Jaarstukken 2025 GGD Drenthe

Jaarstukken | 2025

GGD Drenthe | maart 2026 Mien Ruysweg 1 9408 KA Assen T. (0592) 306 300 E. info@ggddrenthe.nl I. www.ggddrenthe.nl

Inhoud Inhoud

2

Voorwoord

3

1

Jaarverslag 2025

4

1.1

Programma’s

6

1.1.1 1.1.2 1.1.3

Programma Gezondheid en Leven Programma Publieke Zorg en Dienstverlening Programma Samen Veilig

6 21 41

1.2

Paragrafen

57

1.2.1 1.2.2 1.2.3 1.2.4 1.2.5

Paragraaf Bedrijfsvoering Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf Verbonden partijen Paragraaf Financiering Openbaarheidsparagraaf (Woo)

57 65 71 71 75

2

Jaarrekening 2025

76

2.1

Balans per 31 december 2025

77

2.2

Overzicht van baten en lasten

78

2.3

Overzicht Incidentele Baten en Lasten

93

2.4

Rechtmatigheidsverantwoording

94

Bijlage 1

Jaarverantwoording Veilig Thuis Drenthe

95

Bijlage 2

Nota Reserves en Voorzieningen 2026 - 2029

96

Bijlage 3

SiSa verantwoordingen

103

Bijlage 4

Verklarende woordenlijst

104

2

Voorwoord Voor u ligt het jaardocument 2025 van GGD Drenthe. Hierin informeren wij u over de belangrijkste inhoudelijke en financiële ontwikkelingen van dit jaar. 2025 was een dynamisch jaar waarin organisatie en bestuur intensief met elkaar hebben samengewerkt. Onder meer om de wijziging van de gemeenschappelijke regeling van GGD Drenthe mogelijk te maken zodat de bestuurlijke aansturing van het domein van zorg en veiligheid binnen Drenthe per 1 januari 2026 eenduidig binnen de gemeenschappelijke regeling SamenDrenthe is belegd. Ook hebben we afspraken gemaakt om te komen tot een bredere basisbegroting voor de gemeenschappelijke regeling in 2027. GGD Drenthe heeft zich in 2025 nadrukkelijk gepositioneerd als kennis-, coördinatie- en uitvoeringspartij in het brede netwerk van zorg, maatschappelijke dienstverlening en sociale veiligheid in onze provincie. Bijvoorbeeld binnen de provinciebrede coalitie ‘Gezonde Marke’ kwamen deze rollen expliciet tot uitdrukking. Maar op alle fronten hebben onze medewerkers binnen het brede pakket aan dienstverlening dat binnen GGD Drenthe is ondergebracht met veel inzet en deskundigheid bijgedragen aan een gezonder en veiliger Drenthe. Daarvoor zijn wij hen bijzonder erkentelijk. Namens het algemeen bestuur van GGD Drenthe

Raymond Wanders Voorzitter

Nelleke Vedelaar Secretaris

3

1

Jaarverslag 2025

Organisatiebrede ontwikkelingen 2025 was voor GGD Drenthe een bewogen jaar. Een jaar waarin op diverse fronten hard is gewerkt aan het verbeteren van onze dienstverlening, en ook aan de ontwikkeling van een toekomstbestendige organisatie. Om met dit laatste te beginnen. Een van de belangrijkste ontwikkelingen in 2025 was het proces dat heeft geleid tot de wijziging van de gemeenschappelijke regeling van GGD Drenthe. Deze wijziging is voor het managementteam ook aanleiding geweest om een denkproces te starten over de toekomstige inrichting van de organisatie. Verder heeft in 2025 een intensief gezamenlijk proces van bestuur en managementteam centraal gestaan om een groot aantal structureel bij de GGD belegde, maar nog additioneel gefinancierde taken, met ingang van 2027 in de basisbegroting van de gemeenschappelijke regeling op te nemen. Hieronder wordt meer specifiek op bovengenoemde ontwikkelingen ingegaan. Wijziging van de gemeenschappelijke regeling GGD Drenthe Het algemeen bestuur heeft op 17 december 2025 de gewijzigde gemeenschappelijke regeling GGD Drenthe vastgesteld, die daarmee vanaf 1 januari 2026 de naam ‘gemeenschappelijke regeling SamenDrenthe’ heeft meegekregen.

