Document · PDF

Kaderbrief 2027 - 2030

Besluitvormende vergadering: “D’r op an” 25 juni 2026, gemeente De WoldenBij agendapunt: Kaderbrief 20276.978 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Kaderbrief 2027-2030

Gemeente De Wolden Bezoekadres: Raadhuisstraat 2 7921 GD Zuidwolde Postadres:

Postbus 20 7920 AA Zuidwolde

Telefoon: E-mail: Internet:

14 0528 gemeente@dewolden.nl www.dewolden.nl

Inleiding Op 27 januari hebben wij u in een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de voorgestelde aanpak van de route van kaderbrief naar begroting. Omdat in 2026 de raadsverkiezingen hebben plaatsgevonden betekent dit dat de voorbereiding van de begroting grotendeels plaatsvindt voordat een nieuw college en een nieuwe raad hun beleidsprioriteiten hebben vastgesteld voor de komende raadsperiode. Wij hebben daarom gekozen een beleidsarme technische kaderbrief voor 2027 op te stellen in de vorm van een kaderbrief. Deze kaderbrief richt zich vooral op financieel technische uitgangspunten zoals: • De indexatie van baten en lasten; • Technische bijstellingen in de meerjarenraming; • Het actualiseren van de vastgestelde financiële kaders. Als aanvulling hierop hebben we op een aantal plekken nieuw beleid opgenomen. Deels komt dit voort uit onderweg zijnde raadsvoorstellen (bijvoorbeeld financiële verwerking ontsluitingsweg Ruinerwold) en voortzetting reeds ingezette beleidslijn (indexatie culturele budgetten).

Van kaderbrief naar begroting Het doel van deze kaderbrief is om richting te geven aan het komende begrotingsproces. Het college doet voorstellen voor de financiële kaders en de gemeenteraad bepaalt uiteindelijk de koers voor de Programmabegroting 2027–2030. In de verdere uitwerking van de kaderbrief naar de begroting zullen wij de vertaling van het collegeprogramma betrekken. Verder worden bij de begroting de volgende onderwerpen betrokken: • Herprioritering van bestaande en voorgenomen projecten aan de hand van het afwegingskader voor investeringen; • Herziening van subsidies aan de hand van het nieuw vast te stellen subsidie afwegingskader; • Invulling van taakstellingen zoals opgenomen in de begroting van 2026; • Doorlichting van de reserves en het opstellen van beleid voor de inzet van de algemene reserve. Door deze onderwerpen in één overkoepelend document samen te brengen, ontstaat een integrale samenhang voor de komende jaren. Dit maakt het mogelijk om: • de (nieuwe) bestuurlijke ambities te verbinden met de financiële en organisatorische mogelijkheden; • gedurende de raadsperiode gericht te sturen op uitvoering en voortgang; • keuzes transparant te verantwoorden richting raad en samenleving.

Ontwikkelingen financieel meerjarenperspectief Op 30 januari 2026 is het nieuwe landelijke coalitieakkoord ‘Aan de slag, Bouwen aan een beter Nederland’ verschenen. Dit akkoord bevat diverse beleidsvoornemens op het gebied van samenleving, zorg en sociale zekerheid. De financiële vooruitzichten voor gemeenten blijven onzeker en structureel onder druk. De financiële krapte blijft bestaan, vooral door oplopende kosten in het sociaal domein en het ontbreken van duurzame afspraken over de financiering na 2026, waardoor de meerjarige onzekerheid groot blijft. In de jeugdzorg neemt het Rijk de aangekondigde bezuiniging over, maar de onderliggende financiële risico’s blijven bestaan. De commissie van Ark stelt echter dat gemeenten onvoldoende financiële middelen hebben om de Hervormingsagenda uit te voeren. Zij adviseert financiële risico’s niet eenzijdig bij gemeenten neer te leggen. De commissie Van Ark adviseert in 2027 over de voortgang van de hervormingen, de financiële houdbaarheid van de jeugdzorg en de uitvoerbaarheid van afspraken tussen Rijk en gemeenten.

Omdat het Rijk inzet op stabiliteit en het vermijden van lastenverzwaringen, is de verwachting dat aanvullende middelen beperkt blijven. Dit blijkt ook uit de voorjaarsnota 2026 van het Rijk die eind maart is gepubliceerd. Dit alles vraagt om behoedzaam begroten, scherpe prioritering en een realistische inschatting van de investeringsruimte. De financiële gevolgen voor gemeenten voortkomend uit de voorjaarsnota van het Rijk worden inzichtelijk in de meicirculaire 2026. Zoals gebruikelijk informeert het college de raad via een raadsbrief over de effecten van de meicirculaire, zodat de meest actuele informatie betrokken kan worden bij de bespreking van deze kaderbrief. Ontwikkeling financieel meerjarenperspectief De Wolden In deze paragraaf geven wij u inzicht in de ontwikkeling van het financieel meerjarenperspectief. Hierbij is de basis de bestaande meerjarenraming voor de jaren 2027 tot en met 2029 uit de begroting 2026. Daar is de jaarschijf 2030 aan toegevoegd. Als startpunt kopiëren we hiervoor jaarschijf 2029. Ontwikkelingen die effect hebben op het meerjarenperspectief, zoals de ontwikkelingen van het gemeentefonds, loon- en prijsindexaties, investeringen en autonome ontwikkelingen zijn in deze kaderbrief per programma opgenomen.

Deze ontwikkelingen zijn als volgt gecategoriseerd: • Categorie 1: Onontkoombaar • Categorie 2: Aanpassing op basis van realisatiecijfers • Categorie 3: Nieuw beleid • Categorie 4: Niet realiseerbare ombuigingen Inkomsten worden, waar van toepassing, geïndexeerd op basis van de consumentenprijsindex (CPI). Voor de uitgaven worden realistische indexeringen en volumeaanpassingen geraamd. Gemeentefonds Deze kaderbrief is gebaseerd op de uitkomsten van de decembercirculaire 2025, waarin de meest recente ramingen van het Rijk over de gemeentelijke financiële middelen zijn verwerkt. De definitieve financiële effecten van het rijksbeleid voor de komende jaren worden pas duidelijk bij de publicatie van de meicirculaire 2026, die aansluit op de voorjaarsnota van het Rijk. De begroting zullen we opstellen op basis van de uitkomsten van de meicirculaire. Omdat we in deze kaderbrief aan de lastenkant al rekening houden met verschillende indexaties, verwerken we deze systematiek ook aan de batenkant. Dit betekent dat we de opbrengsten uit het gemeentefonds vooruitlopend meenemen op basis van lopende prijzen. In lijn hiermee hanteren we voor de algemene uitkering een correctie op de uitkeringsfactor voor 2027 en de daaropvolgende jaren, zodat lasten en baten consistent worden geraamd. In de tabel hieronder is het actuele meerjaren perspectief opgenomen.

