Nota reserves en voorzieningen 2025-2029

Nota Reserves en voorzieningen 2025-2029

De tekstuele wijzigingen ten opzichte van de laatst vastgestelde ‘Nota reserves en voorzieningen 2024-2028’ zijn in grijstint weergegeven!

Gemeente De Wolden Bezoekadres:

Raadhuisstraat 2 7921 GD Zuidwolde

Postadres:

Postbus 20 7920 AA Zuidwolde

Telefoon: E-mail: Internet:

14 0528 gemeente@dewolden.nl www.dewolden.nl

Gemeente De Wolden

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Inhoudsopgave 1

VOORWOORD.................................................................................................2

2

RESERVES EN VOORZIENINGEN .....................................................................4

2.1

Inleiding ...........................................................................................................................4

2.2

Reserves .........................................................................................................................4

2.3

Voorzieningen .................................................................................................................4

2.4

Rentetoerekening en storting in de voorziening ..............................................................4

2.5

Wie is bevoegd? .............................................................................................................5

2.6

Aanvullende richtinggevende uitgangspunten ................................................................5

3

HET KADER ....................................................................................................6

3.1

Checklist .........................................................................................................................6

3.2

Toelichting checklist ........................................................................................................6

4

MUTATIES ......................................................................................................8

4.1

Vervallen reserves en voorzieningen ..............................................................................8

4.2

Nieuwe reserves en voorzieningen .................................................................................8

4.3

Aan te passen reserves/voorzieningen ...........................................................................9

BIJLAGE 1 STAAT VAN RESERVES EN VOORZIENINGEN .....................................10 BIJLAGE 2 RAPPORTAGE PER RESERVE/VOORZIENING .....................................13 BIJLAGE 3 TE VOLGEN METHODE BIJ INDELING RESERVES EN VOORZIENINGEN ..........................................................................................................................50

Schema 1: indeling in reserve of voorziening ..........................................................................51 Schema 2: verdere indeling reserves ......................................................................................52 Schema 3: verdere indeling voorzieningen ..............................................................................53

-1-

Gemeente De Wolden

1

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Voorwoord

In artikel 14 van de ‘Financiële verordening gemeente De Wolden 2023’ is bepaald dat de nota reserves en voorzieningen jaarlijks wordt geactualiseerd. Gewoonlijk wordt de volgende nota dan bij de kadernota voor het komende jaar aangeboden. In deze nota is het verwachte verloop van de reserves en voorzieningen voor de jaren 2025 t/m 2029 toegelicht. De nota is belangrijk, omdat de aanwezigheid van reserves en voorzieningen en de wijze waarop de gemeente daarmee wenst om te gaan, ook bepalend is voor de financiële positie van de gemeente. De nu voorliggende en geactualiseerde nota is in grote lijnen op dezelfde wijze opgebouwd als voorheen. Dit wil zeggen dat het college ingaat op het doel, de vorming en besteding van de diverse reserves en voorzieningen. Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording wordt geen rentevergoeding over het eigen vermogen en de voorzieningen meer berekend en dus ook geen rente meer toegevoegd aan de reserves en voorzieningen. Bij de vorming van een bestemmingsreserve voor een bepaalde investering is minimaal aangegeven het specifieke doel van de reserve, de voeding, de maximale hoogte evenals de maximale looptijd van de reserve. Voor zover deze gekoppelde reserve binnen de aangegeven maximale looptijd niet heeft geleid tot een investering, valt de bestemmingsreserve vrij en worden de middelen aan de Algemene reserve toegevoegd.

De mutaties en aanpassingen ten opzichte van de vorige (interne) nota zijn vermeld in hoofdstuk 4 en in de onder de bijlagen opgenomen rapportage per reserve/voorziening. Indien noodzakelijk zal bij de jaarstukken hieraan ook nog aandacht worden besteed.

-2-

Gemeente De Wolden

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Deel 1 BELEIDSNOTITIE

-3-

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

2

Gemeente De Wolden

Reserves en Voorzieningen

2.1 Inleiding In dit beleidsdeel geven wij in het kort aan wat reserves en voorzieningen zijn, waarom we ze hebben en met welke voorschriften wij op dit moment te maken hebben. Wij hebben de indeling op de geldende voorschriften voor de gemeentelijke (financiële) verantwoording (BBV – Besluit Begroting en Verantwoording) afgestemd. De reserves en voorzieningen dienen op grond van het BBV te worden verdeeld in: • Reserves  Algemene reserve ❖ Weerstandsvermogen  Bestemmingsreserves • Voorzieningen 2.2 Reserves Reserves worden gerekend tot het eigen vermogen. De raad is in principe vrij deze reserves te gebruiken, waarbij de doelbestemming ook mag worden aangepast. Volgens artikel 43, lid 1 van het BBV worden in de balans de reserves onderscheiden naar: a. de algemene reserve; b. de bestemmingsreserves. Een bestemmingsreserve is een reserve waar de raad een bepaalde bestemming aan heeft gegeven. 2.3 Voorzieningen Voorzieningen worden volgens artikel 44 van het BBV gevormd wegens: a. verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten; b. op de balansdatum bestaande risico’s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; c.

kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren; d. de bijdrage aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, 1e lid, onder b. van het BBV. De oorzaak voor het vormen van een voorziening ligt dus in het verleden of het heden, maar de bijbehorende financiële verplichting in de toekomst. 2.4 Rentetoerekening en storting in de voorziening In overeenstemming met het advies van de Commissie BBV wordt geen rentevergoeding over het eigen vermogen en de voorzieningen berekend en dus geen rente toegevoegd aan de reserves en voorzieningen. Omdat het niveau van een voorziening voldoende moet zijn voor de berekende uitgave, kan het noodzakelijk zijn jaarlijks ten laste van de exploitatie een storting in de voorziening te doen.

-4-

Gemeente De Wolden

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

2.5 Wie is bevoegd? De nota Reserves & Voorzieningen is bij uitstek een kaderstellend instrument voor de raad. Het doel van de nota is immers het bepalen van een kader voor de reserves. Onderdeel van deze nota is om de bevoegdheid rondom reserves en voorzieningen aan te geven. De bevoegdheden van de raad zijn vooral kaderstellend en controlerend. De raad is het orgaan die onttrekkingen en toevoegingen aan reserves moet goedkeuren (de allocatie- en autorisatiefunctie). Het is van groot belang dat de begroting transparant is. De begroting moet niet alleen helder aangeven waar we het geld aan uitgeven, maar bijvoorbeeld ook waarvoor we reserves opbouwen. Het BBV bevat bepalingen over de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. Uitgangspunt is dat we de wijzigingen op reserves transparant maken en dat de raad deze via het vaststellen van de begroting/ rekening goedkeurt. Zowel in bijlage 1 als 2 hebben wij per reserve/voorziening aangegeven waar de bevoegdheid ligt. 2.6 Aanvullende richtinggevende uitgangspunten De volgende richtinggevende uitgangspunten zijn in het verleden vastgesteld: Algemeen: Wat het weerstandsvermogen betreft is aansluiting gezocht bij het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) wat betekent dat we het volledige eigen vermogen tot het weerstandsvermogen rekenen.

Reserves: ➢ Als het saldo minder bedraagt dan € 25.000, dan heffen we, in het jaar dat de reserve onder de € 25.000 komt, de reserve op en vindt bekostiging van de activiteit plaats uit de reguliere exploitatie. Blijkt echter dat in de afgelopen jaren bijzondere onttrekkingen waren die van invloed zijn op het lage niveau, dan kunnen we hiervan afwijken. Dat geldt ook als sprake is van een afname van de reserve op basis van een vastgesteld schema. ➢ In het kader van de doelmatigheid hanteren we, daar waar mogelijk, de als maximum berekende normbedragen voor de looptijd van de vastgestelde nota reserves & voorzieningen, dus voor een periode van 4 jaar. Dit uitgangspunt hanteren we tenzij er behoorlijke schommelingen zijn of verder aanleiding is hiervan af te wijken. ➢ Uitzonderingen zijn de Algemene reserve bouwgrondexploitaties en de reserve overheveling budgetten. Deze reserves kennen geen meerjarig perspectief en het saldo bedraagt dus minder dan € 25.000. Echter zijn deze reserves wel benodigd, zie toelichting in bijlage 2 en kunnen deze niet worden opgeheven Voorzieningen: ➢ Uitgangspunt is dat bij voorzieningen de financiële consequenties zijn te berekenen, anders is een bestemmingsreserve van toepassing. ➢ De norm t.a.v. het maximum benodigde risicobedrag wordt bepaald door de uitkomst van deze berekening.

