Document · PDF

Nota investeringen De Wolden 2026-2029

Besluitvormende vergadering: “D’r op an” 3 juli 2025, gemeente De WoldenBij agendapunt: Kadernota 2026-2029 inclusief de nota reserves en voorzieningen (zie bijgevoegd schema)5.847 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Actualisatie investeringen Kadernota 2026-2029

Inhoudsopgave

Nota investeringen De Wolden – KN 2026

Inhoudsopgave Actualisatie investeringen ..................................................................................................... 1 Inhoudsopgave ................................................................................................................... 2 1 Inleiding ...................................................................................................................... 3 1.1 Doel ...................................................................................................................... 3 1.2 Afbakening ............................................................................................................. 3 1.3 Uitgangspunten ...................................................................................................... 4 2 Beleidskaders ............................................................................................................... 5 2.1 Visie ...................................................................................................................... 5 2.2 Toepassing ............................................................................................................. 5 2.3 Financiële kaders ....................................................................................................

5 2.4 Besluit Begroting en Verantwoording ......................................................................... 5 2.5 Methode ................................................................................................................ 6 2.6 Stelposten voor investeringen................................................................................... 7 3 Voortgang bestaande investeringen ................................................................................. 8 4 Stand van zaken investeringen meerjarenbegroting 2025-2028 ......................................... 10 5 Reguliere investeringen nieuwe jaarschijf 2029 ................................................................ 12 6 Totaalbeeld investeringen.............................................................................................. 13 7 Samenvatting .............................................................................................................. 14 7.1 Vervallen stelposten en temporisering ...................................................................... 14 7.2 Nadere uitwerking .................................................................................................. 14 Bijlage 1 Afschrijvingstermijnen ........................................................................................

15 Bijlage 2 Totaal activastaat vanaf 2025.............................................................................. 17

Gemeente De Wolden

Nota investeringen De Wolden – KN 2026

1 Inleiding

1 Inleiding Om een goed inzicht te krijgen in het verloop van de investeringen wordt vanaf 2025 een Notitie Investeringen opgesteld. In deze notitie staan de beleidskaders rondom investeringen. Deze notitie bestaat ook uit een actualisatie van de bestaande investeringen en een doorkijk naar de nog te verwachten investeringen.

1.1 Doel Het inzichtelijk maken van de ontwikkelingen met betrekking tot investeringen geeft de gemeenteraad de ruimte om vooraf en tijdig keuzes te maken. Hiermee kunnen inhoudelijke keuzes gemaakt worden die bijdragen aan de realisatie van de gestelde beleidsdoelen. Daarnaast draagt het bij aan de beheersing en grip op de gemeentelijke financiën. De keuzes moeten ervoor zorgen dat er investeringsbegroting ontstaan die financieel haalbaar is en die uitvoerbaar is. Deze notitie geeft inzicht in de stand van zaken van reeds begrote investeringen. Er wordt een actueel beeld gegeven of de planning wordt gehaald en de begrote investering nog klopt. Vervolgens worden ontwikkelingen voor nieuwe investeringen geschetst. Dit kan ook gaan over het vervangen van bestaande voorzieningen of nieuwe ontwikkelingen.

1.2 Afbakening Bij het samenstellen van deze notitie is een aantal uitgangspunten toegepast. Deze zijn hieronder opgenomen. Onderhoud kapitaalgoederen Voorzieningen zoals wegen/bruggen worden structureel onderhouden. Hiervoor zijn in de begroting middelen opgenomen. Het onderhoud voorziet in de instandhouding van de voorziening. Het onderhoud van kapitaalgoederen is niet meegenomen in deze notitie. Wel wordt in hoofdstuk 2 aangegeven wanneer een voorziening in aanmerking komt voor een investering en wanneer sprake is van onderhoud. Riolering, materiaal, tractie, bedrijfsmiddelen automatisering en inventaris De investeringen voor riolering worden niet meegenomen bij deze notitie investeringen. De kosten voor riolering, inclusief de kapitaallasten voor investeringen, worden 100% gedekt uit de rioolheffing. Daarnaast zijn er investeringen in materiaal, tractie, bedrijfsmiddelen inventaris en automatisering die zijn onder gebracht in de SWO. Investeringen in deze voorzieningen vallen onder de begroting van de SWO en zijn daarom ook niet meegenomen in deze notitie. De gebouwen zijn in eigendom van de gemeenten, staan dus op de balans van de gemeente, en behoren wel tot de vervangingsinvesteringen.

Besluitvorming investeringen Het uitgangspunt dat gehanteerd wordt voor het opnemen van investeringen in de meerjarenbegroting is dat over de betreffende investering door het college een afzonderlijk besluit is genomen. Voor vervangingsinvesteringen betekent dit dat er tenminste een beheerplan aanwezig is waaruit blijkt, op basis van vastgestelde kaders, dat een voorziening vervangen moet worden. Met deze notitie worden geen nieuwe kredieten door de raad verleend aan het college.

