeken. Er is gekozen voor deze locatie, omdat hier een zo groot mogelijke afstand tot woningen kan worden gehanteerd (minimaal 800 meter). Een belangrijk uitgangspunt bij de verkenning luidt dat we een lokaal eigenaarschap van minimaal 70%, met een streven naar 100% willen realiseren. De verkenning voeren we samen met de omgeving uit door middel van een gebiedsproces met daarin op dit moment twee sporen: de gezamenlijke verkenning met de andere gemeenten en het participatieproces. Met deze brief informeren wij u over de voortgang van de verkenning, de samenwerking met de andere gemeenten en over het ontwerp van het participatieproces. Achtergrondinformatie In Drenthe werken we met elkaar samen om voldoende hernieuwbare elektriciteit op te wekken in 2030. Vanuit de Regionale Energie Strategieën (hierna: RES) heeft Drenthe een opgave van 3,45 TWh. Gemeente De Wolden heeft een RES-opgave van 0,1 TWh, waarvan op dit moment (april, 2025) 20% is gerealiseerd. De gemeente heeft een techniekneutrale opgave van 0,037 TWh, wat betekent dat er nog geen keuze is gemaakt of we de elektriciteit met wind- en/of zonne-energie gaan opwekken.

Om hier invulling aan te geven, doet de gemeente meerdere verkenningen, waaronder de verkenning naar windenergie bij Ruinerwold Noord. Voortgang van de verkenning In november 2024 hebben wij een zestal bewonersavonden in Ruinerwold georganiseerd. Bewoners binnen een straal van drie kilometer van het gebied Ruinerwold Noord zijn hiervoor per brief uitgenodigd. Tijdens de avonden zijn inwoners plenair geïnformeerd over de verkenning. Daarnaast is met inwoners tijdens ‘rondetafelgesprekken’ gesproken over hun zorgen. Ook zijn via ingevulde tafelformulieren zorgen en aanbevelingen aan ons meegegeven. Ruim 400 inwoners hadden zich voor de avonden aangemeld. Een samenvatting van de avonden vindt u op www.dewoldengeeftenergie.nl/windenergie. Recentelijk hebben we de inwoners geïnformeerd over de laatste stand van zaken via een nieuwsbrief, die zowel per e-mail als per brief is verspreid. Om vragen van inwoners te beantwoorden, hebben we in maart 2025 drie inloopavonden gehouden. Inwoners konden met medewerkers van de gemeente in gesprek en konden vragen stellen over de participatie, de samenwerking met de andere gemeenten, de verkenning en over de RESopgave. Daarbij hebben we aangekondigd binnenkort met een plan van aanpak te komen voor het participatieproces.

Uit de gesprekken en de tafelformulieren komt naar voren dat inwoners zorgen hebben over de gevolgen van het mogelijk grootschalig opwekken van windenergie in hun omgeving. Dit betreft onder andere zorgen over de mogelijke hinder door windturbines en de effecten op het landschap, de gezondheid en de natuur. Ook wil men graag duidelijkheid hebben over de plannen in de omliggende gemeenten. We proberen de zorgen van inwoners zo goed mogelijk mee te nemen in het vervolgproces. Samenwerking met de andere gemeenten In onze buurgemeenten worden er ook verkenningen uitgevoerd naar windenergie. Daarom heeft het college besloten om samen met de gemeenten Meppel, Westerveld, Steenwijkerland en de provincie Drenthe een verkenning te doen naar windenergie. Wij vinden dat de omgeving en de inwoners uit het hele gebied gebaat zijn bij een eenduidige aanpak van de verkenning naar windenergie. De ontwikkelingen in de ene gemeente hebben immers invloed op de inwoners van de omliggende gemeenten. Voor de inwoners van Ruinerwold en omstreken zijn met name de ontwikkelingen bij Noord IV in Meppel relevant. De gemeente Meppel verkent namelijk de mogelijkheid voor windenergie in een gebied dat hemelsbreed op ongeveer drie kilometer afstand ligt van Ruinerwold Noord.

