O. Vooruitblik begroting GGD Drenthe 2023.pdf

Aan de gemeenteraden van de Drentse gemeenten

Datum: Ons kenmerk: Onderwerp:

17 januari 2022 HV/HK/GM/ih/U220013 Vooruitblik begroting GGD Drenthe 2023

Geachte gemeenteraad, In lijn met de afspraken rondom de gewijzigde planning- & control cyclus, zoals neergelegd in het VDG-rapport ‘Samen werken voor Drenthe’, ontvangt u van ons geen Kaderbrief meer ter voorbereiding op de begroting. In plaats van de kaderbrief is afgesproken dat gemeenten jaarlijks uiterlijk 15 april financiële en beleidsmatige kaders ontvangen van de GR-en in de vorm van een ontwerpbegroting. Voor wat betreft GGD Drenthe zal deze in maart bestuurlijk worden geagendeerd en daarna aangeboden aan de gemeenten. In januari/februari kunnen gemeenteraden in een zogenoemd ‘voorjaarsoverleg’ in gesprek met de GR-en over de inhoudelijke uitdagingen, ontwikkelingen en wensen voor de begrotingen. Als hulpmiddel voor het gesprek in de raden wordt aan de GR-en gevraagd een notitie aan te leveren waarin op hoofdlijnen de belangrijkste ontwikkelingen en uitdagingen worden geschetst. Voor de voorbereiding van de begroting 2023 van GGD Drenthe voorziet deze notitie hierin. Graag geven we in deze brief een vooruitblik op onze begroting 2023. Versterken publieke gezondheid De meeste mensen vinden hun gezondheid belangrijk. De coronapandemie heeft zichtbaar gemaakt hoe belangrijk het is om ook als samenleving aandacht te hebben voor een goede gezondheid. Dit wordt de ‘publieke gezondheid’ genoemd.

De crisis stelt ons voor de vraag: investeren we in Nederland wel voldoende in de publieke gezondheid? GGD Drenthe vindt het belangrijk om op gemeentelijk en regionaal niveau hernieuwde aandacht te vragen voor de publieke gezondheid. Alleen dan kunnen we een verschil maken voor de inwoners van Drenthe. Er zijn grote verschillen in gezondheid. Vaak heeft een minder goede gezondheid te maken met armoede en een gebrek aan sociale zekerheid. Mensen met een kwetsbare maatschappelijke positie (vaak afgemeten aan een lager opleidingsniveau en inkomen) leven gemiddeld zeven jaar korter dan mensen met een hoger opleidingsniveau en inkomen. En ze leven maar liefst vijftien jaar langer in minder goede gezondheid.

1

Het belang van een gezonde leefstijl is tijdens de pandemie duidelijk naar voren gekomen. Mensen met ernstig overgewicht bleken meer risico te lopen op een ongunstig verloop van hun ziektebeeld. Preventie en gezondheidsbevordering Maar ook voor ‘corona’ was er aandacht voor het belang van gezonder leven. Een gezonde leefstijl verlaagt het risico op aandoeningen als diabetes, hart- en vaatziekten en kanker aanzienlijk. Deze ziekten leiden tot veel persoonlijk leed, en de zorgkosten dreigen onbeheersbaar te worden. Daarom willen we ons samen met gemeenten en andere regionale partijen inzetten om mensen te ‘verleiden’ tot een gezondere leefstijl. We willen investeren in gezondheid en veerkracht van mensen. Hier past het gedachtegoed van ‘positieve gezondheid’ goed bij. Het gaat hierbij niet alleen om lichamelijke of psychische gezondheid, maar ook om zingeving, meedoen en kwaliteit van leven. Als GGD Drenthe willen wij als ‘trusted advisor’, op basis van onze expertise, geavanceerde monitoring en analyse van data, zoveel mogelijk samen met gemeenten en andere partijen in regionale netwerken hierin optrekken. Blijven investeren in de bescherming tegen infectieziekten Vanaf de start van de coronacrisis stonden gemeenten en een groot aantal organisaties, waaronder GGD Drenthe, in de frontlinie. Er is een ongekende operatie neergezet waar het gaat om testen, traceren en vaccineren.

Omdat epidemieën tot het verleden leken te behoren, waren we in Nederland onvoldoende voorbereid op zo’n grote en langdurige crisis. Om inwoners goed te beschermen tegen infectieziekten is blijvende inzet nodig voor het voorkómen en bestrijden van infectieziekten. Wij hechten eraan om de goede afstemming en samenwerking die in de loop van de crisis is gegroeid tussen o.a. gemeenten, zorginstellingen, huisartsen en GGD vast te houden. Zo kan ook goede ‘herstelzorg’ na corona worden georganiseerd. Implementatie omgevingswet De GGD werkt hard aan de implementatie van de omgevingswet. Met de 12 gemeenten in Drenthe en in nauwe samenwerking met de Veiligheidsregio en de Regionale Uitvoeringsdienst ontwikkelt de GGD zich als adviseur van gemeenten bij het opstellen van omgevingsvisies, inrichtingsplannen en (op termijn) vergunningverlening bij grotere bouwplannen. De GGD stelt zich daarbij als doel dat met de inrichting van leefomgeving van inwoners van Drenthe de gezondheid in positieve zin beïnvloed kan worden. Door vroegtijdig betrokken te zijn bij plannen die de leefomgeving veranderen kan de GGD door het inbrengen van unieke expertise behulpzaam zijn bij het in beeld brengen van consequenties van verandering van de leefomgeving en het adviseren over de leefomgeving in relatie tot de gezondheid van de inwoners van Drenthe.