Gemeente De Wolden

Nota investeringen De Wolden – KN 2026

1.3 Uitgangspunten Voor het (meerjaren) investeringsplan gelden de volgende uitgangspunten: 1. Jaarlijks wordt het Meerjareninvesteringsplan (MJIP) geactualiseerd bij de kadernota. 2. Het MJIP is evenwichtig over de jaren, zowel qua aantal investeringen als qua investeringsvolume. 3. Investeringen worden opgenomen in het jaar waarin uitvoering voorzien is, dit kan betekenen dat investeringen in meerdere jaarschijven zijn opgenomen. 4. Het MJIP is realistisch en uitvoerbaar. Jaarlijks wordt een uitvoeringstoets gedaan op: a. Elke afzonderlijke investering; b. Het totaal aan investeringen per taakveld of team (toets aan de hand van werkplan van het team/netwerk); c. Het totaal van het MJIP (integrale uitvoerbaarheidstoets). Hierbij wordt getoetst aan uitvoeringscapaciteit van de ambtelijke organisatie, aan de doorlooptijd van bestuurlijke en aanbestedingstrajecten en aan de beschikbaarheid van marktpartijen voor de uitvoering van de investering. 5. Investeringen die niet in het jaar van planning in uitvoering zijn genomen kunnen maximaal éénmaal worden doorgeschoven naar het navolgende jaar. Indien zij ook in dat jaar niet in uitvoering zijn genomen, vervalt de investering. Indien deze door het college alsnog noodzakelijk wordt geacht, wordt deze -geactualiseerd- opnieuw aan de gemeenteraad ter besluitvorming voorgelegd bij de eerstvolgende kadernota. 6.

We plannen minder optimistisch. Wanneer volumes oplopen dan worden investeringen 1 of 2 jaar doorgeschoven. 7. Op investeringen wordt in het jaar van geplande uitvoering niet afgeschreven. De afschrijving van een actief start op de eerste dag van het jaar volgend op het moment waarop het actief bedrijfsvaardig is opgeleverd of het (deel)project gereed is1. 8. Voor de uitvoeringstoets hanteren we als richtsnoer een investeringsplafond van maximaal € 5 miljoen per jaar. Dit is zowel vanuit financieel perspectief als vanuit uitvoeringscapaciteit ingegeven. Van deze richtsnoer kan worden afgeweken als er in een jaar één investering van uitzonderlijke omvang moet worden gerealiseerd of wanneer sprake is van investeringen waarbij de uitvoering bij derde partijen ligt. Over het totaal van het MJIP houden we een plafond aan van maximaal € 25 miljoen.

Financiële verordening gemeente De Wolden 2023 4

Gemeente De Wolden

Nota investeringen De Wolden – KN 2026

2 Beleidskaders

2 Beleidskaders In de financiële verordening zijn de financiële beleidskaders van de gemeente De Wolden vastgelegd. De kaders zijn ook van toepassing op de investeringen. Dit hoofdstuk geeft een aantal belangrijke kaders voor de investeringen weer.

2.1 Visie Alle voorzieningen die binnen de gemeente aanwezig zijn dragen bij aan de kwaliteit van de woon-, leef-, leer- en werkomgeving. Voorzieningen raken daarbij de kernwaarden zoals economie, bereikbaarheid, veiligheid, imago, wet- en regelgeving, kwaliteit leefomgeving, milieu/gezondheid en weerbaarheid. Het op orde houden, en daarmee tijdig vervangen en vernieuwen, van voorzieningen zorgen voor het in stand houden van de kernwaarden.

2.2 Toepassing Voorzieningen komen in aanmerking voor een vervangingsinvestering als sprake is van: 1. Het voldoen aan wet- en regelgeving. 2. Veroudering, slijtage en de staat van het onderhoud vervanging noodzakelijk maakt om de voorziening te behouden. Hierbij geldt dat de noodzaak aantoont dat regulier onderhoud niet meer kan voorzien in de levensduurverlenging of de kosten van onderhoud niet meer opwegen tegen de waarde van de voorziening afgewogen tegen de kosten voor vervanging. 3. Een significante kwaliteitsverbetering (waardevermeerdering). 4. Een directe relatie met eerdere bestuurlijke besluitvorming. Naast vervangingsinvesteringen kunnen ook investeringen worden gedaan in nieuwe voorzieningen. Ook hier geldt dat voordat een investering wordt begroot, er een besluit genomen moet zijn.

2.3 Financiële kaders De gemeentelijke financiële kaders, inclusief hoe om te gaan met investeringen, zijn verankerd in de financiële verordening. Afschrijvingsbeleid In de financiële verordening is per actief geregeld wat de afschrijvingstermijn is. Zo is de afschrijvingstermijn van het bouwkundige gedeelte van gebouwen op 40 jaar gezet en van installaties op 15 jaar. Benadrukt wordt dat dit financiële afschrijvingstermijnen zijn. In de praktijk zal altijd beoordeeld moeten worden of een actief technisch gezien ook daadwerkelijk is afgeschreven. Periodieke inspecties en actualisaties van beheerplannen is hiervoor een vereiste. Op dit moment wordt de Notitie Kapitaalgoederen herzien. Dit zal leiden tot de aanpassing van de afschrijvingstermijnen. In de uitwerking naar de begroting 2026 maken we de effecten op de omvang van de kapitaallasten van verlenging van de afschrijvingstermijnen inzichtelijk.

2.4 Besluit Begroting en Verantwoording In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn regels opgenomen over activeren. Ook wordt aandacht besteed aan het onderscheid tussen onderhoud en investeren. Activeren Het BBV schrijft voor dat sprake is van een investering wanneer vermogen wordt vastgelegd in objecten waarvan het nut zich over meerdere jaren uitstrekt. Uitgaven in voorzieningen moeten op de balans opgenomen worden wanneer sprake is van: • investeringen met een economisch nut. • investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven. • investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut.