Binnen de samenwerking wordt op dit moment gewerkt aan een routekaart en een plan van aanpak, waaruit moet blijken hoe de verschillende plannen en uitgangspunten van de gemeenten met elkaar samenhangen. De belangrijkste vraag voor De Wolden hierbij is hoe de verkenning Ruinerwold Noord zich gaat verhouden tot de verkenning die de gemeente Meppel uitvoert bij Noord IV. Hierbij moet uiteindelijk een keuze worden gemaakt of de verkenning verder gezamenlijk gaat worden opgepakt of dat beide gemeenten met een eigen traject verdergaan. Om goed, zorgvuldig en gedegen onderzoek te kunnen doen en om van start te kunnen gaan met het gebiedsproces in Ruinerwold e.o., willen we eerst de resultaten van de samenwerking kennen. We vinden het namelijk onwenselijk als hierover onduidelijk bestaat voor onze inwoners. Daarom werken we eerst binnen de samenwerking dit vraagstuk uit. Tegelijkertijd starten we met het ontwerp van het participatieproces voor Ruinerwold Noord. Hieronder gaan we daar verder op in. Ontwerp van het participatieproces De verkenning naar de mogelijkheden voor windenergie voeren we samen met inwoners en andere belanghebbenden uit. De eerste stap van de verkenning is het ontwerp van het participatieproces. Dit ontwerp gaan we samen met inwoners en andere betrokkenen vormgeven.

Dit is dus nog niet de start van het verkenningsonderzoek, we starten enkel met het gezamenlijk ontwerpen van het participatieproces. Hiervoor wordt een onderzoeksplan geschreven. In deze fase wordt bepaald welke onderwerpen we in de vervolgfase gaan onderzoeken en op welke wijze inwoners betrokken willen zijn bij de onderzoeken. Het ontwerp van het participatieproces moet zowel binnen een gezamenlijk proces als in een individuele verkenning bruikbaar zijn. Voordat we starten met de daadwerkelijke inhoudelijke verkenning is het noodzakelijk om de uitkomsten uit de samenwerking te kennen. De uitkomsten vanuit de samenwerking bepalen, samen met het onderzoeksplan het vervolg van de inhoudelijke verkenning. Hierbij is het noodzakelijk om te weten wat gezamenlijk wordt opgepakt en wat gemeenten individueel gaan doen. Het plan van aanpak voor het ontwerp van het participatieproces hebben we vooraf gedeeld en besproken met Dorpsbelangen Ruinerwold-Berghuizen en Oosteinde. Een aantal van hun suggesties hebben we overgenomen. Het doel van het proces is om de bewoners zo breed mogelijk te betrekken. Het participatietraject dient allereerst om gezamenlijk te bepalen welke

vervolgonderzoeken gedaan gaan worden en tegen welke voorwaarden grootschalige opwek van windenergie eventueel haalbaar zou zijn. We trekken de komende maanden uit om het proces, samen met een afvaardiging van de omwonenden, verder vorm te geven. Vervolgens moet het dit najaar voor alle partijen duidelijk zijn hoe de inhoudelijke verkenning eruit komt te zien. Het participatieproces wordt deels bekostigd vanuit de middelen die de gemeente via de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (hierna: CDOKE) vanuit het Rijk ontvangt voor de uitvoering van het klimaatbeleid en vanuit de reguliere duurzaamheidsbegroting. Opzet van het participatieproces Globaal ziet het participatieproces er als volgt uit: Fase 1: Opstellen van een plan van aanpak – mei 2025 Het Plan van Aanpak geeft inzicht in hoe de participatie van de omgeving wordt vormgegeven, zodanig dat de omgeving maximaal betrokken wordt, met zoveel mogelijk ruimte voor de inbreng van wensen. Het gehele participatietraject willen we met de omgeving zelf vormgeven. In het plan van aanpak dat nu voorligt, wordt weliswaar beschreven hoe we dit proces op dit moment voor ons zien. Echter, deze aanpak is niet in beton gegoten. De inhoud en de vormgeving van de opvolgende fasen vullen we namelijk samen met de omgeving in.

