Document · PDF

Kadernota 2024

Gemeenteraad 29 juni 2023, gemeente De WoldenBij agendapunt: Tweede termijn vaststelling Kadernota De Wolden 2024-202718.137 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Speerpunten 7.3 - Afval Activiteit

Bewustwordingscampagne kwaliteit grondstoffen.

Gevolgen voor de inwoners

Vergroting kennis correcte afvalscheiding.

Middelen €

2024 50.000

2025

2026

2027

€ -50.000 -

I/S Incidenteel Dekking via de afvalstoffenheffing Structureel

Toelichting: Categorie 3 We starten in 2024 een bewustwordingscampagne voor onze inwoners om de kwaliteit van de grondstoffen te verhogen en daarmee het geheel of gedeeltelijk afkeuren van vrachten tegen te gaan. De kosten worden daarmee naar verwachting in de toekomst weer terugverdiend door hogere opbrengsten en/of lagere lasten. Het benodigde budget van € 50.000 voor de bewustwordingscampagne zal met name worden ingezet voor gerichte communicatie richting onze inwoners. Dekking vindt plaats via de afvalstoffenheffing. 7.3 - Afval Activiteit

Activiteiten door vrijwilligers.

Gevolgen voor de inwoners

Verdere verbetering leefbaarheid.

Middelen

2024 € 52.500 € -30.000 -

2025 € 75.000 € -30.000

2026 € 97.500 € -30.000 -

2027

I/S -

Incidenteel

€ 120.000 € -30.000

Structureel

Toelichting: Categorie 3 Tijdens de bijeenkomsten met de vrijwilligersorganisaties is een groot aantal suggesties gedaan om de leefbaarheid in de buurt te verbeteren. Daarbij is nu de verwachting dat het aantal deelnemende organisaties waarschijnlijk groter is dan voorheen bij het inzamelen van OPK. Daarnaast is het de bedoeling om de coördinatie van de verschillende activiteiten bij de vrijwilligersorganisaties te beleggen. Dat maakt dat we hiervoor een benodigd budget verwachten van € 120.000 structureel per jaar. De eerste jaren kan deze bijdrage verrekend worden met de in de begroting 2023 opgenomen afbouwregeling. De bedragen vanuit de afbouwregeling zijn in 2024 ca. € 67.500, in 2025 ca. € 45.000 en in 2026 ca. € 22.500 zodat het netto benodigde budget voor de (alternatieve) activiteiten de komende jaren € 52.500 (2024), € 75.000 (2025), € 7.500 (2026) resp. € 120.000 (vanaf 2027) bedraagt. Het benodigde budget (€ 120.000) is gebaseerd op de gemiddelde jaarlijkse vergoeding voor de OPK-inzameling (ca. € 90.000) plus extra budget dat benodigd is in verband met de deelname van meer organisaties, uitbreiding van het aantal activiteiten en de coördinatie van deze activiteiten door vrijwilligers.

Gemeente De Wolden

Kadernota 2024

Programma 05 Solide basis voor De Wolden

We gaan er vooralsnog vanuit dat een deel van het benodigde budget uit de afvalstoffenheffing kan worden gedekt. De hoogte van dit deel is afhankelijk van de activiteiten die een relatie hebben met afval en de VANG-doelstellingen. In deze Kadernota gaan we uit van € 30.000. De definitieve hoogte weten we als de uitkomsten van de gesprekken met vrijwilligersorganisaties volledig bekend zijn. Op basis daarvan bepalen we het juiste taakveld van alle activiteiten.

Financiële mutaties exploitatie De volgende financiële mutaties zijn aangeleverd (inclusief speerpunten): Product

2024

2025

2026

2027

Lasten 7.3 Bewustwordingscampagne kwaliteit grondstoffen

€

50.000

7.3 Activiteiten voor vrijwilligers en verdere verbetering leefbaarheid

€

52.500

€

75.000

€

97.500

€

Totaal lasten

€ 102.500

€

75.000

€

97.500

€ 120.000

7.3 Dekking bewustwordingscampagne via afvalstoffenheffing

€

-50.000

€

7.3 Activiteiten door vrijwilligers (dekking via afvalstoffenheffing)

€

-30.000

€

-30.000

€

-30.000

€

-30.000

Totaal baten

€ -80.000

€ -30.000

Saldo (+ = nadeel en - = voordeel)

€

120.000

Baten

22.500

45.000

67.500

90.000

Toelichting lasten: (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd) N.v.t. Toelichting baten: (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd) N.v.t.

Investeringen In deze Kadernota zijn voor dit programma geen investeringen gepland.

Gemeente De Wolden

Programma 06 Sportief met elkaar

Kadernota 2024

Programma 06 Sportief met elkaar De Wolden is een sportieve gemeente. Op het gebied van sport- en bewegen gebeurt er veel. De vele en onmisbare vrijwilligers maken dit mede mogelijk. Voor elk dorp is het belangrijk dat er een ontmoetingsplek is. De dorpshuizen vervullen daarin een zeer belangrijke rol. De aanwezigheid van een dorpshuis stimuleert niet alleen het verenigingsleven, maar ook de sociale vitaliteit in een dorp.

Programmahouder: Egbert van Dijk Het programma in beeld

Wat speelt er in De Wolden? Sport Sportakkoord & Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) Landelijk zijn afspraken gemaakt over een gezonde leefstijl, zorg, sport en omgeving. Het ministerie van VWS, de VNG, Zorgverzekeraars Nederland en GGD GHOR Nederland hebben deze afspraken op 3 februari 2023 ondertekend in het GALA (het Gezond en Actief Leven Akkoord). In dit akkoord is afgesproken dat gemeenten een uitvoeringsplan gaan maken waarin staat hoe dit in de eigen gemeente wordt opgepakt. Zie ook programma 07 Sociaal. Om de afspraken uit het GALA goed te kunnen uitvoeren, kunnen gemeenten van verschillende subsidies gebruik maken. Dat loopt via een Brede-SPUK regeling. Voor sport maakt de gemeente De Wolden gebruik van twee subsidieregelingen. Dat zijn het Sportakkoord II en de Brede Regeling Combinatiefuncties (voor sportfunctionarissen en cultuurcoaches). De regelingen lopen van 2023 tot en met 2026.

Gemeente De Wolden

Kadernota 2024

Programma 06 Sportief met elkaar

Nieuwe sportnota 2024-2027 De huidige sportnota loopt tot en met 2023. Begin 2024 gaan we een nieuwe sportnota maken.

Speerpunten Voor dit programma zijn geen speerpunten groter dan € 10.000 aanwezig. In de tabel hieronder staan 2 financiële aanpassingen.

Financiële mutaties exploitatie De volgende financiële mutaties zijn aangeleverd: Product

2024

2025

2026

2027

Lasten 5.2 Indexatie beheersvergoeding onderhoud sportaccommodaties en sportvelden

€

2.700

€

2.700

€

2.700

€

2.700

5.2 Indexatie (exploitatie)subsidie zwembaden

€

7.680

€

7.680

€

7.680

€

7.680

Totaal lasten

€

10.380

€

10.380

€

10.380

€

10.380

Baten

Totaal baten

Saldo (+ = nadeel en - = voordeel)

€

10.380

€

10.380

€

10.380

€

10.380

Toelichting lasten: (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd) 5.2 Indexatie beheersvergoeding onderhoud sportaccommodaties en sportvelden. Onlangs heeft er een nieuwe onderhoudsinspectie plaatsgevonden. Voorlopig houden we rekening met een indexatie van 2,4% wat leidt tot een verhoging van € 2.700. Bij het opstellen van de begroting 2024 stellen we de index definitief vast. 5.2 Indexatie (exploitatie)subsidie zwembaden. Vanwege de inflatie lopen de kosten voor de zwembaden sterk op, terwijl de inkomsten niet meegroeien. Omdat we belang hechten aan de toekomst van onze zwembaden gaan wij de jaarlijkse (exploitatie)subsidie indexeren. Voorlopig houden we rekening met een indexatie van 2,4%. Bij het opstellen van de begroting 2024 stellen we de index definitief vast. Toelichting baten: (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd) N.v.t.

Investeringen In deze Kadernota zijn voor dit programma geen investeringen opgenomen.

Gemeente De Wolden

Programma 07 Sociaal

Kadernota 2024

Programma 07 Sociaal Het programma Sociaal gaat over de beleidsterreinen werk, zorg (o.a. Wmo), jeugdzorg, onderwijs en volksgezondheid.

