Document · PDF

Kadernota 2026-2029 De Wolden

Besluitvormende vergadering: “D’r op an” 3 juli 2025, gemeente De WoldenBij agendapunt: Kadernota 2026-2029 inclusief de nota reserves en voorzieningen (zie bijgevoegd schema)20.004 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

11.3 Toeristenbelasting en forensenbelasting Een tweede belasting waar wij achterblijven bij het landelijk gemiddelde is de toeristenbelasting. We willen ook hier aansluiting zoeken bij een benchmark. We hebben 10 vergelijkbare gemeenten in beeld gebracht: plattelandsgemeenten in onze (ruime) omgeving die voor toeristen aantrekkelijk zijn. Het gemiddelde tarief van deze gemeenten in 2025 was € 2,05 per nacht. Van deze gemeenten zijn de Drentse gemeenten relatief ‘goedkoop’. Om meer in de pas te lopen met onze Drentse buurgemeenten, stellen we voor ons tarief voor 2026 op te trekken naar € 1,75 per overnachting. De meeropbrengst die we hiermee realiseren bedraagt circa € 132.000. We stellen voor de forensenbelasting met 20% te verhogen. Dat geeft een geschatte meeropbrengst van om en nabij € 34.000.

11.4 Afvalstoffen- en rioleringsheffing Ten aanzien van de afvalstoffen en rioleringsheffing stellen we geen aanpassingen voor. We stellen de tarieven vast op basis van een kostendekkende tariefstelling gerelateerd aan de meerjarige plannen.

11.5 Financieel effect inkomsten In totaal stellen we derhalve voor aan de inkomstenkant een toename van de baten van in totaal € 582.000. Met deze laatste maatregel ontstaat een geprognosticeerd tekort bij de begroting van 2026 van € 1.080.000. Dit resterend tekort willen we incidenteel opvangen door een onttrekking uit de Algemene Reserve.

Financiele techniek

Realistisch ramen

Herijking investeringsplan

Versoberingen

Taakstellingen

Inkomsten

Resterend tekort

577 1080 581

582 1228

318 314

Gemeente De Wolden

Versoberingen

Kadernota 2026

12. Overzicht en conclusie 12.1 Meerjarenperspectief na ombuiging Met de in deze kadernota opgenomen maatregelen komen we tot begroting die met inzet van een deel van de Algemene Reserve sluitend kan worden gemaakt. Voor 2027 lijkt een inzet vanuit de Algemene Reserve nodig, maar als een aantal voorzichtige aannames beter uitvallen kan dit alsnog omslaan naar een positieve prognose. Voor 2028 en verder zien we een evenwichtige meerjarenbegroting met een positief saldo in de latere jaren. Hiermee leggen we een structureel sluitende meerjarenbegroting voor. In onderstaand overzicht ziet u hoe we hiertoe gekomen zijn: Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Primitieve begroting 2025