De wijziging van de gemeenschappelijke regeling is het sluitstuk van een langjarig proces waarmee is beoogd om de governance op het gebied van zorg en veiligheid eenduidig te beleggen door de bestaande gemeenschappelijke regeling GGD Drenthe hierop aan te passen. Het proces dat hiertoe heeft geleid is gestart vanuit een bestuurlijk breed ervaren ongemak dat de bestuurlijke aansturing van het domein van zorg en veiligheid te versnipperd en te ongericht is georganiseerd. Er is door de besturen van zowel de GGD als de Veiligheidsregio Drenthe opdracht gegeven om onderzoek te starten naar hoe de governance beter kan worden gestructureerd. Eind 2023 is heeft dit geresulteerd in een onderzoeksrapport waarin werd voorgesteld om de governance ten aanzien van het domein van zorg en veiligheid te beleggen binnen de gemeenschappelijke regeling GGD Drenthe, en deze daarop aan te passen. Tevens werd, als onderdeel van het onderzoek, aanbevolen om het Zorg en Veiligheidshuis Drenthe over te hevelen van de Veiligheidsregio Drenthe naar een gewijzigde gemeenschappelijke regeling GGD Drenthe, gezien de inhoudelijke verbinding met het domein van zorg en veiligheid.

Begin 2024 hebben de besturen van zowel GGD Drenthe als de Veiligheidsregio de voorstellen uit het rapport op hoofdlijnen geaccordeerd en opdracht gegeven om deze uit te werken in een concreet voorstel voor wijziging van de gemeenschappelijke regeling GGD Drenthe. In 2024 is hier onder leiding van een externe projectleider met een gezamenlijke werkgroep van GGD en gemeenten aan gewerkt. Voorjaar 2025 is een concept wijziging gemeenschappelijke regeling door het bestuur van de GGD voorlopig vastgesteld en vervolgens conform de wettelijke procedure voor zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden van de Drentse gemeenten. Naar aanleiding van zienswijzen van meerdere gemeenten is de concept gemeenschappelijke regeling nog aangepast op de artikelen die de wijze van beleggen van taken bij de gemeenschappelijke regeling betreffen. Daarna hebben alle gemeenteraden in het najaar van 2025 toestemming verleend voor het vaststellen van de gewijzigde gemeenschappelijke regeling, waarna de feitelijke vaststelling in het algemeen bestuur van GGD Drenthe op 17 december kon plaatsvinden. In het voorjaar van 2026 zal de bestuurlijke inrichting van gemeenschappelijke regeling SamenDrenthe verder worden uitgewerkt.

De bedoeling is dat bij de aanvang van de nieuwe bestuursperiode, na de verkiezingen in maart en de vorming van de nieuwe Colleges B & W, medio zomer 2026 volgens de nieuwe bestuurlijke structuur kan worden gewerkt. 4

Organisatieontwikkeling In aanloop naar de wijziging van de gemeenschappelijke regeling heeft het managementteam zich gebogen over de vraag welke betekenis dit zou moeten krijgen voor de organisatieontwikkeling. Met de wijziging van de gemeenschappelijke regeling is beoogd om de governance op het domein van zorg en veiligheid expliciet binnen de bestaande GGD-organisatie te beleggen. Dit is geheel in lijn met de ontwikkeling die de organisatie in de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. Naast de ‘klassieke’ GGD-taken op het gebied van publieke gezondheid zijn in de loop der jaren steeds meer taken uit het domein van zorg en veiligheid bij de GGD belegd. Voorbeelden hiervan zijn Veilig Thuis Drenthe, de OGGZ, het Centrum Seksueel Geweld en MDA++. Met de wijziging van de gemeenschappelijke regeling wordt het Zorg en Veiligheidshuis Drenthe, met respect voor de eigenstandige rol en positie, hieraan nog toegevoegd. Steeds duidelijker is geworden dat er in de organisatie twee gelijkwaardige pijlers zijn ontstaan, namelijk een pijler publieke gezondheid en een pijler zorg en veiligheid, met elk een eigen werkoriëntatie. De pijler publieke gezondheid is primair gericht op preventieve activiteiten en de pijler zorg en veiligheid vooral op interventies die gericht zijn op het herstellen van sociale veiligheid. Naast eigen werkwijzen hebben beide pijlers ook eigen beleidsprioriteiten.

