OM-De Wolden-2016-2022 Definitief

Feitenblad Gemeente De Wolden

Kern­cijfers uit de ­periode 2016-2022

Foto Max Fischer via Pexels

Drentse Onderwijs­monitor

Drentse Onderwijsmonitor 2022 • Feitenblad Gemeente De Wolden

Primair onderwijs

De Drentse Onderwijsmonitor is sinds april 2019 online te raadplegen via de website van Trendbureau Drenthe (trendbureaudrenthe.nl/drentse-onderwijsmonitor). De gepresenteerde gegevens en de interactieve visualisaties geven een beeld van het Drentse onderwijs en de prestaties van Drentse leerlingen. We kijken naar trends en ontwikkelingen op provinciaal en gemeentelijk niveau, voor zover mogelijk in relatie tot het landelijke beeld. In deze feitenbladen zijn de meest recente cijfers waarover we begin 2022 beschikken voor elf Drentse gemeenten apart gebundeld. We zoomen in op ontwikkelingen van kinderen die in deze gemeente wonen en naar het primair of voortgezet onderwijs gaan. Deze extra uitgave wordt de gemeenten aangeboden door de regiegroep Drentse Onderwijskwaliteit. Zij hoopt dat de cijfers als onderlegger kunnen dienen bij besprekingen en initiatieven ten behoeve van goed onderwijs voor kinderen.

Leerlingen op de basisscholen in de gemeente De Wolden

Aantal leerlingen op basisscholen op 1 oktober 2021

verwachte stijging aantal leerlingen

Gemeente De Wolden heeft 14 basisscholen. Het gemiddeld aantal leerlingen per school is iets gestegen vergeleken met het vorige jaar: 127. De gemiddelde schoolgrootte is hiermee lager dan in Drenthe(149) en Nederland (221). Het leerlingenaantal in het basisonderwijs van de gemeente is sinds 2016/2017 met 4% toegenomen. In de hele provincie is het aantal leerlingen gedaald (-8%). Prognoses van DUO (o.b.v. 2020) voorspellen voor 2030 een verdere toename van het aantal leerlingen op de basisscholen tot ongeveer 1.835, een toename van 4%.

4%

1.701

1.772

1.835

2016/17

2021/22

prognose 2030

Aantal basisscholen op 1 oktober 2021

6.197

254

14

Gemiddeld aantal leerlingen per basisschool op 1 oktober 2021

221 Bron: DUO, 2022

Nederland

149

Drenthe

Gemeente De Wolden

2

127

Drentse Onderwijsmonitor 2022 • Feitenblad Gemeente De Wolden

Primair onderwijs

Leerprestaties in het Drentse basisonderwijs

Vanaf het schooljaar 2007-2008 worden gegevens verzameld over leerprestaties in het basisonderwijs op het terrein van taal/ lezen en rekenen/wiskunde. De gegevens worden geleverd door basisscholen waarvan het schoolbestuur hiervoor toestemming heeft gegeven. Het deelnamepercentage van basisscholen aan de Drentse Onderwijsmonitor nam toe van 49% in het eerste jaar tot 91% in 2020/21. Citotoetsen: de resultaten van 2020 en 2021 Drenthe 2020

Drenthe 2021

technisch lezen groepen: 4 6 7 8

begrijpend lezen groepen: 4 6 7 8

spelling groepen: 6 7

'20 '21 '20 '21 '20 '21 '20 '21

'20 '21 '20 '21 '20 '21 '20 '21

4

8

rekenen-wiskunde groepen: 4 6 7 8

60 59 58 57 56 55 54 53 52 51 50 49 48 47 46 45 44

50

is de norm in Nederland

jaartal

'20 '21 '20 '21 '20 '21 '20 '21

'20 '21 '20 '21 '20 '21 '20 '21

De resultaten van scholen met een hoge en lage schoolweging 20% scholen met de hoogste schoolweging technisch lezen groepen: 4 6 7 8

