Presentatie kadernota dwd - 5 juni 2025
Tekst van het document
INFORMATIE AVOND
KADERNOTA 2026-2029
AGENDA INFORMATIEAVOND Terugblik naar de presentatie van het maatregelenboek Terugblik op het proces naar de kadernota De stand na indexaties, onontkoombare kosten en de circulaires Het dekkingsplan in de kadernota Herijking financieel beleid Realistisch ramen Herijking meerjareninvesteringsplan Versobering Taakstellingen en opdrachten Inkomsten Perspectief meerjarenbegroting
TERUGBLIK
PRESENTATIE MAATREGELENBOEK
START OMBUIGINGSPROCES Wat was de stand op 6 februari? Decembercirculaire viel mee Tekort voor 2026 stond op 3.2 miljoen Dalend in latere jaren
Omschrijving
2026
2027
2028
2029
Primitieve begroting 2025
-4,070,840
-3,595,624
-3,019,705
-3,019,705
Decembercirculaire 2024 (BW 200)
793,042
775,065
837,271
837,271
BW 1-2025 Fietspad Linderweg
-14,040
-14,013
-13,986
-13,986
BW 22-2025 Rekenkamercommissie
-5,318
-5,318
-5,318
-5,318
Stand bij start kadernota
-3,297,156
-2,839,890
-2,201,738
-2,201,738
INPUT VOOR DE KADERNOTA Er was voor 11 miljoen aan maatregelen in kaart gebracht: 7 miljoen aan uitgaven en 4 miljoen ruimte aan de inkomstenkant. Daar moesten we een pakket van 3 miljoen uit samen stellen. Voorgestelde aanpak: Vanuit financiële hygiene ‘technische’ maatregelen nemen zowel in financieel beleid, aframen onderuitputting en een realistisch investeringsplan; Het restant laten bestaan uit een mix van versobering en verhoging inkomsten; Onze voorzieningen houden we buiten schot; Voor 2026 (en mogelijk 2027) onttrekken we aan de reserves; We werken aan structureel in control zijn: we werken aan betere onderhoudsplannen we stellen een integraal afwegingskader op voor de subsidies; we benchmarken het instrumentarium op het sociaal domein en analyseren de plussen op wettelijke taken.
1 miljoen
01
DRIE MILJOEN TE VINDEN 02
Financiële Hygiëne
1 miljoen Investeringsplan
De globale richting voor de uitwerking naar de kadernota
03
Versoberen
04
Inkomsten
0,5 miljoen
0,5 miljoen
TERUGBLIK
PROCES NAAR DE KADERNOTA
STAP VOOR STAP De rubricering uit de oplegger bij het maatregelenboek vertalen naar een kadernota
FINANCIEEL BELEID EN REALISTISCH RAMEN
INVESTERINGSPLAN UITVOERBAAR EN REEEL
VERSOBERING IN BELEID EN UITVOERING
INKOMSTEN EEN REDELIJK LASTENNIVEAU TAAKSTELLINGEN EN VERVOLGOPDRACHTEN
PROCES VERTAALD NAAR DE KADERNOTA
1. OPNIEUW UITGANGSPOSITIE BEPALEN 2. ONONTKOOMBARE ONTWIKKELINGEN PER PROGRAMMA 3. HERIJKING FINANCIEEL BELEID 4. REALISTISCH RAMEN (VANUIT ONDERUITPUTTING REKENING 2024) 5. HERIJKING MEERJARENINVESTERINGSPLAN 6. VERSOBERING (LAAGHANGEND FRUIT) 7. TAAKSTELLINGEN EN OPDRACHTEN (VOOR VERDERE VERSOBERING) 8. INKOMSTEN 9. INZET ALGEMENE RESERVE
saldo dekkingsplan
STAND
NA INDEXATIE EN ONONTKOOMBAAR
HOGE INFLATIECORRECTIE Geen nieuw beleid en toch 3,8 miljoen erbij? Hoge indexatie vanwege inflatiecorrecties Stijging kosten sociaal domein, met name jeugdzorg CAO stijging SWO Decembercirculaire bevatte maar een deel van de inflatiecorrectie Voorjaarsnota rijk geeft een compensatie voor met name 2026 en 2027.