Het besef is ontstaan dat dit ook in de doorontwikkeling van de organisatie, en met name ook de organisatie-inrichting, een vertaling moet krijgen. Dit zal in 2026 in samenhang met de verdere ontwikkeling van de bestuurlijke inrichting van de gemeenschappelijke regeling SamenDrenthe verder worden uitgewerkt. In dit jaarverslag wordt hieronder nog, in aansluiting op de begroting 2025, op basis van de huidige inrichting van de organisatie in programma’s verslag gedaan. Hierin kunt u ook lezen hoe wij verder aan de verbetering van onze dienstverlening hebben gewerkt. Toewerken naar een bredere basisbegroting Zoals hierboven aangegeven zijn de afgelopen jaren diverse taken, met name uit het domein van zorg en veiligheid, bij de GGD belegd. Deze taken hebben veelal een structureel karakter, maar zijn tot nu toe vooral additioneel gefinancierd. Omdat de financiering steeds jaarlijks moet worden vastgesteld brengt dit veel onnodige bureaucratie en meerkosten met zich mee, onder meer doordat er bij additionele taken sprake is van een risico-opslag. Managementteam en bestuur zijn daarom in 2025 met elkaar in gesprek gegaan of, en zo ja hoe en wanneer, betreffende taken onderdeel kunnen worden van de basisfinanciering van de gemeenschappelijke regeling. In dat geval is de financiering van de betreffende taken structureel geregeld.

Eind 2025 heeft het bestuur besloten de gemeenten voor te stellen met ingang van de begroting 2027 de volgende taken op te nemen in de basisfinanciering van de gemeenschappelijke regeling: Publieke Gezondheid

Zorg en Veiligheid

Forensische Geneeskunde

Veilig Thuis Drenthe Multidisciplinaire Aanpak MDA++ Openbare Geestelijke gezondheidszorg Wet verplichte GGZ Centrum seksueel geweld Zorg- en Veiligheidshuis

5

1.1

Programma’s

1.1.1 Programma Gezondheid en Leven Binnen het programma Gezondheid & Leven is de strategische kennis-, onderzoeks- en adviesfunctie van de GGD georganiseerd. Dit programma ondersteunt collega's, gemeenten en regionale partners bij het maken van onderbouwde en gefundeerde keuzes op het gebied van publieke gezondheid en zorg en veiligheid. De aan het programma verbonden adviseurs leveren integrale en strategische advisering aan gemeenten en partnerorganisaties op regionaal niveau. Wij werken kennisgedreven en doen dit op basis van een stevige basis: het verzamelen, analyseren en duiden van data, onderzoek en praktijkkennis. Deze inzichten worden vervolgens vertaald naar concrete, toepasbare adviezen die aansluiten bij lokale en regionale vraagstukken en beleidsbehoeften. De adviseurs vervullen daarbij een verbindende rol. Intern adviseren zij collega’s binnen de GGD over inhoudelijke thema’s en strategische keuzes. Extern brengen zij gemeenten, maatschappelijke partners, onderwijs en onderzoek samen. Zo zorgen zij voor samenhang tussen beleid, uitvoering en kennisontwikkeling. De kernkracht van het programma ligt in het optreden als strategisch partner in de regio. Door intensieve samenwerking, zowel binnen als buiten de organisatie, dragen wij actief bij aan het formuleren en realiseren van gedeelde gezondheidsdoelen.

Daartoe ontwikkelen en participeren we in regionale samenwerkingen en netwerken, zoals de Gezonde Marke. Als strategisch partner vervullen wij verschillende rollen, zoals: aanjager, stimulator, facilitator, leider en innovator, gericht op initiatieven en oplossingen die de collectieve beweging van zorg naar gezondheidsbevordering en -bescherming dienen. Domein-overstijgend programma Het programma Gezondheid en Leven bestaat uit teams met ieder een eigen expertise (Advies en Beleid, Epidemiologie en Milieu en gezondheid), deze teams werken in het programma nauw samen en hebben elkaar ook nodig om het gedachtengoed van Health for all Policies (gezondheid in en voor alle beleidsdomeinen) optimaal tot zijn recht te laten komen. Er is verbinding en samenwerking met de collega's van Publieke Zorg en Dienstverlening en Samen Veilig. Uitgangspunten voor alle onderdelen/teams van Gezondheid en Leven zijn kennisgedreven werken, integrale advisering aan de hand van de Health for all policies benadering en aandacht voor een levensloopbenadering in onderzoek en advies. 1. GGD brede focusthema's Binnen onze advisering hebben we extra aandacht voor de GGD-focusthema's, namelijk Kansrijke Start, Gezonde leefomgeving en Mentale Gezondheid. Intern vertalen we de (kennis)ontwikkelingen in deze focusthema's naar advies en uitvoering.