begrijpend lezen groepen: 4 6 7 8

20% scholen met de laagste schoolweging

4

spelling groepen: 6 7

8

rekenen-wiskunde groepen: 4 6 7 8

60 59 58 57 56 55 54 53 52 51 50 49 48 47 46 45 44

50

is de norm in Nederland

schoolweging

↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓

Bron: Drentse scholen via toetsservice CED, 2021

3

In schooljaar 2020-2021 zijn veel toetsen vanwege de coronacrisis op een later moment ­afgenomen. Om een eerlijke ­vergelijking met toets­resultaten van eerdere jaren te kunnen maken, zijn deze toetsen niet mee­genomen in de analyse van de resultaten op de middentoetsen. Voor sommige gemeenten lag daardoor het aantal toetsresulaten te laag om betrouwbare uitspraken te doen op gemeente­niveau. Daarom laten we in de figuren hiernaast alleen de resultaten op provincie­ niveau zien. Voor ­sommige ­gemeenten zijn de ­resultaten op gemeente­ niveau wel in de online Drentse ­Onderwijsmonitor te vinden. In plaats van het gemeentelijke overzicht maken we dit jaar een vergelijking tussen Drentse scholen met een (zeer) hoge en (zeer) lage schoolweging. Drentse scholen met een hoge schoolwegingen ­(complexe leerlingen­ populatie, veel risico op leerachterstanden) scoorden in 2021 met hun groepen 4 en 6 na 2 schoolsluitingen minder goed op taal en rekenen dan de groepen 4 en 6 van het jaar daarvoor (voor corona). Op scholen met weinig kwetsbare leerlingen (lage schoolweging) zagen we deze groepsscores juist iets toenemen. Dit geldt niet voor groep 8.

Drentse Onderwijsmonitor 2022 • Feitenblad Gemeente De Wolden

Primair onderwijs

Schoolweging

Welke conclusies kunnen we trekken uit de resultaten van de Citotoetsen? Hieronder staat beschreven hoe Drentse leerlingen het ervan af hebben gebracht.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) berekent ieder jaar voor elke basisschool de schoolweging. De schoolweging loopt op van 20 tot 40. Hoe hoger de schoolweging, des te complexer de leerlingenpopulatie van een school. Gemeente De Wolden heeft 14 basisscholen, waarvan geen in de categorie met de minst complexe leerlingenpopulatie (laagste schoolweging) en ook geen scholen in de categorie met de meest complexe leerlingenpopulatie (hoogste schoolweging).

Technisch lezen

De scores van groep 4 en 6 zijn, ondanks de gevolgen van de coronacrisis op het onderwijs, gelijk aan die in het voorgaande schooljaar. Groep 4 blijft daarbij net onder de landelijke norm presteren. In de groepen 7 en 8 zijn de gemiddelde prestaties afgenomen met twee punten. Groep 7 komt daarbij net onder de landelijke norm terecht, groep 8 scoort daar nog iets boven.

20%

20%

21%

Begrijpend lezen

Behalve in groep 4 zijn de prestaties voor begrijpend lezen iets verslechterd ten opzichte van het voorgaande schooljaar. De achteruitgang is het grootst voor groep 8. De scores van de groepen 6, 7 en 8 liggen onder de landelijke norm. Groep 4 zit daar, net als in het voorgaande schooljaar, 1 punt boven.

20%

25%

50% 20%

Spelling

17%

De prestaties voor spelling zijn in de groepen 6, 7 en 8 iets toegenomen ten opzichte van het voorgaande schooljaar. Bij groep 4 is de gemiddelde score 1 punt afgenomen. Alle groepen scoren op of boven de landelijke norm.

20% 23%

Rekenen en wiskunde

29%

Op rekenen en wiskunde scoort alleen groep 8 lager dan in het voorgaande schooljaar. Groep 8 is daarmee nog verder onder de landelijke norm gezakt. In de groepen 4, 6 en 7 zijn de scores iets hoger of gelijk aan de scores in het voorgaande schooljaar. In deze groepen liggen de scores ook op of boven de landelijke norm.

20% 14%

Nederland

Drenthe

De Wolden

20% scholen met de hoogste schoolweging* 20% scholen met een schoolweging boven het landelijk gemiddelde 20% gemiddelde schoolweging 20% scholen met een schoolweging onder het landelijk gemiddelde 20% scholen met de laagste schoolweging**

— Leerlingen op scholen met een hoge schoolweging scoren op alle onderzochte vakken en groepen gemiddeld een stuk lager dan leerlingen op scholen met een lage schoolweging. De gemiddelde score ligt alleen voor technisch lezen in groep 8 boven de landelijke norm. Scholen met een lage schoolweging scoren op alle onderdelen op of boven de landelijke norm. Voor begrijpend lezen en rekenen en wiskunde zijn de verschillen tussen scholen met een hoge en lage schoolweging het grootst. —