Gemeente De Wolden

2 Beleidskaders

Nota investeringen De Wolden – KN 2026

Investeren versus onderhoud Het is van belang om bij voorzieningen het onderscheid te maken tussen onderhoud en investeringen. Het BBV bepaalt dat klein en groot onderhoud een object in goede, oorspronkelijke staat brengt of houdt en dat dit onderhoud dus niet van invloed is op de bepaalde gebruiksduur (afschrijvingstermijn) van het object. Daarom mag dit onderhoud niet worden geactiveerd. Wanneer uitgaven worden gedaan voor het behoud van de oorspronkelijke kwaliteit en levensduur van een actief, dan is sprake van onderhoud. Bij een bestaand actief is sprake van een investering indien de uitgaven: • leiden tot een significante kwaliteitsverbetering en/of • leiden tot een levensduurverlenging en/of • aanpassingen betreffen om te voldoen aan wet- en regelgeving (zoals investeringen in een gebouw om te voldoen aan veiligheidsvoorschriften die invloed hebben op de waarde en de levensduur). Waarderen van activa en salariskosten Bij het waarderen gaat het om de waardebepaling van activa en de regels die daarvoor gelden. In het kort kunnen deze regels als volgt worden weergegeven: • Het toerekening beginsel moet in acht worden genomen. • Activa worden gewaardeerd op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. • Reserves in mindering brengen op de boekwaarde van een investering is niet toegestaan. Reserves mogen wel worden gebruikt ter dekking van de jaarlijkse kapitaallasten.

• Bijdragen van derden, die in directe relatie staan tot het actief, moeten in mindering worden gebracht op de investering. • Bijdragen uit een voorziening op grond van artikel 44, lid 1d BBV (dat wil zeggen in de heffing begrepen gespaarde bijdragen voor toekomstige vervangingsinvesteringen) moeten in mindering worden gebracht op de investering. • Bij de waardering van de vaste activa met economisch nut wordt rekening gehouden met waardevermindering, indien deze vermindering naar verwachting duurzaam is. • Een actief dat buiten gebruik wordt gesteld wordt afgewaardeerd op het moment van buitengebruikstelling indien de restwaarde lager is dan de op dat moment aanwezige boekwaarde. De salariskosten die direct aan een actief zijn toe te rekenen moeten worden geactiveerd. De indirecte salariskosten die behoren tot de toe te rekenen overhead kunnen worden geactiveerd en worden meegenomen in de vervaardigingsprijs. Waarderen activa - verkrijgingsprijs of de vervaardigingsprijs Aangeschafte materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs of de vervaardigingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. De vervaardigingsprijs omvat de aanschafkosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend.

In de vervaardigingsprijs kunnen voorts een redelijk deel van de indirecte kosten worden opgenomen en de rente over het tijdvak dat aan de vervaardiging van het actief kan worden toegerekend. In de toelichting wordt dan opgenomen dat deze rente is geactiveerd.

2.5 Methode De hiervoor geschetste kaders bepalen wanneer sprake is van een vervangingsinvestering. Er moet ook aandacht zijn voor het beheer van de vervangingsinvesteringen. Allereerst dient voor iedere groep (vervangings)investeringen een beheerplan aanwezig te zijn. Beheerplannen op basis waarvan onderhoud, groot onderhoud en vervangingsinvesteringen worden bepaald, zijn niet ouder dan 5 jaar. In beheerplannen komen de volgen aspecten terug: • Leeftijd • Levensduur • Huidige onderhoudsstaat op basis van vastgestelde kwaliteitsniveau en wettelijke normen • Onderhoudskosten • Vervangingskosten 6

Gemeente De Wolden

Nota investeringen De Wolden – KN 2026

2 Beleidskaders

2.6 Stelposten voor investeringen In de begroting 2025 zijn twee stelposten opgenomen voor dekking van kapitaallasten. Dit betreft: 1 de stelpost kapitaallasten nieuwe investeringen 2 de stelpost uitvoeren integraal huisvestingsplan onderwijs 2026

2027

2028

2029

Stelpost kapitaallasten nieuwe investeringen

217.672

435.344

643.344

863.344

Uitvoeren integraal huisvestingsplan onderwijs

240.000

320.000

400.000

480.000

Totaal

457.672

755.344

1.043.344

1.343.344

Stelpost kapitaallasten nieuwe investeringen Voor nieuwe investeringen is per jaar € 4 miljoen aan investeringsruimte opgenomen in de begroting. Met dit bedrag wordt het mogelijk gemaakt investeringen te doen voor het verbeteren van het woon- , werk- en leefklimaat in de gemeente. Jaarlijks is € 220.000 per jaar (cumulatief) beschikbaar gesteld ter dekking van de kapitaallasten om dit mogelijk te maken. Dit bedrag is gebaseerd op een gemiddelde looptijd (afschrijvingstermijn) van 25 jaar en een rente van 1%. Voor de jaren 2026 en verder is deze stelpost nog niet concreet ingevuld met nieuwe investeringen. In het licht van de achterstand in uitvoering van reeds voorgenomen investeringen en de noodzaak ‘op de rem te staan’, gaan we uit van een pas op de plaats gedurende de komende raadsperiode. Met het schrappen van de stelpost nieuwe investeringen vallen de bijbehorende kapitaallasten vrij. Dit is cumulatief, van € 218.000 in 2026 oplopend naar € 863.000 in 2029. Dit betekent niet dat we niets gaan doen. We stellen echter voor de systematiek te wijzigen en niet langer vooraf een stelpost op te nemen, maar bij elke nieuwe investering een afweging te maken.