Omschrijving (bedragen x € 1.000) - = voordeel / + = nadeel Beginstand kaderbrief 2027-2030

2027 -411

2028 -267

2029 -1.002

2030 -1.002

Mutaties: Categorie 1 Onontkoombaar Categorie 2 Aanpassingen op basis van realisatie Categorie 3 Nieuw beleid Categorie 4 Niet realiseerbare ombuigingen Mutaties kaderbrief

1.635 -107 414 85

1.717 543 112 65

1.747 543 112 273

418 543 112 273

2.027

2.437

2.675

1.346

Stand kaderbrief na mutaties

1.616

2.170

1.673

344

Zoals het nu lijkt is er sprake van een meerjarig tekort van € 1,6 miljoen in 2027 en 2029. In 2028 is het tekort € 2,2 miljoen. In 2029 is het tekort € 0,3 miljoen. We stellen voor de tekorten te betrekken bij het opstellen van de begroting 2027, waarbij ook de vertaling van het coalitieakkoord plaatsvindt. Er zijn namelijk maatregelen, zoals de mate waarin de onroerende zaakbelasting wordt verhoogd, waarover de nieuwe raad standpunten kan innemen. Het is op dit moment nog niet duidelijk of we wel tot een sluitende begroting komen voor 2027. De provincie ziet toe op een sluitende begroting, waarbij de structurele lasten worden gedekt met structurele baten (het zogenoemde structurele evenwicht). Dit betekent in de praktijk dat in ieder geval de eerste jaarschijf sluitend moet zijn. Een andere optie is dat de laatste jaarschijf sluitend is, maar dan moet er ook een concreet plan zijn hoe is gekomen tot de sluitende begroting. De provincie zal toetsen op de realiseerbaarheid van dit plan en toezien op de voortgang van de uitvoering. Wanneer de begroting 2027 niet sluitend is, is het een mogelijkheid om het jaar 2027 te dekken met een bijdrage uit de algemene middelen. Mits voldaan wordt aan de daaraan te stellen eisen (waaronder maximale inzet van 10% van de algemene middelen en een solvabiliteitsvereiste van 20%) wordt deze dekking als structureel beschouwd.

Een financieel gezonde positie achten wij wel van groot belang, ook voor de toekomst. Daarom zal ook een concreet plan moeten worden opgesteld om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting. De mutaties onontkoombaar hebben voornamelijk betrekking op indexaties van onze eigen lasten en van indexaties van onze verbonden partijen. In de tabel hieronder hebben wij inzichtelijk gemaakt hoe de samenstelling van de mutaties is naar soort. Omschrijving (bedragen x € 1.000)

2027

2028

2029

2030

Indexaties - verbonden partijen - jeugd / wmo - overige posten Totaal indexaties

1.335 614 117 2.066

1.335 623 117 2.075

Loon en prijscompensatie gemeentefonds

-1.274

-1.230

497 -650 500 293

497 500 293

640

1.290

-1.108 -186 -4

Nieuw beleid

414

112

Overige mutaties

181

190

428

393

Saldo mutaties

2.027

2.437

2.675

1.346

Grote mutaties - toename zorg zwaarte jeugd - woonplaatsbeginsel beschermd wonen - SWO (o.a. reiskosten, cyberbeveiligingswet, AVG, AI) - verbonden partijen (o.a. reparatie BDUR, brandweerzorg, autonome ontwikkelingen gezondheidszorg) - gemeentefonds: jaarschijf 2030 - ozb: jaarschijf 2030 Totaal grote mutaties

In 2024 is een pakket met mogelijke bezuinigingsmaatregelen opgesteld om voorbereid te zijn op onvoorziene omstandigheden. In de kadernota 2026 is een aantal maatregelen ingezet om tot een sluitende begroting te komen. De uitkomsten van deze kaderbrief geven aanleiding om weer, meer ingrijpende, maatregelen te treffen.

Financiële mutaties na de kaderbrief 2027 De volgende financiële mutaties zijn na het opstellen van deze kaderbrief bekend en worden verwerkt in de op te stellen begroting 2027: • Ontwikkeling kapitaallasten (onder andere renteniveau) • Gevolgen meicirculaire 2026 gemeentefonds • Loon- en prijscompensatie (definitief) diverse budgetten • Nieuwe ramingen verbonden partijen (waaronder de SWO) • Overige uitzettingen subsidies en bijdragen derden • Overige, zoals bijstelling BUIG-budget • Toerekening kosten afval en riolering • Toerekening overhead aan investeringen en bouwgrondexploitatie. Afhankelijk van het moment van verschijnen van het nieuwe collegeprogramma wordt deze inhoudelijk en financieel meegenomen in de meerjarenbegroting 2027-2030.

Onzekerheden Er zijn verschillende onzekerheden die van invloed kunnen zijn op de financiële positie van de gemeente. De belangrijkste aandachtspunten zijn hieronder opgenomen. Deze onzekerheden onderschrijven samen met de verwachte meerjarige tekorten de urgentie tot bezuinigen. Loon- en prijsontwikkelingen en autonome ontwikkelingen Loon- en prijsstijgingen werken door in zowel de eigen organisatie als in de bijdragen aan verbonden partijen en regionale samenwerkingsverbanden. Ook de kosten voor onderhoud van kapitaalgoederen stijgen mee. Vooruitlopend op de meicirculaire 2026 anticiperen we op een hogere algemene uitkering voor deze onderdelen. Na ontvangst van de meicirculaire wordt de uitkering herberekend en verwerkt in de programmabegroting 2027. Voor de jaren na 2027 ramen we de algemene uitkering in constante prijzen. Autonome ontwikkelingen — zoals wijzigingen in wet- en regelgeving, jurisprudentie of volumestijgingen — kunnen eveneens financiële gevolgen hebben. Onderhoud kapitaalgoederen Niet alle beheerplannen zijn actueel. In de kadernota 2026 zijn versoberingen op de beheerplannen voor openbaar groen en wegen opgenomen. De nieuw op te stellen beheerplannen zullen binnen het vastgestelde budgettaire kader moeten plaatsvinden. Verbonden partijen In deze kaderbrief zijn de ontwikkelingen opgenomen die gebaseerd zijn op ontwerpbegrotingen.