-4.070.840

-3.595.624

-3.019.705

Decembercirculaire 2024

793.042

775.065

837.271

Fietspad Linderweg

-14.040

-14.013

-13.986

Rekenkamercommissie

-5.318

Stand start kadernota

-3.297.156

-2.839.890

-2.201.738

Nieuw en onontkoombaar

-1.382.139

-1.192.859

-1.830.747

-1.829.737

Stand voor dekkingsplan

-4.679.295

-4.032.749

-4.032.485

-4.031.475

576.503

468.029

Dekkingsplan: Financiële techniek Realistisch ramen

580.905

Investeringsplan

977.672

1.140.344

1.386.344

1.674.344

Verlenging afschrijvingstermijnen

250.000

Versobering

313.650

Taakstellingen

318.800

468.800

618.800

Inkomsten

581.538

Totalen dekkingsplan

3.599.068

3.803.266

4.199.266

4.487.266

Verwacht resultaat

-1.080.227

-229.483

166.781

455.791

Inzet algemene reserve

1.100.000

250.000

Prognose saldo

19.773

20.517

166.781

455.791

Onzekerheidsmarge

- 200.000 tot + 600.000

12.2 Hard en realistisch De maatregelen die we voor 2026 opnemen zijn hard en realistisch. Daarmee zien we een toets door de provinciaal toezichthouder met vertrouwen tegemoet. Wel zijn er voor de realisatie van een aantal taakstellingen nog wel aparte besluiten door college en/of gemeenteraad nodig. Dezen zullen we voor vaststelling van de begroting voorbereiden. Maar het gros van de maatregelen zijn zonder meer door te voeren. Hierbij maken we opnieuw de kanttekening dat we met een realistischer raming ook scherper aan de wind varen. We zullen gedurende 2026 de vinger aan de pols houden en waar nodig de prognoses bijstellen en u daarover bij de bestuursrapportages informeren.

Gemeente De Wolden

Kadernota 2026

Versoberingen

12.3 Taakstellend en te concretiseren Een aantal maatregelen zijn taakstellend opgenomen. Dat gaat met name om voorstellen die vanaf 2027 resultaat moeten opleveren. De voornaamste daarvan is de taakstelling op het Sociaal Domein. We mogen aannemen dat deze nog niet als voldoende hard wordt aangemerkt. Bij de kadernota 2027 moet de concretisering gereed zijn.

12.4 Inzet Algemene Reserve Om tot een sluitende begroting te komen, hebben we de mogelijkheid om in 2026 en zo nodig in 2027 een deel van de algemene reserve in te zetten. Gezien de verdere stijging van de Algemene Reserve bij de jaarrekening over 2024 kunnen we ruim € 1,5 miljoen inzetten voor 2026. Er is nog een aantal onzekerheden en een aantal nader te concretiseren posten, die tussen nu en de begrotingsvaststelling helder moeten worden: 1. de precieze uitkomsten van de meicirculaire 2. de mogelijke wijzigingen in de septembercirculaire 3. het precieze effect van de verlenging van afschrijvingstermijnen 4. de precieze opbrengst van (meer) kostendekkende leges en tarieven We hebben in deze kadernota aannames gedaan, die realistisch zijn. Ervan uitgaande dat de afwijkingen in totaal niet meer dan enkele honderdduizenden bedragen (we schatten de onzekerheidsmarge in tussen € 2 ton negatief en € 6 ton positief), blijven we koersen op een tekort in 2026 van een omvang dat met inzet van de Algemene Reserve kan worden afgedekt. Voor 2027 valt het tekort binnen de onzekerheidsmarges.

12.5 Naar een nieuw evenwicht We zetten met deze kadernota een grote stap op weg naar een nieuw evenwicht. Dit is meer dan het herstel van financieel evenwicht. We werken hiermee ook aan het verder verbeteren van de financiële sturing en beheersing en leggen een steviger fundament onder onze plannen en ons beleid. We ramen realistischer, we stellen betere beheerplannen op, we lichten ons instrumentarium op het sociaal domein door en stellen een integraal afwegingskader op voor de vele subsidies die we verstrekken. Daarmee geven we ook onze relatie met gesubsidieerde partijen opnieuw vorm. Tenslotte zullen we nog voor de begrotingsbehandeling ook werken aan een eenvoudiger en beter ingerichte begroting. Dat zal vooral op het niveau van kostenplaatsen en kostensoorten zijn en derhalve op uitvoeringsniveau. De programmastructuur laten we ongemoeid. Met deze acties zorgen we voor een betere beheersing en meer sturingsmogelijkheden, zodat we de komende jaren eenvoudiger kunnen bijsturen, waar dat nodig mocht blijken. Met alle maatregelen ontstaat beperkt begrotingsruimte in latere jaren. Gezien de onvoorspelbaarheid van de rijksinkomsten, de nog te realiseren taakstellingen én eventuele nieuwe onontkoombare uitgeven, kunnen we ons niet rijk rekenen. Het blijft zaak om terughoudendheid te betrachten de komende jaren.

Eventueel nieuw beleid zal dan ook uit bestaande middelen bekostigd moeten worden, door op andere plekken inzet te minderen volgens het principe ‘oud voor nieuw’.