Programmahouder: Mark Turksma Het programma in beeld

Wat speelt er in De Wolden? Zorg Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Het zorglandschap in Nederland verandert door de komst van twee landelijk gesloten akkoorden. 1. Het IZA zet in op een beweging van zorg naar gezondheid en op een steviger samenwerking tussen voorliggend veld/sociaal domein, eerste- en tweedelijns zorg. 2. Het GALA is een akkoord tussen Rijk, zorgverzekeraar, gemeenten en GGD. In het akkoord is afgesproken hoe preventief gezondheidsbeleid kan worden versterkt en duurzaam kan worden geborgd. Het gaat om financiële bijdragen voor onder andere combinatiefunctionarissen, sportakkoord, valpreventie, kansrijke start en welzijn op recept. Voor De Wolden betekent dit een rijksbijdrage van in totaal bijna € 1.500.000 voor de periode 2023-2026. Dit is deels een voortgang van bestaande regelingen en deels nieuw geld. Voorwaarde is dat we een integraal plan ontwikkelen. Na goedkeuring geven we hier de komende jaren uitvoering aan. Domein Overstijgende Samenwerking Drenthe (DOS) Het ministerie van VWS heeft gemeenten in 2023 de mogelijkheid geboden aan te sluiten en ervaring op te doen met de DOS-werkwijze, als vervolg op een eerdere pilot in onder andere Hollandscheveld (Hoogeveen).

Het doel hiervan is om vanuit het perspectief van de inwoner te kijken wat hij/zij nodig heeft om te participeren en zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen. In Drenthe hebben 6 gemeenten aangegeven aan de slag te willen met DOS Drenthe, waaronder de gemeente De Wolden. Dit heeft geleid tot een gezamenlijke subsidieaanvraag DOS Drenthe waarbij de gemeente De Wolden penvoerder is namens de gemeenten Hoogeveen, Meppel, Coevorden, Aa en Hunze en Westerveld. 32

Gemeente De Wolden

Kadernota 2024

Programma 07 Sociaal

In De Wolden gaan we in 2023 op zoek naar een dorp waar we gaan verkennen of de DOSwerkwijze van de grond kan komen. Een ontwikkeling die past in de lijn van het IZA en het Programma WOZO. Doordecentralisatie beschermd wonen Vanaf 1 januari 2024 wordt elke gemeente zelf verantwoordelijk voor nieuwe cliënten beschermd wonen. Dat betekent dat elke gemeente zelf verantwoordelijk wordt voor het bieden van beschermd wonen van indicatiestelling tot verantwoording van de ingezette middelen. De centrumgemeente (Assen) blijft verantwoordelijk voor de bestaande cliënten. Over een periode van zeven jaar worden de rijksmiddelen volgens een nieuw objectief verdeelmodel verdeeld over alle gemeenten. Stapsgewijs wordt het historische budget dat de centrumgemeenten ontvangen voor bestaande cliënten afgebouwd en het objectieve budget dat elke gemeente krijgt voor nieuwe cliënten opgebouwd. Evaluatie Adviesraad Sociaal Domein / cliëntraden Er heeft een evaluatie plaatsgevonden naar de structuur van de ASD en de cliëntraden. Met het inzicht uit de evaluatie en alle ontvangen reacties is geoordeeld dat er moet worden gekomen tot het formeren van één ASD. De 3 cliëntraden zullen worden geïntegreerd binnen de brede ASD waarbij, ten behoeve van de overgang, 3 werkgroepen zullen worden ingesteld op basis van de huidige indeling.

Er zal door de gemeente een budget aan de ASD worden toegekend waarbij de ASD in staat is om de taken te kunnen uitvoeren. De kosten van de ASD worden via de begroting van de gemeente verrekend. Jeugdhulp Hervormingsagenda Jeugd Op landelijk niveau wordt al lange tijd gesproken over de Hervormingsagenda Jeugd. Op dit moment zijn de contouren van Hervormingsagenda Jeugd steeds zichtbaarder. De verwachting is dat er in het voorjaar 2023 een vastgestelde Hervormingsagenda Jeugd komt. Dan wordt ook duidelijk waar wij als gemeenten aan moeten voldoen en wat de meerjarige financiële consequenties zijn. Onderwijs Voor- en vroegschoolse educatie We willen dat kinderen al vanaf jonge leeftijd gelijke kansen krijgen om op te groeien vanuit een sterke en veilige basis. Daarom vernieuwen we het beleidsplan Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE). De inhoud van het nieuwe beleidsplan VVE wordt vertaald naar financiën. Werk Stichting Werkgelegenheidsinitiatieven De Wolden (SWIDW) en Stark De SWIDW binnen de gemeente De Wolden wordt geëvalueerd. Door middel van deze evaluatie wordt onderzocht wat de juiste inzet dient te zijn van de stichting, nu en richting de toekomst. Hierbij is er in het bijzonder aandacht voor de doelgroep WSW en de werkzaamheden die zij verrichten.

Bij het uitvoeren van deze evaluatie wordt rekening gehouden met de ontwikkelingen bij Stark waar op dit moment ook nog een deel van WSW doelgroep werkzaam is. Volksgezondheid Dementievriendelijk De Wolden Het aantal mensen met dementie neemt sterk toe. Op dit moment zijn er naar schatting zo'n 600 mensen met dementie in de gemeente De Wolden. Volgens de prognose zullen dat er in 2050 ongeveer 1.000 zijn. Met gemiddeld 40 uur per week is de belasting van mantelzorgers voor mensen met dementie hoger dan die van de gemiddelde mantelzorger die 7,4 uur per week zorgt (bron: SCP). Voor zorgende partners van een naaste met dementie is de belasting zelfs gemiddeld 65 uur. We zetten we in op ondersteuning voor deze groep mantelzorgers en een dementievriendelijke leefomgeving.

Gemeente De Wolden

Programma 07 Sociaal

Kadernota 2024

Speerpunten 4.3– Leerlingenvervoer Activiteit

Aanpassing budget naar aanleiding van realisatiecijfers.

Gevolgen voor de inwoners

Geen.

Middelen

2024 € €

55.000 -13.750

2025

2026 -

€

41.250

2027 -

I/S Incidenteel

41.250

Structureel

€

41.250

€

Toelichting: Categorie 2 In de begrotingen van de afgelopen jaren is onvoldoende rekening gehouden met de mogelijkheid dat ouders van leerlingen ook een vergoeding kunnen ontvangen voor de vervoerskosten die gemaakt worden naar school en terug. Daarnaast is gebleken dat het afgelopen jaar 25% van de kostenstijging is veroorzaakt doordat onze Oekraïense doelgroep gebruik maakt van leerlingenvervoer. Door deze aanvulling van het budget wordt dat nu hersteld, waarbij we in 2024 25% van de kosten (€ 13.750) dekken uit het budget Oekraïne. 4.3 – Onderwijsbeleid en leerlingzaken Activiteit

Overheveling budget leerplicht naar Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen.

Gevolgen voor de inwoners

Geen.

Middelen €

2024

2025

2026

2027

-81.000

€

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 2 De leerplicht werd door vier gemeenten in een samenwerkingsverband uitgevoerd, namelijk door De Wolden, Hoogeveen, Meppel en Westerveld. Enige tijd geleden zijn eerst Meppel en daarna Westerveld uit dit samenwerkingsverband gestapt. Dit betekent dat alleen leerplicht De Wolden en Hoogeveen over zijn gebleven. Om deze reden is het logisch om de middelen voor leerplicht over te hevelen naar het budget van de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen. Dit is terug te zien bij programma 12 Overhead. 6.1 – Maatschappelijk werk en welzijn Activiteit

Looncompensatie Algemeen Maatschappelijk Werk en regulier welzijnswerk conform cao.

Gevolgen voor de inwoners

Geen.

Middelen €

2024

2025

2026

2027

177.380

€

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 In het kader van de subsidieverstrekking aan de Stichting Welzijn De Wolden voor het uitvoeren van algemeen maatschappelijk werk en welzijnswerk wordt jaarlijks rekening gehouden met een compensatie voor loon-en prijsstijgingen die onder andere voortvloeien uit cao-verplichtingen. De kostenstijging op basis van de prijsindex voor 2024 zal naar verwachting uitkomen op 10% en is conform opgenomen.

Gemeente De Wolden

Kadernota 2024

Programma 07 Sociaal

6.5 Arbeidsparticipatie Activiteit

Re-integratie statushouders.

Gevolgen voor de inwoners

Betere kansen op de arbeidsmarkt voor de doelgroep statushouders.

