Raadsbrief klimaatadaptatie

Aan de leden van de Gemeenteraad Datum: 17 oktober 2022 Onderwerp: Informeren raad over klimaatadaptatie opgave Ons kenmerk: n.v.t. Geachte heer, mevrouw, Middels deze brief informeren wij u over het op te stellen klimaatadaptatiebeleid voor gemeente De Wolden. In deze brief leest u eerst wat klimaatadaptatie inhoudt. Daarna geven wij de nationale- en regionale beleidskaders en wat dat betekent voor het lokale beleid. Aan het einde van de brief leest u hoe wij de gemeenteraad willen betrekken bij het proces. Klimaatadaptatie Klimaatadaptatie betekent dat we ons aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. Denk aan het creëren van ruimte voor waterberging en groen in bebouwd gebied om overlast door extreme regen of hitte te voorkomen of beperken. Zie de bijlage voor voorbeeldmaatregelen. Aanleiding voor opstellen klimaatbeleid Door klimaatverandering hebben we in toenemende mate te maken met weersextremen. Deze ontwikkeling maakt het noodzakelijk onze openbare ruimte hierop aan te passen. Dit soort aanpassingen noemen we klimaatadaptatie. We verdelen klimaatverandering voor het overzicht onder in drie categorieën die voor De Wolden van toepassing zijn: Extreme regenbuien kunnen zorgen voor wateroverlast. De kans dat deze buien vallen verdubbelt richting 2050. In de zomer valt meer neerslag in de vorm van kortstondige hevige buien.

Op sommige locaties kan door een hoge verhardingsgraad, een gebrek aan open water of de bodemgesteldheid het regenwater slecht weg. Water kan dan op straat blijven staan, waar het kan zorgen voor overlast. Wateroverlast kan schade veroorzaken aan huizen, kelders en gebouwen. Maar ook kan de bereikbaarheid van calamiteitendiensten verslechteren of kan extreme regen bij vitale functies zoals stroom- of telecomvoorzieningen voor problemen zorgen. Door te weinig regen en veel verdamping ontstaat droogte. Droogte heeft verschillende risico’s. Het is schadelijk voor het groen en de natuur. Ook heeft droogte invloed op de grondwaterstand. In de toekomst moeten we rekening houden met drogere zomers en de effecten hiervan op gemeentegrond. Zo wordt openbaar groen nog niet standaard klimaatbestendig ingericht en moeten we beter omgaan met ons beschikbare water om het neerslagtekort zoveel mogelijk te beperken. Groen gedijt slecht op plekken met veel hitte, droogte of extreme regen. Vervangen van groen is een kostbare handeling en moet zoveel mogelijk voorkomen worden door dit toekomstbestendiger te doen. Door klimaatverandering neemt het aantal zomerse en tropische dagen toe. Dat blijkt ook weer dit jaar. Niet eerder zijn er zoveel warme dagen gemeten als afgelopen zomer.

Vooral bebouwd gebied is door hogere verhardingsgraad en een beperkte hoeveelheid groen gevoeliger voor ‘hittestress’. Dit kan gevolgen hebben voor het woongenot en gezondheid van onze inwoners.

Pagina 1 van 3

Nationaal beleid

In het bestuursakkoord water hebben gemeenten, provincies, waterschappen en rijk met elkaar afgesproken dat ons land in 2050 klimaatbestendig is. Het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (hierna: DPRA) valt daaronder. Ruimtelijke adaptatie is per 2020 verankerend in het beleid en handelen van overheden. Dat betekent dat we de gevolgen van klimaatverandering en de bijbehorende risico’s meewegen bij het realiseren van nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen, bij het plegen van onderhoud aan de openbare ruimte en bij het opstellen van nieuw beleid. Regionaal beleid