Gemeente De Wolden

Kadernota 2026

Versoberingen

Bijlage: overzicht maatregelenboek Hieronder vindt u de maatregelen zoals opgenomen in het op 6 februari 2025 aan u gepresenteerde ‘maatregelenboek’. De door ons geheel of gedeeltelijk opgenomen maatregelen vindt u groen en blauw (inkomsten) gemarkeerd. In rood gemarkeerd zijn die maatregelen die we buiten beschouwing hebben gelaten. Tenslotte zijn er maatregelen die we in een meer integrale afweging willen betrekken vanuit de in hoofdstuk 10 beschreven taakstellingen. In deze kadernota vindt u ook een aantal maatregelen die niet in het maatregelenboek waren opgenomen. Dit geldt met name voor een aantal posten die onder ‘realistisch ramen’ zijn benoemd. Bij de begroting zullen we een totaaloverzicht van alle mutaties opnemen. Tenslotte merken we op dat in onderstaand overzicht soms nog de (destijds geschatte) bedragen uit het maatregelenboek zijn opgenomen. Bij de overgenomen maatregelen hebben we zoveel mogelijk de bedragen aangepast. Aan onderstaand overzicht kan geen status worden ontleend. Deze is louter informatief bedoeld. Omschrijving maatregel

Blz bundel

2026

WAAR

GEHEEL OF GEDEELTELIJK OPGENOMEN IN DE KADERNOTA Bijdrage Jeugdhulpregio Drenthe versoberen

100

57.000 versobering

Bijzonder onderwijs logopedie stopzetten additionele afspraken

15.850 versobering

Bijzonder onderwijs logopedie stopzetten additionele afspraken

372 versobering

Opheffen clientondersteuning Stichting OCO

110.000 versobering

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen: additioneel pakket Yorneo versoberen of beëindigen

32.000 versobering

Economische ontwikkelingen: bijdrage Gebiedscoöperatie ZW-Drenthe

5.000 versobering

Openbaar onderwijs logopedie stopzetten additionele afspraken

33.388 versobering

Onderwijsachterstandenbeleid: kinderopvang dekken uit OAB gelden

45.000 versobering

Onderwijsachterstandenbeleid: kinderopvang dekken uit OAB gelden

30.000 versobering

Diverse ombuigingen verkeer en vervoer: Kabels en leidingen

104

10.000 realistisch ramen

Aframen deel budget openbare orde

27.000 realistisch ramen

De indexering van de vergrijzing actualiseren

226.000 nieuw

Diverse kosten beschermd wonen aframen

101

32.642 realistisch ramen

Meerkostenregeling Wmo: bijstelling budget op basis van realisatie afgelopen jaren

30.000 realistisch ramen

Afschrijvingstermijn kapitaalgoederen verlengen

125

investeringsplan

Ruimte btw-compensatiefonds 100% inzetten

130

318.500 fin techniek

Vrijval stelpost taakmutaties gemeentefonds

131

93.003 fin techniek

Administratieve ombuiging BUIG

100.000 fin techniek

Rentebaten kortlopend geld schatkistbankieren

123

50.000 fin techniek

Gemeente De Wolden

Kadernota 2026

Versoberingen

Omschrijving maatregel

Blz bundel

Dividend opbrengsten verhogen

124

15.000 fin techniek

Vrijval stelpost kapitaallasten nieuwe investeringen

139

250.000 investeringsplan

Verlagen ambitieniveau openbaar groen: 10% onderhoud groen externen

62.000 realistisch ramen

Verlagen ambitieniveau openbaar groen: 10% onderhoud bomen externen

27.000 realistisch ramen

Diverse ombuigingen verkeer en vervoer: Onderhouden wegen

104

100.000 realistisch ramen

Diverse ombuigingen verkeer en vervoer: Onderhouden wegen

104

100.000 realistisch ramen

Diverse ombuigingen verkeer en vervoer: Belijning wegen

104

15.000 realistisch ramen

Diverse ombuigingen verkeer en vervoer: Verkeersveiligheid - uitbestede werkzaamheden