Middelen vanuit septembercirculaire 2022

€

2024 45.000 -

€

-45.000

2025

2026 -

2027 -

I/S Incidenteel Structureel Dekking gemeentefonds

Toelichting: Categorie 1 Via de septembercirculaire 2022 hebben we € 45.000 ontvangen om extra ondersteuning te bieden aan statushouders. De afgelopen jaren zien we dat de instroom van statushouders is toegenomen. Als gevolg van corona heeft niet iedereen de ondersteuning gekregen die men nodig heeft om de stap naar de arbeidsmarkt te kunnen maken. Het budget van € 45.000 wenden we daarom ook aan om verdere taalontwikkeling te stimuleren door combinaties te maken tussen scholing, werkritme, stages en/of betaald werk. Daarnaast bieden we zelfredzaamheidsprogramma's via Vluchtelingenwerk aan. En daarbij zullen we ook gebruik maken van de inzet van zogenaamde sleutelpersonen (c.q. ervaringsdeskundigen). 6.60 Wmo voorzieningen Activiteit

Aanbesteding hulpmiddelen.

Gevolgen voor de inwoners

Geen.

Middelen

2024 56.500

€

2025 €

56.500

2026 56.500

€

2027 €

56.500

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 Per april 2024 loopt de overeenkomst voor de levering van Wmo-hulpmiddelen af. Op basis van een inkooptraject dat in 2023 is gestart, zullen nieuwe overeenkomsten worden gesloten. We zien dat de hulpmiddelen Wmo de laatste jaren een behoorlijke prijsstijging laten zien. Dit komt door stijging van grondstofprijzen, energieprijzen en hogere kosten personeel. In de afgelopen 2 jaar zijn er hogere dan contractueel overeengekomen indexaties afgesproken. De verwachting is dat de kosten verder zullen stijgen. De werkelijke kosten in 2024 zullen duidelijk worden naar aanleiding van de afspraken uit de inkoop. Om een inschatting te maken van het budget over 2024 is ervoor gekozen om de tariefstijging conform 2023 mee te nemen van 5%. Bovendien hebben we rekening gehouden met de te verwachten groei van de Wmo-voorzieningen volgens het landelijke Wmo-voorspelmodel van 5%. Bij het opstellen van de begroting bepalen we de definitieve hoogte van de indexatie. 6.60 Wmo vervoer Activiteit

Indexatie bijdrage Publiek Vervoer.

Gevolgen voor de inwoners

Geen.

Middelen

2024 €

33.000

2025 €

33.000

2026 €

33.000

2027 €

33.000

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 Binnen Publiek Vervoer is de afspraak gemaakt om een NEA-indexatie toe te passen van 13,7% (peiljaar 2023). Op basis hiervan wordt het budget aangepast en verhoogd. De NEA-index wordt jaarlijks berekend door onderzoeksbureau Panteia in opdracht van het Sociaal Fonds Mobiliteit. De sterk stijgende brandstofprijzen van het afgelopen jaar hebben een groot effect op de kosten in de zorg- en taxivervoer. Gemeente De Wolden

Programma 07 Sociaal

Kadernota 2024

NEA is ontstaan uit een samenwerkingsverband van het Nederlands Vervoerswetenschappelijk Instituut (NVI), het Economisch Bureau voor het Wegvervoer (EWB) en het Administratief Centrum Beroepsvervoer (ACB). 6.71b Wmo begeleiding Activiteit

Indexatie budget Wmo begeleiding.

Gevolgen voor de inwoners

Geen.

Middelen

2024

2025

2026

2027

€ 113.000

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 Binnen de Wmo hebben we te maken met de Algemene Maatregel van Bestuur Reële prijzen Wmo. Dit betekent dat we als opdrachtgever reële prijzen moeten betalen voor de producten die we inkopen. Binnen de producten Wmo hebben we afspraken gemaakt over indexaties. Deze zijn veelal gekoppeld aan landelijk vastgestelde percentages zoals het OVA-percentage (4,74% voor 2023), NEA-percentage (13,7% voor 2023) of CPI (7,6% januari 2023), of cao-ontwikkelingen. Om een inschatting te maken van het bedrag hebben we ook hier het Wmo-voorspelmodel geraadpleegd (5%) en hebben we het OVA-percentage meegenomen van 4,74% (peiljaar 2023). Zie ook vermeld bij Wmo huishoudelijke hulp. Bij het opstellen van de begroting bepalen we de definitieve hoogte van de indexatie. 6.71c Wmo dagbesteding Activiteit

Indexatie budget Wmo dagbesteding.

Gevolgen voor de inwoners

Geen.

Middelen

2024

2025

2026

2027

€ 57.000

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 Binnen de Wmo hebben we te maken met de Algemene Maatregel van Bestuur Reële prijzen Wmo. Dit betekent dat we als opdrachtgever reële prijzen moeten betalen voor de producten die we inkopen. Binnen de producten Wmo hebben we afspraken gemaakt over indexaties. Deze zijn veelal gekoppeld aan landelijk vastgestelde percentages zoals het OVA percentage (4,74% voor 2023), NEA percentage (13,7% voor 2023) of CPI (7,6% januari 2023) of cao-ontwikkelingen. Om een inschatting te maken van het bedrag hebben we ook hier het Wmo voorspelmodel geraadpleegd (5%) en hebben we het OVA-percentage meegenomen van 4,74% (peiljaar 2023). Zie ook vermeld bij Wmo huishoudelijke hulp. Bij het opstellen van de begroting bepalen we de definitieve hoogte van de indexatie. 6.72 Jeugdhulp indexatie Activiteit

Indexatie budget jeugdhulp.

Gevolgen voor de inwoners

Geen.

Middelen

2024

2025

2026

2027

€ 260.000

I/S Incidenteel Structureel

Gemeente De Wolden

Kadernota 2024

Programma 07 Sociaal

Toelichting: Categorie 1 Binnen de jeugdzorg zijn er afspraken gemaakt over indexaties. Hierbij wordt het OVA-percentage als richtlijn gebruikt. Het OVA-percentage is voor 2024 4,94%. Dit leidt tot een verhoging van € 260.000. 6.72 – Doorontwikkeling integrale ondersteuning Activiteit

Doorontwikkelen van de integrale ondersteuning aan kinderen en gezinnen in het sociaal domein.

Gevolgen voor de inwoners

Een sterkere regie en een integrale toegang binnen het sociaal domein.

Middelen € €

2024 30.000 -30.000 -

€ €

2025 30.000 -30.000 -

2026

2027

I/S

Incidenteel

Structureel

Toelichting: Categorie 3 Deze uitbreiding valt onder categorie 3, nieuw beleid en is noodzakelijk om de ondersteuning efficiënt en effectief te regelen. We werken aan twee belangrijke projecten voor integrale ondersteuning. Namelijk het versterken van de gemeentelijke regie en een integrale toegang voor complexe doelgroepen. Om deze inzet verder te professionaliseren en om de kwaliteit van de vaak complexe casuïstiek te borgen is de inzet van een gedragswetenschapper/werkbegeleider noodzakelijk. Daarnaast zal er 16 uur aan administratieve en secretariële ondersteuning nodig zijn om deze doorontwikkeling te kunnen maken. De kosten voor de gedragswetenschapper zijn € 65.000 en van de ondersteuner € 35.000. Deze kosten zijn voor de gemeente De Wolden en de gemeente Hoogeveen samen. Voor De Wolden betekent dit op basis van een verdeling 30/70 een totale investering van € 30.000. Na twee jaar evalueren we dit en komen we met een voorstel voor een vervolg. De dekking vinden we in het jaarrekeningresultaat van 2022. 7.1 – Bijdrage GGD Activiteit

GGD Drenthe.

Gevolgen voor de inwoners

Geen.

Middelen

2024

2025

2026

2027

€ 101.063 € 31.000

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 Op basis van de ontwerpbegroting 2024 van de GGD Drenthe wordt de bijdrage aan de GGD verhoogd. De GGD heeft in haar informatie in het voorjaarsoverleg aangegeven dat er een forse indexatie voor loon- en prijsstijgingen wordt verwacht voor 2024. Er is voor 2024 met een indexpercentage gerekend van 8,2% (€ 101.063). Daarnaast heeft de GGD het voornemen een begrotingswijziging 2023 door te voeren die structureel doorwerkt. Het gaat om de volgende drie onderdelen: • Wet open overheid stelt eisen aan de informatievoorziening van gemeenten en verbonden partijen (€ 3.000). • Toeleiding van Oekraïense kinderen naar jeugdgezondheidszorg. Er is extra inspanning nodig om Oekraïense kinderen in beeld te krijgen en hun ouders te overtuigen van het nut van jeugdgezondheidszorg (€ 20.000). • De Wet kinderopvang bepaalt dat voortaan de helft van de gastouders jaarlijks geïnspecteerd dienen te worden. Dit was 5% (€ 8.000). Bovenstaand zorgt opgeteld voor een extra structurele verhoging van in totaal € 132.063.