Ook pakken we binnen deze focusthema's vaker een voortrekkende rol in netwerken en samenwerkingen. De focusthema's zijn leidend voor GGD- brede kenniswerkplaatsen.

6

Kenniswerkplaatsen (KWP) Kansrijke Start, Mentale Gezondheid en Gezonde Leefomgeving: De focusthema's, Kansrijke Start, Gezonde Leefomgeving en Mentale Gezondheid, zijn in 2025 vertaald naar interne kenniswerkplaatsen, waar collega's vanuit meerdere GGD-teams samenwerken en samen leren. De vraagstukken die opgepakt worden vanuit de kenniswerkplaats gaan over kennisverbreding of kennisdeling voor collega's, gemeenten of partners. Wat hebben we in 2025 vanuit de kenniswerkplaats Kansrijke Start gedaan: Vanuit de kenniswerkplaats Kansrijke Start is onder meer bijgedragen aan de continuering en doorontwikkeling van: 

Het samenbrengen van de verschillende afdelingen/programma's die raken aan Kansrijke Start en de levensloopbenadering, onder meer door intern en extern hierin meer te verbinden.  Het samenbrengen van ervaringskennis, professionele kennis, wetenschap en data en met dit als vertrekpunt innovaties aanjagen en uitvoeren.  Deelname aan en advisering/ondersteuning bij uitvoering aan de 12 lokale coalities Kansrijke Start in Drenthe.  Leernetwerk ‘drie Noord’, met de GGD-en en ICARE.  Samenwerking met de Alliantie van Kracht op het thema armoede en vroegsignalering.  Aandachtfunctionaris Kinderarmoede benoemd.  Samenwerking met Sport Drenthe op het thema ‘Jong Leren’  Actieve participatie in netwerken als het Consortium Geboortezorg NN en de VSV’s (verloskundig samenwerkingsverbanden).  Actieve rol in de coalitie Gezondheid en Leefstijl van de Gezonde Marke en trekker van werkgroep Gezond Opgroeien en Leven.  Actief werken aan de doelen vanuit de herijkte werkagenda Gezonde Marke.  Deelname aan het landelijk lerend netwerk Kansrijke Start.  Subsidieaanvraag gehonoreerd vanuit Sociale Agenda Drenthe t.b.v. trainen en opleiden professionals interventies Kansrijke Start.  Aanvraag gehonoreerd vanuit VWS en uitrol plan van aanpak ontwikkelregio Gezond Zwanger Worden.  Regionale rol in Proces coördinatie geagendeerd en aanzet gedaan in doorstart Provinciaal overleg.

 Uitvoer, opschaling en verantwoording preconceptielessen.  Inzet op jongeren participatie i.s.m. HiNoord om uitvoering te geven aan een prototype wat een positieve bijdrage gaat leveren aan het betrekken van jongeren bij het belang van de eerste duizend dagen.  Begeleiding van HBOV-studenten in onderzoek naar Centering Parenting.  Betrokkenheid bij aanscherpen Startmoment JGZ.  Mogelijkheden tot samenwerken verkend in gesprekken met de sociale agenda Nij Begun.  Verdere verkenning in gesprekken met gemeenten en stakeholders voor de mogelijkheden van een basisaanbod Kansrijke Start Drenthe breed.  Lobby om Nu Niet Zwanger in alle Drentse gemeenten uit te gaan voeren.  Procesbegeleiding lokale coalities Kansrijke Start opgepakt in 1 gemeente en in 2 gemeenten staat deze in de startblokken.  Het organiseren van kennissessies die betrekking hebben op het focusdomein Kansrijke Start en het transitiegerichte werken en monitoren. Wat hebben we in 2025 vanuit de Kenniswerkplaats Mentale Gezondheid gedaan: 7

   

 

De KWP mentale gezondheid heeft een overzicht gemaakt van leidende principes die van belang zijn voor de mentale gezondheid; Er is een filmpje ontwikkeld over het belang van inzet op mentale gezondheid en handelingsperspectieven; Bijdrage aan subsidieaanvraag gericht op Maatschappelijke Diensttijd waarin jongeren het gesprek aangaan over mentale gezondheid. Deze aanvraag is door het ministerie van VWS gehonoreerd; Bijdrage aan subsidieaanvraag ‘Wetenschap voor beleid: het versterken van intersectorale aanpakken van bestaansonzekerheid’. Begin 2026 werd bekend dat de aanvraag ‘FinFit 2.0: Op naar geïntegreerde financiële ondersteuning in de geestelijke gezondheidszorg’ is gehonoreerd door ZonMw.; Begeleiding AIOS bij een stage rondom de Drentse Gezonde School aanpak; Mogelijkheden tot samenwerken verkend in gesprekken met de sociale agenda Nij Begun (kansrijke start en mentale gezondheid).