Omschrijving
2026
2027
2028
2029
Stand start kadernota
-3,297,156
-2,839,890
-2,201,738
-2,201,738
Nieuw en onontkoombaar
-3,812,031
-3,675,551
-3,851,039
-3,882,029
Inflatiecorrectie decembercirculaire
1,215,992
1,215,992
1,215,992
1,215,992
Aanname meicirculaire
1,213,900
1,266,700
804,300
836,300
Totaal nieuw en onontkoombaar
-1,382,139
-1,192,859
-1,830,747
-1,829,737
Stand voor dekkingsplan
-4,679,295
-4,032,749
-4,032,485
-4,031,475
DEKKINGSPLAN
EN OPBOUW KADERNOTA
DEKKINGSPLAN KADERNOTA 1. HERIJKING FINANCIEEL BELEID 2. REALISTISCH RAMEN 3. HERIJKING MEERJARENINVESTERINGSPLAN 4. VERSOBERING 5. TAAKSTELLINGEN EN OPDRACHTEN 6. INKOMSTEN
FINANCIEEL BELEID Ruimte btw-compensatiefonds 100% inzetten
€ 318.500
Vrijval stelpost taakmutaties gemeentefonds
€ 93.003
Dividend verhogen
€ 15.000
Rentebaten kortlopend geld schatkistbankieren
€ 50.000
Administratieve bijstelling BUIG
€ 100.000
Dit is conform de voorstellen uit het maatregelenboek, met de aanpassing dat we €15.000,- rentevoordeel later betalen niet doen. We willen geen verslechtering van betaaltermijnen. BUIG alleen in 2026. Vanwege de T-2 systematiek zien we nog een jaar ruimte, maar daarna zal dit ‘voordeel’ verdwijnen.
REALISTISCH RAMEN Uit maatregelenboek 150.000 overgenomen. Analyse jaarrekening 2024 gedaan op 3700 posten in de beheersbegroting.... Stand na verder graven: voor 2026 circa € 600.000 af te ramen. Aandachtspunten: 1. Onderuitputting op groen en wegen inboeken én niet indexeren voor 2026 geeft een taakstellend budget voor de nieuwe plannen. Geen extra taakstelling onder ‘versobering’; 2. We houden rekening met tegenvallers omdat er een kans is dat we te veel hebben afgeraamd; 3. Begroting mag een stuk eenvoudiger. Opdracht om deze te ‘moderniseren’: a. aanpassen op organisatie na wijziging, beter aansluiten op mandatering budgethouders b. minder kostenplaatsen en kostensoorten (3700 boekingsregels is erg veel) c. posten onder de € 1000,- eruit 4. De rekenkamer gaat meedoen aan landelijk onderzoek naar onderuitputting.
MEERJAREN INVESTERINGSPLAN Forse bijdrage aan het dekkingsplan, spoort met wat we elk jaar ‘overhouden’. 1. Temporiseren en uitvoerbaarheidstoets. Naar een meer gelijkmatiger verdeling over de jaren. 2. Stoppen met ‘blind’ doorschuiven van investeringen; 3. Rekening houden met lange doorlooptijd van plannen, voorbereiden, aanbesteden en uitvoeren: ⅓ van lasten ramen in jaar voorbereiding en ⅔ in jaar van realisatie; 4. Vrijval stelposten en aanpassing systematiek IHP: alle investeringen in het MJIP en niet daarnaast nog aparte begrotingsposten voor dekking kapitaallasten 5. Verlenging afschrijvingstermijnen, voorzichtige aanname gedaan. Verwacht nog groter effect. Nieuwe afschrijvingstabel moet nog in financiële verordening. Gepland voor raad 25 september. Kan dan nog mee in begrotingsvoorbereiding. Totaal effect: ruim 1.2 miljoen in 2026 en stijgend
VERSOBEREN WAT KAN IN 2026
Bescheiden opbrengst, want grotere ombuigingen vragen een integrale afweging
Programma 07 Sociaal
2026
Stopzetten additionele afspraken GGD inzake logopedie (Openbaar Onderwijs)
€ 33.388
Stopzetten additionele afspraken GGD inzake logopedie (Onderwijsbeleid en leerlingza
€ 16.222
Onderwijsachterstandenbeleid: kinderopvang dekken uit OAB gelden
€ 30.000
Additioneel pakket vroeg erbij van Yorneo stoppen
€ 32.000
Deel communicatie OCO beëindigen
€ 30.000
Jeugdzorg waar mogelijk collectief aanbieden
€ 98.000
Jeugdhulp zonder verblijf: afdracht aan jeugdhulpregio afbouwen
€ 28.000
Onderzoek primaat verhuizen bij woningaanpassing WMO
€ 20.000
