Locale Inclusieagenda 2023.pdf

Inhoud Inclusie: wat is het? ..............................................................................................3 Gemeentelijke taak.............................................................................................3 Werkgroep Lokale inclusieagenda De Wolden .........................................................3 Niets over ons zonder ons....................................................................................4 Actiepunten thema 1: Openbare ruimte, toegang en… uitgang.....................................5 Actiepunten thema 2: Meedoen en sociale inclusie .....................................................6 Actiepunten thema 3: informatie en communicatie.....................................................7 Financiering..........................................................................................................8 Meer lezen? ..........................................................................................................8 Bijlage 1: wat hebben we al gedaan? .......................................................................9 Bijlage 2: Memo inclusieve dienstverlening .............................................................10

2

Inclusie: wat is het? In een inclusieve samenleving kan iedereen meedoen en wordt niemand gediscrimineerd of uitgesloten. Iedereen, ongeacht beperking, afkomst, religie, geaardheid, seksuele voorkeuren of andere persoonlijke kenmerken, heeft in een inclusieve samenleving gelijke kansen om echt mee te doen en er echt bij te horen. Inclusie werkt twee kanten op. Een individu moet mee willen doen in de samenleving en de samenleving moet hiervoor open staan. De samenleving of de maatschappij moet mogelijk maken dat ook iedereen mee kan doen. Wat wordt daar mee bedoeld? En we hebben in Nederland toch allerlei voorzieningen getroffen? Dan is hier toch geen probleem meer? Nederland is een zorgstaat. We kennen in Nederland aparte scholen voor leerlingen met een leerachterstand of een verstandelijke beperking en we hebben in Nederland speciale werkplekken voor mensen met een afstand op de arbeidsmarkt. Dit heeft te maken met hoe we in de westerse wereld gewend zijn om te kijken naar mensen met een functiebeperking. Deze functiebeperking moet worden hersteld. Kan dit niet, dan zijn er hulpmiddelen die ervoor kunnen zorgen dat mensen met een handicap ‘normaal kunnen functioneren’. Maar werkt ook dat niet? Dan wordt iemand met een handicap buiten de maatschappij geplaatst. Denk hierbij aan een zorginstelling, speciaal onderwijs, aangepast vervoer of een werkvoorziening.

In Nederland zijn we om die reden geen koploper op het gebied van inclusie, maar is er sprake van segregatie (zie afbeelding 1). Tijd om daar verandering in te brengen. De Verenigde Naties hebben het verdrag handicap opgesteld. En de lokale inclusie agenda is een gemeentelijke verplichting die voortkomt uit de ratificatie van het VN-verdrag handicap.

Gemeentelijke taak Het is een wettelijke taak van de gemeente om een lokale inclusieagenda op te stellen en deze uit te voeren. Lokale Inclusie Agenda is een document waarin staat hoe een gemeente werkt aan uitvoering geeft aan het VN-verdrag handicap. We vinden het belangrijk dat de gemeente De Wolden een inclusieve en toegankelijke gemeente is. Iedereen die mee wil doen, moet mee kunnen doen.

Werkgroep Lokale inclusieagenda De Wolden De inclusieagenda is opgesteld door de werkgroep De Wolden gewoon toegankelijk. De deelnemers van deze werkgroep zijn hele normale mensen met een beperking of vertegenwoordigen iemand met een beperking Wij hebben een aantal wensen en aandachtspunten: -

We vinden het belangrijk dat iedereen in De Wolden kan sporten en spelen of op met andere gewenste activiteiten mee kan doen.

3

-

We vinden het belangrijk dat ondernemers en besturen van verenigingen of organisaties van evenementen kennis hebben van inclusie. We vinden het belangrijk dat medewerkers van de gemeente respectvol en oplossingsgericht werken en dat ze oog hebben voor medezeggenschap. We vinden het belangrijk dat de diensten van de gemeente De Wolden goed toegankelijk zijn en digitale toegankelijkheid speelt daarbij een belangrijke rol. En wij willen graag betrokken zijn bij nieuw beleid of (bouw)projecten zodat we kunnen meedenken volgens het principe design for all.