Wat hebben we in 2025 vanuit de Kenniswerkplaats Gezonde Leefomgeving gedaan?  Het overleg biedt ruimte om te brainstormen en ideeën uit te wisselen over actuele onderwerpen die gezonde leefomgeving raken. Hierbij sluit sinds kort ook externe partner IVN aan;  Deelname en delen van expertise in de coalitie Gezondheid en Leefstijl van Gezonde Marke;  Input leveren voor de werkagenda Gezondheid en Leefstijl van de Gezonde Marke;  Voorbeelden van onderwerpen waar collega’s mee bezig zijn: o de gezonde voedselomgeving o Input leveren voor de werkagenda van Jong Leren Eten o Delen van expertise voor gezonde evenementen 2. Advies en beleid Gezondheid en Leven Een van de taken van de GGD is het adviseren van de Drentse gemeenten over beleid en interventies die de gezondheid van de inwoners versterken en bijdragen aan het verkleinen van gezondheidsverschillen. Hierbij gebruiken we het gedachtengoed van 'Health for all policies' waar gezondheid in alle domeinen meegewogen wordt. We adviseren op basis van populatie inzichten vanuit (lokale) data en op basis van wetenschappelijke inzichten ten aanzien van effectief gezondheidsbeleid en bewezen interventies. Wij adviseren ook bij lokale en regionale preventienetwerken. We vertalen landelijke initiatieven gericht op het versterken van gezondheid naar de Drentse context.

De resultaten van onderzoek en kennis worden toepasbaar gemaakt voor de lokale praktijk. Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? Adviseren van gemeenten over gezondheidsvraagstukken Gebaseerd op data en (wetenschappelijke) kennis en inzichten ondersteunden we gemeenten bij het formuleren en monitoren van beleid en interventies aan de hand van tussentijdse inzichten of evaluaties. Gemeenten werden op verschillende manieren geadviseerd over gezondheidsbeleid, passend bij de maatschappelijke ontwikkelingen en de lokale praktijk. Het afgelopen jaar hebben adviseurs diverse presentaties gegeven op raadsbijeenkomsten of voor beleidsprofessionals over urgente gezondheidsvraagstukken. Adviseurs fungeerden als sparringpartner voor beleidsmedewerkers van gemeenten, participeerden in lokale werkgroepen, lazen mee met conceptversies van plannen in een verscheidenheid van beleidsdomeinen en deelden proactief informatie over voor de gemeente relevante regionale en landelijke ontwikkelingen. 8

Inhoudelijk lag de focus in de advisering vaak op de focusthema’s Kansrijke start, Gezonde leefomgeving en Mentale gezondheid. De transitie van ziekte en zorg naar gezondheid en veerkracht, kennisgedreven werken en ‘health for all policies’ zijn daarbij belangrijke uitgangspunten. Adviezen worden intern integraal vormgegeven door nauw samen te werken met collega’s met verschillende expertise, zoals milieu en gezondheid, seksuele gezondheid of jeugdgezondheidszorg. Voorbeelden van gemeentelijke advisering in 2025 zijn:  Nauwe samenwerking met projectleiders en deelname in kern- en werkgroepen die lokaal uitvoering geven aan het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA);  Versterken van de verbinding met gemeentelijke beleidsmedewerkers onderwijs, jeugd, armoede, laaggeletterdheid, cultuur en het ruimtelijk domein.