De Wolden werkt in het samenwerkingsverband Fluvius aan de regionale klimaatopgave. Dit heeft tot dusver vier resultaten opgeleverd voor de Wolden. 1. Klimaatatlas: kwetsbaarheden in beeld De Fluvius klimaatatlas is in 2019 opgeleverd en biedt op overzichtelijke wijze een uitgebreide set aan informatie over de klimaateffecten (hitte, droogte, wateroverlast, overstroming). De klimaatatlas wordt onder andere ingezet bij gebiedsontwikkelingen om te zien met welke mogelijke effecten rekening gehouden moet worden. Afgesproken is dat de klimaatatlas iedere zes jaar wordt geüpdatet om het beeld van de kwetsbaarheid te actualiseren. 2. Uitvoeren risicodialogen met regionale stakeholders In 2020 zijn met verschillende stakeholders gesprekken gevoerd over de risico’s van de te verwachten effecten in de werkregio Fluvius. Deze zogenaamde risicodialogen zijn gevoerd met LTO-Noord, de Natuur- en Milieufederatie Drenthe (NMFD), de Veiligheidsregio’s, de GGD, WMD Drinkwater en woningcorporatie Actium. 3. Risicodialogen lokale stakeholders In 2021 zijn risicodialogen voor zowel interne stakeholders (ambtenaren gemeenten, waterschap en provincie) als bovengenoemde regionale stakeholders gehouden. Centraal in deze dialogen stonden de te verachten effecten van klimaatverandering in de regio.

Welke effecten accepteren we (niet)? Welke opgaven geven we prioriteit, waarin werken we samen, welke maatregelen treffen we en wie heeft welke rol? 4. Werkregio Fluvius heeft in 2022 een regionale adaptatiestrategie (RAS) en uitvoeringsagenda (RUA) opgeleverd. De klimaatatlas en de risicodialogen vormen de basis voor de regionale adaptatiestrategie (RAS) en Regionale Uitvoeringsagenda (RUA). Hierin staat beschreven hoe we binnen werkregio Fluvius willen werken om onze werkregio klimaatbestendig te maken en wat we daarvoor de komende jaren concreet gaan doen.

Lokaal beleid

In de brief van 14 juni 2022 hebben wij u geïnformeerd over de aanpak om te komen tot een lokale adaptatiestrategie met uitvoeringsagenda. De regionale adaptatiestrategie is het startpunt om een eigen strategie en bijpassende maatregelen op te stellen voor De Wolden, conform het collegebesluit van 7 december 2021 waarmee opdracht is gegeven een lokale adaptatiestrategie op te stellen. Pagina 2 van 3

Voor een klimaatbestendige leefomgeving in De Wolden zijn maatregelen nodig in zowel openbaar als privaat gebied. Met de lokale adaptatiestrategie brengen we pragmatisch op dorps- en wijkniveau in beeld waar de knelpunten liggen en welke gebiedsgerichte oplossingsrichtingen mogelijk zijn. In het proces van totstandkoming gaan we in dialoog met medewerkers, de raad en externe stakeholders zoals waterschap, de woningcorporaties en de GGD. Daarnaast maken we ook beleidskeuzes, bijvoorbeeld op het gebied van (juridische) borging binnen instrumenten van de omgevingswet en implementatie binnen de organisatie. Uw betrokkenheid In de opinierende raadsbijeenkomst van (vooralsnog) 24 november 2022 willen we met u in gesprek over de belangrijkste opgaven en kansen op het gebied van klimaatbestendigheid voor gemeente De Wolden. Het programma voor de bijeenkomst is: - Wat is klimaatadaptatie - Waar staan we in de aanpak - Beleidskeuzes - Vervolgafspraken tot bestuurlijke besluitvorming in juni 2023 Wij gaan ervan uit dat wij u hiermee voldoende hebben geïnformeerd en zien uit naar uw bijdrage aan dit klimaatbeleid op 24 november. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,

Roelof Pieter Koning Gemeentesecretaris

Pagina 3 van 3

Inge C.J. Nieuwenhuizen burgemeester