Notitie Invulling taakstelling opgave 2021

INVULLING TAAKSTELLING SOCIAAL DOMEIN 2021

1. Inleiding Een van de doelstellingen van de herijking sociaal domein is te komen tot een verantwoorde beheersing van de uitgaven in het sociaal domein. Met een ‘verantwoorde beheersing van de uitgaven’ wordt bedoeld dat de uitgaven in overeenstemming moeten zijn met de in de inkomsten (rijksbijdrage). Omdat dat evenwicht er niet is en er ook geen perspectief daarop is, is in 2020 een financiële taakstelling vastgesteld van € 1,2 miljoen. Bij de vaststelling van de begroting 2021 en volgende jaren heeft de gemeenteraad besloten dat structureel een bedrag van € 1,2 miljoen op het sociaal domein dient te worden bezuinigd. Omdat voor de realisatie van die opgave tijd nodig is, is besloten om vanuit de Algemene reserve voor 2021 eenmalig € 600.000 te halen. Daarmee wordt de structurele taakstelling voor 2021 gereduceerd tot € 600.000.

2. Invulling structurele taakstelling 2021 De structurele taakstelling 2021 van € 600.000 kan niet geheel met structureel doorwerkende maatregelen worden ingevuld. Daarom wordt voorgesteld een deel van die taakstelling met incidentele middelen te realiseren. Het voorstel is om het bedrag als volgt te realiseren: 1. 2. 3. 4.

Maatregelen die inwoners (bijna) niet direct raken (structureel); Het te verwachten overschot op beschermd wonen 2021 (incidenteel); Inzet deel extra bijdrage Jeugdwet 2021 (incidenteel); Stelpost: indien nodig inzet van middelen uit de Reserve Sociaal Domein (incidenteel).

Hierna worden de vier genoemde opties nader uitgewerkt.

3. Maatregelen sociaal domein Hieronder staat een overzicht van voorgestelde maatregelen Participatie, Wmo en Jeugd. Het gaat daarbij om maatregelen die inwoners niet of nauwelijks in directe zin raken. Deze maatregelen hebben een structureel karakter en werken dus door in 2022 en volgende jaren.

a. Voorstel maatregelen Participatie Bezuinigingsmaatregel

Beoogde besparing

1

Besparing op de post Diverse kosten

15.000

Beleidsaanpassing via raad nodig? Nee

2

Efficiency voordelen WSW-bedrijven

Pm

Nee

1

Toelichting en maatschappelijk effect Dit budget wordt niet volledig gebruikt en kan daarom krapper. De WSW-bedrijven maken een efficiency slag. Daaraan

is nog niet een bedrag te koppelen. Totaal

15.000

b. Voorstel maatregelen Wmo

Bezuinigingsmaatregel

Beoogde besparing

Beleidsaanpassing via raad nodig? Nee

Toelichting en maatschappelijk effect

1

Het algemeen gebruikelijk maken van bepaalde woonvoorzieningen

2.000

2

Het innemen van scootmobielen waar geen gebruik van wordt gemaakt

PM (5.00015.000)

Nee

PM (02.500)

Nee

Heronderzoek uitvoeren bij cliënten die hun scootmobiel weinig gebruiken. Bij geen gebruik, de voorziening aanwenden voor anderen en verzekering en onderhoudscontract stopzetten. In wooncomplexen tilliftenpools realiseren voor gezamenlijk gebruik: bijvoorbeeld 1 tillift per vleugel of galerij.

3

Het maken van tilliftenpools

 Strakker indiceren bij verhuizing van een aangepaste woning naar een woning waarbij aanpassingen nog moeten worden gerealiseerd.  Eenvoudige woonvoorzieningen niet meer vergoeden, zoals eenvoudige douchestoelen, eenvoudige toiletstoelen, drempelhulpen en het nivelleren van drempels bij de voordeur en/of achterdeur. We doen een groter beroep op eigen kracht en eigen financiële middelen.

Hierdoor moet een cliënt mogelijk langer wachten op persoonlijke verzorging.

2

4

5

Check op rechtmatigheid 100% facturaties

Toepassen 5% boeteclausule bij late facturatie aanbieders

PM (5.00015.000)

PM (5.00015.000)

Nee

Nee

Controle van facturen voor Wmo begeleiding waarbij 100% in rekening wordt gebracht, terwijl er normalerwijze ook sprake is van zogenaamde ‘no show’ en vakanties. Onrechtmatige betalingen worden terug- en ingevorderd. Deze maatregel stimuleert zorgaanbieders om correct te factureren. Conform contract bij facturen die te laat worden aangeleverd 5% van het factuurbedrag in mindering brengen, tenzij sprake is van overmacht. Dit vooraf goed communiceren. Deze maatregel leidt tot snellere facturatie en eerder inzicht in kosten.