Er moet nog formele besluitvorming over deze ontwerpbegrotingen plaatsvinden door het betreffende Algemeen Bestuur van de verbonden partijen. Dit kan bij het opstellen van de gemeentelijke begroting leiden tot een afwijking met wat in de kaderbrief is opgenomen. Realiseren van stelposten In de begroting 2026 is een aantal stelposten opgenomen die in de komende begroting nader geconcretiseerd moeten worden. Dit betreft onder meer een stelpost voor hogere leges omgevingsvergunning (€ 150.000 structureel), begraafrechten (€ 50.000 structureel) en sociaal domein (€ 150.000 in 2027 en vanaf 2028 € 300.000). Voor wat betreft het sociaal domein is de taakstelling 2027 gerealiseerd door een besparing op de additionele taken GGD (€ 16.500) en de vaststelling van de Hervormingsagenda (€ 211.000). Voor 2028 en 2029 staat nog een taakstelling open van circa € 200.000. In de programmabegroting 2027 wordt in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing uitgebreider ingegaan op de risico’s, financiële impact en de benodigde weerstandscapaciteit.

Overzicht met nieuwe investeringen In de periode na het vaststellen van de begroting 2026 zijn door de raad drie nieuwe kredieten goedgekeurd. In de tabel hieronder zijn deze kredieten met de bijbehorende kapitaallasten opgenomen. Omschrijving (bedragen x € 1.000) - = voordeel / + = nadeel Aanleg natuurbegraafplaats Renovatiebijdrage verduurzaming kleedkamers en sportzaal Voorbereidingskrediet De Baete Zuidelijke ontsluitingsweg Ruinerwold* Totaal

Omvang Jaar start krediet Kapitaallast 2027 2028 2029 2030 254 2026 7 7 7 7 110

2027

3.000 1.500

> 2030 2028

4.864

*De raad wordt voorgesteld hiervoor, naar verwachting in mei een besluit te nemen.

Financiële ontwikkelingen per programma In de volgende onderdelen geven wij u gedetailleerd inzicht in de financiële ontwikkelingen zoals deze zijn opgenomen in het saldo van de mutaties in het financieel meerjarenperspectief.

01 De Wolden een veilig thuis Financiële ontwikkeling Omschrijving (Bedragen x € 1.000) -is voordeel/ + is nadeel

Categorie

2027

2028

2029

2030

110 Bijdrage Veiligheidsregio Drenthe

197

110 CMO Stamm, meldpunt discriminatie

110 CMO Stamm, budget van programma 7

120 Uitstapprogramma 'prostituees (DUUP) 2026-2031

Toelichting mutaties Lasten 110 Veiligheidsregio Drenthe Op basis van de ontwerpbegroting 2027-2030 van de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) wordt de bijdrage aan de VRD het komende jaar met € 197.368 verhoogd. De jaarlijkse bijdrage voor onze gemeente aan de Veiligheidsregio Drenthe komt hiermee op € 1.861.462. Financiële aanpassingen zijn nodig om de basis op orde te houden en de informatiepositie te versterken en de opgave voor de Drentse samenleving uit te voeren. Ook zijn aanpassingen als gevolg van loon- en prijscompensatie van personeel noodzakelijk. Bovengenoemde aanpassing is gebaseerd op de ontwerpbegroting van de VRD. Deze moet nog worden goedgekeurd door het algemeen en dagelijks bestuur van de VRD. 110 CMO Stamm antidiscriminatie In de begroting voor 2026 staat beschreven dat de gemeente verantwoordelijkheid blijft voor het aanbieden van een antidiscriminatievoorziening zolang het Rijk het stelsel niet heeft gewijzigd. Via de algemene uitkering in het gemeentefonds ontvangen wij per inwoner een bijdrage van circa € 0,91. In de begroting is rekening gehouden met een jaarlijkse uitgave van € 6.000 terwijl dit in voorgaande jaren ook al hoger was. Deze hogere bijdrage is niet structureel in de begroting verwerkt. Om voor 2027 de uitgaven te kunnen verwerken dient de begroting voor 2027 aangepast te worden met € 10.037.

Het Rijk wil naar één landelijke organisatie voor meldingen discriminatie. Het kabinet werkt de plannen op dit moment uit. Uiteindelijk moeten de Tweede en Eerste Kamer de plannen goedkeuren. Op dit moment is de verwachting dat het nieuwe stelsel op 1 januari 2028 van start gaat. Als optie wordt er nu vanuit gegaan dat de overeenkomst in 2027 wordt verlengd als het landelijke nieuwe stelsel nog niet is ingevoerd. Een deel van het budget van € 6.000 is opgenomen bij programma 7 en moet naar programma 1 worden overgeheveld. Dit betreft een administratieve correctie. 120 Financiering Decentralisatie Uitkering Uitstapprogramma’s Prostituees (DUUP) 2026-2031 Op basis van de afgesproken verdeelsleutel wordt de jaarlijkse bijdrage aan de gemeente Assen verhoogd met € 5.000.

02 Krachtig De Wolden Financiële ontwikkeling Omschrijving (Bedragen x € 1.000) -is voordeel/ + is nadeel

Categorie

2027

2028

2029

2030

010 Bestuur

610 Subsidieregeling Initiatiefrijk De Wolden

200

610 Kwartiermaker integrale aanpak participatie

Toelichting mutaties Lasten 010 Bestuur In de begroting voor 2026 is € 349.000 opgenomen als budget voor salarissen (gemeenteraad). Dit bedrag is al een aantal jaren niet gewijzigd. De werkelijke kosten waren in 2025 € 386.000. Rekening houdend met het "Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers" zullen de kosten in 2027 waarschijnlijk € 410.000 bedragen. Daarom hebben we het budget met € 61.000 verhoogd. 610 Subsidieregeling Initiatiefrijk De Wolden In 2025 is er een impactonderzoek geweest naar de maatschappelijke waarde van 10 jaar Initiatiefrijk De Wolden. Dankzij de subsidieregeling zijn veel initiatieven gestimuleerd die hebben bijgedragen aan leefbaarheid, sociale vitaliteit en samenwerking in de dorpen. Eind 2026 loopt de huidige regeling af. Er zijn voor 2027 dan ook nog geen financiële middelen opgenomen. Vooralsnog hebben we rekening gehouden met € 200.000 incidenteel in 2027. Het raadsvoorstel inzake de startnotitie subsidiebeleid wordt op korte termijn geagendeerd. Het verlengen van deze subsidie zal gebaseerd zijn op dit voorstel. 610 Kwartiermaker integrale aanpak participatie Op het gebied van participatie komen er veel uitdagingen op de gemeente af.

