Mail Zienswijze aan Gemeente De Wolden inzake lelieteelt geanonimiseerd

From: Sent: To: Cc: Subject:

" 5.1.2e " < 5.1.2e 1/23/2026 9:33:00 AM "Gemeente De Wolden" < 5.1.2e

@hotmail.com> @dewolden.nl>

Zienswijze aan Gemeente De Wolden inzake lelieteelt

Geacht college, geachte raadsleden, Met deze zienswijze wil ik mijn bezwaar kenbaar maken tegen (verdere) lelieteelt binnen de gemeente De Wolden. Mijn bezwaar is gebaseerd op goed gedocumenteerde wetenschappelijke inzichten over de effecten van intensief pesticidengebruik op natuur, biodiversiteit, bodem- en waterkwaliteit en de daarmee samenhangende risico’s voor het lokale ecosysteem en de volksgezondheid. 1. Intensief pesticidengebruik in de lelieteelt Uit meerdere onderzoeken blijkt dat de bollenteelt, waaronder lelieteelt, tot de meest pesticiden-intensieve landbouwvormen in Nederland behoort. • Wageningen University & Research heeft vastgesteld dat in de bollenteelt meer en vaker gewasbeschermingsmiddelen worden toegepast dan in de meeste akkerbouwgewassen, vanwege hoge ziektedruk en kwaliteitseisen. • Het RIVM bevestigt dat juist deze intensieve toepassingen leiden tot verhoogde milieubelasting, met name voor bodem, water en niet-doelsoorten. Dit maakt lelieteelt structureel problematisch in of nabij kwetsbare natuur- en woongebieden. 2.

Effecten op insecten, biodiversiteit en voedselketens Het RIVM concludeert in meerdere synthese- en meetrapporten dat: • blootstelling aan pesticiden een belangrijke drukfactor is achter de sterke afname van insectenpopulaties in Nederland; • zowel acute toxiciteit als subletale effecten (verminderde voortplanting, desoriëntatie, verzwakte weerstand) optreden bij insecten. WUR-onderzoek toont daarnaast aan dat: • afname van insecten directe gevolgen heeft voor vogels, vleermuizen en amfibieën; • verstoring van insectenpopulaties leidt tot ontregeling van ecologische voedselketens en verlies van ecosysteemdiensten zoals bestuiving en natuurlijke plaagonderdrukking. Deze effecten zijn cumulatief en kunnen niet worden beperkt tot het individuele landbouwperceel. 3. Verspreiding van pesticiden buiten landbouwpercelen (drift en emissies) RIVM-meetprogramma’s tonen structureel aan dat pesticiden worden aangetroffen: • in oppervlaktewater, vaak boven ecologische normwaarden; • in natuurgebieden en bermen ver buiten landbouwpercelen; • in bodem en sediment op locaties zonder directe toepassing. Dit bevestigt dat: • drift tijdens bespuitingen, zelfs bij naleving van voorschriften, niet volledig te voorkomen is;

• verspreiding ook plaatsvindt via verdamping en gebonden stofdeeltjes. Het aantreffen van middelen buiten landbouwgronden impliceert dat ook natuur- en woongebieden structureel worden blootgesteld. 4. Bodem- en grondwaterverontreiniging: cumulatief en langdurig Volgens het RIVM en EFSA zijn veel gebruikte pesticiden in de bollenteelt: • persistent (langzame afbraak), • mobiel in de bodem, • in staat om via uitspoeling het grondwater te bereiken. Belangrijk hierbij is dat: • grondwaterverontreiniging vaak pas na jaren of decennia zichtbaar wordt; • aanvankelijk lage concentraties door herhaalde toepassing cumulatief toenemen; • herstel van grondwaterkwaliteit uiterst traag of praktisch onmogelijk is. Dit betekent dat huidige besluitvorming langdurige gevolgen kan hebben voor drinkwaterbronnen en ecologische waterkwaliteit in de regio. 5. Cocktaileffecten en wetenschappelijke onzekerheid Zowel EFSA als RIVM erkennen dat huidige toelatings- en toetsingskaders: • vooral zijn gebaseerd op individuele stoffen; • onvoldoende rekening houden met mengsels van pesticiden (cocktaileffecten); • de gecombineerde effecten op ecosystemen en volksgezondheid onderschatten. Deze erkende onzekerheden rechtvaardigen toepassing van het voorzorgsbeginsel, met name in gemeenten met waardevolle natuur en woonkwaliteit zoals De Wolden. 6.

Conclusie en oproep aan de gemeente Gelet op: • de wetenschappelijk onderbouwde schade aan biodiversiteit en voedselketens; • de aantoonbare verspreiding van pesticiden buiten landbouwpercelen; • de cumulatieve en langdurige risico’s voor bodem en grondwater; • en de erkende tekortkomingen in bestaande toetsingskaders, verzoek ik de gemeente De Wolden om geen ruimte te bieden aan (verdere) lelieteelt en om in haar beleid expliciet te kiezen voor bescherming van natuur, waterkwaliteit en leefomgeving. Deze keuze sluit aan bij nationale biodiversiteitsdoelen, het voorzorgsbeginsel en de gemeentelijke zorgplicht voor huidige en toekomstige generaties. Met vriendelijke groet,

5.1.2e 5.1.2e

Ruinen

Legenda toegepaste uitzonderingsgrondslagen In dit document zijn gegevens geanonimiseerd op grond van: Wet

Artikel

Omschrijving

Pagina's

Wet open overheid

Art. 5.1 lid 2 sub e

De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer

1, 3