6

Maandlonen omzetten in uurlonen

3.000

Nee

Alle maandlonen PGB omzetten naar uurlonen. Hierdoor sluit de betaling beter aan op de daadwerkelijk geleverde zorg. Uurlonen zijn beter controleerbaar. Dit leidt tot een toename van de administratieve lasten van budgethouders die nu nog maandlonen hanteren. Zij moeten met hun zorgverlener een nieuwe overeenkomst sluiten en gewerkte uren controleren en laten uitbetalen door de SVB.

7

3

Aanpassen werkprocessen toegang

PM (5.00015.000)

Nee

1. Nog beter checken op de mogelijkheid om voorliggende voorzieningen in te zetten. 2. Strakker verwijzen naar het sociaal netwerk. 3. Indicaties niet direct te hoog inzetten. 4. Strenger controleren op het behalen van de

doelen in de zorgplannen. 5. Indicaties waar geen verbetering wordt verwacht (zonder uitzicht op WLZ) administratief verlengen (scheelt inzet capaciteit medewerkers SWO).

8

PGB-tussentarief voor ZZP-aanbieders van begeleiding individueel

5.000

Ja

Dit betekent een groter beroep op eigen kracht en voorliggende voorzieningen. Voor ZZP-aanbieders die individuele begeleiding bieden op PGB-basis niet meer het professionele tarief hanteren, maar een tussentarief tussen professioneel tarief en een netwerktarief. ZZP-aanbieders ontvangen minder inkomsten.

TOTAAL

51.250

Toelichting: Het bedrag van € 51.250 heeft betrekking op een heel jaar. In dit verband gaat het nog over de tweede helft van 2021. Daarom wordt nu € 25.000 meegenomen.

c. Voorstel maatregelen Jeugd

Woord vooraf De maatregelen en investeringen met betrekking tot de jeugdhulp hebben niet alleen als doel om een effectievere en efficiëntere hulpverlening te realiseren, maar ook om te leiden tot besparingen. Het is niet altijd mogelijk om die besparingen goed te duiden in euro’s. Zo gaat bijvoorbeeld van de inzet van de toezichthouder jeugd vooral een preventieve werking uit; iets wat niet wordt of is gedaan, laat zich zeer beperkt tot niet registreren. Door de inzet van de praktijkondersteuner jeugd bij de huisartsen willen we ook voorkomen dat duurdere zorg moet worden ingezet. Het is echter niet exact te bepalen hoe dat traject van zwaardere zorg eruit had gezien en wat daarvan de kosten zouden zijn. Bij elke maatregel is een besparing vermeld met daarbij de opmerking dat het gaat om een (globale) inschatting. 4

We stellen voor om de effecten van de maatregelen en investeringen in 2023 te evalueren en daar waar nodig bij te stellen

Nieuwe bezuinigingsmaatregelen 2021 Bezuinigingsmaatregel

Beoogde besparing

Toelichting en maatschappelijk effect

25.000

Beleidsaa npassing via raad nodig? Nee

1

Terugdringen instroom

2

Doorstroom en uitstroom bespoedigen, behandel- en begeleidingsduur verkorten

35.000

Nee

Niet ‘u vraagt, wij draaien’, maar samen toewerken naar de gewenste situatie. Als er geen duidelijk doel is of geen commitment van de ouders, dan wordt er geen jeugdhulp uit de categorie ‘zwaar’ ingezet. Dit kan leiden tot frustratie en discussie bij inwoners en aanbieders en toename bezwaar. Ook dit vereist een goede samenwerking met huisartsen.

3

Van Jeugdwet naar wet langdurige zorg (WLZ)

40.000

Nee

Er zit een grijs gebied tussen de Jeugdwet en de WLZ. Kinderen met ontwikkelperspectief vallen onder de Jeugdwet. In sommige gevallen is het perspectief echter zeer beperkt. In dat geval zou de zorg onder de Wlz moeten vallen ipv de Jeugdwet. Voor de ouders en kind kan een wijziging van zorg/aanbod een behoorlijke impact hebben. De zorg voor het kind is met de WLZ wel duurzaam goed geborgd. Het kind mag in ieder geval niet de dupe worden van het vraagstuk Jeugdwet of WLZ.