Deze aandachtspunten hebben we omgezet in doelen en acties en verdeelt onder drie hoofdthema’s -

Toegang en openbare ruimte Meedoen en sociale inclusie Informatie en communicatie

Werken aan inclusie is een proces van de lange adem en (te) veelomvattend. We hebben met het opstellen van dit document een aantal goede eerste stappen gezet, maar we weten ook dat we niet volledig zijn. Naar verwachting verschijnt er in 2024 een nieuw document met nieuwe actiepunten en een verantwoording over de afgeronde actiepunten.

Niets over ons zonder ons De Lokale Inclusieagenda van De Wolden is niet compleet. Dat is met reden. Veel gemeenten maken een combinatie van inclusie en diversiteit. In de werkgroep De Wolden gewoon toegankelijk zijn geen deelnemers die zich identificeren met LHBTIQ+ of etnische minderheden. Ook niet alle functiebeperkingen zijn vertegenwoordigd, zo zijn er geen deelnemers met een auditieve beperking in de werkgroep. Deze thema’s behandelen we daarom om die reden nog niet, want: niets over ons, zonder ons. Wanneer iemand zich meldt om mee te denken over deze thema’s, is die van harte welkom om onze werkgroep te versterken. Natuurlijk proberen wij waar mogelijk nu al rekening te houden met diversiteit en andere beperkingen.

4

Actiepunten thema 1: Openbare ruimte, toegang en… uitgang Om ergens aan mee te kunnen doen, moet je er kunnen komen. Een goede openbare ruimte en toegang tot gebouwen zijn belangrijk. Maar de uitgang mag niet worden vergeten. Want kan tijdens een noodsituatie ook iemand in een rolstoel het gebouw of terrein snel genoeg verlaten? Doel: 1. Bij nieuwbouw wordt standaard rekening gehouden met mogelijke functiebeperkingen van mensen. Gebouwen en toegangswegen zijn toegankelijk.

2. Bij het opstellen van beleid wordt rekening gehouden met toegankelijkheid. 3. Bij een vergunning voor evenementen wordt rekening gehouden met de toegang en uitgang voor mensen met beperking. 4. Straten, wegen en stoepen zijn obstakelvrij.

5. Toegankelijk gemeentehuis

Acties 1. Projectleiders, stedenbouwkundigen, verkeerskundigen, ontwerpers krijgen een presentatie van uit de werkgroepen LIA DWD en ALI HGV1 over het belang en noodzaak van toegankelijkheid en inclusie bij de bouw.

Planning 1e kwartaal 2023

2. Bij nieuwbouw, verbouwing of renovatie worden ervaringsdeskundigen geraadpleegd. 1. we stellen een inclusieparagraaf op die ingevuld moet worden bij een voorstel of bij nieuw beleid.

3e kwartaal 2023

Wat doen we al?

2e kwartaal 2023

Nog niet ingepland

Inwoners en ondernemers voorkomen dat er obstakels (auto’s, containers) zijn op stoepen en wegen.

Schouw van het gemeentehuis

Buurtbeheer heeft aandacht voor onderhoud.

1e kwartaal 2023

1 ALI HGV staat voor agenda lokale inclusie Hoogeveen.

Waar mogelijk werken de werkgroepen samen. 5

Actiepunten thema 2: Meedoen en sociale inclusie Mensen met een fysieke beperking moeten, wanneer zij dat willen, mee kunnen doen. Iedereen is een gelijkwaardige gesprekspartner in de gemeente De Wolden. Doel: 1. Mensen met een functiebeperking kunnen sporten in de gemeente De Wolden

2. Stembureaus in de gemeente De Wolden zijn voor iedereen toegankelijk om zelfstandig te kunnen stemmen. 3. Er zijn voldoende openbare en toegankelijke toiletten in de vijf grootste kernen van gemeente De Wolden 4. Maatschappelijke gebouwen en gebouwen voor sport en cultuur zijn toegankelijk. 5. Inwoners van De Wolden herkennen dementie en weten hoe ze mensen met dementie respectvol kunnen helpen. 6. De Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen biedt een inclusieve dienstverlening 7. gemeentelijke bijeenkomsten, zoals een woonzorgvisie-avond is ook digitaal te volgen 8. Toegankelijke dienstverlening dichtbij de inwoner.