Zo moet elke gemeente een participatieverordening ontwikkelen en liggen er diverse opdrachten vanuit het onderzoek van de rekenkamer naar inwonersparticipatie en het aangenomen amendement om met een plan van aanpak te komen. Deze opdrachten vragen om integrale aanpak op dit thema. Het college heeft in februari 2026 besloten om middelen beschikbaar te stellen om hiervoor een kwartiermaker aan te trekken. Vanwege de omvang van dit traject loopt de opdracht door in 2027.

03 Wonen en Duurzaam Financiële ontwikkeling Omschrijving (Bedragen x € 1.000) -is voordeel/ + is nadeel 740 Geluidsanering

Categorie 2

2027

2028

2029

2030

Toelichting mutaties Baten 740 Geluidsanering In de begroting 2026-2029 is een lijst ‘realistisch ramen’ aangeboden en verwerkt. Dit had alleen betrekking op de uitgavenkant. De opbrengstenkant was niet meegenomen. De afgelopen jaren zijn voor geluidsanering geen baten meer ontvangen en/of kosten gemaakt. Er staan echter nog wel baten met een omvang van € 10.000 begroot aan de opbrengstenkant. In deze kaderbrief herstellen we dit.

04 Samen vooruit Financiële ontwikkeling Omschrijving (Bedragen x € 1.000) -is voordeel/ + is nadeel

Categorie

2027

2028

2029

2030

310 Ontwerp bedrijventerreinenvisie 2040 (1)

310 Ontwerp bedrijventerreinenvisie 2040 (2)

570 Gebiedspromotie Zuid-West Drenthe

750 Streekbeheer

Toelichting mutaties Lasten 310 Ontwerp bedrijventerreinenvisie 2040 In februari 2026 heeft het college besloten om het ontwerp bedrijventerreinenvisie 2040 ter inzage te leggen. De definitieve visie zal worden voorgelegd ter goedkeuring aan de gemeenteraad en dan zullen we ook verzoeken structureel budget beschikbaar te stellen voor het oppakken van projecten volgens het uitvoeringsplan. In deze kaderbrief hebben wij nu alleen incidenteel € 25.000 voor een onderzoek naar gezamenlijk parkmanagement (€ 10.000) en het in kaart brengen van oneigenlijk gebruik van gemeentelijke gronden op bedrijventerreinen (€ 15.000) verwerkt. 570 Gebiedspromotie Zuid-West Drenthe Het bestuur van de Stichting is eindverantwoordelijk voor de begroting en uitvoering van het jaarplan. De uitvoering van de activiteiten vindt plaats door het marketingteam, bestaande uit vier personen. Om uitvoering te geven aan de marketing en promotie van de regio is een jaarplan 2025 gemaakt, waarin op basis van een aantal variabelen (aantal ondernemers, aantal TIP kantoren en aantal kernen) een kostenverdeling is gemaakt. De bijdrage voor de gemeente De Wolden is met € 5.000 verhoogd naar € 60.000.

750 Streekbeheer Landschapsbeheer voert al vele jaren met bewoners- en vrijwilligersgroepen werkzaamheden uit op het gebied van landschapsherstel, behoud van het agrarisch cultuurlandschap, groen in en om het dorp en biodiversiteit. In de gemeente De Wolden waren in 2025 wel 64 groepen actief. Hieruit blijkt dat de inwoners van De Wolden het belangrijk vinden dat hun leefomgeving met de kenmerkende landschapselementen en het dorpsgroen behouden blijven. De raad heeft hiervoor in 2025 incidenteel € 6.000 beschikbaar gesteld. In 2024 heeft de raad een evaluatie van het streekbeheer besproken en daarbij ook groepen en projecten bezocht. De raad heeft daarop op 24 oktober 2024 besloten dit incidenteel beschikbaar gestelde budget van € 6.000 structureel op te gaan nemen in de begroting. Naar aanleiding hiervan nemen we in deze kaderbrief de definitieve structurele uitzetting op.

05 Solide basis voor De Wolden Financiële ontwikkeling Omschrijving (Bedragen x € 1.000) -is voordeel/ + is nadeel

Categorie

2027

2028

2029

2030

630 BUIG (Rijksbijdrage bijstand)

354

630 BUIG (Rijksbijdrage bijstand)

-354

Toelichting mutaties Lasten en baten 630 BUIG (Rijksbijdrage bijstand) Jaarlijks ontvangen we van het Ministerie van Sociale zaken en Werkgelegenheid een voorlopig budget voor het uitbetalen van bijstandsuitkeringen. In oktober 2025 hebben we het voorlopig budget 2026 ontvangen en deze gebruiken we als uitgangspunt voor 2027 en verder. We verwerken dit budgetneutraal, dus nemen dit bedrag mee als baat en als last.

06 Sportief met elkaar Financiële ontwikkeling Omschrijving (Bedragen x € 1.000) -is voordeel/ + is nadeel

Categorie

2027

2028

2029

2030

510 Jeugdfonds sport en cultuur

520 Sporthallen: onderhoud

520 Sporthallen: schoonmaak- en beheerkosten

520 Zwembaden: exploitatiesubsidie

103

520 Renovatiebijdrage verduurzaming kleedkamers en sportzaal

610 Indexering subsidies dorps- en wijkcentra

520 Sportparken verhuur gebruik sporthallen en terreinen

-30

Toelichting mutaties Lasten 510 Jeugdfonds sport en cultuur Al geruime tijd is gemeente de Wolden aangesloten bij het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Jeugdigen tot 18 jaar wordt hiermee de kans geboden om deel te nemen aan sport of cultuur wanneer de ouders dit niet kunnen betalen omdat zij in armoede leven, onder de grens van 120% van het minimum. Het Jeugdfonds Sport en Cultuur ontvangt jaarlijks een subsidie van de gemeente. In verband met de toegenomen bekendheid van de regeling is het aantal vragen toegenomen. Daarom wordt voorgesteld het budgetplafond te verhogen met € 10.000 om te voorkomen dat aanvragen moeten worden afgewezen. 520 Sporthallen: onderhoud Voor het beheer en de vervanging van sportmaterialen wordt gewerkt met een Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP). In 2023–2026 zijn met incidentele middelen belangrijke kwaliteits- en veiligheidsslagen gerealiseerd. Deze middelen zijn volledig benut. Om het niveau te behouden, is vanaf 2027 structureel budget benodigd voor planmatig onderhoud en vervanging volgens de geldende normen. Het Meerjaren Onderhoudsplan wordt momenteel verder geactualiseerd en de uitkomsten worden betrokken bij het opstellen van de begroting. 520 Sporthallen: schoonmaak- en beheerskosten Schoonmaak- en beheerskosten laten de afgelopen jaren structureel een € 23.000 hoger uitgavenpatroon zien dan begroot.

