Programmaplan VVP DwD .pdf

1

VITALE VAKANTIEPARKEN DE WOLDEN

Programmaplan Versie: November 2022

1

Inleiding

Gemeente De Wolden is in 2016 als een van de eerste gemeenten in Drenthe gestart met het project vitale vakantieparken. Vanaf 2018 is het project Drenthe breed uitgerold en werkt de gemeente samen met andere Drentse gemeenten, Recreatieschap Drenthe, RECRON en provincie Drenthe aan het project Vitale Vakantieparken Drenthe. Beleidsmatige onderlegger is de ‘Kadernotitie Vitale Recreatieparken De Wolden’ uit 2017, waarin uiteen wordt gezet welke mogelijkheden er zijn om de recreatiefunctie op bestaande (recreatie)parken te faciliteren, stimuleren, revitaliseren en indien nodig te transformeren naar een ander gebruik. Per (recreatie)park worden heldere handvaten gegeven het maken van een maatwerkplannen voor de toekomst en de daarbij behorende rolverdeling. De visie hierbij is het creëren van een zo vitaal mogelijke recreatiesector in De Wolden. Dat wil zeggen dat daar waar de recreatiefunctie toekomstpotentieel heeft erop wordt ingezet de recreatiefunctie te faciliteren, stimuleren en waar nodig revitaliseren. Daar waar het recreatief potentieel van bestaande parken ontbreekt, worden de mogelijkheden van transformatie onderzocht. Anno 2021 heeft dit geleid tot een veelheid aan initiatieven, plannen en trajecten. Veel parken zijn er de afgelopen jaren mee aan de slag gegaan. Helaas moet ook worden geconstateerd dat uitvoering niet goed loopt.

Belangrijk knelpunt is de ambtelijke capaciteit. Daarin staat De Wolden niet alleen. Dat is ook de conclusie van de “Tussenevaluatie regionaal programma vitale vakantieparken” van 1 december 2021 jongstleden. Naast gebrek aan capaciteit en kennis, is een probleem dat bij de start van het programma de instrumenten nog niet voldoende uitontwikkeld waren en later herzien moesten worden. De opgaven zijn daarbij zeer divers en complex van aard. Ook bij ons in De Wolden geeft dit problemen. Dit heeft geleid tot stagnatie in de voortgang en frustratie bij deelnemende parken en eigenaren van recreatiewoningen. Er is behoefte aan meer structuur en helderheid in processen. Daartoe is vanaf oktober 2021 een programmamanager aangesteld. Eerste doel is het formuleren van een programma met bijbehorende programmaonderdelen. Dit is het eerste programmaplan in dat kader.

Programma Vitale Vakantieparken De Wolden

2 2

Doel Vitale Vakantieparken De Wolden

De Wolden streeft naar een gezonde toeristische recreatieve sector waarbij bedrijven met een bedrijfseconomisch perspectief gestimuleerd worden zich verder te ontwikkelen, te innoveren en te excelleren. De keerzijde van de medaille behelst de parken waar dit toeristisch perspectief ontbreekt. Door hen de mogelijkheid te bieden te transformeren, geven we de recreatieve bedrijven tegelijkertijd ontwikkelruimte om te innoveren.

3

Programmadoel 2022: ‘Bouwen aan vertrouwen’

Vitaliseren, excelleren en transformeren van vakantieparken is een niet te onderschatten opgave. Bij deze processen zijn veel mensen betrokken, intern en extern. Verschillende mensen ook, waarvan sommige vanuit hun professie bezig zijn met deze thema’s en anderen, bijvoorbeeld eigenaren van recreatiewoningen, hier zonder achtergrond in de materie opeens mee te maken krijgen. Begeleiding van deze processen is geen sinecure. Met goede wil alleen redden we het niet. Dat is helaas het afgelopen jaar wel duidelijk geworden. Het ontbreken van voldoende capaciteit, kennis en specifieke ervaring rondom complexe thema’s zoals verevening en transformatie, om er twee te noemen, heeft bij ‘de buitenwereld’ geleid tot afnemend vertrouwen. Dat vertrouwen willen we herwinnen. Daartoe gaan we in de eerste plaats een heldere programmastructuur inrichten, zodat wij, maar ook onze stakeholders, weten wie waarover gaat en wie waarvoor ‘aan de lat’ staat. Vertrouwen krijg je ook door inzicht in onze parken te verbeteren. De data op orde brengen. Door deze informatie te analyseren, kunnen we daarna diagnosticeren en mee denken met parken. Maar het stelt ons ook in staat om strategieën te ontwikkelen en keuzes te maken. We zien op onze parken, en daarin staan we helaas niet alleen, dat diverse maatschappelijke vraagstukken zich manifesteren op onze parken.