*

Meest complexe leerlingenpopulatie

** Minst complexe leerlingenpopulatie Bron: CBS, 2021

4

Drentse Onderwijsmonitor 2022 • Feitenblad Gemeente De Wolden

Primair onderwijs

Het schooladvies in groep 8

Sinds schooljaar 2014-15 is het advies van de basisschool leidend en wordt het advies op basis van de eindtoets als back-up gebruikt. Met het schooladvies kunnen leerlingen zich aanmelden bij het voortgezet onderwijs. 41% van de leerlingen in de gemeente De Wolden kreeg in 2021 een havoadvies of hoger. Dat is minder dan gemiddeld in Drenthe. Schooladviezen 2021 1%

pro/vso

1% 1% 40%

vmbo

45% 45% 10%

vmbo-havo

10% 12% 17%

havo

19% 18% 12%

havo-vwo

9% 5% 20%

vwo

16% 19% 49%

havoplus

44% 41%

Nederland

Drenthe

Gemeente De Wolden

Bron: DUO, 2022

eindtoets hoger dan schooladvies

herziene adviezen (bij toetsuitslag hoger dan schooladvies)

37%

27%

41%

20%

40%

25%

Nederland

Drenthe

Heroverwegingen en bijstellingen

Het schooladvies moet worden heroverwogen als het advies op basis van de eindtoets hoger uitvalt. De school kan dan het schooladvies herzien, maar bijstelling is niet verplicht. De ontwikkeling en het gedrag van een leerling spelen bijvoorbeeld ook een rol.

Gemeente De Wolden

Bron: DUO, 2021

5

Drentse Onderwijsmonitor 2022 • Feitenblad Gemeente De Wolden

Primair onderwijs

Kwaliteit van het onderwijs: het oordeel van de Inspectie van het Onderwijs

De Inspectie van het Onderwijs beoordeelt de kwaliteit van het onderwijs op scholen en het financieel beheer bij besturen. Sinds 1 augustus 2017 is er het Vernieuwd Toezicht. De hier gepresenteerde gegevens bevatten een mix van (nieuwe) oordelen en (oude) arrangementen. Oordeel van de Inspectie van het Onderwijs (per september 2021) Nederland

Drenthe

Gemeente De Wolden

3% 0 27%

1

35%

0

62% 1%

0

1%

Goed Voldoende Onvoldoende of zwak Zeer zwak Geen (actueel) oordeel

Eind 2021 heeft geen enkele school in de gemeente De Wolden van de Inspectie van het Onderwijs het oordeel ‘onvoldoende/ zwak’ of ‘zeer zwak’ gekregen. Een jaar eerder was dat ook het geval.

72%

13

— In 2009 waren er in Drenthe 38 (zeer) zwakke scholen. Het Kwaliteitsakkoord Basisonderwijs Drenthe 20102011 vermeldt de afspraak om de onderwijskwaliteit te verbeteren en het aantal (zeer) zwakke scholen te verminderen. Die afname werd tot 2016 gerealiseerd. Sindsdien zien we een wisselend beeld. Per september 2021 zijn er geen zeer zwakke scholen in Drenthe (een jaar eerder waren er 2 zeer zwakke scholen). Er zijn 3 scholen met het oordeel ‘onvoldoende/ zwak’ in de provincie (een jaar eerder 5). —

Bron: Inspectie van het Onderwijs, 2021

Passend onderwijs

Nederland

Met de invoering van de Wet passend onderwijs hebben scholen een zorgplicht gekregen. Dat betekent dat ze ervoor verantwoordelijk zijn om elk kind een goede onderwijsplek te bieden. Om dat te kunnen doen, vormen reguliere en speciale scholen samen regionale samenwerkingsverbanden. De scholen in het samenwerkingsverband maken afspraken over de ondersteuning aan leerlingen en de bekostiging daarvan. De scholen in Drenthe behoren tot 5 samenwerkingsverbanden primair onderwijs. Het aandeel leerlingen in het speciaal onderwijs is in het samenwerkingsverband P02203, waaronder ook De Wolden valt, 1,2% (landelijk 1,8%) en gelijk aan vorig jaar. Het aandeel leerlingen in het speciaal basisonderwijs is iets hoger dan vorig jaar, namelijk 2,9% (landelijk 2,5%). In de figuur hiernaast is aangegeven of het percentage hoger (▲), lager (▼) of gelijk (◼) is aan dat van vorig jaar.