Om de 12 Drentse gemeenten optimaal te kunnen ondersteunen bij de implementatie van de Omgevingswet zal ten opzichte van de huidige personele capaciteit een financiële impuls noodzakelijk zijn. Transformatie Jeugdgezondheidszorg Met de start van het programma ‘JGZ in flow’ heeft de GGD in 2020 een eerste stap gezet in de transformatie van de Jeugdgezondheidszorg in Drenthe. Door het toepassen van mogelijkheden van maatwerk en de introductie van digitale vormen van communicatie is een begin gemaakt met de houdbaarheid van Jeugdgezondheidzorg in Drenthe in de komende periode. Inmiddels zijn ook stappen gezet op het gebied van functiewaardering en -differentiatie. Met deze stappen worden arbeidsmarktvraagstukken en innovatie binnen het vakgebied van een oplossing 2

voorzien binnen een sluitende business-case. Houdbare jeugdgezondheidszorg in Drenthe voor de komende jaren tegen voor de gemeenten gelijkblijvende kosten is een aantrekkelijk aanbod dat ook in 2023 onze aandacht vraagt. Implementatie ‘Geweld hoort nergens thuis’/VTD In het kader van het programma ‘Geweld hoort nergens thuis’ is ten aanzien van Veilig Thuis Drenthe (VTD) een transformatieproces ingezet, waarbij VTD zich meer ontwikkelt naar een kennis- en adviesorganisatie op het gebied van veiligheid binnen de thuissituatie. Hierbij wordt ten behoeve van de uitvoering intensief en meer geïntegreerd samengewerkt met het lokale veld. Dit transformatieproces zal ook in 2023 verder zijn beslag krijgen. Datagestuurd werken Als GGD Drenthe verzamelen wij vanuit onze publieke taak veel data over gezondheid en sociale veiligheid. Het is onze ambitie om het gebruik van deze data, o.a. door de inzet van digitale mogelijkheden, verder te intensiveren en te verfijnen. Ook willen we daarbij meer gebruik maken van data en informatie die buiten onze organisatie beschikbaar is. Op deze wijze willen wij een verdere impuls geven aan de kwaliteit van onze dienstverlening, bijvoorbeeld in de advisering aan gemeenten over gezondheids- en maatschappelijke vraagstukken zodat gemeenten zich op deze gebieden nog beter kunnen focussen. Ook hierin zoeken wij de samenwerking met onze netwerkpartners.

Veiligheid Informatievoorziening en privacy In het vroege voorjaar van 2021 zijn GGD-en in Nederland slachtoffer geworden van zogenaamde datadiefstallen, met gecompliceerde gevolgen. Met name voor de bestrijding van COVID-19 is de informatievastlegging binnen de GGD gestegen, maar ook om andere redenen streeft de GGD naar een versterking van de organisatie van de GGD op het gebied van kennis, informatie en data. Het zal duidelijk zijn dat hierdoor de risico’s ten aanzien van de veiligheid van informatievoorziening en privacy significant zijn toegenomen, met continuïteit van bedrijfsprocessen en misbruik van verzamelde informatie als belangrijkste bedreigingen. Uit recent onderzoek naar de beveiliging van de belangrijkste informatiesystemen binnen de GGD komende duidelijke knelpunten naar voren die op korte termijn om een aanpak vragen. Deze aanpak heeft de GGD inmiddels samen met de Veiligheidsregio ontwikkeld, waarbij aangesloten wordt bij de landelijke programma’s van beide organisaties. Sterk samengevat voorziet de aanpak in een volledige implementatie van de baseline informatiebeveiliging overheden (BIO), de implementatie van de norm NEN 7510 gericht op privacy binnen zorgorganisaties en de AVG. Dit vraagt om een meerjarige inzet van mensen en van middelen.

Financieel meerjarenbeeld De ontwikkelingen zoals hierboven geschetst kunnen niet binnen de huidige financiële kaders van de GGD worden opgevangen, een verhoging van de bijdragen van de deelnemende gemeenten aan de GGD zal nodig zijn. De omvang van deze verhoging zal nader worden toegelicht in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 die op een later moment aan uw raad zal worden voorgelegd. Voor het opstellen van de begroting 2023 ev. is het van belang dat wij eventuele kaders en inhoudelijke input van uw raad uiterlijk 11 maart 2022 ontvangen. Na deze datum zal het niet meer mogelijk zijn deze info nog bij de begroting te betrekken. 3

Vervolgproces In het eerste kwartaal van 2022 stellen wij de ontwerpbegroting 2023 op en vast. Eventuele inbreng vanuit de gemeenteraden wordt hierin verwerkt. De ontwerpbegroting wordt uiterlijk 15 april aangeboden aan de raden voor zienswijzen. In het voorjaar organiseren we voor gemeenteraden een informatiebijeenkomst om de financiële kant van de begroting nader toe te lichten. Daarom is het van groot belang dat de informatievoorziening naar de gemeenteraden toe goed verloopt. De GGD zal daarin voorzien en wil daarin graag samenwerken met colleges en griffies. Namens het dagelijks bestuur GGD Drenthe, Voorzitter

Secretaris

Harmke Vlieg-Kempe

Hans Kox,

4