Gemeente De Wolden

Programma 07 Sociaal

Kadernota 2024

Financiële mutaties exploitatie De volgende financiële mutaties zijn aangeleverd (inclusief speerpunten): Product

2024

2025

2026

2027

Lasten 4.3 Leerlingenvervoer

€

55.000

€

41.250

€

41.250

€

41.250

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

€

-81.000

€

-81.000

€

-81.000

€

-81.000

4.3 Overheveling laaggeletterdheid

€

-15.000

€

-15.000

€

-15.000

€

15.000

4.3 Onderwijsachterstandenbeleid

€

165.483

€

165.483

€

165.483

€

165.483

6.1 Maatschappelijk werk en welzijn

€

177.380

€

177.380

€

177.380

€

177.380

6.4 Stark

6.5 Arbeidsparticipatie

€

45.000

6.60 WMO voorzieningen/hulpmiddelen

€

56.500

€

56.500

€

56.500

€

56.500

6.60 WMO Vervoer, publiek vervoer

€

33.000

€

33.000

€

33.000

€

33.000

6.60 WMO vervoer dagbesteding

€

7.000

€

7.000

€

8.000

€

8.000

6.71b Begeleiding WMO

€

113.000

€

113.000

€

113.000

€

113.000

6.71c Dagbesteding (WMO)

€

57.000

€

57.000

€

57.000

€

57.000

6.72 Jeugdhulp Indexatie

€

260.000

€

260.000

€

260.000

€

260.000

6.72 Doorontwikkeling integrale ondersteuning

€

30.000

€

30.000

7.1 GGD Drenthe

€

132.063

€

132.063

Totaal lasten

€ 1.035.426

€

132.063

€

132.063

€ 976.676

€ 947.676

Baten 4.3 Leerlingenvervoer, dekking uit budget Oekraine

€

-13.750

4.3 Onderwijsachterstandenbeleid

€ -165.483

6.5 Arbeidsparticipatie (bijdrage gemeentefonds)

€

-45.000

6.72 Doorontwikkeling integrale ondersteuning, bijdrage uit jaarrekening resultaat 2022

€

-30.000

Totaal baten

€ -254.233

€ -195.483

€ -165.483

Saldo (+ = nadeel en - = voordeel)

€ 781.193

€ 782.193

€

Gemeente De Wolden

Kadernota 2024

Programma 07 Sociaal

6.4 Stark. De meerjarenbegroting van Stark 2024 is nog niet besloten door het bestuur van Stark. Bij de behandeling van de meerjarenbegroting 2024 van gemeente De Wolden zal deze mutatie financieel gemaakt en verwerkt worden. 6.60 WMO vervoer dagbesteding. In de afspraken met aanbieders van Wmo begeleiding is er voor vervoer geen afspraak gemaakt over indexatie. De vergoeding voor vervoer naar bijvoorbeeld een dagbesteding is een tegemoetkoming. We hoeven hierin niet te indexeren, maar gezien de ontwikkelingen in de markt is het voorstel om dit vanaf 2024 wel te doen. Om nu een financieel beeld te kunnen geven nemen we een indexatie van 13,7% mee, maar deze zal worden bijgesteld bij het opstellen van de begroting. We nemen 13,7% omdat we deze ook hebben toegepast bij WMO vervoer. Dit betreft de NEAindexatie (peiljaar 2023). Toelichting baten: (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd) 4.3 Onderwijsachterstandenbeleid. Voor het onderwijsachterstandenbeleid is een nieuwe periode aangebroken (2023-2026). Deze moet aan zowel de baten- als lastenzijde worden begroot. Per saldo neutraal (€ 165.483).

Investeringen In deze Kadernota zijn voor dit programma geen investeringen opgenomen.

Gemeente De Wolden

Programma 08 Samen Verder

Kadernota 2024

Programma 08 Samen Verder Het programma Samen Verder bestaat uit de beleidsonderwerpen verkeer en vervoer, openbaar vervoer en riolering.

Programmahouder: Mark Turksma Het programma in beeld

Wat speelt er in De Wolden? Verkeer en vervoer Nota kapitaalgoederen In 2023 wordt de nota kapitaalgoederen opgeleverd. Het is van belang dat de kapitaalgoederen voldoende worden beheerd om onder meer kapitaalvernietiging te voorkomen. Dit is een criterium van de provincie vanuit haar toezichthoudende rol. Als onderdeel van de begroting is er dan ook sprake van een verplichte opname van de paragraaf ‘Onderhoud Kapitaalgoederen’. De nota geeft een beeld van het financiële perspectief voor investeringen en exploitatie. Na vaststelling van de nota zullen deze berekeningen worden aangescherpt voor alle beheergroepen en (nogmaals) gecontroleerd om tot een onderbouwde structurele aanpassing van lasten te komen. De eventuele consequenties nemen we mee bij het opstellen van de begroting 2024-2027. Dit kan gevolgen 40

Gemeente De Wolden

Kadernota 2024

Programma 08 Samen Verder

hebben voor de reserveringen in de toekomst die dan uit de exploitatie gefinancierd moeten worden. Ook kan het een reservering betekenen van een deel van de, vrij te besteden, algemene reserve. Openbaar vervoer Door een afname van het aan te bieden openbaar vervoer in ons gebied willen wij onderzoek doen naar een nieuw te ontwikkelen product wat rendabel is en waar iedereen gebruik van kan maken in De Wolden.

Speerpunten 2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit

Op peil houden onderhoudsbudgetten 'grijs' door prijsstijgingen en indexeringen.

Gevolgen voor de inwoners

Veilige en toegankelijke leefomgeving.

Middelen

2024 € 50.720

2025

€

50.720

2026 € 50.720

2027 € 50.720

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 2 Om het onderhoud, op grond van de door de raad vastgestelde plannen, volgens het afgesproken kwaliteitsniveau te kunnen (blijven) uitvoeren, is het noodzakelijk dat de beschikbare budgetten op peil blijven. Aanpassing vindt plaats op basis van de Europees geharmoniseerde consumentenprijsindex (HICP). De raming van de inflatie in Nederland volgens de HICP was in februari 8,9 procent. Vooralsnog wordt rekening gehouden met deze prijsindex van 8,9% x € 2.113.336 (budget wegenbeheersprogramma € 1.940.984, budget beheersprogramma openbare verlichting € 111.570, budget beheersprogramma bruggen € 60.786. 2.1 - Verkeer en vervoer Activiteit

Vervanging van civiele kunstwerken (bruggen) 2024-2025.

Gevolgen voor de inwoners

Veilige en toegankelijke leefomgeving.

Middelen (rente en afschrijving t.l.v. stelpost kapitaallasten)

2024

2025 -

€

14.404 € -14.404

2026

2027

€ 14.376 € 8.320 € -22.697

€ 14.349 € 8.304 € -22.653

I/S Incidenteel Structureel Structureel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Op basis van de uitgevoerde visuele instandhoudingsinspectie kunstwerken en nadere technische inspecties in 2022 blijkt dat een aantal kunstwerken in de periode 2024-2027 moet worden vervangen. De basis hiervan is een Meerjarenonderhoudsplanning 2024-2070 (MJOP) van de uitgevoerde inspecties. De visuele instandhoudingsinspectie kunstwerken en bijbehorende MJOP worden vierjaarlijks geactualiseerd. Om uitvoering te geven aan het vervangen van civiele kunstwerken wordt in 2024 € 277.000 en in 2025 € 160.000 opgenomen als investeringskredieten. De interne uren van voorbereiding en toezicht zijn hierin opgenomen. De investeringen worden in 20 jaar afgeschreven. De dekking van deze kapitaallasten vindt plaats via de investeringsruimte van € 4 miljoen. De vervangingsinvesteringen voor 2026 en 2027 nemen we in die jaren mee bij de betreffende kadernota.

Gemeente De Wolden

Programma 08 Samen Verder

Kadernota 2024

2.1 - Verkeer en vervoer Activiteit

Structurele verhoging exploitatiebudget kunstwerken.

Gevolgen voor de inwoners

Veilige en toegankelijke leefomgeving.

Middelen

2024

2025

€ 27.000

2026

2027

€ 27.000

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 2 Voor het langdurig instandhouden van onze kunstwerken is het uitvoeren van preventieve dan wel correctieve maatregelen om een object in goede staat (kwaliteitsniveau) te houden of te brengen noodzakelijk. We hebben een zorgplicht. De Wegenwet geldt niet alleen voor (vaar)wegen, maar ook voor bruggen. We zijn verplicht alle binnen onze grens vallende openbare wegen, zover niet in beheer bij gemeenten, in een goede staat te onderhouden. 2.1 - Verkeer en vervoer Activiteit

Toegankelijkheid en gebruik van voetpaden verbeteren.