Uitvoeren integraal huisvestingsplan onderwijs Het Integraal Huisvestingsplan De Wolden “Onderwijs in verbinding” (IHP) is vastgesteld in april 2023 en dient als leidraad voor de vervangende nieuwbouw of vernieuwbouw van de scholen binnen de gemeente. In het IHP is een planning opgenomen in welke volgorde dit zal geschieden. De projecten zijn binnen de begroting gedekt doordat de raad heeft besloten een jaarlijkse uitzetting te hanteren van € 80.000 waaruit de investeringen kunnen worden gedekt. De volgorde is niet in beton gegoten. In overleg met de schoolbesturen kunnen er wijzigingen worden aangebracht. Schoolgebouwen die in aanmerking komen voor nieuw- of verbouw zijn opgenomen in het meerjaren investeringsplan. In dit plan zijn ook bijbehorende kapitaallasten opgenomen. Dit betekent dat het opnemen van een stelpost aanvullend is op de reeds begrote kapitaallasten. Wij stellen dan ook voor de stelpost voor het IHP in zijn geheel te laten vervallen.

Noot: voor aanvullende kosten zoals de huur van noodgebouwen, verhuizingen en dergelijke kosten vormen we een aparte reserve. In de nota reserves en voorzieningen wordt dit nader uitgewerkt.

Gemeente De Wolden

3 Voortgang bestaande investeringen

Nota investeringen De Wolden – KN 2026

3 Voortgang bestaande investeringen In de begroting 2024 (en eerdere jaren) zijn voor het kunnen doen van investeringen, kredieten verleend door de raad. In de Bestuursrapportage 2024 en decemberbijstelling 2024 is gerapporteerd over de voortgang van deze investeringen. Indien het beschikbaar gestelde bedrag voor deze bestaande, reeds in gang gezette, investeringen niet toereikend is, of anderszins moet worden aangepast, kan dat in dit hoofdstuk worden, per programma, worden aangegeven. Bij de decemberbijstelling 2024 heeft de raad ingestemd met de overheveling van € 6.151.543 aan kredieten. Dit bedrag is samengesteld uit € 6.837.091 aan lasten en € 685.548 aan baten (dit zijn bijdragen van derden). Met de beoordeling van het meerjaren investeringsplan wordt voorgesteld de restant kredieten 2024 meer te temporiseren. De omvang van de beschikbare kredieten is op dit moment toereikend. In de onderstaande tabellen is de temporisering van de over te hevelen kredieten uit 2024 opgenomen.

Progr

Omschrijving

2025

2026

2027

122.000

343.226

Vervangen speelvoorzieningen 2024

64.000

Totaal Samen Vooruit

64.000

Verduurzaming sporthallen Buddingehof Ruinerwold

188.000

Verduurzaming sporthallen De Marse Ruinen

122.000

Verduurzaming sporthallen de Slenken deWijk

110.000

Verduurzaming maatschappelijk vastgoed

379.818

739.938

Huus voor sport&cultuur Z'wolde(bouwkst)

117.300

234.700

Verd.zam.sportzaal 'tZandmeer Kerkenveld

3.580

Voorbereidingskrediet sportpark De Baete

75.475

Totaal Sportief met elkaar

2028

2029

996.173

1.096.638

465.226

Fietspad Linderweg te Zuidwolde

41.097

Fietspad Linderweg te Zuidwolde

-1.885

Fietspad Ruinerweg

Fietspad Echtenseweg

Ontsluitingsweg Hoge Akkers, Ruinerwold

78.140

Maatregelen uitvoeringsplan N375

Fietsbrug over de N48

-45.264

Fietsbrug over de N48

-17.873

Fietspad Weerwilleweg Koekange

70.400

140.870

GVVP parkeren begraafplaats Blijdenstein

60.000

Drogterweg – Tonkenstraat (360)

-16.191

Drogterweg – Tonkenstraat (360)

32.381

890.145

Gemeente De Wolden

Nota investeringen De Wolden – KN 2026

Progr

3 Voortgang bestaande investeringen

Omschrijving

2025

2026

2027

2028

2029

Gijselterweg – Woldenpad (360)

-11.458

Gijselterweg – Woldenpad (360)

22.916

Veilige fietsverbinding Eursinge (321)

-191.798

Veilige fietsverbinding Eursinge (321)

120.100

240.126

Veilige fietsverbinding Weerwille (321)

-39.032

Veilige fietsverbinding Weerwille (321)

62.430

Gebiedsontwikkeling Benderse Ruinen

300.000

Uitvoeringsmaatregelen GVVP 2024

67.500

135.032

Vervanging kunstwerken (bruggen) 2024

77.300

154.700

Vervanging voetpaden 2024

165.000

Verlaagde berm. Meidoornlaan/ Sparrenlaan

45.455

Verlaagde berm. Meidoornlaan/ Sparrenlaan

-15.152

Uitv.klimaatadaptatie 2024 (geen RWP)

55.000

110.000

Totaal Samen verder

859.066

780.728

890.145

Totaal investeringen

1.919.239

1.877.366

465.226

890.145

De investeringen ten aanzien van de riolering (gesloten systeem) zijn in de onderstaande tabel opgenomen. Progr Omschrijving