Op basis van indexaties en eerdere jaren nemen we daarom dit budget extra op. 520 Zwembaden: exploitatiesubsidie Als gevolg van het onderzoek naar de financiële situatie van de zwembaden is voor 2026 besloten om de exploitatiesubsidie van de zwembaden incidenteel te verhogen met € 96.408. In afwachting op het nog vast te stellen afwegingskader subsidies is in 2027 deze bijdrage, inclusief indexatie van 3,3%, opgenomen. In totaal is dit € 102.876. Het raadsvoorstel inzake de startnotitie subsidiebeleid wordt op korte termijn geagendeerd. Het verlengen van deze subsidie zal gebaseerd zijn op dit voorstel. 520 Renovatiebijdrage verduurzaming kleedkamers en sportzaal Voor het verduurzamen van de kleedkamers VVAK en de sportzaal ’t Zandmeer is een extra bijdrage van € 110.000 nodig. De bouwkosten zijn gebaseerd op het prijspeil 1 november 2023, wat inmiddels niet meer toereikend is. De investering wordt in 25 jaar afgeschreven. 610 Indexering subsidies dorps- en wijkcentra De subsidies aan de dorpshuizen worden jaarlijks geïndexeerd op basis van de Subsidieregeling onderhoud dorpshuizen. We hanteren hier een index van 3,3% conform 2026. In verband hiermee verhogen we de begroting met € 2.000.

Baten 520 Sportparken verhuur gebruik sporthallen en -terreinen De opbrengsten uit verhuur van sporthallen, eerder begroot op € 76.000, worden op basis van de realisatie bijgesteld naar € 104.000. Voor de verhuur van sportterreinen, eerder begroot op € 26.000, wordt dit op basis van de realisatie bijgesteld naar € 28.000. Dit bij elkaar leidt tot € 30.000 aan hogere inkomsten.

07 Sociaal Financiële ontwikkeling Omschrijving (Bedragen x € 1.000) -is voordeel/ + is nadeel

Categorie

2027

2029 9

2030

430 Vervoer schoolzwemmen/gymnastiek

610 Subsidie Burgerhulpverlening en AED's

610 Subsidiebudget Kinderdagverblijven

-28

610/622/630/650 Indexatie St.Welzijn de Wolden

111

610 Bureau slachtofferhulp

621 Stichting OCO

640 Maatregelen beschut werken

640 Vervoerskosten WSW Stark

660 Maatwerkvoorziening Wmo

228

176

675B Toegenomen zorgvraag zwaarte jeugd

497

676A/B/C Indexering jeugdzorg met verblijf lokaal, regionaal en landelijkl

681 Indexering vrouwenopvang

681A Beschermd wonen

-650

682A/B indexering jeugdbescherming en jeugdreclassering

710 CMO Stam antidiscriminatie, naar programma 1

-6

710 Indexatie gezondheidszorg GGD

215

671A/B/C Indexering WMO: Huishoudelijke hulp, Begeleiding en Dagbesteding 675A/B/C Indexering jeugdzorg ambulant lokaal, regionaal en landelijk

2028

Toelichting mutaties Lasten 430 Vervoer schoolzwemmen/gymnastiek De vervoerskosten voor schoolzwemmen en gymnastiek voor het bijzonder basisonderwijs zijn de afgelopen jaren gestegen door hogere brandstofkosten en personeelskosten (op basis van CAO). De begroting was hierop nog niet bijgesteld. Dit betekent een toename van de lasten met € 9.000. 610 Subsidie Burgerhulpverlening en AED's We willen met een financiële bijdrage zorgen voor een dekkend netwerk van burgerhulpverleners en AED's. Het doel is dat er bij een hartstilstand binnen 6 minuten kan worden gereanimeerd en dat er altijd een AED beschikbaar is. Er mogen geen 'witte vlekken' ontstaan: plekken waar te weinig burgerhulpverleners of AED's zijn. In 2026 wordt incidenteel € 32.000 beschikbaar gesteld voor het verlenen van ondersteuning in het organiseren van herhalingstrainingen/cursussen en het up-to-date houden van AED’s en AEDkasten. Voor de komende jaren zal een integrale afweging plaats moeten vinden. 610 Subsidiebudget Kinderdagverblijven Binnen het budget kinderdagverblijven wordt het subsidiebudget van € 28.000 structureel niet besteed. De begroting van 2027 wordt hierop aangepast.

610-622-630-650 Indexatie Stichting Welzijn De Wolden Op basis van de te verwachten kosten- en loonstijgingen voor 2027 en verdere jaren houden we rekening met een stijgingspercentage van 4% voor dit budget, conform OVA indexatie. Dit komt neer op een verhoging van: • € 94.000 voor de jaren 2027-2030 op het taakveld 610 'Samenkracht en Burgerparticipatie. • € 11.000 voor de jaren 2027-2030 op het taakveld 622 'Toegang eerstelijnsvoorzieningen'. • € 3.000 voor de jaren 2027-2030 op het taakveld 630 'Inkomensregelingen'. • € 3.000 voor de jaren 2027-2030 op het taakveld 650 'Arbeidsparticipatie'. 610 Bureau Slachtofferhulp Vanwege algehele prijsstijgingen verhogen we de bijdrage aan Slachtofferhulp met € 4.000. 621 Stichting OCO In de kadernota 2026 is het budget subsidie Stichting OCO met € 30.000 verlaagd, terwijl dit € 5.000 had moeten zijn. De raad is hierover per brief geïnformeerd. Om dit structureel te herstellen verhogen we de begroting met € 25.000. 640 Maatregelen beschut werken In de voorjaarsnota 2025 van het Rijk is aangekondigd dat per 1 januari 2028 sprake zal zijn van het structureel invoeren van 68% loonkostensubsidie voor Beschut Werk. Tot de wetswijziging in 2028 ontvangen wij extra middelen via de rijksbijdrage Beschut Werk. Wij ontvangen deze middelen om vooruitlopend op deze wijziging al een loonkostensubsidie van 68% te kunnen hanteren.