Gevolgen voor de inwoners

Veilige en toegankelijke leefomgeving.

Middelen (rente en afschrijving t.l.v. stelpost kapitaallasten) onderhoud

€

2024

2025

39.800

8.580 -8.580 39.800

€ € €

2026

2027

€ 17.144 € -17.144 € 39.800

€ 25.691 € -25.691 € 39.800

I/S Incidenteel Structureel Structureel Structureel

Toelichting: Categorie 2 De asfaltpaden en paden van halfverharding in onze gemeente moeten worden vervangen. Deze verhardingen zijn in 2022 geïnspecteerd volgens publicatie 323 ‘Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte’ van het CROW en voldoen niet meer aan de norm. Het blijkt dat de constructie is aangetast door wortelopdruk en ook de vlakheid voldoet niet meer aan de norm. Daarnaast gaan we op zoek naar een alternatief voor het vervangen van paden van kleischelpen, vanuit milieuoogpunt worden deze niet meer aangevuld met kleischelpen. Om uitvoering te geven aan het vervangen van asfaltpaden en paden van halfverharding nemen we voor de jaren 2024 tot en met 2027 jaarlijks € 165.000 op als investeringskrediet. De interne uren van voorbereiding en toezicht zijn hierin opgenomen. De investeringen worden in 20 jaar afgeschreven. De dekking van deze kapitaallasten vindt plaats via de investeringsruimte van € 4 miljoen. De investeringen in 2028 en verder nemen we jaarlijks mee bij de betreffende kadernota. Om het planmatig onderhoud aan halfverhardingen te kunnen uitvoeren, moeten we het onderhoudsbudget met ingang van 2024 structureel verhogen met € 39.800 (onderste rij in tabel hierboven). 2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit

Realiseren fietspaden uit de fietsnota.

Gevolgen voor de inwoners

Realiseren van verkeersveilige fietsverbindingen.

Middelen (rente en afschrijving t.l.v. stelpost kapitaallasten)

2024

2025 -

€ €

431 -431

2026

2027

€ 22.412 € -22.412

€ 22.369 € -22.369

I/S Incidenteel Structureel Structureel

Toelichting: Categorie 2 Op 15 december 2021 is door de raad de fietsnota 2021-2026 vastgesteld. We gaan in 2023 een subsidieaanvraag 'Strategisch Plan Verkeersveiligheid' indienen bij het ministerie van Infrastructuur 42

Gemeente De Wolden

Kadernota 2024

Programma 08 Samen Verder

en Waterstaat voor het realiseren van de fietspaden uit de fietsnota. Daarna gaan we 2024 gebruiken om deze fietspaden voor te bereiden zodat deze in 2025 in uitvoering kunnen gaan. De totale kosten in 2025 ramen we op € 742.000, bij 50% subsidie wordt de gemiddelde eigen bijdrage € 371.000. De investering wordt in 20 jaar afgeschreven. De interne uren van voorbereiding, administratie en toezicht van infrastructurele projecten komen niet in aanmerking voor een bijdrage. Hiervoor ramen we € 60.000. De totale gemeentelijke bijdrage komt hiermee op € 431.000 (€ 371.000 + € 60.000). De dekking van deze kapitaallasten vindt plaats via de investeringsruimte van € 4 miljoen. Hieronder een overzicht uit de fietsnota van de nog uit te voeren fietspaden: • Linderveldweg in Linde • Blijdenstein te Ruinerwold • Fietssnelweg Hoogeveensevaart in de Wijk • Reestweg te Drogteropslagen • Boverhofsweg Emsweg in Koekange • Leijenweg in de Wijk • Ossesluis te Koekange • Koekangerweg te Koekange • Spiekampenweg in Zuidwolde 2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit

Hogere leges voor het aanleggen en instandhouding van kabels en leidingen.

Gevolgen voor de inwoners

Het op orde brengen en houden van een actuele gemeentebegroting.

Middelen

2024 € -20.000

2025

€ -20.000

2026

2027

€ -20.000

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 2 Op basis van realisatiecijfers van de afgelopen jaren blijkt dat er meer leges en straatwerkvergoedingen worden ontvangen. De verwachting is dat deze trend de komende jaren zal doorzetten. Om die reden verhogen we de opbrengsten met € 20.000. 2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit

Nieuwe ontsluiting Blijdenstein.

Gevolgen voor de inwoners

Realiseren van een verkeersveilige rondweg.

Middelen (rente en afschrijving t.l.v. stelpost kapitaallasten)

2024 PM

2025

2026 PM

2027 PM

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Naar aanleiding van de bevindingen uit de raadsdialoog Blijdenstein onderzoekt de gemeente gedetailleerder hoe de plaatselijke grondeigenaren, de buurgemeente Meppel en de provincie Drenthe denken over de kansen en risico’s voor het (gedeeltelijk) wijzigen van de zuidelijke ontsluiting van Ruinerwold. Zodra hier voldoende informatie over beschikbaar is, zullen we de gemeenteraad informeren om de nodige afwegingen te maken.

Gemeente De Wolden

Programma 08 Samen Verder

Kadernota 2024

7.2. Riolering Activiteit

Kapitaallasten als gevolg van de investeringen voortvloeiend uit de uitvoering van het nieuwe RWP (Rioolwaterplan).

Gevolgen voor de inwoners

Een toekomstbestendige rioolvoorziening.

Middelen (rente en afschrijving t.l.v. voorziening riolering)

2024

2025 -

2026

€ €

48.557 -48.557

€ €

2027

91.755 -91.755

€ 133.383 € -133.383

I/S Incidenteel Structureel Structureel

Toelichting: Categorie 2 Het nieuwe Rioolwaterplan (RWP) is aangenomen in 2022. Als gevolg daarvan moeten er diverse investeringen worden gedaan. Het gaat om vervanging riolering, vervanging gemalen/pompen/ schakelkosten etc., vervanging IBA's en afkoppelen verhard oppervlak. De dekking van deze kapitaallasten vindt plaats via de voorziening riolering. 7.2. Riolering Activiteit

Lokale Adaptatie Strategie.

Gevolgen voor de inwoners

Een toekomstbestendige leefruimte die ingericht is op het veranderende klimaat.

Middelen (rente en afschrijving t.l.v. voorziening riolering)

2024

2025

2026

2027

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 2 Op dit moment wordt er gewerkt aan een lokale klimaatadaptatiestrategie met uitvoeringsagenda. De financiële consequenties van deze uitvoeringsagenda zijn nog niet bekend. De activiteiten en fysieke maatregelen voor de komende jaren worden op kosten gezet. Bij het opstellen van de begroting 2024 geven we hier invulling aan.

Financiële mutaties exploitatie De volgende financiële mutaties zijn aangeleverd (inclusief speerpunten): Product

2024

2025

2026

2027

Lasten 2.1 - Indexering onderhoudsbudgetten grijs

€

50.720

€

50.720

€

50.720

2.1 - Vervanging van civiele kunstwerken kapitaallasten

€

14.404

€

22.696

€

22.653

2.1 - Dekking stelpost kapitaallasten

€

-14.404

€

-22.696

€

-22.653

€

27.000

€

27.000

€

27.000

2.1 - Vervanging voetpaden kapitaallasten

€

8.580

€

17.144

€

25.691

2.1 - Dekking stelpost kapitaallasten

€

-8.580

€

-17.144

€

-25.691

2.1 - Verhoging exploitatiebudget kunstwerken

2.1 - Onderhouden halfverhardingen

€

27.000

€

39.800

€

39.800

€

39.800

2.1 - Aanbevelingen uit nieuwe fietsnota kapitaallasten

€

431

€

22.412

€

22.369

2.1 - Dekking stelpost kapitaallasten

€

-431

€

-22.412

€

-22.369

2.1 - Nieuwe ontsluiting Hoge Akkers-N375 kapitaallasten

€

50.720

39.800

2.1 - Uitvoeringsmaatregelen GVVP (voetpaden, etc.)