Acties 1. Gemeente De Wolden doet mee aan Uniek sporten

Planning 1. Start 4e kwartaal 2022

2. Vanuit de combinatiefunctionarissen is er aandacht voor sporten. Bijvoorbeeld de oprichting van een g-korfbalteam in Zuidwolde. Meedoen aan het project van Stichting Prokkel.

2023

Gemeente De Wolden doet mee aan het project Hoge Nood of een soortgelijk project of activiteit.

2e kwartaal 2023

Uitwerken van een regeling “kleine aanpassingen ten behoeve van een verbeterde toegang” In de vier grootste kernen wordt de training omgaan met dementie gegeven.

2024

Zie bijlage 2 memo inclusieve dienstverlening

2023 en verder

Verkiezingen 2023

Wat doen we al? Aangepast sporten voor senioren (walking football/korfbal)

De stembureaus zijn toegankelijk.

1e helft 2023

Zie bijlage 2.

2024 Onderzoeken of het mogelijk en zinvol is om te werken met een mobiele gemeentewinkel

2024

6

Actiepunten thema 3: informatie en communicatie Het is belangrijk dat er kennis is bij de inwoners van de gemeente De Wolden over het toegankelijkheidbeleid. Kennis draagt bij aan acceptatie. Maar kennis moet ook begrijpelijk zijn. Zijn brieven niet te moeilijk geschreven?

Doel: De communicatie van de gemeente De Wolden naar de inwoners is in begrijpelijke taal

Acties Dit hoort bij de inclusieve dienstverlening, zie bijlage 2.

Planning 2023-2024

Inwoners hebben kennis van inclusie en weten hoe ze een bijdrage kunnen leveren aan meer toegankelijke gemeente.

Opstellen en uitvoeren van een communicatieplan

2023-2024

Wat doen we al? De Wmo-brieven zijn gecontroleerd en aangepast. Zie ook bijlage 2

7

Financiering Voor 2023 en 2024 is € 26.000 per jaar beschikbaar.

2023 Toegankelijke toiletten 4 keer Training dementie + een bijeenkomst Onkosten/attenties vrijwilligers Communicatie: - Filmmateriaal - Foldermateriaal - Pr social media - overig Kleine aanpassingen ten behoeve van toegankelijkheid van maatschappelijke gebouwen. Fysieke toegankelijkheid Overig/restant Totaal:

2024

2025

2.100 2.500

2.100

1.000 5.000

1.000 5.000

10.000

10.000

5.000 500 € 26.000

5.000 3.000 € 26.000

€ 11.000

In de bovenstaande actiepuntenlijsten staan daarnaast nog activiteiten die gefinancierd worden vanuit andere budgetten, zoals Uniek Sporten, of vragen met name personele inzet.

Meer lezen? Andries Hiskes: Het Medische Model en het Sociale Model in Disability studies: een introductie Modellen van handicap in een notendop. Gevonden op https://www.gripvzw.be/nl/artikel/485/de-modellen-van-handicap-in-een-notendop , 2110-2022

8

Bijlage 1: wat hebben we al gedaan? 2022: -

Schouw gemeenteraadverkiezingen 2022 Schouw evenement smaakmakersfestival 2022 De Wijk Een training via S.K.I.K. over inclusie, gegeven door Ieder(in) Bijeenkomst: dag van de witte stok Verholpen fysieke drempels op twee locaties in De Wijk

2021: -

Start Lokale Inclusie fase 2

2018-2019 -

Een ronde door de gemeente langs de verschillende kernen met hulp van de verenigingen van Dorpsbelangen om fysieke drempels en knelpunten inventariseren.