104

33.000 realistisch ramen

Verlagen ambitieniveau openbaar groen: Fonteinen en vijvers

6.361 realistisch ramen

Verlagen ambitieniveau openbaar groen: Landschapsbeheer

57.000 realistisch ramen

Verlagen ambitieniveau openbaar groen: Recreatieve voorzieningen

7.925 realistisch ramen

Bezuiniging wethouder 0,5 fte (na de verkiezingen)

56.500 realistisch ramen

Vrijval stelpost integraal huisvestingsplan (IHP) onderwijs

108

80.000 investeringsplan

Surplus algemene reserve inzetten

145

1.100.000 inkomsten

Instroom gemeentelijke toegang jeudghulp beperken

98.000 versobering

Onderzoek primaat verhuizen bij woningaanpassing WMO

20.000 versobering

Herstelgerichte hulp beter inzetten (HH, vervoer en trapliften)

20.000 versobering

Verlagen ambitieniveau openbaar groen: Landschapsonderhoud

9.000 realistisch ramen

Verlagen ambitieniveau openbaar groen: 10% onderhoud groen/bomen intern

0 realistisch ramen

Vervallen onkostenvergoeding kunstenaars

111

1.040 versobering

Stoppen met bezorging reisdocumenten (of meer kostendekkend maken)

1.000 versobering

Verhogen toeristenbelasting

133

132.000 inkomsten

Forensenbelasting verhogen (20%)

135

34.000 inkomsten

Opvang tekort via OZB verhoging (8%)

126

416.000 inkomsten

Gehandicaptenparkeerkaart (GPK) kostendekkend maken

10.000 kostendekkend

Heffen leges op uittreksel voor Oekraïners

300 kostendekkend

In rekening brengen stroomkosten bij gebruik van stroomkasten

7.500 kostendekkend

Eén tarief voor de eigen bijdrage van leerlingenvervoer hanteren

5.000 kostendekkend

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen: additioneel pakket GGD versoberen of beëindigen

70.000 taakstelling sociaal

Buurtteams: niet uitbouwen van voorzieningen

16.000 taakstelling sociaal

Versoberen afdracht aan Veilig thuis Drenthe

300.000 taakstelling sociaal

2026

WAAR

INKOMSTEN

MEENEMEN IN HEROVERWEGING SOCIAAL DOMEIN

Gemeente De Wolden

Versoberingen

Omschrijving maatregel

Kadernota 2026

Blz bundel

2026

WAAR

Buurtgezinnen: aantal koppelingen limiteren of stoppen

25.000 taakstelling sociaal

Liquidatie SWIDW

50.000 taakstelling sociaal

Verlagen aantal km vervoerspassen WMO

20.000 taakstelling sociaal

Uitbreiding POH jeugd in huisartsenpraktijken niet doorzetten

60.000 taakstelling sociaal

Versoberen bijzondere bijstand

107.000 taakstelling sociaal

Versoberen bijzondere bijstand (personele inzet)

12.000 taakstelling sociaal

Sociaal participatiefonds (minimaregelingen)

103.875 taakstelling sociaal

Meerkostenregeling Wmo: uitkering van 120% naar 110%

50.000 taakstelling sociaal

(gedeeltelijk) Schrappen aanvullend budget voor ondermijning

86.000 taakstelling sociaal

Diensten van Moeders van De Wolden versoberen of stoppen

7.000 taakstelling sociaal

BRC personele inzet (GALA)

180.000 taakstelling sociaal

Onderbrengen van activiteiten bij GALA: Terugdringen gezondheidsachterstanden

26.502 taakstelling sociaal

Onderbrengen van activiteiten bij GALA: Mantelzorg

35.778 taakstelling sociaal

Onderbrengen van activiteiten bij GALA: Versterken basis

11.926 taakstelling sociaal

Stichting urgente noden

4.355 taakstelling sociaal

Stichting urgente noden

57 taakstelling sociaal

Preventieakkoord gedeeltelijk bezuinigen

102

20.000 taakstelling sociaal

Mantelzorgcompliment naar beneden bijstellen

70.000 taakstelling sociaal

Stopzetten additionele inzet onderwijs HALT

2.700 taakstelling sociaal

Toegang- en eerstelijnsvoorzieningen: niet uitvoeren complexe echtscheidingen en het Odense huis