2025

2026

2027

2028

Vervanging/afkoppeling riolering 2024

267.900

267.986

Vervanging IBA's electromechanisch 2024

56.745

Vervanging IBA's compl. voorziening 2024

8.000

Maatregelen klimaatadaptatie 2024uit RWP

23.200

46.497

Totaal Samen verder

355.845

314.397

267.986

2029

Samenvatting bestaande investeringen naar jaar Jaar

Riolering

Algemeen

Totaal

2025

1.919.239

355.845

2.275.084

2026

1.877.366

314.397

2.191.763

2027

465.226

267.986

733.212

2028

2029

890.145

5.151.976

938.228

6.090.204

Gemeente De Wolden

4 Stand van zaken investeringen meerjarenbegroting 2025-2028

Nota investeringen De Wolden – KN 2026

4 Stand van zaken investeringen meerjarenbegroting 2025-2028 In de meerjarenbegroting 2025-2028 staan de nieuwe investeringen vanaf 2025 tot en met 2028. De totale omvang van de investeringen is € `16.437.730. Hieronder staat per programma wat de huidige stand van zaken is per investering. Indien het beschikbaar gestelde bedrag niet toereikend is, of anderszins moet worden aangepast, is dat vermeld. De investeringsplanning is geactualiseerd, in die zin dat het tempo en de omvang van de geplande investeringen is aangepast aan de laatste inzichten (zoals opschuiving in verband met capaciteitsproblemen, wettelijke belemmeringen, subsidietoezeggingen). Voorgenomen nieuwe investeringen programmabegroting 2025-2028 Progr Omschrijving

2025

2026

2027

2028

2029

Brandweerkazerne – warmtepomp

12.000

Totaal De Wolden een Veilig Thuis

12.000

Vervanging speelvoorzieningen

67.500

Totaal Samen vooruit

67.500

Verduurzaming sporthallen Buddingehof Ruinerwold

242.000

Verduurzaming sporthallen De Marse Ruinen

60.500

Verduurzaming sporthallen de Slenken deWijk

42.350

Verduurzaming gemeentelijke kleedaccommodaties

364.818

655.474

343.226

Renovatie gemeentelijke kleedaccommodaties

15.000

363.247

237.656

Tijdelijke huisvesting gemeentelijke kleedaccommodaties

200.000

Af: krediet verduurzamen maatschappelijk vastgoed (2024)

-379.818

-739.938

-343.226

vervanging kunstgrasveld (toplaag) ZZVV VV Zuidwolde

166.700

333.300

Totaal Sportief met elkaar

511.550

872.583

298.156

Vervanging voetpaden

55.000

165.000

110.000

Fietspad Linderweg Zuidwolde

270.000

Vervanging kunstwerken (bruggen)

53.300

106.700

Realiseren fietspaden uit fietsnota 2025

431.000

Voorbereiding herinrichting Dorpsstraat Koekange

45.000

Voorbereiding reconstructie Wold Aaweg in Ruinerwold en Drogteropslagen in Drogteropslagen

50.000

Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP)

55.000

165.000

110.000

Totaal Samen Verder

959.300

436.700

330.000

220.000

Gemeente De Wolden

Nota investeringen De Wolden – KN 2026

4 Stand van zaken investeringen meerjarenbegroting 2025-2028

Progr Omschrijving

2025

Voorbereidingskrediet Het Echtenest

2026

2027

2028

2029

180.645

Voorbereidingskrediet De Wezeboom

221.762

Voorbereidingskrediet De Klimtoren

218.362

Investeringskrediet Het Echtenest

541.900

542.009

Investeringskrediet De Wezeboom

665.287

1.330.574

Investeringskrediet De Klimtoren

655.100

1.310.155

Investeringskrediet De Rozebottel

142.200

284.327

Voorbereidingskrediet Johan Friso

226.090

Totaal Cultuur Totaal investeringen

180.645

1.124.224

2.146.614

3.408.828

1.730.995

2.501.007

2.842.270

3.806.328

220.000

Hieronder zijn de voorgenomen investeringen in de riolering opgenomen.

Progr Omschrijving

2025

2026

2027

2028

2029

Vervanging/afkoppelen riolering

185.500

532.227

484.000

322.700

Vervanging gemalen el.m/pompen/schakelkasten etc.

214.100

642.176

`428.076

Vervanging IBA's

105.000

75.000

Maatregelen klimaatadaptatie (uit RWP)

100.000

Totaal investeringen

604.600

1.379.403

1.301.176

322.700

Samenvatting voorgenomen investeringen naar jaar Jaar

Algemeen

Riolering

Totaal

2025

1.730.995

604.600

2.335.595

2026

2.501.007

1.379.403

3.880.410

2027

2.842.270

1.301.176

4.143.446

2028

3.806.328

1.301.176

5.107.504

2029

220.000

750.776

970.776

11.100.600

5.337.131

16.437.731

Gemeente De Wolden

5 Reguliere investeringen nieuwe jaarschijf 2029

Nota investeringen De Wolden – KN 2026

5 Reguliere investeringen nieuwe jaarschijf 2029 Deze investeringsnota wordt ook als basis gebruikt voor de kadernota 2026-2029. In deze kadernota wordt daarmee ook een doorkijk gemaakt voor de nieuwe jaarschijf 2029. In de investeringsbegroting staan investeringen opgenomen die structureel terugkomen. Dit betreft doorgaans de vervangingsinvesteringen van bestaande voorzieningen waar we een wettelijke taak hebben. Voorbeelden hiervan zijn de investeringen in wegen, fietspaden en onderwijshuisvesting. In dit hoofdstuk worden alleen deze structurele investeringen voor de nieuwe jaarschijf 2029 geïnventariseerd. Dit wil overigens niet zeggen dat de hoogte van de investering daarmee ook vaststaat. De hoogte van de investeringen is afhankelijk van de integrale afweging van de volledige begroting. Progr

Omschrijving

2029

Vervanging speelvoorzieningen

67.500

Totaal Samen vooruit

67.500

Vervanging/afkoppelen riolering

322.700

Vervanging gemalen el.m/pompen/schakelkasten etc.