€

5.170

€

5.170

€

5.170

2.1 - Dekking stelpost kapitaallasten

€

-5.170

€

-5.170

€

-5.170

Gemeente De Wolden

Kadernota 2024

Programma 08 Samen Verder

Product

2024

2.5 - Hogere bijdrage publiek vervoer

€

2025

3.000

2026

2027

€

3.000

€

3.000

€

3.000

7.2 - Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie

€

2.167

€

4.333

€

6.500

7.2 - Kapitaallasten diverse investeringen RWP

€

48.557

€

91.755

€

133.383

7.2 – Lokale Adaptatie Strategie

7.2 - Dekking Voorziening Riolering

PM €

Totaal lasten

-50.724

€

-96.088

€ -139.883

€ 120.520

2.1 Hogere leges kabels en leidingen

€

-20.000

€

-20.000

€

-20.000

€

-20.000

Totaal baten

€

-20.000

€

-20.000

€

-20.000

€

-20.000

Saldo (+ = nadeel en - = voordeel)

€ 100.520

Baten

€ 100.520

Toelichting lasten: (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd) 2.1 - Uitvoeringsmaatregelen GVVP (voetpaden, etc.). Dit betreft onder meer de aanleg van voetpaden, de organisatie van een gedragscampagne en de beoordeling bereikbaarheid en de monitoring van vrachtverkeer. Dekking van deze lasten geschiedt door gebruik te maken van de in de begroting aanwezige ruimte (stelpost kapitaallasten voor (nieuw) beleid (€ 4 miljoen)). 2.5 - Hogere bijdrage publiek vervoer. Op basis van realisatiecijfers van 2022 ontstaat er voor de komende jaren een tekort. Dat is omdat wij voor Publiek Vervoer extra, overeengekomen, licentiekosten dienen te betalen. Daarbij is het noodzakelijk om een indexatie toe te passen van 2,4%. Dit maakt dat er een structurele uitzetting is van totaal € 3.000. 7.2 - Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. Dit is de investeringslast om per jaar € 100.000 te kunnen investeren volgens het RWP. De lasten van deze investering worden gedekt uit de Voorziening Riolering. Toelichting baten: (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd)

Investeringen De investeringsplanning is geactualiseerd, in die zin dat het tempo en de omvang van de geplande investeringen is aangepast aan de laatste inzichten (o.a. opschuiving i.v.m. capaciteitsproblemen, wettelijke belemmeringen, subsidietoezeggingen, etc.). Voorgenomen nieuwe investeringen programmabegroting 2024-2027 Omschrijving

Jaar

Uitvoeringsmaatregelen GVVP (aanleg voetpaden, gedragscampagne, bereikbaarheid monitoring vrachtverkeer etc.) (dateert uit begroting 2022)

2024

€

94.000

Vervanging kunstwerken (bruggen)

2024

€

277.000

Vervanging voetpaden

2024

€

165.000

Vervanging kunstwerken (bruggen)

2025

€

160.000

Vervanging voetpaden

2025

€

165.000

Gemeente De Wolden

Investeringsbedrag

Programma 08 Samen Verder

Kadernota 2024

Omschrijving

Jaar

Investeringsbedrag

Realiseren fietspaden uit de fietsnota

2025

€

431.000

Vervanging voetpaden

2026

€

165.000

Vervanging voetpaden

2027

€

165.000

Voor een nadere toelichting op de verschillende investeringen, verwijzen we naar de betreffende speerpunten hiervoor. Voorgenomen nieuwe investeringen riolering programmabegroting 2024-2027 Omschrijving

Jaar

Investeringsbedrag

Vervanging riolering

2024

€

719.786

Vervanging gemalen el.m/pompen/ schakelkasten etc.

2024

€

642.176

Vervanging IBA's

2024

€

105.000

Afkoppelen verhard oppervlak

2024

€

84.000

Maatregelen klimaatadaptatie (uit RWP)

2024

€

100.000

Vervanging riolering

2025

€

472.427

Vervanging gemalen el.m/pompen/schakelkasten etc.

2025

€

642.176

Vervanging IBA's

2025

€

105.000

Afkoppelen verhard oppervlak

2025

€

84.000

Maatregelen klimaatadaptatie (uit RWP)

2025

€

100.000

Vervanging riolering

2026

€

400.000

Vervanging gemalen el.m/pompen/ schakelkasten etc.

2026

€

642.176

Vervanging IBA's

2026

€

105.000

Afkoppelen verhard oppervlak

2026

€

84.000

Maatregelen klimaatadaptatie (uit RWP)

2026

€

100.000

Vervanging riolering

2027

€

400.000

Vervanging gemalen el.m/pompen/ schakelkasten etc.

2027

€

642.176

Vervanging IBA's

2027

€

75.000

Afkoppelen verhard oppervlak

2027

€

84.000

Maatregelen klimaatadaptatiev (uit RWP)

2027

€

100.000

Toelichting: Om de ambities en doelstellingen uit het nieuwe Riolering en Water Programma te realiseren gaan we de komende jaren diverse activiteiten en maatregelen in uitvoering brengen. De raad heeft op 22 december 2022 het Riolering en Water Programma De Wolden 2023-2028, vastgesteld. 46

Gemeente De Wolden

Kadernota 2024

Programma 09 Cultuur

Programma 09 Cultuur Dit programma bestaat de beleidsonderwerpen cultuur, laaggeletterdheid, onderwijshuisvesting en begraafplaatsen en crematoria. Daarnaast valt de GR RUD ook onder dit programma.

Programmahouder: Albert Haar Het programma in beeld

Wat speelt er in De Wolden? Cultuur Culturele gemeente/ Wiede Wold In 2023-2024 is de gemeente De Wolden Culturele Gemeente van Drenthe. Dit biedt een extra kans om een impuls te geven aan het culturele leven in De Wolden. Met het tijdelijke dorp ‘Wiede Wold’ willen we ook mensen dichter bij elkaar brengen. Niet voor niets staat in Wiede Wold participatie centraal. Met, voor en door de Woldenaren wordt een stevig programma gebouwd met als thema 'De toekomst van ons platteland'.

Gemeente De Wolden

Programma 09 Cultuur

Kadernota 2024

Nieuwe cultuurnota Na het einde van Wiede Wold in de zomer van 2024 willen we een nieuwe cultuurnota opstellen. Hierin nemen we de Drentse taal mee als belangrijke cultuuruiting. Scala Stichting Scala – Centrum voor de Kunsten heeft eind 2022 aangegeven per 1 juli 2023 te willen stoppen met het aanbieden van lessen in het kader van het vrijetijdsaanbod. Scala heeft per 21 maart 2023 het faillissement aangevraagd. In 2023 zijn we gestart, samen met de andere vier gemeenten die Scala subsidiëren, met een onderzoek op welke manier het vrijetijdsaanbod in stand gehouden kan worden voor de toekomst. De uitkomsten hiervan zijn nog niet bekend. Mogelijk is er in 2024 financiering nodig om het een en ander verder in gang te zetten. Laaggeletterdheid We verwachten in 2025 veranderingen in taken en verantwoordelijkheden van de gemeente op het gebied van laaggeletterdheid. Dit geeft aanleiding om in 2024 te starten met het opstellen van een nieuw Plan van aanpak – Laaggeletterdheid voor De Wolden. Met dit plan van aanpak spelen we in op de actuele trends en ontwikkelingen. We kijken hierbij ook naar mogelijkheden voor het groeiende aantal statushouders en nieuwkomers wat naar onze gemeente komt wat een structureel verschijnsel is.

Speerpunten 4.2 – Onderwijshuisvesting Activiteit

Integraal Huisvestingsplan.

Gevolgen voor de inwoners

Zorgen voor een adequate huisvesting van basisschoolleerlingen.

Middelen

2024 € 80.000

2025 € 160.000

2026 € 240.000

2027 € 320.000

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 De gemeenteraad heeft het Integraal Huisvestingsplan De Wolden “Onderwijs in verbinding” (IHP) inhoudelijk vastgesteld. Er is in het IHP een planning opgenomen in welke volgorde de gebouwen of vervangende nieuwbouw krijgen of vernieuwbouw (volledige renovatie) krijgen. Dit met volledige instemming van de betrokken schoolbesturen. Voor daadwerkelijke aanvang van de projecten wordt per schoolgebouw beoordeeld of deze in aanmerking komt voor nieuwbouw of vernieuwbouw. Om dit IHP te kunnen uitvoeren is het noodzakelijk dat daarvoor ook de benodigde middelen beschikbaar worden gesteld. 5.3 – Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 - Musea 5.6 - Media Activiteit

Indexatie culturele organisaties.

Gevolgen voor de inwoners

Door de subsidie te indexeren voorkomen we dat culturele organisaties aanbod moeten afstoten als gevolg van forse prijsstijgingen.