9

Bijlage 2: Memo inclusieve dienstverlening MEMO

Aan:

Directie van SWO De Wolden Hoogeveen

Van:

Christine ter Avest, strategisch adviseur dienstverlening

Over: Concept memo over inclusieve dienstverlening door de SWO Datum:

Februari 2023

Wat wil de SWO Zorgen voor passende dienstverlening. Iedereen die de gemeente nodig heeft moet eenvoudig toegang hebben tot onze diensten. Inwoners mogen hierbij geen belemmering ervaren.

De opdracht Zorg ervoor dat de SWO - vanuit het spoor Verbinden & Ontmoeten van de visie Dienstverlening 2021-2025 - iedereen in de gelegenheid stelt om zonder belemmering van onze diensten gebruik te maken. Borg inclusieve dienstverlening in het werken voor onze inwoners en ondernemers. Doel daarbij is dat inclusief werken vanzelfsprekend wordt. •

NB. Deze opdracht gaat uitsluitend over de gemeentelijke (online) dienstverlening. Het gaat dus niet over inclusie op straat en in de samenleving of inclusief werkgeverschap. Wel zoeken we hierin verbinding en samenwerken met de Lokale Inclusie Agenda in De Wolden en de Agenda Lokale Inclusie in Hoogeveen (inclusieve samenleving) en HRM (inclusief werkgeverschap).

Achtergrond Voor de uitvoeringsagenda van de visie dienstverlening 2021-2025 Wij zorgen voor passende dienstverlening, zodat iedereen de dienstverlening krijgt die hij nodig heeft hebben beide colleges de SWO meegegeven dat ze het belangrijk vinden dat onze dienstverlening inclusief is. Iedereen moet gemakkelijk zaken kunnen doen met de overheid.

Dit is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Mensen met een fysieke, auditieve of visuele beperking, met een taalachterstand, of minder lees-, schrijf- en digitale vaardigheden kunnen hierin belemmeringen ervaren. Dit zijn bijvoorbeeld belemmeringen in de toegang van onze gebouwen en balies, in de begrijpelijkheid van onze informatie en correspondentie en bij het online aanvragen.

10

We werken natuurlijk al aan een goede toegang tot onze diensten. Wel zijn dit veelal losse, of incidentele acties. Hierin willen we meer samenhang aanbrengen. Op die manier weten we wat ons nog te doen staat op het gebied van inclusieve dienstverlening.

Aanpak a. Inventarisatie Om te kijken wat we hierin als SWO moeten verbeteren c.q. moeten oppakken hebben we in 2022 in kaart gebracht wat we momenteel al doen aan inclusie in onze dienstverlening. Daarbij hebben we ons op drie speerpunten in de dienstverlening gericht: 1. Communicatie (schriftelijk en verbaal) met en door de SWO; 2. Digitale inclusie 3. Fysieke toegankelijkheid Zie hieronder ad 1.

b. Vervolgstappen bepalen Vervolgens brengen we in beeld wat we de komende periode verder moeten uitwerken en oppakken om enerzijds belemmeringen in de dienstverlening weg te nemen en anderzijds inclusief werken te borgen in de SWO. Zie hieronder ad 2.

1. Inventarisatie: Wat doen we al aan inclusieve dienstverlening? We doen al veel om onze dienstverlening toegankelijk te maken. Echter, meestal labelen we dit (nog) niet als inclusieve dienstverlening. Tegelijkertijd is dat misschien juist goed, omdat je er uiteindelijk naar toe wilt werken dat we de term inclusieve dienstverlening niet meer gebruiken, omdat het vanzelfsprekend is dat we dit doen. Acties die in de afgelopen periode zijn ingezet c.q. nog lopen: •

Communicatie o Aanpassen van brieven (project begrijpelijke taal) door het team Wmo; o Er is een SWO Tolkengroep opgezet van eigen medewerkers die naast hun eigen functie of afroep ingezet worden als tolk. Momenteel hebben we 11 tolkende medewerkers. De talenkennis van deze groep is breed; van Syrisch, Russisch, tot Mandarijns, Portugees, Farsi, Arabisch tot Spaans en Duits. Hiermee kunnen we snel inspringen op acute vragen. o In onze interne academie S.K.I.K. bieden we diverse trainingen op het gebied van het herkennen en communiceren met doelgroepen, zoals herkennen en omgaan met dementie, stress sensitief werken, anderstalig, etc. etc.