➢ Als het saldo minder bedraagt dan € 25.000, dan heffen we de voorziening op en vindt bekostiging van de activiteit plaats uit de reguliere exploitatie. ➢ Uitzonderingen zijn de voorziening verlofsparen en de voorziening wachtgeld wethouders. Deze voorzieningen kennen geen meerjarig perspectief en het saldo bedraagt dus minder dan € 25.000. Echter zijn deze voorzieningen wel benodigd, zie toelichting in bijlage 2 en kunnen deze niet worden opgeheven

-5-

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

3

Gemeente De Wolden

Het kader

Bij de beoordeling van iedere reserve en/of voorziening hanteren we een checklist. 3.1 Checklist Voor de checklist zijn de volgende variabelen opgesteld: Nr Variabele . 1 Doel (aard en reden)

Omschrijving Omschrijving van de aard en reden van de reserve

2 Historische achtergrond

Omschrijving van de historische achtergrond van de reserve

3 Soort

Kenmerken van de reserve/voorziening

4 Looptijd

Looptijd van de reserve, met eventuele start- en einddatum

5 Benodigd minimaal/maximaal peil

Bedrag of percentage van een bepaalde grootheid

6 Storting

Bronnen /bedrag/bepaling te storten bedrag

7 Onttrekking

9 Bevoegdheid

Voorwaarden/bedrag/bepaling te onttrekken bedrag Onderliggende argumentatie voor bepaling hoogte van de reserve/voorziening Wie heeft bevoegdheid tot onttrekkingen/dotaties

10 Ontwikkelingsplanning

Verwacht verloop van de reserve/voorziening

11 Algemene opmerkingen

Eventueel toelichting

8 Risicocalculatie

Ook is per reserve en/of voorziening aangegeven of er mogelijke claims zijn waartoe de raad of het college nog niet officieel heeft besloten of dat niet duidelijk is of de gemeente die claims honoreert. Voor de invulling van de gegevens per reserve/voorziening houden we ook rekening met de aanvullende uitgangspunten zoals deze hiervoor onder 2.6 zijn benoemd. 3.2 Toelichting checklist Hierna volgt een toelichting van de bovengenoemde variabelen. Voor het gemak moet overal waar reserve geschreven is, reserve/voorziening gelezen te worden, tenzij nadrukkelijk iets anders is vermeld. 1. Doel (aard en reden) Hieronder beschrijven we kort en bondig het doel van de reserve/voorziening. Deze omschrijving sluit aan bij de toelichting op de balans, als onderdeel van de jaarrekening. Buiten de Algemene Reserve heeft elke reserve/voorziening een bepaald doel of bestemming. Een voorbeeld is de beschikking over voldoende middelen voor het onderhoud van de gebouwen. 2. Historische achtergrond Bij de historische achtergrond geven we zo nodig aan hoe de reserve/voorziening is ontstaan en/of geven we overige van belang zijnde aanvullende informatie. 3. Soort Hier geven we aan of het gaat om een: a. Algemene reserve; b. Bestemmingsreserve; c. Voorziening. Bij ‘soort’ is ook aangegeven of het gaat om een structurele dan wel om een incidentele reserve.

In beginsel zijn alle bestemmingsreserves incidenteel, met uitzondering van de dekkingsreserves en het inzetten van de surplus van de algemene reserve.

-6-

Gemeente De Wolden

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

4. Looptijd Vaststelling van de duur van een reserve/voorziening bevordert de beheersbaarheid. Zoals in de inleiding van dit hoofdstuk is aangegeven zijn er incidentele reserves maar ook structurele (oneindige) reserves. Een bestemmingsreserve kan beter worden gelimiteerd in looptijd. 5. Benodigd minimaal/maximaal peil Voor zover niet anders is aangegeven heffen we een reserve/voorziening op als het saldo minder dan € 25.000 bedraagt (een enkeling uitgezonderd). Wanneer een structurele reserve onder de bodem dreigt te zakken, vullen we deze aan uit de Algemene Reserve en/of het begrotingssaldo. Bij een overschot (boven het plafond) kan de raad de middelen aanwenden voor incidenteel gebruik elders, voor aanvulling van een reserve die onder de bodem dreigt uit te komen of voor storting in de Algemene Reserve. Mocht het zo zijn dat het plafond afwijkt van de genoemde stelregel(s) dan vermelden we dat apart met daarbij de reden van de afwijking. Zie ook de tekst onder paragraaf 2.6 (Aanvullende richtinggevende uitgangspunten). 6. & 7. Stortingen en onttrekkingen De stortingen en onttrekkingen formuleren we zoveel mogelijk voorwaardelijk. 8. Risico calculatie Feitelijk gaat het hier om een onderbouwing van de hierboven genoemde punten.

Waarom is de reserve noodzakelijk? Wat is de reden van het genoemde bedrag of percentage bij de bodem? Waarom is de looptijd bepaald op voortdurend/eindig? Waarop zijn de stortingen of onttrekkingen bepaald? 9. Bevoegdheid Hier geven we aan of de bevoegdheid tot onttrekking of toevoeging ligt bij de raad of het college en binnen welke grenzen. 10. Ontwikkelingsplanning Het is goed om voor een reserve of voorziening een ontwikkelingsplan op te stellen voor de duur van de reserve of voorziening. Is geen einddatum bepaald, dan geldt afhankelijk van de bestemming van de reserve of voorziening, een periode van 10 of 25 jaar. Het plan geeft aan wat de gewenste ontwikkeling van een reserve of voorziening is. In de begroting kunnen we hiermee rekening houden. 11. Algemene opmerkingen Hier bespreken we in het kort enkele zaken over de reserve. Daarbij kunnen we denken aan de oorsprong, of aan mogelijke bestemmingswijzigingen, actuele ontwikkelingen e.d. In bijlage 2 geven wij per reserve/voorziening een toelichting, die op deze checklist is gebaseerd.

-7-

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

4

Gemeente De Wolden

Mutaties

In dit hoofdstuk geven wij de mutaties weer zoals wij deze op basis van onze analyse en de huidige voorschriften hebben doorgevoerd. Weergegeven zijn ook de vervallen en de nieuwgevormde reserves en voorzieningen. 4.1 Vervallen reserves en voorzieningen Volgens de regels in hoofdstuk 2.6 kan het zijn dat reserves en voorzieningen opgeheven moeten worden. Er wordt voorgesteld een reserve in 2025 op te heffen. 5.202.10017 Reserve huisvesting onderwijs (incl. groot onderhoud/renovatie) Deze reserve was bestemd voor de dekking van de kosten van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) basisonderwijs uit 2012. Met ingang van 1 januari 2015 zijn de schoolbesturen verantwoordelijk voor het totale onderhoud van de schoolgebouwen. Daarmee is het primaire doel van deze reserve vervallen. De reserve is daarna in het leven gebleven om na-ijlende kosten te kunnen financieren. In de afgelopen jaren is er niet aan de reserve onttrokken. Derhalve kan deze reserve vervallen. Overigens is bij het nieuwe IHP (2023) besloten een nieuwe reserve te vormen met een aan dit nieuwe IHP aangepast doel. Deze wordt bij deze nota reserves en voorzieningen ingesteld.

➢

4.2 Nieuwe reserves en voorzieningen De volgende vier reserves bestonden nog niet in de nota reserves en voorzieningen 20242028 en zijn nu toegevoegd: ➢ 5.202.10025 Reserve Starterslening De starter kan nauwelijks terecht op de woningmarkt van De Wolden. Daarom is ervoor gekozen de starterslening in te voeren, als één van de onderdelen van het starterspakket. De starterslening dicht het gat tussen de maximale hypotheek van de starter(s) en de koopsom van de woning. De starterslening is dus een extra lening naast de gewone hypotheek. Het maximale leenbedrag wordt € 30.000. De starterslening kan echter nooit meer bedragen dan 20% van de aankoopsom van de woning. Het aankoopbedrag wordt gekoppeld aan de NHG-grens, te weten 100% hiervan. Dit betekent wanneer de NHG-grens stijgt, de aankoopsom van de woning waarvoor een starterslening wordt aangevraagd meestijgt. Waar het gaat om het meefinancieren van verduurzamingsmaatregelen geldt een hogere NHG-grens. In dit geval is dus een hoger aankoopbedrag mogelijk. ➢ 5.202.10026 Reserve Verzilverlening In 2019 heeft de gemeente De Wolden de verzilverlening ingevoerd. Met de verzilverlening kan een deel van de overwaarde van de woning gebruikt worden om de woning veilig, comfortabel en/of duurzaam te maken voor de toekomst. De aanvrager betaalt geen rente en aflossing omdat de rente ieder jaar wordt opgeteld bij de schuld.