Vakantieparken blijken in toenemende mate, verschillende typen gebruikers te kennen die er voor een bepaalde aaneengesloten periode, variërend van enkele weken tot vele jaren, hun vaste woon- en verblijfplaats kiezen. Voor ons als overheid is dit problematisch omdat de recreatiefunctie, belangrijk voor de lokale economie, onder druk komt te staan. Daarnaast ontstaan er nieuwe opgaven binnen het sociale en fysieke domein waar we beperkt zicht en ook grip op hebben. Het besef groeit dat er naast handhaven op onrechtmatig gebruik en illegale situaties, oplossingen nodig zijn die het bredere maatschappelijke perspectief van de bewoners meenemen. Handhaven is een (arbeids-)intensieve bezigheid. Onze capaciteit is beperkt. We moeten dan ook scherpe keuzes maken op basis waarvan we onze handhavings- en toezichtcapaciteit inzetten. Ervaring elders leert ons dat samenwerking tussen handhaving in samenwerking met een parkeigenaar effectiever is, sneller resultaat oplevert en minder capaciteit kost. Het ontwikkelen en vaststellen van een handhavingsstrategie is daarom urgent en is een ondersteunend onderdeel van het programma vitale vakantieparken.

Programma Vitale Vakantieparken De Wolden

3 Tenslotte is van belang dat deze verschillende typen bewoners verschillende leefstijlen hebben. Deze verhouden zich niet allemaal even goed met de behoefte van de recreant en toerist. Platform31 heeft in 2018 en 2019 onderzoek gedaan onder de bewoners en gebruikers van de 500 parken op De Veluwe. Er blijken een vijftal typen bewoners te zijn: pensionado’s (30%), vrijbuiters (5 1 10%), spoedzoekers (15 – 20%), arbeidsmigranten (25 – 30%), kwetsbare mensen met een zorgvraag (20 – 25%) en mensen die ‘onder de radar’ willen blijven (< 5%). Interessant is de vraag of wij deze groepen ook in deze verhoudingen op onze parken tegenkomen. Nog belangrijker is de vraag hoe we daar (politiek) tegenover staan. Wat vinden we daarvan en wat doen we daaraan? Daarom worden vanuit het programma diverse “sporen” gevolgd. Deze sporen hebben ook betrekking op aanpalende beleidsvelden. Ze staan in verhouding tot elkaar. Er is sprake van wederzijdse afhankelijkheid. Elk spoor kent een of meerdere projecten, die eraan moeten bijdragen dat de ambities en doelstellingen worden bereikt. Er zijn 6 sporen benoemd. In paragraaf 4 worden deze nader beschouwd. In 2023 gaan we ons eerst richten op de sporen Vitaliseren, Transformeren en Handhaving & Toezicht. Het spoor Communicatie is voorwaardelijk voor het slagen. Daardoorheen loopt een andere relevante opgave; communicatie en verbinding.

Intern moeten we weten van elkaar wie wat doet, waarom, hoe en wanneer. Dat heeft ook te maken met het verduidelijken van werkprocessen. Extern is het van belang voorlichting te geven, kennisdeling te bevorderen en helderheid te bieden over processen. Dit zal bijdragen aan het herstellen van het vertrouwen, zowel intern als extern. Voor een groot deel hebben we met al deze aspecten al stappen gezet door onze parken, al dan niet op aangeven van het park zelf, te rangschikken onder de noemer ‘vitaliseren & excelleren’ en ‘transformeren’. Vanzelfsprekend begint het programma met deze beide sporen. Als de programmastructuur staat, de werkprocessen helder zijn en de capaciteit op orde is, kunnen we “meters maken” in de uitvoering.