428.076

Vervanging IBA's

75.000

Maatregelen klimaatadaptatie (uit RWP)

100.000

Vervanging voetpaden

55.000

Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP)

55.000

Totaal Samen verder

1.035.776

In de verdere uitwerking naar de begroting vindt nog afstemming plaats met de teams. Het is mogelijk dat op basis van deze afstemmingen er nog investeringen worden toegevoegd.

Gemeente De Wolden

Nota investeringen De Wolden – KN 2026

6 Totaalbeeld investeringen

6 Totaalbeeld investeringen Hieronder staat in de tabel een overzicht gegeven van alle ontwikkelingen met betrekking tot de investeringen. In het overzicht staan: • Actueel beeld huidige investeringsbegroting 2025-2028 • Nieuwe jaarschijf 2029 • Nieuwe investeringen als gevolg van nieuwe ontwikkelingen: op dit moment zijn deze er niet. In de onderstaande tabel staan de (eventueel aangepaste) investeringen zoals vermeld in de begroting 2025-2028. Het jaar 2029 is toegevoegd. 2029 (nieuw)

Omschrijving

2025

2026

2027

Bestaande investeringen (kredieten t/m 2024)

2.275.084

2.191.763

733.212

890.145

2.335.595

3.880.410

4.143.446

5.107.504

970.776

Nieuwe voorgenomen investeringen (begroting 2025 t/m 2028)

2028

1.103.276

Vervangingsinvesteringen 2029 Subtotaal investeringen

4.610.679

6.072.173

4.876.658

5.107.504

2.964.197

Nieuwe investeringen

2025

2026

2027

2028

2029 (nieuw)

Op dit moment geen nieuwe investeringen Subtotaal investeringen

TOTAAL nieuwe investeringen

Onderstaande tabel geeft het totaalbeeld van de huidige en de voorgestelde getemporiseerde investeringsplanning weer voor de periode 2025-2029 (dit overzicht is exclusief nieuwe vervangingsinvesteringen 2029). Voor een gedetailleerd overzicht van de kredieten wordt verwezen naar de bijlagen bij deze notitie. Omschrijving

2025

2026

2027

2028

2029

Totaal

Investeringsplanning huidig

10.799.620

5.350.346

4.369.983

2.007.986

22.527.935

Investeringsplanning getemporiseerd

4.610.679

6.072.173

4.876.658

5.107.504

1.860.921

22.527.935

Effect temporiseren

-6.188.941

721.827

506.675 3.099.518 1.860.921

Het financiële effect van de getemporiseerde planning is hieronder opgenomen. Het effect van de activa gerelateerd aan riolering zijn hierbij buiten beschouwing gelaten omdat dit een gesloten systeem is. Omschrijving

2025

2026

2027

2028

Afschrijving huidig

264.659

640.469

754.919

888.157

194.952

381.088

559.782

264.659

445.517

373.832

328.376

Afschrijving getemporiseerd Effect temporiseren

Gemeente De Wolden

7 Samenvatting

Nota investeringen De Wolden – KN 2026

7 Samenvatting In de voorgaande hoofdstukken is het actuele beeld opgehaald met betrekking tot investeringen. Op basis van deze inventarisatie vallen een aantal zaken op. De meest opvallende aspecten worden in dit hoofdstuk uiteengezet.

7.1 Vervallen stelposten en temporisering Geen stelposten meer voor investeringen In de begroting van De Wolden zijn twee stelposten opgenomen voor het dekken van kapitaallasten voor nieuwe investeringen en voor het integraal huisvestingsplan onderwijs. Deze stelposten zijn vervallen in deze kadernota. In het licht van de achterstand in uitvoering van reeds voorgenomen investeringen en de noodzaak ‘op de rem te staan’, gaan we uit van een pas op de plaats gedurende de komende raadsperiode. We stellen voor de systematiek te wijzigen en de stelpost vrij te laten vallen. Bij iedere nieuwe investering wordt een afweging gemaakt. Voor het integraal huisvestingsplan geldt dat de kapitaallasten behorende bij de geplande investering reeds zijn opgenomen in de begroting. De stelpost is aanvullend. Voor eventuele extra kosten als gevolg van huur van noodgebouwen, verhuizingen en degelijke stellen we voor een reserve te vormen. In de nota reserves en voorzieningen wordt dit nader uitgewerkt. Temporisering van kredieten Uit de inventarisatie blijkt dat er een groot aantal investeringen op stapel staat voor de komende jaren. De financiële omvang van de investeringen maakt het per definitie noodzakelijk om keuzes te maken. De voorgestelde lijst met kredieten leidt tot een meer gelijkmatige verdeling van kredieten.

Grotere wijzigingen die hebben plaatsgevonden zijn de volgende: • Diverse activa: onderscheid maken tussen de voorbereiding en uitvoering van kredieten over twee/drie jaar. • Maatregelen uitvoeringsplan N375 van 2025 naar 2029.

7.2 Nadere uitwerking Indexering investeringen Investeringen worden op een gegeven moment vastgesteld en verwerkt in de meerjarenbegroting. Soms staan investeringen meerdere jaren in de begroting en worden bedragen niet aangepast op basis van prijsontwikkelingen in de markt. Hierdoor bestaat de kans dat bij definitieve realisatie begrote investeringen niet aansluiten op werkelijke marktprijzen. Geadviseerd wordt om jaarlijks de investeringen te actualiseren op actuele marktprijzen en haalbare planning. Voor de genoemde investeringen in deze notitie geldt dan ook de disclaimer dat de investeringen op het prijspeil van nu of zelfs eerder zijn gebaseerd. Efficiënte investeringen wel uitvoeren Het is niet altijd gezegd dat een investering extra geld kost. Soms kosten bestaande voorzieningen in de exploitatie meer geld ten opzichte van een nieuwe investering. Het kan daarom voordelig zijn om een investering wel uit te voeren. Een nieuwe investering brengt weliswaar hogere kapitaallasten met zich mee. Maar de voordelen in de exploitatie kunnen ervoor zorgen dat er slechts een beperkte toename is in de jaarlasten. Personele capaciteit Naast de beschikbare investeringsruimte, speelt ook mee welke hoeveelheid investeringen er jaarlijks gerealiseerd kunnen worden. De ambtelijke capaciteit in projectleiders, adviseurs en uitvoering is niet ongelimiteerd.