TOTAAL

5

100.000

Verder inzetten op versterken basis en normaliseren als tegenwicht op problematiseren en te snel zorg inzetten. Meer inzet op eigen kracht, het netwerk en voorliggende voorzieningen. Minder inzet op individuele voorzieningen. Dit kan discussies met ouders opleveren en leiden tot bezwaren. Dit vereist een goede samenwerking met de huisartsen. De POH Jeugd is dé schakel in de samenwerking tussen gemeente en huisartsen.

Eerder in gang gezette maatregelen Er is al eerder een aantal maatregelen in gang gezet. Die worden hieronder benoemd. 1. 2. 3. 4. 5.

Buurtgezinnen; Aanscherpen beleidsregels; Toezichthouder; Zorgmakelaar; POH-jeugd.

1. Stichting Buurtgezinnen In 2020 maakten 6 Woldense kinderen gebruik van de tweedelijns jeugdhulpvorm ‘logeren’. Dit kostte gemeente De Wolden in totaal € 52.000 euro per jaar. Stichting Buurtgezinnen helpt 3 tot 5 Woldense gezinnen per jaar. Dit kost de eerste twee jaar ongeveer € 13.000 euro per jaar plus de kosten per koppeling. De kosten per koppeling, de eerste twee jaren (dat kunnen ook meerdere broertjes en zusjes zijn): € 3.250 euro. Daarna wordt een koppeling tussen Buurtgezin en vraaggezin duurzaam bestendigd, waardoor er voor die koppelingen geen kosten meer zijn. Belangrijke nuancering: -

Sommige kinderen hebben specialistische zorg nodig en komen niet in aanmerking voor een Buurtgezin; Aan de andere kant ontlast een Buurtgezin niet alleen de ‘logeerzorg’; een Buurtgezin kan allerlei lichte hulpvragen oppakken die anders mogelijk bij de tweede lijn zouden belanden. De besparing is dus breder dan alleen op ‘logeerzorg’. Echter, dit is zo breed dat dit niet goed te berekenen is.

De inzet van buurtgezinnen is per januari 2021 operationeel. De verwachting is dat we met deze inzet € 20.000 besparen. Dit wordt ook gemonitord, maar het is nu nog te vroeg om iets te zeggen over de daadwerkelijke besparing. Besparing: € 20.000

2. Aanscherpen beleidsregels Het (in nauwe samenwerking met de uitvoering) aanscherpen van de beleidsregels richt zich tot nu toe vooral op het persoonsgebonden budget (PGB). We zien de kosten voor PGB flink dalen. De hypothese is dat dit een direct gevolg is van de aangescherpte beleidsregels. In 2019 geeft gemeente De Wolden aan dit specifieke onderdeel van de jeugdhulp € 280.910 uit. In 2020, met de aangescherpte beleidsregels, geeft gemeente De Wolden nog € 104.982 uit. In 2021 worden de beleidsregels nog verder aangescherpt, met meer focus op álle financieringsvormen (dus ook zorg in natura (ZIN)). Feitelijke daling in kosten op het PGB-onderdeel in 2020: € 175.928 Belangrijke nuancering:

6

-

-

Het is mogelijk dat de daling in PGB-kosten zorgt voor een stijging bij ZIN. Dit is echter in veel gevallen niet zo; er is door de nieuwe beleidsregels bepaald dat bepaalde vormen van jeugdhulp nu onder gebruikelijke zorg vallen. Er kunnen ook andere oorzaken zijn voor een deel van de daling, bijvoorbeeld doordat veel jeugdigen 18 jaar zijn geworden en niet meer onder de Jeugdwet vallen.

Besparing: € 50.000 3. Toezichthouder Jeugd In januari 2020 is de toezichthouder jeugd van start gegaan bij de SWO. Eerst is gewerkt aan een plan van aanpak wat vervolgens tot uitvoering is gebracht. Door Corona kon niet alles worden uitgevoerd. Wel is gewerkt aan kwaliteitsverbetering, zoals bijvoorbeeld een uitgebreide kennismaking/screening van (nieuwe) PGB-aanbieders, toetsing van de zorgovereenkomsten PGB. De toezichthouder speelt ook een rol bij de toetsing van de prestatielevering. Hierbij controleren we de inzet t.o.v. hetgeen in de beschikking is afgesproken. Voor 2021 richt de toezichthouder zich op ZIN en dan specifiek op aanbieders die 100% van de beschikking verzilveren. Dat kan een duiding zijn van onregelmatigheden. De verwachting is dat de inzet van een toezichthouder (na aftrek van de kosten van aanstelling van € 15.000) een netto besparing oplevert van € 10.000,-. Besparing: € 10.000