Bij overlijden of bij verkoop van de woning dient de gehele lening te worden afgelost. SVn heeft de bestedingsmogelijkheden van deze lening uitgebreid. Een verzilverlening kan nu ook ingezet worden voor een schenking aan een zoon of dochter voor de aankoop van een eerste eigen woning in de gemeente De Wolden. ➢ 5.202.10027 Reserve Toekomst vaste informatievoorziening SWO In aansluiting op eerdere onderzoeken en op basis van de nu gehouden integrale scan van de Informatie en Automatisering (I&A) SWO De Wolden Hoogeveen, de informatievoorziening van de SWO en daarmee beide gemeenten op orde te brengen en vanuit de opgebouwde achterstanden weer op het niveau van een gemiddelde gemeentelijke organisatie brengen. Hiermee gaan we voldoen aan de eisen die gesteld worden vanuit wet- en regelgeving, informatieveiligheid, dienstverlening en efficiency en -8-

Gemeente De Wolden

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

continuïteit van de bedrijfsvoering. Bovendien draagt het op orde hebben van I&A bij aan het zijn van een aantrekkelijk werkgever, dat in deze arbeidsmarkt cruciaal is. ➢ 5.202.10028 Reserve Incidentele kosten Integraal huisvestingsplan (IHP) Het Integraal huisvestingsplan De Wolden “Onderwijs in verbinding” (IHP) is een koersdocument voor benodigde investeringen in de onderwijshuisvesting, zowel op korte termijn (4 jaar) als op lange termijn (16 jaar). Het plan is in nauw overleg met de schoolbesturen opgesteld. De basis van het plan ligt in diverse inventarisaties, zoals de huidige staat van de schoolgebouwen, bezettingsgraad, leerlingenprognoses, en onderwijskundige ontwikkelingen. De investeringen uit het IHP zijn opgenomen in het investeringsplan. De overige kosten, zoals de kosten voor noodlokalen of verhuiskosten, komen ten laste van deze reserve. Anders dan in het vastgestelde IHP kiezen we niet voor een jaarlijkse toevoeging vanuit de exploitatie, maar voor een eenmalige dotatie vanuit de Algemene Reserve. Dit om onze sterke vermogenspositie te benutten en de exploitatiebegroting te ontlasten. De omvang van de reserve is afgestemd op de calculaties vanuit het IHP. Deze kent op dit punt nog onzekerheden die pas bij de definitieve verbouwplannen helder worden.

Daarom kiezen we voor een relatief stevige vulling van deze reserve om de hiermee samenhangende risico’s af te dekken. 4.3 Aan te passen reserves/voorzieningen Er zijn geen reserves of voorzieningen die dienen te worden aangepast.

-9-

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Gemeente De Wolden

Bijlage 1 Staat van reserves en voorzieningen

- 10 -

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029 Gemeente De Wolden

Staat van reserves en voorzieningen begroting 2025

Stortingen Onttrekking Stand overig Onttrekkingen en overig 31/12/2025

€ 25.392.907 € € 48.534 € 25.441.441

Stortingen

-

Stand 31/12/2024

1.975.000 € € 170.535 € 2.145.535 €

€ 985.987 € 113.320 € 32.867 € 1.014.800 € 317.879 € € 57.054 € 169.737 € 2.492.672 € 219.248 € 450.000 € 400.000 € 1.692.263 € 1.035.000 € 128.197 € 586.593 € 899.218 € 2.324.762 € 87.797 € 701.890 € 9.909.166 € 23.618.450

150.504 € € 122.000 € 272.504 €

-

€ 39.868 € 1.204.829 € 2.390.456 € 137.662 € 178.483 € 1.347.796 € 9.239 € 1.124 € 5.309.457 € 54.369.347

€ € € €

€ 27.217.403 € € € € 97.069 € € 27.314.472 €

1.638.000 € 20.000 € 5.477 € 235.200 € 25.000 € 150.504 € € € 11.000 € 205.896 € € € 374.100 € 15.000 € 10.684 € 25.504 € 34.585 € 171.351 € 3.629 € 89.622 € 205.752 € 3.221.304 €

-

-

€ 985.987 € 1.638.000 € € € 133.320 € € € € 38.344 € € € € 1.250.000 € € € € 342.879 € € € € 150.504 € € € € 57.054 € € € € 169.737 € € € € 2.503.672 € € € € 425.144 € € € € € 450.000 € € € € 400.000 € € € 2.066.363 € € € € € € 1.050.000 € € 138.881 € € € € 612.097 € € € € 933.803 € € € € 2.496.113 € € € € 91.426 € € € € 791.512 € € € € 10.114.918 € € € € 23.301.754 € 2.488.000 € 1.050.000 €

€ 779.826 € € € € € € € 779.826 € 6.146.665 €

- 11 -

Productnummer Omschrijving Art. 43.1 Algemene Reserves 5-201-00001 Algemene Reserve 5-201-00004 Rekeningssaldo* 5-201-00005 Algemene Reserve Bouwgrondexploitaties Art. 43.2 Bestemmingsreserves 5-202-10002 Reserve overheveling exploitatiebudgetten 5-202-10008 Reserve co-financiering leader 5-202-10009 Reserve co-financiering speelplaatsen 5-202-10010 Reserve Sociaal Domein 5-202-10014 Reserve egalisatie actualtisatie bestem. plannen 5-202-10017 Reserve huisvesting onderwijs 5-202-10021 Reserve bibliotheekwerk De Wolden 5-202-10022 Transitiefonds Landbouw 5-202-10023 Reserve Ontheemden 5-202-10024 Reserve Vitale Vakantieparken 5-202-10025 Reserve Starterslening 5-202-10026 Reserve Verzilverlening 5-202-10027 Reserve Toekomst vaste informatievoorziening SWO 5-202-10028 Reserve ReserveIntegraal ‘Incidentele Huisvestingsplan kosten Integraal (IHP) Huisvestingsplan (IHP) 5-202-20002 Dekkingsreserve herbouw was/kleed.

VVR (voor dekking kapitaallasten) 5-202-20003 Dekkingsreserve bouw brede school R'wold (voor dekking kapitaallasten) 5-202-20004 Dekkingsreserve bouw brede school Schoolbrink Zw (voor dekking kapitaallasten) 5-202-20005 Dekkingsreserve infrastructuur 5-202-20006 Dekkingsreserve bouw bilbiotheek MFA De Wijk (dekking afschijvingslasten) 5-202-20007 Dekkingsreserve kunstgrasvelden (dekking afschrijvingslasten) 5-202-20008 Dekkingsreserve HSC te Zuidwolde (dekking deel extra last in 50 jr) Art. 44 Voorzieningen 5-203-10002 Voorziening Afvalbeleid 5-203-10003 Voorziening onderhoud gebouwen 5-203-10005 Voorziening penisoenverpl.vm. Wethouders 5-203-10007 Voorziening dubieuze debiteuren algemeen 5-203-10008 Voorziening dubieuze debiteuren soza 5-203-10009 Voorziening riolering 5-203-10012 Voorziening verlofsparen 5-203-10013 Voorziening wachtgeld wethouders

€ 39.868 € € € € 1.476.214 € 508.441 € € € 2.390.456 € € € € 137.662 € € € € 178.483 € € € € 1.347.796 € € € € 9.239 € € € € 1.124 € € € € 5.580.842 € 508.441 € € € 56.197.067 € 2.996.441 € 1.322.504 €

*In deze nota zijn de gevolgen van de jaarrekening 2024 nog niet verwerkt.

Gemeente De Wolden

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

- 12 -

Gemeente De Wolden

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Bijlage 2 Rapportage per reserve/voorziening In de navolgende rapportages is naast de stand per 31 december 2025 per reserve/ voorziening, ook de mogelijke ontwikkeling geschetst voor de vier daaropvolgende jaren.