Middelen

2024 € 12.200

2025 € 12.200

2026 € 12.200

2027 € 12.200

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Tot op heden krijgen culturele organisaties die structureel gesubsidieerd worden jaarlijks dezelfde subsidie van de gemeente voor haar activiteiten. Vanwege de inflatie lopen de kosten voor deze organisaties op, terwijl de eigen inkomsten maar in beperkte mate kunnen meegroeien. Omdat we belang hechten aan de toekomst van de culturele organisaties gaan wij de jaarlijkse subsidies indexeren. Het gaat hierbij om Biblionet, Cultuurklik, aanbieder van het vrijetijdsaanbod (ter vervanging van Scala), DNO-media en lokale musea. Momenteel ontvangen zij ongeveer gezamenlijk 48

Gemeente De Wolden

Kadernota 2024

Programma 09 Cultuur

€ 500.000 subsidie. Aanpassing van de budgetten vindt plaats op grond van de aangekondigde prijsindex uit de jaarlijkse meicirculaire over het Gemeentefonds. Vooralsnog gaan we uit van een indexatie van 2,4%. 5.3 – Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Activiteit

Pilot Cultuurcarrousel.

Gevolgen voor de inwoners

Een uitgebreid cultuur- en erfgoedmenu voor basisschoolleerlingen.

Middelen €

2024 12.000 -

2025 -

2026 -

2027 -

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 In het schooljaar 2023-2024 wordt gestart met de pilot Cultuurcarrousel. Naar aanleiding van de vraag van de scholen is gekozen voor een cultuur-en erfgoedmenu voor de scholen. We nemen twee jaar de tijd om te bezien welk effect de pilot heeft. Voor het schooljaar 2024-2025 willen we daarom weer een subsidie beschikbaar stellen. Ook scholen betalen mee aan de pilot. Aan het einde van deze periode evalueren we de pilot en komen we tot de conclusie of we de Cultuurcarrousel structureel willen blijven financieren. 7.4 – Milieubeheer Activiteit

Bijdrage aan de Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD).

Gevolgen voor de inwoners

Samenwerken om de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving van milieu gerelateerde uitvoeringstaken op een kwalitatief goede en efficiënte wijze uit te voeren met als doel een schone en veilige woon- en leefomgeving.

Middelen

2024 € 70.000 € 172.000

2025 PM € 172.000

2026 PM € 172.000

2027 PM € 172.000

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 Op basis van ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, prijsverhogingen adviesbureaus en loonstijgingen verwachten we een verhoging van de bijdragen aan de RUD. Daarnaast verwachten we een toename in af te nemen diensten en adviezen en leidt de implementatie van de Omgevingswet tot een extra adviesbehoefte. Voor 2024 is er extra capaciteit benodigd voor de invoering van de Omgevingswet (€ 70.000). Het structureel opgenomen bedrag van € 172.000 is opgenomen in de conceptbegroting 2024 van de RUD. Op moment van schrijven moet deze begroting nog behandeld worden door het Algemeen Bestuur van de RUD. Bij het opstellen van de gemeentelijke begroting 2024 nemen we de definitieve verhoging voor de RUD op.

Financiële mutaties exploitatie De volgende financiële mutaties zijn aangeleverd (inclusief speerpunten): Product

2024

2025

2026

2027

Lasten 4.2 Integraal huisvestingsplan

€

80.000

€

160.000

€

240.000

€

320.000

4.3 Overheveling budget Laaggeletterdheid

€

15.000

€

15.000

€

15.000

€

15.000

5.3/5.4/5.6 Indexatie culturele organisaties

€

12.200

€

12.200

€

12.200

€

12.200

5.3 Pilot Cultuurcarrousel

€

12.000

5.4 Indexatie Pasmanshuus

€

2.300

€

2.300

€

2.300

€

2.300

5.6 Spreidingsgelden Biblionet

€

100.000

Gemeente De Wolden

Programma 09 Cultuur

Kadernota 2024

Product

2024

2025

2026

2027

5.6 DNO media

€

4.000

7.4 Milieubeheer

€

242.000

€

172.000

€

172.000

€

172.000

7.5 Indexering onderhoudsbudgetten begraven

€

6.069

€

6.069

€

6.069

€

6.069

Totaal lasten

€ 473.569

€ 367.569

€ 447.569

€ 527.569

5.3 Creatieve en culturele vorming (verlaging subsidie)

€

22.000

€

22.000

€

22.000

5.6 Spreidingsgelden provincie tbv Biblionet

€

-100.000

5.6 DNO Media

€-

4.000

Totaal baten

€

-82.000

€

22.000

€

22.000

Saldo (+ = nadeel en - = voordeel)

€ 391.569

Baten 22.000

0 €

22.000

€ 389.569

€ 469.569

€ 549.569

Toelichting lasten: (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd) 4.3 Overheveling budget Laaggeletterdheid. Inhoudelijk valt Laaggeletterdheid voor volwassenen onder programma Cultuur. Het budget staat echter onder programma Sociaal. Dit budget (€ 15.000) wordt overgeheveld naar programma Cultuur. 5.4 Indexatie Pasmanshuus. In een notariële acte is vastgelegd dat de onderhoudsbijdrage jaarlijks geïndexeerd moet worden met de inputprijsindex van nieuwbouwwoningen. In de afgelopen jaren is deze index niet gehanteerd. Dit is recentelijk rechtgezet. Voor de indexering moet de begroting bijgesteld worden met circa € 2.300. 5.6 Spreidingsgelden Biblionet. De provincie Drenthe stelt van 2021 tot en met 2024 jaarlijks € 100.000 subsidie beschikbaar aan elke Drentse gemeente ten behoeve van de spreiding en toegankelijkheid van bibliotheken in Drenthe. De gemeente maakt deze subsidie rechtstreeks over naar Biblionet. Voor 2024 nemen we deze op in de begroting aan de baten- en lastenkant. Vanuit de provincie Drenthe krijgen we binnenkort meer informatie over de subsidiegelden vanaf 2025. 5.6 DNO media. In de afgelopen jaren is het budget voor de bijdrage voor DNO Media niet verhoogd. Daarentegen is het aantal wooneenheden en het tarief in de afgelopen jaren wel gestegen. Daarom moet de begroting worden bijgesteld met circa € 4.000.

7.5 Indexering onderhoudsbudgetten begraven. Om het onderhoud volgens het met de raad afgesproken kwaliteitsniveau te blijven uitvoeren, en het openen en sluiten van graven, is het noodzakelijk dat de beschikbare budgetten op peil blijven. Aanpassing vindt plaats op basis van de Europees geharmoniseerde consumentenprijsindex (HICP). De raming van de inflatie in Nederland volgens de HICP was in februari 8,9 procent. Vooralsnog wordt rekening gehouden met deze prijsindex van 8,9% x € 68.189 (budgetten uitbestede werkzaamheden begraafplaatsen). Toelichting baten: (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd) 5.3 Creatieve en culturele vorming, provinciale subsidie. In de meerjarenbegroting is een bedrag van € 22.000 opgenomen als te ontvangen subsidies vanuit de provincie. Deze subsidies worden in werkelijkheid niet meer ontvangen. Daarom moet de begroting bijgesteld worden naar € 0.

Gemeente De Wolden

Kadernota 2024

Programma 09 Cultuur

5.6 Spreidingsgelden provincie tbv Biblionet. Zie toelichting op de lastenkant.

Investeringen In deze Kadernota zijn voor dit programma geen investeringen opgenomen.

Gemeente De Wolden

Overige financiële programma’s

Kadernota 2024

Overige financiële programma’s Exploitatie 0.61/0.62 – OZB (niet) woningen Activiteit

(Extra) verhoging van de onroerendezaakbelastingen.

Gevolgen voor de inwoners

Instandhouding voorzieningen met daar tegenover hogere woonlasten.

Middelen

2025 PM

2026 PM

2027 € -133.000 V

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 Bij voorgaande begrotingen is besloten met een regulier stijgende opbrengst van de OZB te rekenen. Deze jaarlijkse stijging bedraagt 2,5%. Deze is gebaseerd op 1,5% trend en 1% areaaluitbreiding. Aangezien de oude meerjarenbegroting eindigde in 2026, is voor 2027 deze gedragslijn door getrokken. Daarvoor is het noodzakelijk om de opbrengst voor 2027 met € 133.000 te verhogen. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Activiteit

Actueel beeld kosten instandhouding gemeentelijke gebouwen.

Gevolgen voor de inwoners

Geen.

Middelen

2024 € 152.000

2025 € 152.000

2026 € 152.000

2027 € 152.000

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Het gemeentelijk beleid ten aanzien van onderhoud aan gebouwen geeft aan dat er 4-jaarlijks een nieuwe onderhoudsinspectie wordt uitgevoerd. In 2016 is de vorige onderhoudsinspectie uitgevoerd en deze is in 2022 opnieuw uitgevoerd. Uit de inspectie blijkt dat de totale kosten voor het onderhoud hoger zijn dan wat in de begroting beschikbaar is. Dit zorgt daarom voor structureel hogere lasten van € 152.000. 0.4 - Overhead Activiteit

Overheveling budget leerplicht naar Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen.