Dit vanuit het gedachtengoed van ‘health for all policies’;  Voor de lokale invulling van de Hervormgingsagenda Jeugd samenwerking gezocht met beleidsmedewerkers en kwartiermakers van alle Drentse gemeenten;  Samen met lokale en regionale stakeholders duiden van de opgaven die het RIVM in de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) schetst en lokaal delen en bespreken van deze inzichten;  Advisering bij de totstandkoming van nieuw gezondheidsbeleid en het daaraan gekoppelde uitvoeringsplan van gemeente Noordenveld, waarin een gezonde leefomgeving en het ‘health for all policies’ gedachtengoed een nadrukkelijke plek heeft gekregen;  Advisering bij de totstandkoming van woonzorgvisies in gemeenten Aa en Hunze, Assen en Noordenveld;  Advisering bij de actualisatie van preventie- en handhavingsplannen alcohol in gemeenten Assen, Meppel en Westerveld;  Participatie in lokale werkgroepen gemeenten Hoogeveen, Meppel, Noordenveld en Tynaarlo die gericht zijn op het versterken van de mentale gezondheid van jongeren.

Samen met de datawerkplaats mentale gezondheid faciliteerden we de uitwisseling en het leren van elkaar tussen deze en andere gemeenten die actief werken aan een betere mentale gezondheid en veerkracht van jongeren;  Experimenteren met een meer integrale samenwerking tussen de GGD Drenthe en gemeente Emmen doormiddel van het opzetten van de Taskforce, waardoor meer inzicht wordt verkregen in de veelvoud aan samenwerkingslijnen tussen de twee organisaties en waarmee meer ruimte komt voor het oppakken van gezamenlijke vraagstukken;  Als belangrijke partner betrokken bij (de uitvoering van) het beleidskader Verder Samen in Emmen. Hierbij zitten we in de voorbereidingsgroep en denken we actief mee over het vormgeven van het programma Verder Samen. Participatie in Gezonde Marke GGD Drenthe is een belangrijke partner in de netwerksamenwerking Gezonde Marke. Onze adviseurs zijn actief deelnemer in diverse coalities. In 2025 richtte onze inzet zich per coalitie op de volgende activiteiten: Coalitie Gezonde Leefstijl en Leefomgeving We hebben als GGD een bestuurlijke rol in de coalitie Gezonde Leefstijl en Leefomgeving en een aanjagende en faciliterende rol in de werkgroep Gezond Opgroeien en Leven. In deze werkgroep komen meerdere aan elkaar rakende thema’s samen, denk hierbij aan Kansrijke Start, Gezond Gewicht en een Gezonde Leefomgeving.

We verbinden hierbij niet alleen de thema’s om de synergie en efficiëntie te bevorderen, maar we zijn ook een verbindende factor naar partners in het sociaal- en gezondheidsdomein en ervaringsdeskundigen. 9

We zijn nauw betrokken geweest bij de herijking van de werkagenda waarbij we initiatiefnemer en trekker zijn voor een heel aantal doelen: 1. De Drentse gezonde schoolaanpak: Het ontwikkelen van een gezamenlijke Drentse methode gebaseerd op landelijke aanpakken zoals de Dynamische (School)dag en de Gezonde School Aanpak, waarmee er integraal wordt gewerkt aan gezondheid, zodat ook op lange termijn effecten worden bereikt. De Gezonde School-aanpak is integrale methode om te werken aan gezondheid en leefstijl. Het draagt bij aan het vergroten van kansengelijkheid via het onderwijs. 2. Kansrijke Start: We zetten hierbij in op Gezond Zwanger Worden, door een koppeling te maken met de Gezonde School-aanpak (VO/MBO) en NuNietZwanger, samen met partners in de regio. Gezond zwanger worden draagt bij aan gezond opgroeien en vitaal ouder worden. We zijn als GGD aangewezen als ontwikkelregio voor een aanpak Gezond Zwanger Worden en hebben hiervoor een subsidie aangevraagd en gehonoreerd gekregen van VWS. 3. Gezonde Leefomgeving: In Drenthe moet je gezond en veilig kunnen opgroeien en leven. De invloed van de leefomgeving is groot. Er wordt ingezet op verbinding tussen verschillende activiteiten: Gezondheid verwerken in omgevingsplannen, uitbreiden van rookvrije (kind)omgevingen en het gezonder inrichten van de voedselomgeving. 4.