- 13 -

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Reserve

Nummer

5-201-00001

Naam

Algemene reserve

Gemeente De Wolden

Programma

Algemene dekkingsmiddelen

Portefeuillehouder

R. Hooch Antink

Financiële informatie Stand per 31 december 2024 (volgens voorlopige cijfers jaarrekening 2024) - stortingen 2025 - onttrekkingen 2025 volgens specificatie Te verwachten stand per 31 december 2025 Verwacht verloop voor de jaren daarna Te verwachten stand per 1 januari Noodzakelijke storting om stand op peil te houden Diverse onttrekkingen Te verwachten stand per 31 december Mogelijke claims 1. Doel

*

2. Historische achtergrond

*

3. Soort

*

4. Looptijd

*

5.

Benodigd minimaal/ maximaal peil

6. Storting

* *

7. Onttrekking * 8. 9. 10. 11.

Risicocalculatie Bevoegdheid Ontwikkelingsplanning Alg. opmerkingen

* * *

*

€ € €

27.217.403 150.504 1.975.000

€ 2026 2027 2028 25.392.907 25.372.907 25.372.907

25.392.907 2029 25.372.907

-20.000 25.372.907 25.372.907 25.372.907

25.372.907

De doelstelling van deze reserve is het vormen van een financiële buffer (voor o.a. het opvangen van tegenvallers). Ook wordt de reserve ingezet ter dekking van incidentele lasten die niet ten laste van de exploitatie komen en voor eventuele nadelig rekeningsaldi. Deze reserve is in het verleden gevormd door batige rekeningsaldi, verkoop gemeentelijke eigendommen, aandelen, enz. Het gevolg van onttrekkingen aan deze reserve is dat meer externe financieringsmiddelen (langlopende geldleningen) moeten worden aangetrokken. Algemene reserve Structureel Startdatum: 1 januari 1998 Einddatum: Niet bepaald Onder andere eventuele jaarrekeningsaldi en mutaties (overschotten/ tekorten) Algemene reserve bouwgrondexploitatie. De reserve Huisvesting onderwijs wordt opgeheven waarvan het saldo in de algemene reserve wordt gestort. Wordt geregeld bij afzonderlijke besluitvorming door de raad. In 2025 wordt er een nieuwe reserve ingesteld voor incidentele kosten IHP. Hiervoor wordt in 2025 incidenteel een beroep gedaan op de algemene reserve. Raad Dankzij een nieuwe maatregel kunnen gemeenten vanaf 2024 een deel van hun reserves en overschotten inzetten voor het dekken van structurele lasten. Gemeenten bepalen zelf of ze hiervan gebruikmaken. De maatregel is geen oplossing voor structurele tekorten, maar kan helpen om actuele knelpunten op te lossen.

Dit onder de voorwaarde dat de solvabiliteit van de gemeente groter of gelijk aan 20% is en blijft. Dit deel wordt dan tot ‘structurele baat’ bestempeld. Ook moet het weerstandsvermogen naar het oordeel van de toezichthouder (de provincie) voldoende zijn, gebaseerd op een adequate risico-inventarisatie.

- 14 -

Gemeente De Wolden

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

De verwachte mutaties van de algemene reserve zijn als volgt: Stortingen: Toevoeging reserves huisvesting onderwijs Totaal

+ +

€ 150.504 € 150.504

-/-/-/-/-/-/-/-/+ + -/-/-

€ 20.000 € 25.000 € 20.000 € 30.000 € 15.000 € 10.000 € 450.000 € 400.000 € 25.000 € 20.000 € 1.050.000 € 1.975.000

Onttrekkingen: Duurzaamheidssubsidie Beleidskader landelijk gebied Co-financiering leader Ondersteuning kind & gezin Play-offs Eredivisie Suthwalda Communicatiekosten gemeentepagina Starterslening Verzilverlening Correctie reservemutaties Overboeking mutatie i.v.m. nieuwe systematiek

Incidentele kosten Integraal Huisvestingsplan (IHP) Totaal

- 15 -

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Reserve

Gemeente De Wolden

Programma

Solide basis voor De Wolden

Portefeuillehouder

R. Hooch Antink

Nummer

5-201-00005

Naam

Algemene reserve bouwgrondexploitatie

Financiële informatie Stand per 31 december 2024 (volgens voorlopige cijfers jaarrekening 2024) Winstnemingen 2025 Afdracht weerstandsvermogen 2025 Onttrekkingen in 2025

€ € € €

Te verwachten stand per 31 december 2025

€

Verwacht verloop voor de jaren daarna Te verwachten stand per 1 januari Noodzakelijke storting om stand op peil te houden Afwaardering overige gronden boven maximum Voorziene winstneming Verwachte afdracht weerstandsvermogen Te verwachten stand per 31 december Mogelijke claims 1. Doel 2. Historische achtergrond 3. Soort 4. Looptijd

5. Benodigd minimaal/ maximaal peil

6. Storting 7. Onttrekking

8. Risicocalculatie

9. Bevoegdheid

97.069 122.000 0 -170.535

2026 48.535 122.000

2027

48.535

2028

2029

0

0

0

0

0

0

-170.535 0

* Deze reserve is bedoeld voor het opvangen van risico’s in het kader van de bouwgrondexploitatie. * Deze reserve is tot stand gekomen uit de voor- en nadelige resultaten op (afgeronde) bouwgrondcomplexen. * Algemene reserve Structureel * Startdatum: 14 maart 2013 (vaststelling Nota Grondbeleid 2013-2016, actueel is 2019-2022). Einddatum: Niet bepaald. * Uitgaande van de gegevens per 31 december 2023 (jaarrekening 2023) kan het minimaal benodigde weerstandsvermogen per 1 januari 2024 berekend worden op: Algemene risico’s BIE-complexen (Bouwgrond In Exploitatie) € 97.069 -

€

-

Totaal berekend benodigd weerstandsvermogen

€

97.069

* * - Het treffen van voorzieningen + afwaarderingen ter afdekking van negatieve exploitatieresultaten. - Afboekingen op grondaankopen en lopende grondexploitaties. - Verrekening overschotten/tekorten met de ‘Algemene reserve’. * Waar is er sprake is van risico’s binnen de bouwgrondexploitaties, is het van belang een goede buffer te houden die mogelijke tegenvallers kan opvangen. Daarom is bij de vaststelling van de gewijzigde ‘Nota Grondbeleid 2019-2022’ (vaststelling 28 februari 2019) besloten om jaarlijks de gewenste omvang van het weerstandsvermogen te berekenen op basis van een risicoanalyse. Naast een risicoanalyse vindt een berekening van het gewenste risicovermogen plaats volgens de IFLO-methode. Daarbij geeft de hoogste uitkomst het gewenste weerstandsvermogen aan. In de ‘Nota Grondbeleid’ is bepaald, dat de werkelijke omvang maximaal 15% mag afwijken van het gewenste weerstandsvermogen. Wanneer sprake is van een grotere afwijking dan 15% vindt volgens de richtlijnen van de ‘Nota Grondbeleid’ verrekening plaats met de ‘Algemene reserve’ (zie punt 7.6.2. van deze nota). * Raad

- 16 -

Gemeente De Wolden

10. Ontwikkelingsplanning

11. Algemene opmerkingen

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

* Grondexploitatie is een dynamisch proces en sterk afhankelijk van marktontwikkelingen. Daarom vindt jaarlijks een actualisatie plaats van de diverse grondexploitatie complexen. Door de Algemene reserve bouwgrondexploitatie een bandbreedte te geven van 15% is de verwachting dat de meeste fluctuaties van vooren nadelen binnen de reserve kunnen worden opgevangen. * Voorziene verliezen worden in het jaar dat ze geconstateerd worden ten laste van de ‘Algemene reserve grondexploitatie’ opgevangen. Deze voorziening kent een saldo beneden de € 25.000. In overeenstemming met de regels zou deze voorziening op worden geheven, echter is het noodzakelijk dat deze voorziening blijft omdat dit een stellige uitspraak is van de commissie BBV.

- 17 -

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Reserve

Gemeente De Wolden

Programma

Algemene dekkingsmiddelen

Portefeuillehouder

R. Hooch Antink

Nummer

5-202-10002

Naam

Reserve overheveling exploitatiebudgetten (van jaar op jaar)

Financiële informatie Stand per 31 december 2024 (volgens voorlopige cijfers jaarrekening 2024) Noodzakelijke stortingen 2025 om stand op peil te houden Overige stortingen 2025 Onttrekkingen in 2025 Te verwachten stand per 31 december 2025 Verwacht verloop voor de jaren daarna 2026 2027 Te verwachten stand per 1 januari 985.987 985.987 Noodzakelijke stortingen Voorziene aanwendingen Te verwachten stand per 31 december 985.987 985.987 Mogelijke claims 1.