Bijgaand onze doelen voor 2022 in het kort: - Heldere organisatiestructuur o Inzicht en overeenstemming over de structuur (organogram) o Complete dekking benodigde vakdisciplines in projectgroep o Helderheid over taken, rollen en mandaten o Inzicht in benodigde fte’s, kennis & budgetten o Werken conform begroting en jaarplannen o Besluitvorming, verslaglegging en archivering - Inzicht in de parken (data op orde) o Informatie over parken die excelleren o Informatie over parken die vitaliseren o Informatie over parken die transformeren o Onderzoek ZKA (categorisering parken) - Bepalen van de communicatiestrategie o Opstellen interne communicatieplan o Opstellen extern communicatieplan o Updaten en beheer communicatie-middelen (website, FB, etc.)

Programma Vitale Vakantieparken De Wolden

4 -

-

(Her)bepalen van Strategieën & beleidslijnen o Strategie voor excelleren en vitaliseren o Strategie voor transformeren o Voorstel Verevening o Handhavingsstrategie o Verbinding van beleidsvelden (wonen, kwetsbare mensen, arbeidsmigranten, zorg) Vaststellen van de Handhavingsstrategie & Controle/Toezicht o Strategie & prioritering o Prioriteit & projectplannen handhaving o Handhavings- en Toezichtcapaciteit

4

Organisatie

4.1

Interne organisatie

Bestuurlijk opdrachtgever: wethouder Gerrie Hempen-Prent Ambtelijk opdrachtgever: Lumel Brouwer Programmamanager: Berry Prins Programma-ondersteuner: pm (rechterhand programmamanager) Stuurgroep Vitale Vakantieparken: - Portefeuillehouder toerisme & recreatie, ruimte & wonen, duurzaamheid, ondernemen (voorzitter) - Portefeuillehouder handhaving, maatschappelijke participatie - Ambtelijk opdrachtgever - Programmamanager - Programma-ondersteuner - Ad hoc aangevuld met betrokkenen op basis van de agenda De stuurgroep vergadert 1 keer per 6 weken (6 a 7 keer per jaar). Projectgroep Vitale Vakantieparken (kernteam) De projectgroep wordt gevormd door de trekkers van de 6 sporen, gecompleteerd met: - de programmamanager (voorzitter) - de programmaondersteuner - de medewerker financiën/budgetbeheer (optioneel) Trekker per “spoor” 1 Spoor Excelleren en vitaliseren | Toerisme & economie 2 Spoor Transformeren 3 Spoor Ruimte, wonen, stedenbouw & landschap 4 Spoor Sociaal, welzijn, zorg & huisvesting doelgroepen 5 Spoor Handhaving & juridische zaken 6 Spoor Communicatie & Verbinding

Programma Vitale Vakantieparken De Wolden

5 De projectgroep vergadert 1 keer per 3 weken (14 a 15 keer per jaar). Elke trekker dient rekening te houden met een belasting van gemiddeld 10-12 uur per week. De programmamanager en programmaondersteuner moeten rekening houden met een belasting van 16-24 uur per week. Naast de programmagroep-vergaderingen hebben zij meerdere overleggen in- en extern. Gedurende de voortgang van het programma kan de belasting veranderen. Naast de trekkers per spoor is op minder structurele basis inzet van andere collega’s nodig bij de uitvoering van het programma. Dit noemen we de flexibele schil. Flexibele ambtelijke schil VVP - Medewerker Handhavingsjurist - Medewerker Toezicht - Medewerker Duurzaamheid/Milieu - Medewerker Openbare orde & veiligheid - Medewerker Juridische Zaken - Medewerker Ondermijning & criminaliteit - Medewerker grondzaken (verevening, exploitatie, erfpacht) - Medewerker planologie & bestemmingsplanprocedures - Medewerker stedenbouw, landschap - Medewerker WMO, Zorg - Medewerker Beschermd wonen en maatschappelijke opvang - Medewerker Vergunningen / BRP / BAG / Woonwinkel - Medewerker Informatiemanagement en archief - Een vertegenwoordiger van de brandweer - Een vertegenwoordiger namens de politie c.q. wijkagent De belasting van collega’s in de flexibele schil verschilt per discipline en de inzet is afhankelijk van de behoefte bij de uitvoering van het programma.