Hetzelfde kan gesteld worden van de beschikbaarheid van externe partijen. Bij externe partijen gaat het enerzijds om maatschappelijke organisaties die betrokken zijn bij investeringen. Anderzijds betreft het de capaciteit bij aannemers en leveranciers. De afgelopen jaren heeft geleerd dat de beschikbaarheid van marktpartijen geen vanzelfsprekendheid is en dat dit van sterke invloed kan zijn op de planning van een investering.

Gemeente De Wolden

Nota investeringen De Wolden – KN 2026

Bijlage 1 Afschrijvingstermijnen

Bijlage 1 Afschrijvingstermijnen Overzicht activeringscomponenten en termijnen De materiële vaste activa met economisch nut worden in principe lineair afgeschreven, in maximaal de onderstaande afschrijvingstermijnen. Momenteel wordt onderzocht of de gehanteerde termijnen voor afschrijving passend zijn voor de verschillende activa. In de uitwerking van de begroting zullen wij een voorstel tot aanpassing doen. Wanneer u instemt met deze wijziging zal ook de financiële verordening worden aangepast. Afschrijvingsbeleid materiële vaste activa met economisch nut Activa met economisch nut en een verkrijgingsprijs van minder dan [bedrag] worden niet geactiveerd, uitgezonderd gronden en terreinen. Gronden en terreinen worden altijd geactiveerd. De volgende materiële vaste activa met economisch nut worden lineair afgeschreven in maximaal: Actief

Componenten

Afschrijvingstermijn

Gronden en terreinen

Gronden

Niet afschrijven

Erfpachtgronden

Niet afschrijven

Woonruimten

Woningen

40 jaar

Bedrijfsgebouwen

Bedrijfsgebouwen (o.a. Integraal accommodatiebeleid en gemeentelijke gebouwen)

40 jaar

Loodsen/onderkomens

15 jaar

Noodlokalen

10 jaar

Kunstgras, atletiekbaan

Afhankelijk en overeenkomstig de in het plan van aanleg genoemde termijnen.

Renovatie, restauratie en aankoop bestaande woonruimten en bedrijfsgebouwen

25 jaar

Technische installaties in en rondom bedrijfsgebouwen

15 jaar

Overige inventaris

10 jaar

Vrijvervalriolering

60 - 65 jaar overeenkomstig GRP

Druk- en vacuümriolering

30 jaar

Mechanisch, elektrisch en pompen

15 jaar overeenkomstig GRP

Overige riolering

Zie GRP

Begraafplaatsen

40 jaar

Urnenmuur/tuin

15 jaar

Groenvoorziening

30 jaar

Bedrijfsauto’s

8 jaar

Personenauto’s

7 jaar

Aanhangwagens

10 jaar

Tractoren/vrachtauto’s

10 jaar

PDA

2 jaar

Thin Cliënt

5 jaar

Computer

3 jaar

Telefoon-mobiel

2 jaar

Telefoon-vast

5 jaar

Grond-, weg-, en waterbouwkundige werken Riolering

Begraafplaatsen

Vervoersmiddelen

Machines, apparaten en installaties Automatisering- klantsysteem

Gemeente De Wolden

Nota investeringen De Wolden – KN 2026 Actief

Automatisering- centraal syst.

ICT

Installaties Apparaten/machines

Overig

Bijlage 1 Afschrijvingstermijnen

Componenten

Afschrijvingstermijn

Monitor

4 jaar

Laptop

3 jaar

Beamers

3 jaar

Printers

3 jaar

Tokens

3 jaar

Automatiseringsapparatuur/kasregisters

4 jaar

SAN

5 jaar

Brandbeveiligings install.

10 jaar

UPS

7 jaar

Switchers

6 jaar

Servers

3 jaar

Implementatie systemen

5 jaar

Software

4 jaar

Scanapparatuur

5 jaar

Schermen vergaderzalen

5 jaar

Smartboards/televisie

5 jaar

(Veiligheids)installaties

5- 15 jaar

Parkeermeters

10 jaar

Gereedschap

5 jaar

Diverse apparaten

5 jaar

Meubilair

10 jaar

1e inrichting onderwijs

10 jaar

Beelden

10 jaar

Afschrijvingsbeleid materiële vaste activa met maatschappelijk nut Actief

Componenten

Afschrijvingstermijn

Aanleg wegen/asfalt/bruggen/ viaducten/tunnels/rotondes/pleinen

20 jaar

Geluidswal

20 jaar

Openbare verlichting

20 jaar

Straatmeubilair

20 jaar

Reconstructies

20 jaar

Havens/kades/sluizen/waterkeringen

20 jaar

Waterwegen/waterberging/walbeschoeiing

20 jaar

Aanleg sportvelden

15 jaar

Speelvoorzieningen

10 jaar

Openbaar gebied

Openbaar gebied/parken

20 jaar

Grond-, weg-, en waterbouwkundige werken Wegen

Water

Bron: Financiële verordening gemeente De Wolden 2023.