Doel

2.

Historische achtergrond

3.

Soort

4.

Looptijd

5.

Benodigd minimaal/ maximaal peil

6.

Storting

7. 8.

Onttrekking Risicocalculatie

9. 10. 11.

Bevoegdheid Ontwikkelingsplanning Algemene opmerkingen

€ € € € €

2028 985.987

985.987 0 1.638.000 1.638.000 985.987 2029 985.987

985.987

985.987

Nee

* Deze reserve heeft als doel om per 1 januari incidentele exploitatiebudgetten te stallen die worden overgebracht van het ene naar het andere dienstjaar. * Deze reserve is in 2010 ingesteld om een helder onderscheid en inzicht te hebben op de beschikbare middelen voor incidentele exploitatiebudgetten. * Bestemmingsreserve Structureel * Startdatum: 1 januari 2010 Einddatum: Van jaar op jaar * Minimum wordt bepaald door het besluit dat de raad ieder jaar in december neemt over de overheveling van incidentele budgetten van het ene naar het andere jaar. Gelet op de aard van de reserve geldt geen minimum/maximum peil. * Wordt geregeld bij afzonderlijke besluitvorming met begrotingswijziging in de raadsvergadering van december. * Wordt eveneens geregeld bij afzonderlijke besluitvorming door de raad. * Bepaald op basis van een interne berekening op grond waarvan middelen administratief worden overgeheveld van het ene naar het andere jaar. * Raad * * Deze reserve kan een saldo onder de € 25.000 hebben.

- 18 -

Gemeente De Wolden

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Reserve

Programma

Samen vooruit

Portefeuillehouder G. Hempen Nummer

5-202-10008

Naam

Reserve co-financiering Leader/ILG/POP

Financiële informatie Stand per 31 december 2024 (volgens voorlopige cijfers jaarrekening 2024) Noodzakelijke storting 2025 om stand op peil te houden Overige stortingen 2025 Onttrekkingen in 2025 Te verwachten stand per 31 december 2025 Verwacht verloop voor de jaren daarna 2026 2027 Te verwachten stand per 1 januari 113.320 93.320 Noodzakelijke storting om stand op peil te houden Subsidies derden Onttrekkingen Te verwachten stand per 31 december Mogelijke claims 1. Doel 2. Historische achtergrond

3. Soort 4. Looptijd 5. Benodigd minimaal/ maximaal peil 6. Storting 7. Onttrekking

8. Risicocalculatie 9. Bevoegdheid 10. Ontwikkelingsplanning

-20.000 93.320

-20.000 73.320

2028 73.320

133.320 0 0 -20.000 113.320 2029 73.320

73.320

73.320

Nee

€ € € € €

* Deze reserve is bedoeld voor de egalisatie van de kosten die verband houden met o.a. Leaderprojecten en ingaande 2008 ILG/POP (Investeringen Landelijk Gebied en Plattelands Ontwikkelings Programma). * De gemeente heeft een financiële inspanningsverplichting vanwege de ontwikkelingsstrategie voor het Drents Friese Leadergebied. Zo was destijds afgesproken hiervoor een bedrag te labelen (t/m 2020). Er is dus sprake van geoormerkte middelen op basis van door de gemeente vastgesteld beleid. De projecten worden vanuit de samenleving aangeboden. Deze regeling draagt het karakter van plattelandsontwikkeling. Het is niet of in elk geval moeilijk aan te geven in welk jaar projecten voor cofinanciering worden aangeboden. Om aan dit bezwaar tegemoet te komen is besloten hiervoor een reserve te creëren waardoor het bijvoorbeeld mogelijk wordt het geld weg te zetten en eventueel in een ander jaar voor meer en/of duurdere projecten te gebruiken. De provincie Drenthe heeft samen met 6 gemeenten in West-Drenthe (Noordenveld, Meppel, Westerveld, Midden-Drenthe, Hoogeveen en De Wolden) het initiatief genomen om een Leader subsidieregeling te ontwikkelen. Samen met stakeholders uit het gebied is een Lokale Ontwikkelstrategie (LOS) opgesteld. Projecten die in de strategie passen komen voor subsidie in aanmerking. De regeling is al in 2023 van start gegaan.

De Wolden draagt 5 jaar lang € 20.000 per jaar bij, € 100.000 in totaal. * Bestemmingsreserve – structureel. * Startdatum 1 januari 2003 – Einddatum – niet bepaald. * * Overschotten/tekorten op rekeningbasis worden verrekend met deze reserve. * Tekorten op rekeningbasis worden onttrokken aan deze reserve. In de begroting 2024-2027 is opgenomen dat in deze jaren jaarlijks een onttrekking wordt gedaan aan deze reserve. Projecten die passen in de opgestelde Lokale Ontwikkel Strategie (LOS) worden vandaaruit gesubsidieerd. * Er zijn geen risico’s. Alleen als er voldoende geld is zullen projecten starten. Besluitvorming is altijd vooraf. * Raad * Ook in de toekomst verwachten we nieuwe subsidieregelingen van de provincie (o.a. ‘Vitaal Platteland’), het Rijk en de EU (Leader en POP). Om voor subsidie in aanmerking te komen is altijd cofinanciering nodig. - 19 -

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

11. Algemene opmerkingen

Gemeente De Wolden

* Onttrekkingen zijn afhankelijk van eventuele beschikbare projecten. Naast benutting van middelen voor de aanleg van fietspaden, wordt in het ILG een veelheid aan plannen voorzien, veel meer dan op grond van het budget cofinanciering mogelijk was.

- 20 -

Gemeente De Wolden

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Reserve

Programma

Samen vooruit

Portefeuillehouder

G. Hempen

Nummer

5-202-10009

Naam

Reserve co-financiering speelplaatsen

Financiële informatie Stand per 31 december 2024 (volgens voorlopige cijfers jaarrekening 2024) Noodzakelijke storting 2025 om stand op peil te houden Stortingen in 2025 Onttrekkingen in 2025 (vrijval over een periode van 10 jaar m.i.v. 2022) Te verwachten stand per 31 december 2025 Verwacht verloop voor de jaren daarna 2026 2027 Te verwachten stand per 1 januari 32.867 27.390 Noodzakelijke storting om stand op peil te houden Onttrekking ten gunste van jaarexploitatie -5.477 -5.477 Voorziene aanwendingen Te verwachten stand per 31 december 27.390 21.913 Mogelijke claims 1. Doel 2. Historische bestemming

3. Soort 4. Looptijd 5 Benodigd minimaal/ maximaal peil 6. Storting

7. Onttrekking 8. Risicocalculatie 9. Bevoegdheid 10. Ontwikkelingsplanning

11. Algemene opmerkingen

2028 21.913

38.344 0 0 -5.477 32.867 2029 16.436

-5.477

-5.477

16.436

10.959

Nee

€ € € € €

* Het doel van deze reserve was het egaliseren van de bijdragen aan derden voor het op (laten) knappen van speeltuinen. * Sinds de herziening van het speelruimtebeleid (raad 29-10-2020) stelt de gemeente jaarlijks een investeringskrediet van € 67.500 beschikbaar voor de vervanging van de speeltoestellen in de gemeente. Daarbij heeft de raad besloten deze reserve over een periode van 10 jaar (ingaande 2022) ten gunste van de exploitatie vrij te laten vallen. * Bestemmingsreserve Structureel * Startdatum 8 december 2005 Einddatum 1 januari 2032 * * Binnen de exploitatie was op product ’40.570.60000 – Onderhoud speelvoorzieningen/speeltuinen’ jaarlijks een bedrag geraamd van ruim € 16.500 voor cofinanciering speelplaatsen. Overschotten op rekeningbasis werden toegevoegd aan deze reserve. * Gedurende de jaren 2022 t/m 2031 wordt een 10e deel op rekeningbasis onttrokken aan deze reserve. * Er zijn geen risico’s. * Raad * Bij de evaluatie van het speelruimtebeleid 2020 in de raad van 29 oktober 2020 is gesteld dat het oorspronkelijke uitgangspunt bij scenario 2, om de verantwoordelijkheid voor de instandhouding van speelvoorzieningen bij particuliere organisaties neer te leggen, van kracht blijft.