4.2

Externe organisatie

Binnen het programma wordt met veel stakeholders samengewerkt. Doel, aard en frequentie verschilt per doelgroep. Zonder volledig te zijn, volgt hieronder een eerste opsomming van stakeholders. -

Samenwerking VVP Drenthe / Taskforce Relatiemanagement parkeigenaren Media Provincie Drenthe VVP Veluwe Landelijk Actieprogramma VVP VVE’s van parken Stuurgroepen eigenaar-bewoners Individuele eigenaren

Programma Vitale Vakantieparken De Wolden

6 -

4.3

Uitzendbureaus Recreatieschap Drenthe VVV Natuurmonumenten / Staatsbosbeheer (Godfried Vis) Toeristisch Platform UWV GGD Belastingdienst Woningcorporatie(s)

Kosten & Budget

Ten behoeve van snelheid in handelen, efficiency en de voortgang in het programma is het aan te bevelen voor het programma een apart programmabudget op te stellen. Voorstel is een programmabudget ter grootte van € 12.500 beschikbaar te stellen ten behoeve van communicatiedoeleinden en ‘handgeld’. De medewerker financiën of budgetbeheer verantwoordt de uitgaven en besteding. De programmamanager is budgetverantwoordelijk. Daarnaast is er budget gereserveerd voor Toezicht a € 60.000 en Coördinatie a € 20.000. Dit laatste bedrag wordt gebruikt voor inhuur van de programmamanager. Dat dekt de kosten niet. De overige kosten voor inhuur gaat ten laste van de loonsom van de SWO. Vanuit de Taskforce VVP Drenthe is er de mogelijkheid om capaciteit op bepaalde expertise in te schakelen. De kosten hiervoor komen deels voor eigen rekening, deels draagt de Taskforce hier financieel aan bij. Onderzocht wordt of dit aanbod kan worden ingezet op extra handjes voor het oppakken van de processen rond de transformatieparken en juridische ondersteuning bij handhavingszaken. Van onze zijde is hiervoor geen budget in de begroting meegenomen. Binnen het programma zal worden gekeken welke kosten binnen de post ‘verevening’ kunnen worden verhaald, hoe die post er uit ziet en aan welke eisen voldaan moet worden, zoals het opstellen van een structuurvisie.

Gedurende de uitvoering van het programma kan het wenselijk zijn specifieke expertise of extra capaciteit in te huren. Waar dat nu nog niet bekend is, zal een oplossing gezocht moeten worden als deze situatie zich aan dient. Op basis van de verdere uitwerking met de parken en de mogelijkheid om te komen tot prioritering kan het noodzakelijk zijn om extra capaciteit in te zetten. Deze middelen zijn momenteel niet binnen de SWO beschikbaar.

Programma Vitale Vakantieparken De Wolden

7 5

(Werk)processen

Verschillende (interne) werkprocessen vragen aandacht: - Vergunningverlening / Beleidsregel Tijdelijke Bewoning Recreatiewoningen De Wolden - Inschrijving BRP / nachtregister (i.s.m. team Heffingen/Belastingen) - Vitalisering van parken (a la REX-stappenplan Taskforce Drenthe) - Transformatie van parken (a la stappenplan Taskforce Drenthe) - Afhandeling handhavingsverzoeken (i.o.m. de programmamanager) - Verevening en anterieure overeenkomsten (i.o.m. Grondzaken)