Gevolgen voor de inwoners

Geen.

Middelen

2024 € 81.000

2025 € 81.000

2026 € 81.000

2027 € 81.000

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 2 Tot vorig jaar werd leerplicht uitgevoerd door gemeente Hoogeveen voor vier gemeenten. Dit betrof de gemeenten Hoogeveen, De Wolden, Westerveld en Meppel. Nu voert de gemeente Hoogeveen deze taak enkel nog uit voor gemeente Hoogeveen en gemeente De Wolden. Om deze reden is het logisch de middelen voor leerplicht over te hevelen naar het budget van de Samenwerkingsorganisatie. Dit is terug te zien bij programma 7 Sociaal.

Gemeente De Wolden

Kadernota 2024

Overige financiële programma’s

0.4 - Overhead Activiteit

Hogere bijdrage aan de SWO op basis van vastgestelde begroting SWO.

Gevolgen voor de inwoners

Geen.

Middelen

2024 € 2.150.000

2025 € 2.150.000

2026 € 2.150.000

2027 € 2.150.000

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 De bijdrage aan de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen, wordt verhoogd met € 2.150.000. De oorzaak is: Cao 2023

€

910.000

Cao 2024

€

650.000

Periodieken

€

200.000

Indexatie

€

125.000

Verbetering bedrijfsvoering

€

265.000

Totaal

€

2.150.000

0.4 - Overhead Activiteit

Hogere bijdrage aan de SWO op basis van brief SWO-bestuur.

Gevolgen voor de inwoners

Geen.

Middelen

2024 € 800.000 € -200.000

2025 € 800.000 € -200.000

2026 € 800.000 € -200.000

2027 € 800.000 € -200.000

I/S Incidenteel Structureel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Het SWO-bestuur heeft in mei 2023 een brief gestuurd naar de colleges van De Wolden en Hoogeveen (zie bijlage). Hierin wordt aangegeven dat het SWO-bestuur voornemens is om capaciteit binnen de SWO uit te breiden gezien de grote hoeveelheid aan gebiedsontwikkelingen die in beide gemeenten spelen. We kunnen op dit moment onvoldoende inspelen op de wensen van onze inwoners, ondernemers en organisaties. Bovendien vragen we nu veel van onze medewerkers; een andere houding, meer tijd en ruimte nemen voor het gesprek met inwoners, wijziging van taken en nieuwe taken. Combineren we dat met een uitdagende hoeveelheid bestuurlijke ambities dan zien we dat de druk toeneemt binnen de organisatie. Dat vertaalt zich in een te hoge werkdruk, een toename in het verloop van personeel en een stijgend ziekteverzuim. Om richting onze inwoners, ondernemers en organisatie een goede dienstverlener te zijn en voor onze medewerkers een goed werkgever, achten wij deze uitbreiding noodzakelijk. In de genoemde brief gaat het SWO-bestuur ervanuit dat we 50% van de investering terug kunnen verdienen door subsidies, rijksmiddelen, leges en het verhalen van kosten op ruimtelijke ontwikkelingen. We zullen ons maximaal inspannen om dit percentage te halen, maar op basis van het verleden gaan we voorzichtigheidshalve nu eerst uit van 25%.

Investeringen Bij de vaststelling van de begroting 2023-2026 is besloten om ook na 2023 gedurende een aantal jaren € 4 miljoen jaarlijks vrij te maken voor investeringen voor het verbeteren van het woon-, werk- en leefklimaat in de gemeente. Jaarlijks is daarom tot en met 2026, € 220.000 per jaar (cumulatief) beschikbaar om dit mogelijk te maken. In deze Kadernota zijn de onderstaande investeringen ten laste van dit budget gebracht.

Gemeente De Wolden

Overige financiële programma’s

Kadernota 2024

Reserve en Voorzieningen De hoogte en samenstelling van de reserves en voorzieningen is van belang voor de beoordeling van de vermogenspositie van de gemeente. Op dit moment is die positie goed. Dit willen wij ook graag zo houden voor de komende jaren. Daarom kiezen we nu voor een zo minimaal mogelijke inzet van de algemene reserve. De omvang van de reserves en voorzieningen per 31 december 2022 staat hieronder. 1.

Algemene reserves

€

24.251.000

Bestemmingsreserves

€

19.180.000

Voorzieningen

€

4.567.000

€

47.998.000

Totaal

Hier is geen rekening gehouden met het resultaat van de jaarrekening 2022. Een positief rekeningresultaat zal, afhankelijk van de besluitvorming over de bestemming van het resultaat, worden toegevoegd aan de algemene reserve.

Budget voor Onvoorziene uitgaven De totale post voor onvoorziene uitgaven in de primitieve begroting omvat een budget van afgerond € 30.000. Een deel van deze post ter grootte van € 10.000 is afgezonderd voor incidentele startsubsidies. Voor een beroep op dit budget gaat het in principe om het doen van incidentele uitgaven van maximaal € 5.000 per situatie en leggen we er altijd achteraf verantwoording af. Het restant van de post is bedoeld ter invulling door het college. Ondanks dat de post onvoorziene uitgaven structureel in de begroting is opgenomen, heeft deze raming een incidenteel karakter. Voor 2024 is deze post als volgt opgebouwd: a.

4.000.030

Onvoorziene lasten incidentele startsubsidies

€

10.000

4.000.040

Onvoorziene uitgaven college van B&W

€

20.000

€

30.000

Totaal

Overige financiële (technische) zaken Jaarlijks hanteert het college voor het opstellen van de ramingen voor de nieuwe begroting een aantal financiële kaders en richtlijnen. Hieronder staan deze uitgangspunten voor het opstellen van de (meerjaren)begroting 2024 – 2027. De subsidies en bijdragen derden nemen we in de begroting mee op basis van bestaande regelingen en overeenkomsten (vast bedrag of rekening houdende met indexatiemogelijkheden).

Gemeente De Wolden

Kadernota 2024

Overige financiële programma’s

Heffingen en tarieven Voor de heffingen en tarieven worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: • Bij het samenstellen van de begroting 2024 worden de tarieven van de gemeentelijke belastingen zoals die bij de begroting 2023 zijn vastgesteld, gehanteerd. Wel betrekken we de mutatie van het inwonersaantal en het aantal woningen bij de raming.

• De raad heeft in het verleden o.a. ten aanzien van de onroerendezaakbelastingen besloten, naast een 1% verhoging wegens areaaluitbreiding ook rekening te houden met een jaarlijkse trendmatige stijging van de opbrengst met 1,5%, dus in totaal 2,5%. Indien er daarnaast of om andere redenen een extra verhoging van de OZB noodzakelijk is, dan is het gewenst inzicht te hebben wat 1% verhoging dan doet met de totaalopbrengst. Uitgaande van de geraamde opbrengst 2023 betekent dit een bedrag van afgerond € 50.000.

• Voor de toeristen- en forensenbelasting gelden vooralsnog de volgende tarieven m.i.v. 2023: Toeristen- en forensenbelasting 2023 - toeristenbelasting, per persoon per nacht

€

1,21

- forensenbelasting, per object met een waarde van: * minder dan € 66.000

€ 200,00

*€

66.000 < € 132.000

€ 577,00

* € 132.000 < € 198.000

€ 682,00

* € 198.000 < € 264.000

€ 735,00

* € 266.000 >

€ 787,00

• Naast de algemene uitkering heeft de gemeente andere inkomsten zoals leges, retributies, heffingen, huren en pachten e.d. Wij verhogen deze inkomsten jaarlijks met 'consumentenprijsindexcijfer (CPI) voor alle huishoudens'.

• Ten aanzien van de begraafrechten heeft de raad besloten dat toekomstige tariefsverhogingen zoveel mogelijk beperkt blijven tot een jaarlijkse indexering op basis van het 'consumentenprijsindexcijfer (CPI) voor alle huishoudens'. Dit prijsindexcijfer passen we ook toe bij de aanpassing van de huren.

• Met betrekking tot de leges burgerzaken, etc. is in de meerjarenraming rekening gehouden met een trendmatige stijging ter grootte van de inflatiecorrectie en de ontwikkelingen betreffende de ontvangsten van de reisdocumenten. Wettelijk voorgeschreven tarieven rekenen we door naar de klant.

• Bij zowel de afvalstoffenheffing als de rioolheffing kent onze gemeente een nagenoeg 100% kostendekkend tarief.

• De lasten en de baten in de begroting ramen we zo realistisch mogelijk.

Gemeente De Wolden

Overige financiële programma’s

Kadernota 2024

Gemeente De Wolden

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12877661/1