•

Digitale inclusie o We werken dagelijks aan het toegankelijk maken van de website van De Wolden en van Hoogeveen Dit betreft bijvoorbeeld eenvoudige formulieren, begrijpelijk taalgebruik, keuze om de website in het Engels te lezen. Dit heeft zich vertaald in een toegankelijkheidsverklaring met een B-status. 11

•

Volgens de VNG doen we het hiermee al erg goed in vergelijking tot andere gemeenten met een D of zelfs E-status. De hoogste status is een A. Fysieke toegankelijkheid o Schouw van de publieke ruimtes gemeentehuis Hoogeveen o Faciliteren van een fysiek steunpunt Belastingdienst in het gemeentehuis van Hoogeveen voor de regio. Iedereen met een belastingvraag kan een afspraak maken met het fysieke loket in dit steunpunt. o Huisbezoeken (bijvoorbeeld door team Wmo en Burgerzaken). Daar waar inwoners en ondernemers vanwege langdurige, fysieke beperkingen niet in de gelegenheid zijn om naar het gemeentehuis te komen, gaan wij op huisbezoek om aanvragen in behandeling te nemen of diensten te vertrekken.

2. Vervolg voor 2023 -2025: Voor het komende jaar adviseer ik om binnen vier speerpunten te werken aan de volgende onderwerpen: 1. Communicatie o Actualiseren van onze schrijfwijzer op basis van de landelijk adviezen, bijvoorbeeld van Stichting Lezen en Schrijven o Uitbreiden helder schrijven met nieuwe pilots. Te denken valt aan andere veelvoorkomende brieven in het sociaal domein, in het kader van de Omgevingswet of van Burgerzaken. o Vervolg communicatietrainingen o Vervolg tolkenpool 2. Digitale inclusie: o Verbinding leggen met de lokale bibliotheken over ondersteuning van inwoners bij digitale diensten en de communicatie hierover intern en extern; o Doorontwikkeling toegankelijke website 3. Fysieke toegankelijkheid o Actieplan n.a.v. aanbevelingen uit de schouw in Hoogeveen; o Schouw van de publieke ruimte in het gemeentehuis door de werkgroep LIA De Wolden in maart 2023; o Actieplan n.a.v. de aanbevelingen uit de schouw in De Wolden.

4. Borging in SWO o Bewustwording creëren bij medewerkers om blijven aandacht te houden voor inclusieve dienstverlening: ▪ Kader en instructie opstellen voor begrijpelijk schrijven ▪ kennisdelen/ inspiratiesessies / trainingen o Verkennen van en adviseren over een optie om inclusieve dienstverlening te beleggen bij een contactpersoon of meldpunt? Moeten we inclusieve dienstverlening als taak beleggen bij een persoon, of groep? Waarbij deze persoon of groep zich enerzijds richt op de huidige en de ontwikkeling van inclusieve dienstverlening; doen we wat is afgesproken, wat zijn (landelijke) nieuwe ontwikkelingen en afspraken en hoe voeren wij die in? Anderzijds kan deze persoon of groep als meldpunt functioneren daar waar klanten of interne medewerkers vragen, signalen of klachten hebben over inclusieve dienstverlening.

-

Advies over invulling van het vervolg: Deze memo bespreken met de directie en instemming vragen over de vier speerpunten onder punt 2; 12

-

Advies aan de directie om opdracht te verstrekken aan de strategisch adviseur dienstverlening om een plan van aanpak te maken voor de vier speerpunten.

Einde memo

13