Wel zou de rol van de gemeente bij de vervanging iets actiever kunnen zijn en een meer gedeelde verantwoordelijkheid te creëren, maar dat het initiatief bij de particuliere organisatie blijft. * Bij raadsbesluit van 25 maart 2021 is besloten deze reserve in 10 jaar, ingaande 2022, vrij te laten vallen t.g.v. de exploitatie in verband met een incidenteel aanvullend krediet van € 54.000 voor de vervanging van speeltoestellen in 2021.

- 21 -

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Reserve

Gemeente De Wolden

Programma

Samen sociaal

Portefeuillehouder M. Turksma Nummer

5-202-10010

Naam

Reserve Sociaal Domein (voorheen Wmo)

Financiële informatie Stand per 31 december 2024 (volgens voorlopige cijfers jaarrekening 2024) € Noodzakelijke storting 2025 om stand op peil te houden Nee € Onttrekkingen in 2025 € Overige onttrekkingen 2025 € Te verwachten stand per 31 december 2025 € Verwacht verloop voor de jaren daarna 2026 2027 2028 Te verwachten stand per 1 januari 1.014.800 855.600 696.400 Noodzakelijke storting om stand op peil te houden

1.250.000 0 0 -235.200 1.014.800 2029 696.400

Voorziene aanwendingen 159.200 159.200 Te verwachten stand per 31 december 855.600 696.400 696.400 696.400 Mogelijke claims Tekorten op het rekeningresultaat (individuele) voorzieningen Wmo, Jeugdwet en Participatiewet. 1. Doel * Het doel van deze reserve is: a. het opvangen van onvermijdelijke overschrijdingen op de openeind regelingen vanwege de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet; b. het ondersteunen van (nieuwe) initiatieven in het kader van de transformatie van het sociaal domein; c. 75% van de reserve is voor het opvangen van budgettaire schommelingen en 25% voor transformatie (zie ook onder de algemene opmerkingen). 2. Historische * Ingaande 1-1-2007 zijn de voormalige Wvg-voorzieningen en de achtergrond nieuwe voorziening huishoudelijke verzorging ondergebracht in de Wmo. De Wmo-reserve is per 1 januari 2015 omgevormd tot een Reserve Sociaal Domein. 3. Soort * Bestemmingsreserve Structureel 4. Looptijd * Startdatum 1 januari 2015 Einddatum Niet bepaald. 5. Benodigd minimaal/ * Op 30 juni 2016 heeft de gemeenteraad bij de behandeling van de maximaal peil Kadernota 2017 besloten om de omvang van de reserve vast te stellen op maximaal € 1 miljoen. Bij het collegeprogramma 2022-2026 is besloten om het maximale peil te verhogen naar € 1.250.000. 6. Storting * Onderbestedingen op de begroting worden toegevoegd aan deze reserve. 7.

Onttrekking * Overschrijdingen worden onttrokken aan deze reserve. 8. Risicocalculatie * Overschrijdingen op de begroting kunnen worden opgevangen door gebruik te maken van deze reserve. De middelen in deze reserve zijn niet geoormerkt. De nieuwe taken worden sinds 1-1-2015 uitgevoerd. Er is doorlopend onvoldoende inzicht in de ontwikkeling van uitgaven en inkomsten om mogelijke fluctuaties te duiden, zulks in verband met de steeds wijzigende vraag naar ondersteuning. 9. Bevoegdheid * Raad 10. Ontwikkelingsplanning * Op 13-2-2014 heeft de gemeenteraad de Kadernota Sociaal Domein vastgesteld. In die nota is onder beleidskader 21 opgenomen dat de Reserve Wmo wordt omgevormd tot een Reserve Sociaal Domein, dit bij de vaststelling van de begroting 2015. Sindsdien zijn voor verschillende onderwerpen diverse verrekeningen geweest met deze reserve. 11. Algemene opmerkingen * Bij de ‘Reserve sociaal domein’ wordt een verdeling van 75-25% gehanteerd. Dat wil zeggen dat 75% van de omvang van de reserve bedoeld is om schommelingen in de exploitatie op te vangen en dat 25% bedoeld is om in te zetten voor transformatie doeleinden binnen het sociaal domein. Als het college in de loop van een jaar transformatie-activiteiten binnen het sociaal domein financieel onder- 22 -

Gemeente De Wolden

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

steunt, wordt via de bestuursrapportage of bij de jaarrekening aan de raad voorgesteld om die ingezette middelen aan de ‘Reserve sociaal domein’ te onttrekken.

- 23 -

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Reserve

Gemeente De Wolden

Programma

Wonen en Duurzaam

Portefeuillehouder G. Hempen Nummer

5-202-10014

Reserve egalisatie kosten actualisatie bestemmingsplannen, omgevingsplannen en ruimtelijk beleid Financiële informatie Stand per 31 december 2024 (volgens voorlopige cijfers jaarrekening 2024) € 342.879 Noodzakelijke storting 2025 om stand op peil te houden Nee € 0 Stortingen in 2025 € 0 Onttrekkingen in 2025 € -25.000 Te verwachten stand per 31 december 2025 € 317.879 Verwacht verloop voor de jaren daarna 2026 2027 2028 2029 Te verwachten stand per 1 januari 317.879 317.879 317.879 317.879 Noodzakelijke storting om stand op peil te houden Voorziene aanwendingen Te verwachten stand per 31 december 317.879 317.879 317.879 317.879 Mogelijke claims Naam

1. Doel 2. Historische achtergrond 3. Soort 4. Looptijd 5. Benodigd minimaal/ maximaal peil 6. Storting 7. Onttrekking 8. Risicocalculatie 9. Bevoegdheid 10. Ontwikkelingsplanning 11. Algemene opmerkingen

* Het doel van deze reserve is het egaliseren van de kostenactualisatie van bestemmingsplannen, omgevingsplannen en ruimtelijk beleid. * De raad heeft op 16 juni 2011 besloten om de jaarlijkse kosten van het actualiseren van bestemmingsplannen te verevenen via het opmaken van de jaarrekening met een in te stellen egalisatiereserve. * Bestemmingsreserve Structureel * Startdatum 1 januari 2014 Einddatum Niet bepaald * Voor deze reserve geldt in principe geen minimaal c.q. maximaal peil. * Deze reserve wordt gevoed uit een eventuele onderbesteding van het op de begroting beschikbare budget voor de herziening van bestemmingsplannen (40.810.00020). * Jaarlijks vindt een onttrekking aan deze reserve plaats ingeval er sprake is van een overschrijding op het hiervoor genoemde budget. * * Raad * Overschrijdingen op de begroting kunnen worden opgevangen door gebruik te maken van deze reserve. * Door de invoering van de omgevingswet kunnen deze middelen onder andere voor omgevingsplannen ingezet worden.

- 24 -

Gemeente De Wolden

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Reserve

Programma

Cultuur

Portefeuillehouder A. Haar Nummer

5-202-10017

Naam

Reserve huisvesting onderwijs (incl. groot onderhoud/renovatie)

Stand per 31 december 2024 (volgens voorlopige cijfers jaarrekening 2024) € Noodzakelijke storting 2025 om stand op peil te houden Nee € Reguliere onttrekking onderhoud Integraal Huisvestings Plan (IHV) 2025 € Overige onttrekkingen 2025 € Te verwachten stand per 31 december 2025 € Verwacht verloop voor de jaren daarna 2026 2027 2028 Te verwachten stand per 1 januari 0 0 0 Noodzakelijke storting om stand op peil te houden Aanvulling ten laste van jaarexploitatie (rest stelpost OHV) Reguliere onttrekking onderhoud IHV Overige stortingen Te verwachten stand per 31 december 0 0 0 Mogelijke claims 1. Doel

2. Historische achtergrond

3. Soort 4. Looptijd 5. Benodigd minimaal/ maximaal peil 6. Storting

7. 8. 9. 10.