2020/21

2021/22

sbao

2,5%

2,5%

so

1,8%

1,8%

P02203 De Wolden e.o. 2020/21

2021/22

sbao

2,8%

2,9%

so

1,2%

1,2%

PO2203 = Meppel, Hoogeveen, De Wolden, Westerveld, Steenwijkerland,deel Staphorst en Zwartwaterland (Overijssel) sbao = speciaal basisonderwijs, so = speciaal onderwijs

Bron: DUO, 2022

6

Drentse Onderwijsmonitor 2022 • Feitenblad Gemeente De Wolden

Het niveau in leerjaar 3 van het voortgezet onderwijs vergeleken met het schooladvies

Ruim de helft (55%) van de Drentse leerlingen doet in leerjaar 3 van het voortgezet onderwijs een opleiding die overeenkomt met het niveau van het schooladvies. Dertien procent zit in leerjaar 3 op een lager niveau dan het schooladvies in groep 8 (dus afstroom ten opzichte van het advies). Bij 12% is het niveau in leerjaar 3 hoger dan het schooladvies (opgestroomd ten opzichte van het advies). Twaalf procent van de leerlingen zit in leerjaar 3 op het laagste niveau van het dubbeladvies dat ze van de basisschool kregen, 9% zit op het hoogste niveau van het dubbeladvies.

Voortgezet onderwijs

Niveau leerjaar 3 t.o.v. schooladvies Nederland

13%

Drenthe

10%

12% 11%

12%

13%

9%

54%

12%

55%

opgestroomd ten opzichte van advies hoogste niveau dubbel advies niveau leerjaar 3 gelijk aan advies laagste niveau dubbel advies afgestroomd ten opzichte van advies

Bron: Inspectie van het Onderwijs, 2022

Het aantal vo-leerlingen, woonachtig in gemeente De Wolden, is afgenomen met 2% ten opzichte van vorig jaar (van 1.273 naar 1.246). Drenthe als geheel noteert ook een afname van 2%. Het aantal leerlingen nam af van 27.166 in 2020/21 naar 26.718 in 2021/22. Aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs in Drenthe

-2%

afname van het aantal vo-leerlingen in Drenthe

29.481

28.321

27.166

26.718

2018/19

2019/20

2020/21

2021/22

Aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs in gemeente De Wolden

-2%

afname van het aantal vo-leerlingen in De Wolden

1.456

1.375

1.273

1.246

2018/19

2019/20

2020/21

2021/22

Bron DUO, 2022

7

Drentse Onderwijsmonitor 2022 • Feitenblad Gemeente De Wolden

Voortgezet onderwijs

Onderwijssoort in het voortgezet onderwijs

Voor De Wolden geldt dat 41% van de jongeren in het voortgezet onderwijs in een brugklas zit. Drieëntwintig procent van de jongeren volgt een vmbo-opleiding. Zeventien procent volgt havo en 16% vwo. Drie procent volgt praktijkonderwijs. Onderwijssoort vanaf het brugjaar, voor jongeren uit de gemeente De Wolden Gemeente De Wolden vwo havo vmbo praktijkonderwijs brugjaar

16%

17%

41%

1.269 23% 3%

Bron: DUO, 2022

Een vergelijking met Drenthe en Nederland: het aandeel jongeren woonachtig in De Wolden dat minimaal havoniveau doet, is iets hoger dan gemiddeld in de provincie en iets lager dan landelijk. Aandeel leerlingen per onderwijssoort naar woongebied in s­ chooljaar 2020/21 (alle leerjaren) brugjaar

praktijkonderwijs

vmbo bl/kl 3-4

vmbo tl/gl 3-4

41%

3%

9%

11%

40%

4%

12%

12%

41%

3%

13%

10%

havo

Nederland

vwo

havoplus

17%

18%

36%

17%

15%

32%

17%

16%

33%

Drenthe

Gemeente De Wolden

Bron: DUO, 2022

De Drentse Onderwijsmonitor kunt u vinden op de website van Trendbureau Drenthe: www.trendbureaudrenthe.nl/drentse-onderwijsmonitor

Vereniging van Drentse Gemeenten www.vdgdrenthe.nl

Regiegroep Drentse Onderwijskwaliteit

Provincie Drenthe www.drenthe.nl

8

Trendbureau Drenthe www.trendbureaudrenthe.nl