Preventieketen: Alle 12 Drentse gemeenten geven uitvoering aan de preventieketen Kansrijke Start, KnGG en GLI om zo een vangnet te hebben om iedereen Gezond te laten opgroeien en leven. Er worden regionale afspraken gemaakt gericht op knelpunten en financiering. Als GGD hebben we hier een coördinerende rol in opgepakt en zullen we deze gaan versterken in de komende periode. Er bestaat nauwe afstemming met de andere coalities vanwege overkoepelende thema’s en belangen. Coalitie Mentale Gezondheid  De DPG nam deel in de coalitieraad. De strategisch adviseur droeg ambtelijk bij aan de coalitie.  Samen met Accare zetten we in op verdere uitbreiding van het netwerk van Gezonde Marke- en Onderwijspartners. Het doel is om via de ‘Drentse Gezonde Schoolaanpak’ te komen tot een samenhangend aanbod op scholen, gericht op het bevorderen van de gezondheid en levensvaardigheden van leerlingen. Kinderen en jongeren brengen immers veel tijd door op school. Daarom biedt de schoolomgeving kansen om het mentaal welbevinden, maar ook de gezondheid in bredere zin, te verbeteren. Binnen de Drentse Gezonde Schoolaanpak worden verbindingen gelegd met de stappen die lokaal al worden gezet, met de ambities van andere coalities, met de Hervormingsagenda Jeugd, en met de sociale agenda van Nij Begun (voor de gemeenten Noordenveld, Aa en Hunze en Tynaarlo).

Er is een projectleider aangenomen die gesprekken voert met schoolbesturen, stichtingen en samenwerkingsverbanden van het onderwijs. In parallel gaan Gezonde School-adviseurs van de GGD de dialoog aan met individuele scholen (zie ook activiteiten onder: Regiodeal Zuid- en Oost Drenthe en ZonMw subsidietraject).  Het vormgeven van het transformatieplan mentale gezondheid was in 2025 een belangrijk onderdeel van onze inzet. We droegen actief bij aan de bijeenkomsten met coalitiepartners, om tot een gezamenlijk gedragen plan te komen. Daarin heeft de GGD gepleit voor opname van preventieve interventies die bijdragen aan de transitie van zorg naar gezondheid. Samen met partners werd besloten tot de interventies STORM, Helder op school, VO-team, VoorSam&Zo, Koppeling, Join Us, Movements en Voluit Leven. In november is het transformatieplan goedgekeurd door de zorgverzekeraar. Met de toegekende middelen (€28 miljoen) kan Gezonde Marke grote stappen zetten voor de mentale gezondheidszorg in Drenthe. 10



De GGD is met name betrokken bij de opschaling van de interventies STORM en Helder op School. Deze interventies richten zich op de mentale gezondheid en middelengebruik onder jongeren. Ze zullen waar mogelijk worden geïntegreerd in de Drentse Gezonde Schoolaanpak. Eind 2025 zijn voorbereidende stappen gezet om de opschaling vorm te geven.  We droegen bij aan de herijking van de werkagenda van de coalitie voor 2025. Onder de doelen gericht op preventie werden vijf inspanningen opgenomen:  De dialoog met scholen (Drentse Gezonde Schoolaanpak, zie boven)  Luisteren naar en door jongeren (verbindingen leggen tussen lokale interventies en samen leren, een subsidieaanvraag gericht op Maatschappelijke Diensttijd waarin jongeren het gesprek aangaan over mentale gezondheid). De GGD zal hier in 2026 een nader te verkennen rol in nemen.  De kracht van het delen ervaringen. Deze inspanning moet nog nader vorm krijgen. De GGD zal hier naar verwachting een rol in hebben.  Komen tot een digitaal platform/sociale kaart van ‘aanbod’ op het gebied van mentale gezondheid. Deze inspanning is in het transformatieplan gekoppeld aan de ontwikkeling van het inwonersplatform dat binnen Gezonde Marke wordt doorontwikkeld vanuit de coalitie Digitalisering.  Voorbereiding op Wet Integrale Suïcidepreventie – De gemeentelijke (en landelijke) overheid kan veel betekenen in suïcidepreventie.