Onttrekking Risicocalculatie Bevoegdheid Ontwikkelingsplanning

11. Algemene opmerkingen

150.504 0 0 150.504 150.504 2029 0

04

* De reserve wordt aangewend voor de dekking van de kosten van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) basisonderwijs. Dit plan is door de raad in september 2012 herzien en vastgesteld. Met ingang van 1 januari 2015 zijn de schoolbesturen verantwoordelijk voor het totale onderhoud van de schoolgebouwen. De gemeente blijft verantwoordelijk voor schade als gevolg van calamiteiten, constructiefouten en uitbreiding van capaciteit. Verder kan de reserve worden ingezet om medegebruik door een niet-commerciële partij mogelijk te maken. Daarom kan het voorkomen dat kleine aanpassingen aan schoolgebouwen moeten plaatsvinden. * Sinds 1997 is de gemeente verantwoordelijk voor de huisvesting van alle basisscholen. Daardoor zijn deze middelen van gemeentewege geoormerkt. Met ingang van 1-1-2015 is deze verantwoordelijkheid overgedragen aan de schoolbesturen in het primair onderwijs. * Reserve * Startdatum 1 januari 1998 Einddatum Niet bepaald. * * In afwachting van de definitieve gevolgen over de overdracht van de verantwoordelijkheid over het buitenonderhoud van de scholen in het primair onderwijs aan de schoolbesturen, is m.i.v. 2015 geen storting meer geraamd in deze reserve. * Eenmalige onttrekking om de reserve leeg te maken en op te heffen.

* * College * Zoals hiervoor al is opgemerkt is met ingang van 1-1-2015 de verantwoordelijkheid voor onderhoud overgedragen aan de schoolbesturen in het primair onderwijs. Er is de afgelopen periode geen gebruik gemaakt van deze “slapende” reserve. Het voorstel wordt gedaan om deze reserve op te heffen en de resterende middelen over te brengen naar de algemene reserve. * -

- 25 -

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Reserve

Gemeente De Wolden

Programma

Cultuur

Portefeuillehouder A. Haar Nummer

5-202-10021

Naam

Reserve bibliotheekwerk De Wolden

Financiële informatie Stand per 31 december 2024 (volgens voorlopige cijfers jaarrekening 2024) € Noodzakelijke storting 2025 om stand op peil te houden Ja € Stortingen in 2025 € Onttrekkingen in 2025 € Te verwachten stand per 31 december 2025 € Verwacht verloop voor de jaren daarna 2026 2027 2028 Te verwachten stand per 1 januari 56.054 56.054 56.054 Noodzakelijke storting om stand op peil te houden Aanvulling ten laste van jaarexploitatie Voorziene aanwendingen Te verwachten stand per 31 december 56.054 56.054 56.054 Mogelijke claims 1. Doel

2. Historische achtergrond

3. Soort 4. Looptijd 5. Benodigd minimaal/ maximaal peil 6. Storting 7. Onttrekking

8. 9. 10. 11.

Risicocalculatie Bevoegdheid Ontwikkelingsplanning Algemene opmerkingen

56.054 0 0 0 56.054 2029 56.054

56.054

* Deze reserve heeft als doel volledig ingezet te worden bij de (her)inrichting en het toekomstbestendig maken van de bibliotheek in het ‘Huus veur Sport & Cultuur’ te Zuidwolde en in de filialen Ruinen en Ruinerwold. * In de ‘Bestuursrapportage 2020’ van De Wolden is o.a. de opheffing van de Stichting bibliotheek De Wolden verwerkt. In verband daarmee komt het voordelig saldo ad € 379.100 toe aan de gemeente, die op haar beurt daarvoor een bestemmingsreserve ‘Reserve Bibliotheekwerk De Wolden’ zal vormen. E.e.a. verwerkt in de 6e begrotingswijziging 2020. * Bestemmingsreserve Incidenteel * Startdatum 1 januari 2020 Einddatum Niet bepaald. * * * Afhankelijk van de verdere uitwerking van de plannen als aangegeven bij het doel van deze reserve, zal beoordeeld worden of en op welke wijze de middelen kunnen of moeten worden ingezet. Voor de beide bibliotheekfilialen in respectievelijk Ruinen en Ruinerwold is in 2021 € 45.000 onttrokken aan deze reserve. Ditzelfde bedrag is in 2023 (als gevolg van bestemming bij de jaarrekening 2022) weer toegevoegd aan deze reserve, omdat het geld nog steeds niet voor dit doel was besteed. In 2023 is € 139.046 onttrokken voor de inrichting van de het bibliotheekgedeelte van het Huus veur Sport en Cultuur (HSC). * * Raad * * -

- 26 -

Gemeente De Wolden

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Reserve

Programma

Samen vooruit

Portefeuillehouder G. Hempen Nummer

5-202-10022

Naam

Reserve transitiefonds toekomstgerichte landbouw

Financiële informatie Stand per 31 december 2024 (volgens voorlopige cijfers jaarrekening 2024) € Noodzakelijke storting 2025 om stand op peil te houden Nee € Stortingen in 2025 € Onttrekkingen in 2025 € Te verwachten stand per 31 december 2025 € Verwacht verloop voor de jaren daarna 2026 2027 2028 Te verwachten stand per 1 januari 169.737 169.737 169.737 Noodzakelijke storting om stand op peil te houden Aanvulling ten laste van jaarexploitatie Voorziene aanwendingen Te verwachten stand per 31 december 169.737 169.737 169.737 Mogelijke claims 1. Doel 2. Historische achtergrond

3. Soort 4. Looptijd 5. Benodigd minimaal/ maximaal peil 6. Storting 7. Onttrekking 8. Risicocalculatie 9. Bevoegdheid

10. Ontwikkelingsplanning 11. Algemene opmerkingen

169.737 0 0 0 169.737 2029 169.737

169.737

* Deze reserve heeft als doel het ondersteunen (subsidiëring) bij de financiering door bedrijven van innovatieve projecten in verband met de overgang naar een toekomstgerichte vorm van landbouw. * Bij raadsbesluit van 4 november 2021 is bij de behandeling en vaststelling van de begroting 2022-2026 (blz. 42) besloten € 300.000 ten laste van de Algemene reserve te storten in een reserve transitiefonds toekomstgerichte landbouw. Door het instellen van dit fonds wil de gemeente ingediende projecten en aanvragen beoordelen aan de hand van een aantal vooraf bepaalde criteria. Voorop staat dat de gemeente niet op de stoel van de ondernemer gaat zitten en niet gaat voorschrijven welke maatregelen nodig zijn. Wel kan de gemeente bepalen aan welke doelen zij wil meewerken. Op 30 juni 2022 stelde de gemeenteraad de Kaders voor dit transitiefonds vast. Op 14 maart 2023 stelde het college de subsidieregeling Toekomstgerichte Landbouw vast. In 2023 is € 300.000 bedrag onttrokken aan de reserve ten gunste van de exploitatie om uit te kunnen keren aan initiatieven na de vereiste goedkeuring. Daarnaast is € 250.000 uit het jaarresultaat 2022 bestemd als eenmalige verhoging van het transitiefonds in 2024 met € 250.000. * Bestemmingsreserve Incidenteel * Startdatum 1 januari 2022 Einddatum Niet bepaald. * * * * *

De raad heeft kaders vastgesteld. Binnen die kaders heeft het college een subsidieregeling ontwikkeld en is het college bevoegd te besluiten over subsidietoekenning. Bij aanvragen tot € 5.000 is de organisatie gemandateerd om subsidies toe te kennen. * * -

- 27 -

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Reserve

Gemeente De Wolden

Programma

Solide basis voor De Wolden

Portefeuillehouder R. Hooch Antink Nummer

5-202-10023

Naam

Reserve ontheemden

Financiële informatie Stand per 31 december 2024 (volgens voorlopige cijfers jaarrekening 2024) € 2.503.672 Noodzakelijke storting 2025 om stand op peil te houden Nee € 0 Stortingen in 2025 € 0 Onttrekkingen in 2025 € -11.000 Te verwachten stand per 31 december 2025 € 2.492.672 Verwacht verloop voor de jaren daarna 2026 2027 2028 2029 Te verwachten stand per 1 januari 2.492.672 2.481.672 2.474.672 2.474.672 Noodzakelijke storting om stand op peil te houden Aanvulling ten laste van jaarexploitatie Voorziene aanwendingen -11.000 -7.000 Te verwachten stand per 31 december 2.481.672 2.474.672 2.474.672 2.474.672 Mogelijke claims De onderuitputting 2023 van kostenplaats opvang vluchtelingen Oekraïne zal vermoedelijk worden bestemd bij de jaarrekening 2024 en toegevoegd worden aan deze reserve. 1. Doel

2. Historische achtergrond

3. Soort 4. Looptijd 5. Benodigd minimaal/ maximaal peil 6. Storting 7. Onttrekking 8. Risicocalculatie 9. Bevoegdheid 10. Ontwikkelingsplanning 11. Algemene opmerkingen

* Deze reserve heeft als doel de beschikbaar gestelde en niet uitgegeven gelden bestemd voor (de opvang van) vluchtelingen inzichtelijk te maken, zodat deze op een gegeven moment voor dit doel uitgegeven kunnen worden. * Deze bestemming is ingesteld bij de bestemming van de jaarrekening 2022; er is destijds € 160.000 bestemd aan deze reserve. Bij de bestuursrapportage 2023 is besloten de onderuitputting van de Oekraïne gelden 2022 (€ 1.043.672) toe te voegen aan deze reserve. * Bestemmingsreserve Incidenteel * Startdatum 1 januari 2023 Einddatum Niet bepaald. * * * * * * * Het college zal de raad voorstellen om: • het doel van deze reserve te verbreden en • het maximale peil van deze reserve op € 2,5 miljoen te bepalen.