159.200 taakstelling sociaal

Buurtteams: niet uitbouwen van voorzieningen

32.000 taakstelling sociaal

Kostendekkendheid sporthallen en gymzalen verhogen

47.400 kostendekkend

Openbaar onderwijs schoolzwemmen

32.500 subsidiebeleid

12.000 subsidiebeleid

106

24.000 subsidiebeleid

Stoppen met uitreiken raspaard/veulen

6.000 subsidiebeleid

Beëindigen subsidie/bijdrage plattelandsontwikkeling

50.000 subsidiebeleid

Bibliotheken - afschaffen pluspakket

119

62.000 subsidiebeleid

Stoppen met initiatiefrijk De Wolden

207.000 subsidiebeleid

Wolderhuus subsidie verlagen

57.000 subsidiebeleid

Verlagen subsidies dorpshuizen

59.923 subsidiebeleid

Wegbezuinigen budget creatieve en culturele vorming

110

518 subsidiebeleid

MEENEMEN IN TAAKSTELLING SUBSIDIEKADER

Verlagen ambitieniveau openbaar groen: Bijdrage onderhoud wandelnetwerk Recreatieschap Drenthe Vermindering voorbereidingsgeld voor uitvoering van klimaatadaptatiemaatregelen LAS/LUA

Gemeente De Wolden

Kadernota 2026

Omschrijving maatregel

Versoberingen

Blz bundel

2026

WAAR

Subsidie muziekonderwijs afbouwen

112

178.957 subsidiebeleid

Subsidie muziekverenigingen afbouwen

113

62.755 subsidiebeleid

Vervallen bijdrage lokale media

118

23.006 subsidiebeleid

Subsidie museumboerderij Karstenhoeve stoppen

117

16.632 subsidiebeleid

Stoppen met bijdrage netwerktafels

12.800 subsidiebeleid

Subsidie sportparken verlagen

49.940 subsidiebeleid

Subsidie tennisparken verlagen

0 subsidiebeleid

Stoppen subsidie oud- en nieuw

0 subsidiebeleid

Schrappen budget nationale feestdagen

0 subsidiebeleid

Schrappen budget nationale feestdagen

0 subsidiebeleid

Stichting Welzijn De Wolden stoppen taken

200.000 subsidiebeleid

Stopzetten schoolzwemmen

34.439 subsidiebeleid

Stopzetten exploitatiesubsidie zwembaden: Ruinen

84.781 subsidiebeleid

Stopzetten exploitatiesubsidie zwembaden: De Wijk

105.960 subsidiebeleid

Stopzetten exploitatiesubsidie zwembaden: Zuidwolde

121.053 subsidiebeleid

Beëindigen subsidie vrijwilligersactiviteiten

67.000 subsidiebeleid

Uitvoeringsgelden schrappen

29.090 subsidiebeleid

Schrappen van economische ontwikkelingen: Evenementenpromotie

24.858 subsidiebeleid

Verlagen ambitieniveau openbaar groen: Jaarlijkse subsidie 2024 gebiedspromotie De Wolden

45.000 subsidiebeleid

Schrappen van economische ontwikkelingen: CH De Wolden

0 subsidiebeleid

Geen afdracht aan Stichting Veiligheidshuis

57.000 subsidiebeleid

Schrappen gemeentelijke middelen duurzaamheid (uitvoering actieplan klimaat en energie)

125.000 subsidiebeleid

Schrappen van economische ontwikkelingen: Ondernemersplatform

11.000 subsidiebeleid

Schrappen van economische ontwikkelingen: Inzet fte agrarische contactpersoon

85.000 subsidiebeleid

Bijdrage museum Ruinen stoppen

115

10.796 subsidiebeleid

Jeugdledensubsidies sportverenigingen stoppen

49.793 subsidiebeleid

Beëindigen bijdrage verzekeringspremie voor drie molens

13.500 subsidiebeleid