In de septembercirculaire is dit geld beschikbaar gesteld door de overheid. Het college heeft op 16 september 2025 besloten dat deze gelden worden ingezet voor de doelgroep. Omdat vanaf 2028 de bekostigingssystematiek van beschut werken wijzigt is de benodigde bijdrage van € 23.000 incidenteel opgenomen in 2027. 640 Vervoerkosten WSW Stark De vervoerskosten WSW'ers Stark zijn in de afgelopen jaren gestegen onder andere door een stijging van het aantal medewerkers dat vanwege re-integratie buiten de bloktijden wordt vervoerd (op last van de arbo-arts). Om verdere stijging te voorkomen en kosten te beperken wordt hier door Stark actie op gezet in overleg met de arts. De begroting stellen we op basis van de realisatiecijfers bij met € 50.000. 660 Maatwerkvoorziening (Wmo) Op basis van de OVA-index gaan we (voorlopig) uit van een procentuele stijging van 4%. Hetgeen neerkomt op een bedrag van € 41.000. Dit bedrag kan nog veranderen bij de begroting 2027 wanneer het definitieve – te hanteren - indexpercentage bekend is. 671A/B/C Indexering WMO: Huishoudelijke hulp, Begeleiding en Dagbesteding Op basis van de OVA-index gaan we (voorlopig) uit van een procentuele stijging van 4%. Hetgeen neerkomt op een bedrag van € 228.000. Dit bedrag kan nog veranderen bij de begroting 2027 wanneer het definitieve – te hanteren - indexpercentage bekend is.

675A/B/C Indexering jeugdzorg ambulant lokaal, regionaal en landelijk Op basis van het OVA-percentage gaan we voorlopig uit van een procentuele stijging van 4%. Dit komt neer op een bedrag van € 176.000. Dit bedrag kan nog veranderen bij de begroting 2027 wanneer het definitieve OVA-percentage bekend is. 675B Toegenomen zorgvraag zwaarte jeugd Jaarlijks baseren we het beschikbare budget voor jeugdzorg op de werkelijke kosten van de meest recente jaarrekening. In 2025 zagen we een toename van de zorgkosten van € 497.000. De toename in kosten heeft voornamelijk betrekking op kosten voor verblijf en een toename van de kosten van maatwerkovereenkomsten. De verwijzing naar deze zorgkosten vindt veelal plaats door gecertificeerde instellingen en als gemeenten hebben we weinig tot geen invloed op. Wanneer we uitgaan van gelijkblijvende zorgkosten voor deze vormen van zorg in 2027 ten opzichte van 2025, dan vallen de kosten jeugdzorg € 497.000 hoger uit dan het beschikbare budget. Volledigheidshalve merken we op dat de Hervormingsagenda jeugd zich vooral richt op de lagere interventieniveaus. De Hervormingsagenda staat dan ook los van deze verhoging.

676A/B/C Indexering jeugdzorg met verblijf lokaal, regionaal en landelijk Op basis van het OVA-percentage gaan we voorlopig uit van een procentuele stijging van 4%. Dit komt neer op een bedrag van € 93.000. Dit bedrag kan nog veranderen bij de begroting 2027 wanneer het definitieve OVA-percentage bekend is. 681 Indexering vrouwenopvang Via het accres in de algemene uitkering ontvangen we de indexering van de Decentralisatie Uitkering Vrouwen Opvang (DUVO). Gemeente Emmen is centrumgemeente voor de uitvoering van de vrouwenopvang en heeft het verzoek ingediend voor de indexering van de DUVO. Dat betekent dat het door ons ontvangen accres (€ 59.000) wordt betaald aan de gemeente Emmen. 682A/B indexering jeugdbescherming en jeugdreclassering Op basis van het OVA-percentage gaan we voorlopig uit van een procentuele stijging van 4%. Dit komt neer op een bedrag van € 17.000. Dit bedrag kan nog veranderen bij de begroting 2027 wanneer het definitieve OVA-percentage bekend is. 710 CMO Stamm antidiscriminatie Een deel van het budget van € 6.000 is opgenomen bij programma 7 en moet naar programma 1 worden overgeheveld. 710 Indexatie Gezondheidszorg GGD Drenthe Op basis van de ontwerpbegroting 2027-2030 van GGD Drenthe wordt de bijdrage aan de GGD het komende jaar met € 215.662 verhoogd. Deze moet nog worden goedgekeurd door het algemeen en dagelijks bestuur van de GGD.

Baten 681A Beschermd wonen Gezien de doorlooptijd van de invoering van het woonplaatsbeginsel is het niet realistisch te veronderstellen dat deze wijziging met ingang van 1 januari 2027 plaatsvindt. Daarom hebben we in lijn met de voorgaande jaren rekening gehouden met een incidenteel voordeel van € 650.000 in 2027.

08 Samen Verder Financiële ontwikkeling Omschrijving (Bedragen x € 1.000) -is voordeel/ + is nadeel

Categorie

2027

2028

2029

2030

210 Onderhoud wegen

210 Kapitaallasten zuidelijke ontsluitingsweg Ruinerwold

210 Onderhoud zuidelijke ontsluitingsweg Ruinerwold

210 Hogere leges voor het aanleggen en in stand houden van kabels en leidingen

-50

Toelichting mutaties Lasten 210 Onderhoud wegen We zijn bezig met onderhoudsplannen voor onder andere onze wegen. We zijn gestart met een aanbesteding voor het onderhoud van onze wegen. Daar hangt mee samen dat we de opdracht vanuit de raad hebben om een beheerplan voor de wegen op te stellen. Samen met de te gunnen partij voor het onderhoudscontract wordt de komende periode bepaald wat de exacte opgave is om eventuele achterstanden in onderhoud en vervanging weg te werken en welke financiële gevolgen dit met zich meebrengt. Wij verwachten uw raad daarover na de zomer te kunnen informeren. Eventuele financiële gevolgen zullen wij vervolgens verwoorden in een kaderbrief voor de begroting 2028 en de jaren daarna. 210 Onderhoud en kapitaallasten zuidelijke ontsluitingsweg Ruinerwold Het is de planning om in september 2026 te starten met de aanleg van de zuidelijke ontsluitingsweg in Ruinerwold. De raad moet echter nog een besluit nemen over deze investering. Op dit moment gaan we ervan uit dat de realisatie in 2027 wordt afgerond. De aanleg is begroot op € 1.500.000. Het opgenomen bedrag is inclusief interne uren ter waarde van € 80.000. De investering wordt in 60 jaar afgeschreven. Het rentepercentage is 0,2%.