6

Projecten & Pilots

Projecten binnen een programma dragen bij aan het behalen van (een deel van) de doelstelling van het programma. Tezamen met te nemen maatregelen moeten de projecten er voor zorgen dat de doelstelling van het programma gerealiseerd worden. De bijdrage aan het behalen van de doelstellingen verschilt per project, evenals de looptijd ervan. Projecten kunnen gedurende de looptijd van het programma wisselen. Als de doelstelling beter behaald kan worden door inzet van een ander project of andere methode, kunnen projecten gedurende de uitvoering van het programma ingewisseld worden. Elk project moet een projectleider of op z’n minst een trekker hebben. Hij of zij is verantwoordelijk voor het formuleren van de opdracht van het project, de doelstelling en het binnen de randvoorwaarden realiseren ervan. Ook zorgt hij of zij voor de juiste bemensing van de projectgroep, de voortgang en verantwoording. Tevens is het van belang dat goed wordt nagedacht over communicatie en participatie met in- en externe betrokkenen en stakeholders. Tenslotte is het relevant om per project de planning, besluitvorming en financiën op orde te hebben. Een project is pas een project als het als zodanig is geaccordeerd door de directie. Dat is ook voor medewerkers van belang zodat zij uren kunnen schrijven op het project. Niet alle inzet berust op een project. Soms is er sprake van reguliere werkzaamheden.

Pilots zijn experimentele projecten en kunnen ook bijdragen aan het realiseren van programmadoelstellingen.

Programma Vitale Vakantieparken De Wolden

8 6.1

Projecten & pilots

Onder een gemiddeld programma vallen normaliter 15 tot 25 projecten. De een groter en complexer dan de ander uiteraard. Voor het programma is een aantal volgende projecten reeds benoemd. Het programma zal daarnaast worden gecompleteerd met andere projecten: -

-

Excelleren & Vitaliseren van parken o Reeds betrokken parken (niet uitputtend): 1 Van Harte 2 Landclub Ruinen (Europarcs) 3 Westerbergen 4 Lanka 5 Klein Zwitserland, Zuidwolde 6 De Marken, Ruinen 7 Het Nolderwoud, Zuidwolde 8 Oshaar, Koekange 9 D’Olde Kamp, Ansen Transformatie parken o Betrokken parken: 1 Marterhaar 2 Zuiderhof 3 Koekangerveldweg 4 ’t Heuveltje 5 De Larix

Daarnaast kunnen de volgende ontwikkelingen ook nog als project worden aangemerkt als onderdeel van het programma (indicatief): - Opstellen communicatieplan - Opstellen visie op verevening - Gebiedsontwikkeling Dwingelderveld, Ruinen - Ontwikkelen handhavingsstrategie i.r.t. programma VVP - Inrichten databank parkinformatie Tenslotte kan gekeken worden naar de behoefte om onderstaande pilots op te starten (indicatief): - Pilot Park van de Toekomst (inspiratie voor parkondernemers) - Training Weerbaarheid & Ondermijning parkeigenaren (i.s.m. politie, OM, etc.) - Training ‘Leefstijlvinder’ - Pilot (Brand-)veiligheid & toegankelijkheid op vakantieparken

Programma Vitale Vakantieparken De Wolden

9 7

Programmacyclus

In 2022 wordt het eerste programma vitale vakantieparken De Wolden vastgesteld. Daartoe worden voorstellen ter besluitvorming ingebracht in de Stuurgroep Vitale Vakantieparken De Wolden. Na vaststelling van het programma in 2022, kan de programmacyclus op gang gebracht worden. Dat wil zeggen dat jaarlijks een programmaplan voor het opeenvolgende jaar wordt opgesteld en besproken in de stuurgroep. Binnen het programmaplan kunnen projecten gedefinieerd worden ten behoeve van een park of specifieke opgave. Het overkoepelende programmaplan gaat gepaard met een begroting, capaciteits- en projectenraming en financiële paragraaf. Na vaststelling wordt het programmaplan verwerkt in de gemeentelijke begroting-cyclus, te starten met de kadernota in het voorjaar.

Programma Vitale Vakantieparken De Wolden

10 Bijlage 1

Organogram opdrachtgever Bestuurlijk

Raad

Parken

Ambtelijk opdrachtgever Werkprocessen: Inschrijven BRP BAG Vergunningen Tijdelijk wonen Communicatie Nieuwe initiatieven

Programmamanager Spil, aansturing, voortgang, verantwoording, (de)-escaleren, buffer

Projectgroep: EZ, RO, JZ, Soc., Comm, Wo, H&T, Fin

Programma Vitale Vakantieparken De Wolden

Flexibele Schil: JuridischPlanologisch OO & Veiligheid WMO Sociale teams Vergunningen Politie Brandweer Zorg

Capaciteit in netwerkorganisatie - Bepalen per onderdeel - Regelen