Dit betekent dat het plan van aanpak in de navolgende fasen waarschijnlijk nog aangepast zal worden. Fase 2: Schrijven van onderzoeksopzet en inventariseren inhoud – mei t/m november 2025 In deze fase gaan we in gesprek met inwoners en met al georganiseerde partijen om de onderzoeksopzet voor fase 3 vorm te geven. De onderzoeksopzet moet duidelijk maken op welke wijze de inhoudelijke verkenning gaat plaatsvinden en welke inhoudelijke onderwerpen onderzocht gaan worden. De gesprekken hierover vinden plaats onder leiding van een onafhankelijke voorzitter en secretaris aan de hand van het gebiedstafelmodel. Vanuit de gemeente wordt ondersteuning geboden om het proces zo goed mogelijk te faciliteren. Fase 3: Uitvoering inhoudelijk onderzoek december 2025 – december 2026 In deze fase worden er gesprekken gevoerd met de omgeving. De vooralsnog gekozen methodiek betreft het werken met een gebiedstafel, eventueel uitgebreid met een bewonersplatform. In het plan van aanpak vindt u een beschrijving van het gebiedstafelmodel. Aan de hand van de benoemde onderwerpen wordt verkend en besproken wat de voor- en nadelen zijn van windenergie in het gebied. Het eindrapport moet een afronding zijn van de inhoudelijke verkenning, zodat op basis van het rapport een besluit kan worden genomen over het mogelijke vervolg.

Eerste bijeenkomst Eind mei of begin juni 2025 vindt de eerste bijeenkomst plaats in de Buddingehof in Ruinerwold. Tijdens de kick-off krijgen omwonenden en andere betrokkenen informatie over het verloop en de planning van het participatieproces. Uiteraard bent u welkom om aan deze bijeenkomst deel te nemen. Een afschrift van de uitnodiging aan de omwonenden en andere betrokkenen met daarin de datum en het tijdsstip volgt zo snel mogelijk.

Onafhankelijk voorzitter Het proces bestaat uit verschillende tafels waarbij de verschillende belangen evenredig zijn vertegenwoordigd. Ter begeleiding van het proces en de tafels wordt een onafhankelijk voorzitter en secretaris voor de gebiedstafels aangesteld en een begeleider voor het bewonersplatform die allen veel ervaring hebben met participatieprocessen bij windenergie. Eenieder die wordt aangesteld, moet kunnen leunen op voldoende steun van de tafels. Verzoek Dorpsbelangen & Stichting Leefbaar Zuidwest Drenthe Dorpsbelangen Ruinerwold-Berghuizen en de Stichting Leefbaar Zuidwest Drenthe hebben ons recentelijk verzocht een parallelle verkenning naar de invulling van de RES-opgave uit te voeren. Indien uit het participatieproces de wens komt om realistische alternatieven te onderzoeken waarmee de RESopgave kan worden behaald, dan willen wij die ruimte bieden in het proces. De landelijke en provinciale kaders waar wij ons als gemeente aan moeten houden, zijn hierbij wel leidend, om realistische plannen te kunnen ontwikkelen. Dit betekent onder andere dat het parallelle onderzoek moet passen binnen de Provinciale Omgevingsverordening, dat de Aangescherpte Voorkeursvolgorde Zon 1 van toepassing is en dat het gaat om de opwek van hernieuwbare elektriciteit in de vorm van wind- en/of zonne-energie, zoals is afgesproken met de RES.

Deze parallelle verkenning, die breder kijkt dan alleen naar windenergie, zal plaats moeten vinden binnen de bovengenoemde kaders, en binnen de kaders van het collegebesluit en het vastgestelde plan van aanpak. We zullen uw raad tussentijds informeren over de voortgang van het participatieproces en over de wensen die wij vanuit de inwoners hebben opgehaald. Wij gaan ervan uit dat wij u hiermee voldoende hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,

Roelof Pieter Koning gemeentesecretaris

Inge C.J. Nieuwenhuizen burgemeester

https://open.overheid.nl/documenten/5421fe0d-fb6f-4c83-bb80f4546457578a/file 1