De kapitaallasten (rente en afschrijving) zijn € 28.000 Om deze nieuwe ontsluitingsweg te kunnen onderhouden, moet het onderhoudsbudget met ingang van 2028 structureel worden verhoogd met € 25.000. Baten 210 Hogere leges voor het aanleggen en in stand houden van kabels en leidingen Op basis van realisatiecijfers van de afgelopen jaren blijkt dat er meer leges en straatwerkvergoedingen worden ontvangen. De verwachting is dat deze trend de komende jaren zal doorzetten. Om die reden verhogen we de opbrengsten met € 50.000.

09 Cultuur Financiële ontwikkeling Omschrijving (Bedragen x € 1.000) -is voordeel/ + is nadeel

Categorie

2027 3

2028

2029 3

2030

420 IHP basisschool De Wezeboom

420 IHP basisschool De Rozebottel

530 Cultuur presentatie

530 Indexatie culturele instellingen: muzikale vorming

540 Indexatie culturele instellingen: musea

560 indexatie culturele instellingen: lokale omroep en bibliotheken

740 Omgevingsdienst Drenthe

216

750 Beheerskosten natuurbegraafplaats

750 Realisatie natuurbegraafplaats (kapitaallasten)

750 Hogere grafrechten begraven (opbrengsten)

-58

Toelichting mutaties Lasten 420 IHP basisschool De Wezeboom De vervangende nieuwbouw of vernieuwbouw van basisschool De Wezeboom heeft binnen het Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijs hoge prioriteit gekregen. De raad heeft op 20 april 2023 ingestemd met het IHP. In de meerjarenbegroting is reeds een voorbereidings- en investeringskrediet opgenomen. Actualisatie van het stichtingskostenpeil door het licht toenemen van het aantal leerlingen maakt het nog wel noodzakelijk het krediet aan te passen met € 89.302. Het hogere krediet leidt tot een toename van de kapitaallasten met € 3.112. 420 IHP basisschool De Rozebottel De uitbreiding van De Rozebottel heeft net als De Wezeboom prioriteit gekregen. De toename van het aantal leerlingen leidt ertoe dat het benodigde krediet moet worden bijgesteld met € 147.893. De toename van het krediet leidt tot hogere kapitaallasten van € 2.824. 530 Cultuurpresentatie Als gevolg van de bezuinigingsmaatregelen bij het opstellen van de begroting 2026-2029 is de begroting voor dit onderdeel met € 30.000 naar beneden bijgesteld. Dit is onterecht gebleken en herstellen we hierbij. Verder wordt deze kaderbrief nog met € 10.000 incidenteel opgehoogd in verband met de administratief niet verwerkte indexatie van de subsidie in de begroting van 2026.

530-540-560 Indexatie culturele instellingen Culturele organisaties worden gesubsidieerd door de gemeente voor haar activiteiten. Vanwege de inflatie lopen de kosten voor deze organisaties op, dit houdt geen gelijke trend met de inkomsten. Omdat we belang hechten aan de toekomst van de culturele organisaties indexeren wij sinds 2023 de jaarlijkse subsidies. Het gaat hierbij om Cultuurklik, Biblionet, de Kunstenkorf, DNO-media, lokale musea, muziekverenigingen en koren. Ook voor 2027 indexeren we deze organisaties met het CPI-prijsindex cijfer van 3,3%. We zijn bezig met het opstellen van een integraal subsidiekader. Dit subsidiekader moet onder meer uitsluitsel geven over welke subsidies jaarlijks wel en welke niet worden geïndexeerd. Vooralsnog zetten we de beleidslijn van de afgelopen jaren door, wat betekent dat we de subsidies voor culturele instellingen indexeren met het CPI prijsindex van 3,3%. Het vaststellen van het integraal subsidiekader kan zorgen voor een aanpassing in de meerjarenbegroting.

740 Omgevingsdienst Drenthe De ontwerpbegroting van de Omgevingsdienst Drenthe (OD) is opgesteld op basis van de vastgestelde uitgangspunten. Dit betekent een verhoging van € 216.000 voor onze gemeentelijke bijdrage. 750 Beheerskosten natuurbegraafplaats De raad heeft in december 2025 besloten om een natuurbegraafplaats in Ruinen te realiseren. Een onderdeel van dit besluit is om de jaarlijkse extra beheerskosten van € 33.445 mee te nemen in de kadernota (kaderbrief). 750 Kapitaallasten realisatie natuurbegraafplaats Voor de aanleg van de natuurbegraafplaats is in 2026 een uitvoeringsbudget van afgerond € 254.000 opgenomen. In deze kaderbrief nemen we de kapitaallasten (rente en afschrijving) van € 7.000 op. Baten 750 Hogere grafrechten begraven We verwachten dat natuurbegraven per saldo een positief effect van circa € 58.000 heeft op de opbrengsten. De opbrengsten voor reguliere begraafplaatsen nemen naar verwachting af met € 60.750. De opbrengsten voor natuurbegraven zijn naar verwachting € 118.750.

Algemene dekkingsmiddelen Financiële ontwikkeling Omschrijving (Bedragen x € 1.000) -is voordeel/ + is nadeel

Categorie

2027

2028

2029

2030

061/062 Verhogen OZB jaarschijf 2030

061/062 Verhogen OZB (niet)woningen

-10

-21

-32

Indexatie algemene dekkingsmiddelen 070 Algemene uitkering: uitkomsten decembercirculaire 070 Algemene uitkering: bijdrage voor loonkostensubsidie beschut werk

-14

-1.108

-23

070 Algemene uitkering: verleggen basisjaar

-1.274

-1.230

-186

Toelichting mutaties Baten 061/062 Verhogen OZB jaarschijf 2030 Bij voorgaande begrotingen is besloten met een regulier stijgende opbrengst van de OZB te rekenen. Deze jaarlijkse stijging bedraagt 2,5%. Deze is gebaseerd op 1,5% trend en 1% areaaluitbreiding. Deze trendmatige stijging is al verwerkt in het meerjarenperspectief. Echter aangezien de oude meerjarenbegroting eindigde in 2029, is voor 2030 deze gedragslijn door getrokken. Daarvoor is het noodzakelijk om de opbrengst voor 2030 met € 186.000 te verhogen. 061/062 Verhogen OZB (niet) woningen Voor 2026 is besloten de OZB opbrengsten extra te verhogen met 8%. Deze meeropbrengst is meerjarig opgenomen in de begroting. Deze meeropbrengst is echter niet geïndexeerd met 2,5%; dit is nu hersteld in deze kaderbrief. Indexatie algemene dekkingsmiddelen De gemeentelijke belastingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van de gemeente. De onroerende-zaakbelastingen (OZB), toeristen- en forensenbelasting zijn lokale heffingen die we als algemeen dekkingsmiddel aanmerken. In deze kaderbrief is nog geen rekening gehouden met de indexatie van tarieven voor deze gemeentelijke belastingen. In de begroting 2026 is aangegeven dat we voor de OZB de stijging bij vergelijkbare gemeenten in de afgelopen jaren willen volgen. Deze beleidslijn kunnen we in de komende jaren doorzetten.