Gemeente De Wolden

Nota investeringen De Wolden – KN 2026

Bijlage 2 Totaal activastaat vanaf 2025

Bijlage 2 Totaal activastaat vanaf 2025 VOORSTEL KREDIETEN 2027 2028

HUIDIGE KREDIETEN - afschrijvingen 2025 2026 2027 2028

Programma

Omschrijving krediet

2025

2026

1. De Wolden een veilig thuis 4. Samen vooruit 4. Samen vooruit 5. Solide basis voor De Wolden 6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar

Brandweerkazerne - warmtepomp Vervangen speelvoorzieningen Vervangen speelvoorzieningen 2024 Verv. ondergrondse glascontainers 2024 Verduurzaming sporthallen Buddingehof Ruinerwold Verduurzaming sporthallen Buddingehof Ruinerwold Verduurzaming sporthallen De Marse Ruinen

12.000 67.500 64.000 188.000 242.000 122.000

67.500 122.000

67.500 -

12.000 270.000 64.000 188.000 242.000 366.000

10.150 -

800 6.750 10.150 21.033 24.200 55.028

800 13.500 10.150 21.033 24.200 55.028

800 20.250 10.150 21.033 24.200 55.028

2.400 40.500 40.600 63.099 72.600 165.083

6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar

Verduurzaming sporthallen De Marse Ruinen Verduurzaming sporthallen de Slenken deWijk

60.500 110.000

60.500 -

181.500 110.000

18.150 27.664

54.450 82.992

6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar

Verduurzaming sporthallen de Slenken deWijk Verduurzaming maatschappelijk vastgoed

42.350 -

150.000

4.235 150.000

12.705 600.000

6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar 6. Sportief met elkaar 8. Samen verder 8. Samen verder

Verduurzaming gemeentelijke kleedaccomodaties - fase 1 Verduurzaming gemeentelijke kleedaccomodaties - fase 1 Verduurzaming gemeentelijke kleedaccomodaties - fase 1 Verduurzaming gemeentelijke kleedaccomodaties - fase 2 Verduurzaming gemeentelijke kleedaccomodaties - fase 2 Verduurzaming gemeentelijke kleedaccomodaties - fase 2 Verduurzaming gemeentelijke kleedaccomodaties - fase 2 Verduurzaming gemeentelijke kleedaccomodaties - fase 2 Verduurzaming gemeentelijke kleedaccomodaties - fase 3 Verduurzaming gemeentelijke kleedaccommodaties Renovatie gemeentelijke kleedaccommodaties Tijdelijke huisvesting gemeentelijke kleedaccommodaties Vervanging kunstgrasveld (toplaag) ZZVV VV Zuidwolde Huus voor sport&cultuur Z'wolde(bouwkst) Verd.zam.sportzaal 'tZandmeer Kerkenveld Voorbereidingskrediet sportpark De Baete Vervanging kunstwerken (bruggen) Vervanging voetpaden 2025

364.818 15.000 166.700 117.300 3.580 75.475 53.300 55.000

655.474 363.247 200.000 333.300 234.700 106.700 110.000

343.226 237.656 -

1.363.518 615.903 200.000 500.000 352.000 3.580 75.475 160.000 165.000

3.500 -

8.955 16.038 50.000 3.500 8.000 8.250

8.955 16.038 8.955 50.000 3.500 8.000 8.250

8.955 16.038 8.955 10.291 50.000 3.500 8.000 8.250

26.866 48.113 17.911 10.291 150.000 14.000 24.000 24.750

8. Samen verder 8. Samen verder 8. Samen verder 8. Samen verder 8. Samen verder 8. Samen verder 8. Samen verder 8. Samen verder 8. Samen verder 8. Samen verder 8. Samen verder

Vervanging voetpaden 2026 Vervanging voetpaden 2027 Vervanging voetpaden 2028 Realiseren fietspaden uit de fietsnota Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP) 2025 Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP) 2026 Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP) 2027 Klimaatadaptieve maatregelen (geen RWP) 2028 Voorbereiding herinrichting Dorpstraat in Koekange Voorbereiding reconstructie Wold Aa-weg en Drogteropslagen Fietspad Linderweg te Zuidwolde

431.000 55.000 45.000 50.000 41.097

55.000 110.000 55.000 -

110.000 55.000 110.000 55.000 -

110.000 110.000 -

165.000 165.000 165.000 431.000 165.000 165.000 165.000 165.000 45.000 50.000 41.097

4.795

21.550 8.250 2.250 2.500 4.795

8.250 21.550 8.250 8.250 2.250 2.500 4.795

8.250 8.250 21.550 8.250 8.250 8.250 2.250 2.500 4.795

16.500 8.250 64.650 24.750 16.500 8.250 6.750 7.500 19.180

8. Samen verder 8. Samen verder 8. Samen verder

Fietspad Linderweg te Zuidwolde Fietspad Linderweg te Zuidwolde Fietspad Ruinerweg

270.000 -1.885 -

4.212

16.846

8. Samen verder 8. Samen verder

Fietspad Ruinerweg Fietspad Echtenseweg

PM PM

7.512

30.049

8. Samen verder 8. Samen verder

Fietspad Echtenseweg Ontsluitingsweg Hoge Akkers, Ruinerwold

78.140

PM -

78.140

7.631

30.522

8. Samen verder

Maatregelen uitvoeringsplan N375

890.145

26.741

80.222

Gemeente De Wolden

2029

> 2030

Totaal

Nota investeringen De Wolden – KN 2026

Gemeente De Wolden

Bijlage 2 Totaal activastaat vanaf 2025

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15541821/1