4. Zorgmakelaar Medio 2020 is de zorgmakelaar in Drenthe van start gegaan. Eerst is gewerkt aan een goede analyse. Hieruit is de opdracht aan de zorgmakelaar voortgekomen. In november 2020 is de zorgmakelaar aan de slag gegaan met de uitvoering van deze opdracht. Zo is een samenwerkingsprotocol opgesteld om de samenwerking tussen gecertificeerde instellingen (GI) en gemeenten te verbeteren. De zorgmakelaar heeft ook geregeld dat alle GI-medewerkers zijn getraind op het gebied van ons inkoopmodel. De verwachting is dat de zorgmakelaar netto een besparing oplevert van € 20.000. De kosten voor de zorgmakelaar worden gefinancierd uit het transformatiebudget van de jeugdhulpregio. Besparing: € 20.000 5. POH-jeugd Uit de ervaringen in de praktijken Ruinen en Ruinerwold zien we dat ruim 20% van de verwijzingen die bij de praktijkondersteuner Jeugd terechtkomen nog maar verwezen worden naar de 2e lijn. Uit een meting over een periode van 4 maanden blijkt dat van 28 casussen die door de huisarts zijn doorverwezen naar de POH-Jeugd, hiervan uiteindelijk 6 casussen worden doorverwezen naar de tweedelijns jeugdzorg; 7 casussen gaan na 1 gesprek naar het voorveld en 15 casussen worden afgehandeld door de praktijkondersteuner zelf. Zonder inzet van de praktijkondersteuner waren al deze casussen in de tweedelijns jeugdzorg terechtgekomen. Dat levert een aanzienlijke besparing op.

De kosten voor de inzet in deze 2 praktijken zijn: € 12.000 op jaarbasis. We willen de inzet van praktijkondersteuners in De Wolden graag verder verbreden.

7

De verwachting was dat de inzet een besparing zou opleveren van netto € 35.000,-. Dit wordt ruimschoots behaald. Besparing: € 50.000 In totaal wordt voor 2021 een voordeel van € 150.000 geraamd. RECAPITULATIE: 1. Taakstelling Participatie 2. Taakstelling Wmo 3. Taakstelling Jeugd Totaal

4.

€ 15.000 € 25.000 € 250.000 € 290.000

Voordeel op beschermd wonen

Het Wmo-onderdeel ‘beschermd wonen’ wordt sinds 2015 voor onder andere De Wolden uitgevoerd door centrumgemeente Assen. Tot nu toe is er jaarlijks een financieel voordeel op de uitvoering gerealiseerd dat aan de deelnemende gemeenten wordt uitgekeerd. Centrumgemeente Assen geeft jaarlijks een prognose van het te verwachten exploitatiesaldo. De prognose voor 2021 is met enige voorzichtigheid doorvertaald naar het aandeel voor De Wolden. Dat wordt geraamd op € 70.000. en wordt incidenteel ingezet voor 2021.

5.

Extra bijdrage Jeugdwet 2021 (incidenteel)

Voor het jaar 2021 krijgen gemeenten een aanvullend budget voor de uitvoering van de Jeugdwet. De verwachting is dat een deel van dat budget vrij te besteden is. In de Mei-circulaire wordt bekend gemaakt wat elke gemeente ontvangt en welk deel daarvan vrij te besteden is. Op het moment dat deze notitie is afgerond, was het extra bedrag voor De Wolden nog niet bekend. Vooralsnog willen we van de te ontvangen bijdrage € 240.000 inzetten als incidentele dekking van de taakstelling over 2021.

6.

Stelpost: inzet van middelen uit de Reserve Sociaal Domein

Het saldo van de Reserve Sociaal Domein bedraagt per 1 januari 2021 €557.215. Na aftrek van de vastgestelde onttrekkingen 2021 resteert er een zo nodig in te zetten bedrag van € 325.715.

7.

Totaal overzicht 1. Maatregelen participatie, Wmo en Jeugd

€ 290.000

2. Voordeel beschermd wonen

€

3. Inzet extra budget 2021 uitvoering Jeugdwet

€ 240.000

Totaal

Zuidwolde, 3 juni 2022. 8

70.000

€ 600.000