- 28 -

Gemeente De Wolden

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Reserve

Programma

Wonen en Duurzaam

Portefeuillehouder G. Hempen Nummer

5-202-10024

Naam

Reserve Vitale Vakantieparken

Financiële informatie Stand per 31 december 2024 (volgens voorlopige cijfers jaarrekening 2024) € Noodzakelijke storting 2025 om stand op peil te houden Nee € Stortingen in 2025 € Onttrekkingen in 2025 € Te verwachten stand per 31 december 2025 € Verwacht verloop voor de jaren daarna 2026 2027 2028 Te verwachten stand per 1 januari 219.248 80.444 0 Noodzakelijke storting om stand op peil te houden Aanvulling ten laste van jaarexploitatie Voorziene aanwendingen -138.804 -80.444 Te verwachten stand per 31 december 80.444 0 0 Mogelijke claims 1. Doel 2. Historische achtergrond

3. Soort 4. Looptijd 5. Benodigd minimaal/ maximaal peil 6. Storting 7. Onttrekking 8. Risicocalculatie 9. Bevoegdheid 10. Ontwikkelingsplanning 11. Algemene opmerkingen

425.144 0 0 -205.896 219.248 2029 0

* Deze reserve heeft als doel om te plannen met betrekking tot de vitale vakantieparken te realiseren in de periode 2024-2027. * Deze bestemming is ingesteld bij de bestemming van de jaarrekening 2022; er is destijds € 679.000 bestemd aan deze reserve. Hiermee kunnen de plannen die destijds bekend waren in de jaren 2024-2027 worden gerealiseerd. * Bestemmingsreserve Incidenteel * Startdatum 1 januari 2023 Einddatum 31 december 2027 * * * De geplande onttrekkingen vinden plaats in de periode 2024-2027. * * * *

- 29 -

0

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Reserve

Gemeente De Wolden

Programma

Wonen en Duurzaam

Portefeuillehouder G. Hempen Nummer

5-202-10025

Naam

Reserve Starterslening

Financiële informatie Stand per 31 december 2024 (volgens voorlopige cijfers jaarrekening 2024) € Noodzakelijke storting 2025 om stand op peil te houden Nee € Onttrekkingen in 2025 € Overige onttrekkingen 2025 € Te verwachten stand per 31 december 2025 € Verwacht verloop voor de jaren daarna 2026 2027 2028 Te verwachten stand per 1 januari 450.000 450.000 450.000 Noodzakelijke storting om stand op peil te houden

0 450.000 0 0 450.000 2029 450.000

Voorziene aanwendingen Te verwachten stand per 31 december 450.000 450.000 450.000 450.000 Mogelijke claims 1. Doel * Deze reserve heeft als doel de dekking van het beschikbaar stellen van startersleningen aan starters op de woningmarkt. 2. Historische * De starter kan nauwelijks terecht op de woningmarkt van De Wolden. achtergrond Daarom is ervoor kozen de starterslening in te voeren, als één van de onderdelen van het starterspakket. De starterslening dicht het gat tussen de maximale hypotheek van de starter(s) en de koopsom van de woning. De starterslening is dus een extra lening naast de gewone hypotheek. Het maximale leenbedrag wordt € 30.000. De starterslening kan echter nooit meer bedragen dan 20% van de aankoopsom van de woning. 3. Soort * Bestemmingsreserve Structureel 4. Looptijd * Startdatum 1 januari 2025 Einddatum Niet bepaald. 5. Benodigd minimaal/ * Op 27 augustus 2024 heeft de gemeenteraad besloten om een reserve maximaal peil in te stellen en in 2025 een bedrag te storten van € 450.000. 6. Storting * In 2025 wordt er eenmalig € 450.000 in de reserve gestort. 7. Onttrekking * Uit te geven startersleningen worden onttrokken aan deze reserve. 8. Risicocalculatie * Wanneer er meer aanspraak wordt gemaakt op startersleningen dan vooraf ingeschat, kan de reserve mogelijk niet toereikend zijn. Er zal dan een extra storting moeten plaats vinden. 9.

Bevoegdheid * Raad 10. Ontwikkelingsplanning * 11. Algemene opmerkingen * -

- 30 -

Gemeente De Wolden

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Reserve

Programma

Wonen en Duurzaam

Portefeuillehouder G. Hempen Nummer

5-202-10026

Naam

Reserve Verzilverlening

Financiële informatie Stand per 31 december 2024 (volgens voorlopige cijfers jaarrekening 2024) € Noodzakelijke storting 2025 om stand op peil te houden Nee € Onttrekkingen in 2025 € Overige onttrekkingen 2025 € Te verwachten stand per 31 december 2025 € Verwacht verloop voor de jaren daarna 2026 2027 2028 Te verwachten stand per 1 januari 400.000 400.000 400.000 Noodzakelijke storting om stand op peil te houden

0 400.000 0 0 400.000 2029 400.000

Voorziene aanwendingen Te verwachten stand per 31 december 400.000 400.000 400.000 400.000 Mogelijke claims 1. Doel * Deze reserve heeft als doel de dekking van het beschikbaar stellen van middelen ter uitbreiding van de mogelijkheden binnen de regeling in het kader van verzilverleningen. 2. Historische * In 2019 heeft de gemeente De Wolden de verzilverlening ingevoerd. achtergrond Met de verzilverlening kan een deel van de overwaarde van de woning gebruikt worden om de woning veilig, comfortabel en/of duurzaam te maken voor de toekomst. De aanvrager betaalt geen rente en aflossing omdat de rente ieder jaar wordt opgeteld bij de schuld. Bij overlijden of bij verkoop van de woning dient de gehele lening te worden afgelost. SVn heeft de bestedingsmogelijkheden van deze lening uitgebreid. Een verzilverlening kan nu ook worden ingezet voor een schenking aan een zoon of dochter voor de aankoop van een eerste eigen woning in de gemeente De Wolden. 3. Soort * Bestemmingsreserve Structureel 4. Looptijd * Startdatum 1 januari 2025 Einddatum Niet bepaald. 5. Benodigd minimaal/ * Op 27 augustus 2024 heeft de gemeenteraad besloten om een reserve maximaal peil in te stellen en een bedrag te storten van € 400.000. 6. Storting * In 2025 wordt er eenmalig € 400.000 in de reserve gestort. 7. Onttrekking * Uit te geven verzilverleningen worden onttrokken aan deze reserve. 8.

Risicocalculatie * Wanneer er meer aanspraak wordt gemaakt op startersleningen dan vooraf ingeschat, kan de reserve mogelijk niet toereikend zijn. {Er zal dan een extra storting moeten plaats vinden.

9. Bevoegdheid * Raad 10. Ontwikkelingsplanning * 11. Algemene opmerkingen * -

- 31 -

Nota Reserves & Voorzieningen 2025 – 2029

Reserve

Gemeente De Wolden

Programma

Overhead

Portefeuillehouder -R. Hooch Antink Nummer

5-202-10027

Naam

Reserve Toekomst vaste informatievoorziening SWO

Financiële informatie Stand per 31 december 2024 (volgens voorlopige cijfers jaarrekening 2024) € Noodzakelijke storting 2025 om stand op peil te houden Nee € Onttrekkingen in 2025 € Overige onttrekkingen 2025 € Te verwachten stand per 31 december 2025 € Verwacht verloop voor de jaren daarna 2026 2027 2028 Te verwachten stand per 1 januari 1.692.263 1.330.613 792.450 Noodzakelijke storting om stand op peil te houden Voorziene aanwendingen Te verwachten stand per 31 december Mogelijke claims 1. Doel