In 2026 was de gemiddelde stijging van de OZB voor de Drentse gemeenten 4,7%. Ieder procent stijging van de OZB leidt tot circa € 58.000 meer aan inkomsten. Voor de indexatie van de gemeentelijke belastingen gebruiken we de uitkomsten zoals deze worden opgenomen in het coalitieakkoord. De financiële verwerking vindt plaats in de begroting. 070 Algemene uitkering: Uitkomsten september- en decembercirculaire 2025 De Decembercirculaire 2025 vormt op dit moment de meest recente stand voor het bepalen van de hoogte van de Algemene uitkering uit het gemeentefonds. In de begroting 2027 verwerken we (zoals gebruikelijk) de uitkomsten van de nog te ontvangen Meicirculaire 2026. In deze kaderbrief wordt 2030 toegevoegd als nieuwe jaarschijf. Voor dat jaar ontstaat een verschil tussen de technische kopie van 2029 en de stand uit de Decembercirculaire 2025. 070 Algemene uitkering: bijdrage voor loonkostensubsidie beschut werk In de septembercirculaire is € 23.000 beschikbaar gesteld voor het invoeren van een loonkostensubsidie van 68% voor inwoners met een dienstverband beschut werk. Het College heeft ermee ingestemd dat deze gelden hiervoor aangewend (zie ook programma 7, taakveld 640). Vanaf 2028 wordt de bekostigingssystematiek voor Beschut werk gewijzigd en daarom zijn de gelden tot en met 2027 door het Rijk beschikbaar gesteld.

070 Algemene uitkering: verleggen basisjaar In de meerjarenbegroting nemen we voor de jaren 2028 t/m 2030 geen inflatie of loon- en prijsstijgingen op aan de lastenkant. Om consistent te blijven, begroten we de inkomstenkant voor deze jaren eveneens op constante prijzen. In de kaderbrief worden de lasten en baten voor 2027 wél op basis van lopende prijzen (geïndexeerd) opgenomen. Hierdoor verschuift het basisjaar. Voor de algemene uitkering verwerken we daarom voor 2027 en de daaropvolgende jaren een correctie op de uitkeringsfactor. Hiervoor hanteren we de loon- en prijsindex uit het Centraal Economisch Plan (CEP). Op basis van de septembercirculaire 2025 komt dit neer op € 1,274 miljoen voor 2027 en € 1,23 miljoen vanaf 2028.

Overhead Financiële ontwikkeling Omschrijving (Bedragen x € 1.000) -is voordeel/ + is nadeel

Categorie

2027

2028

2029

2030

040 Bijdrage SWO

1.500

040 Voldoen aan de nieuwe Archiefwet

040 Communicatie

Toelichting mutaties Lasten 040 Bijdrage SWO de Wolden Hoogeveen (SWO) De bijdrage aan de SWO De Wolden Hoogeveen wordt jaarlijks bijgesteld op basis van de begroting van de SWO. In totaal heeft circa € 1 miljoen betrekking op loon- en prijsindexatie en circa € 0,5 miljoen op andere mutaties zoals de reiskostenregeling, cybersecurity en AVG. 040 Voldoen aan de nieuwe Archiefwet We moeten uitvoering geven aan de nieuwe Archiefwet. Met de komst van deze wet wordt het aanstellen van een officiële archivaris wettelijk verplicht. Die rol hebben de gemeenten Hoogeveen, De Wolden en de SWO tot nu nog niet ingevuld. We zijn bezig met een raadsvoorstel. Toetreding tot de GR Drents Archief lijkt inhoudelijk en financieel de beste optie. 040 Communicatie In de begroting 2025 kondigde het college aan te onderzoeken of de kosten van communicatie naar beneden bijgesteld kon worden. Dit is niet het geval. De feitelijke uitvoeringskosten brengen we in deze kaderbrief in lijn met onze gemeentelijke ambities ten aanzien van communicatie.

Onvoorzien Financiële ontwikkeling Omschrijving (Bedragen x € 1.000) -is voordeel/ + is nadeel

Categorie

2027

2028

2029

2030

080 Actualisatie kapitaallasten

080 Correctie stelpost nieuwe investeringen

208

Toelichting mutaties Lasten 080 Actualisatie kapitaallasten In de uitwerking naar de begroting worden de kapitaallasten geactualiseerd. Wijzigingen in de kapitaallasten als gevolg van het actualiseren van het meerjaren investeringsprogramma worden inzichtelijk gemaakt. Daarbij vindt ook toetsing aan het nog vast te stellen afwegingskader investeringen en projecten plaats.

080 Correctie stelpost nieuwe investeringen De systematiek voor nieuwe investeringen is in de begroting 2026 gewijzigd. Voorheen was een stelpost opgenomen voor dekking van kapitaallasten behorend bij een investeringsvolume van circa € 4 miljoen. Vanaf 2026 is deze stelpost vervallen en wordt bij iedere nieuwe investering een afweging gemaakt. Bij opname van een investering in de begroting worden de daarbij behorende kapitaallasten opgenomen in de begroting. In 2029 is deze stelpost afgeboekt waarbij rekening was gehouden met een toevoeging aan het saldo voor investeringen in 2029. In werkelijkheid was deze toevoeging destijds nog niet opgenomen in de begroting, waardoor de vrijval € 208.000 te hoog is geweest. Voor 2030 geldt hetzelfde omdat deze jaarschijf in principe een kopie is van 2029.

Reserves Financiële ontwikkeling Dit programma heeft geen mutaties voor de kaderbrief.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17069883/1