Herstelgerichte hulp beter inzetten (HH, vervoer en trapliften)
€ 20.000
Programma 04 Samen vooruit Verminderen bijdr. economische ontwikkel.: Gebiedscoöperatie Zuidwest-Drenthe
€ 5.000
Programma 09 Cultuur Vervallen onkostenvergoeding kunstenaars Totaal
€ 1.040 € 313.650
OPDRACHTEN VANUIT DE KADERNOTA
OPSTELLEN NIEUWE BEHEERPLANNEN GROEN EN GRIJS Met een taakstelling op basis van aframen onderuitputting en geen indexatie. Ook kijken naar MJOP gebouwenonderhoud, nota kapitaalgoederen etc. ANALYSE SOCIAAL DOMEIN, BENCHMARK INSTRUMENTARIUM Met een taakstelling naar kadernota 2027. Geen bedrag in 2026 ingeboekt. Let wel op de samenloop met hervormingsagenda Jeugd en afspraken met het Rijk. INTEGRAAL SUBSIDIEBELEID EN -AFWEGINGSKADER Voor kadernota 2027 met een taakstelling in de vorm ‘oud voor nieuw’. Dus nog geen bedragen ingeboekt. KOSTENDEKKENDHEID LEGES Moet klaar voor start 2026 en dus nieuwe legesverordening uiterlijk december in de raad. NB: hier hoort een beleidsnotitie bij over welke mate van kostendekkendheid we wenselijk achten voor welke vergunningen en heffingen. In de begroting verwerken we een taakstelling.
TENSLOTTE DE INKOMSTENKANT Inkomsten benaderd los van het tekort: in hoeverre lopen we uit de pas? Ten opzichte van ons voorzieningenniveau Ten opzichte van vergelijkbare gemeenten Ten opzichte van de ontwikkeling van de lokale lasten in de afgelopen jaren De ‘onbenutte’ ruimte Voorzichtig een been bijtrekken OZB verhogen met 8% boven indexatie Toeristenbelasting naar 1,75 per overnachting Forensenbelasting verhogen met 20%
EN WAAR STAAN WE DAN? We moeten nog een greep uit de reserves doen. Dat spoort met de door u vastgestelde uitgangspunten en het advies van uw accountant.
Omschrijving
2026
2027
2028
2029
Primitieve begroting 2025
-4,070,840
-3,595,624
-3,019,705
-3,019,705
Decembercirculaire 2024
793,042
775,065
837,271
837,271
Fietspad Linderweg
-14,040
-14,013
-13,986
-13,986
Rekenkamercommissie
-5,318
-5,318
-5,318
-5,318
Stand start kadernota
-3,297,156
-2,839,890
-2,201,738 -2,201,738
Nieuw en onontkoombaar
-1,382,139
-1,192,859
-1,830,747
Stand voor dekkingsplan
-4,679,295
-4,032,749
-4,032,485 -4,031,475
Financiële techniek
576,503
468,029
468,029
468,029
Realistisch ramen
580,905
580,905
580,905
580,905
Investeringsplan
977,672
1,140,344
1,386,344
1,674,344
Verlenging afschrijvingstermijnen
250,000
250,000
250,000
250,000
Versobering
313,650
313,650
313,650
313,650
Taakstellingen
318,800
468,800
618,800
618,800
Inkomsten
581,538
581,538
581,538
581,538
Totalen dekkingsplan
3,599,068
3,803,266
4,199,266
4,487,266
Verwacht resultaat
-1,080,227
-229,483
166,781
455,791
Inzet algemene reserve
1,100,000
250,000
Prognose saldo
19,773
20,517
166,781
455,791
-1,829,737
Dekkingsplan:
EN NA DE KADERNOTA 2026-2029
WAT NOG TE DOEN?
60 kleine acties en grote opdrachten vanuit de kadernota 2026
Onzekerheden invullen: voor raad van 3 juli: Definitieve cijfers meicirculaire voor primitieve begroting 2026: Definitief effect verlenging afschrijvingstermijnen voor start begrotingsjaar: Definitief effect kostendekkende leges Op weg naar kadernota 2027 / volgende raadsperiode: Nieuwe beheerplannen, nota kapitaalgoederen, gebouwenbeheer Benchmark instrumentarium Sociaal Domein Opstellen subsidiebeleid en -afwegingskader Vereenvoudiging (beheers)begroting
AGENDA VOOR DE RAAD September 2025: Financiële verordening met afschrijvingstermijnen Nota Kapitaalgoederen November 2025: Begroting 2026 December 2025: Beleidsnotitie kostendekkende leges Legesverordening Belastingverordening
OP WEG
NAAR EEN NIEUW EVENWICHT