Met de Wet Integrale Suïcidepreventie, die per januari 2026 ingaat, is inzet niet meer vrijblijvend. Gemeenten kunnen zelf invulling geven aan hun aanpak op suïcidepreventie. Samen met GGZ en gemeenten pleitte de GGD als trekker van de voorbereiding voor een gezamenlijke Drentse aanpak. Het voorstel voor Drenthe is om de middelen, wanneer ze beschikbaar komen, te bundelen en in te zetten op een gezamenlijke Drentse aanpak. De GGD heeft een infographic gemaakt met cijfers gerelateerd aan suïcide in Drenthe. Verder is GGD aanjager en facilitator geweest van het netwerk rondom suicidepreventie in Drenthe. Coalitie Veerkrachtig Samenleven Vanaf eind 2025 is de GGD op verzoek van de coalitie Veerkrachtig Samenleven ook aangehaakt bij deze werkagenda. Deze is gericht op kwetsbare inwoners, waarbij veel verbindingen zijn te leggen met het werk van de GGD en de coalitie Mentale Gezondheid. 3. Epidemiologie & Data Wij bewaken de gezondheid en de leefstijl van de inwoners van Drenthe door de uitvoering van monitoronderzoeken, onderzoek op basis van interne registraties of andere bronnen. Resultaten en duiding worden teruggekoppeld aan gemeenten en andere partners, en kunnen leiden tot beleidsimpulsen en in te zetten interventies door gemeenten. De monitor geeft inzicht in de effecten van het gemeentelijk beleid en is een belangrijk instrument voor evaluatie van gemeentelijk beleid.

We stellen onze data beschikbaar voor gemeenten en verrijken deze steeds meer met data uit andere bronnen. We ontwikkelen actuele interactieve regio- en gemeentebeelden waarin gezondheid en samenhangende factoren in beeld zijn gebracht. Daarnaast presenteren we onze producten en cijfers op www. Gezondheidsatlasdrenthe.nl zodat iedereen 24/7 toegang heeft tot de meest actuele cijfers en producten. Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? 11





 



 







We hebben iedere gemeente inzicht geboden in de gezondheid, het welzijn, de leefstijl en de leefomgeving van inwoners van 18 jaar en ouder in Drenthe. De uitkomsten zijn gepresenteerd aan de gemeenten en er is gezamenlijk duiding gegeven aan de cijfers. De uitkomsten van de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 laten een licht dalende trend zien in (zeer) goede ervaren gezondheid en dat de verschillen tussen groepen groter worden. Mentale problemen nemen licht toe, met name onder jongvolwassenen. Er zijn ook positieve ontwikkelingen: we zien een afname in roken en het aandeel mensen dat niet of matig drinkt neemt toe. In vergelijking met de rest van het land is er in Drenthe meer sprake van overgewicht. Begin 2025 hebben we de uitkomsten van de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen bekend gemaakt. We zagen een lichte verbetering in mentale gezondheid sinds de voorgaande meting in 2022. Wel beoordeelt slechts de helft van de jongvolwassenen de mentale gezondheid als goed. Stress komt veel voor en ruim de helft van 18 t/m 25-jarigen ervaart regelmatig prestatiedruk. We zijn gestart met de voorbereidingen op de Gezondheidsmonitor Jeugd die in het najaar van 2026 zal plaatsvinden. De resultaten worden in 2027 verwacht. We hebben onze Gezondheidsatlas verrijkt met gebiedsprofielen. Dit gebiedsprofiel geeft in één oogopslag een eerste beeld van de gezondheid in een gemeente.

In het profiel wordt de gemeente vergeleken met het gemiddelde van Drenthe. We hebben de wijk- en buurtschattingen op basis van de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen en op basis van openbare data (o.a. CBS, Klimaateffectatlas) inzichtelijk gemaakt op onze Gezondheidsatlas. Er is een start gemaakt met een e-learning over de Gezondheidsatlas, met als doel het gebruik van de atlas te bevorderen. Het GGD-inwonerspanel is bevraagd over verschillende onderwerpen zoals mediawijsheid, het belang van een eigen moestuin en over valongevallen. Zo zijn de uitkomsten van het panelonderzoek over moestuinieren en hoe belangrijk men het vindt dat kinderen hier iets over leren op school meegenomen in de Gezonde School. In 2025 zijn drie keer Veilig Thuis Drenthe (VTD) bestuursrapportages en gemeentelijke rapportages uitgebracht. In deze periodieke rapportages wordt inzicht gegeven in de uitvoering van taken VTD. We presenteren o.a. cijfers over het aantal adviezen en meldingen huiselijk geweld en analyseren trends. Cijfers worden waar mogelijk aangevuld met duiding vanuit de VTD-teams. In 2025 zagen we opnieuw een stijging van het aantal adviezen en meldingen. Er was een toename van onder andere volwassen directbetrokkenen en over (ex-)partnergeweld.

In 2025 zijn we ook gestart met een project om de gemeentelijke VTD-rapportages te verbeteren, zodat ze beter aansluiten op behoeftes van gemeenten. In 2025 is VTD overgestapt op een nieuw registratiesysteem (Clavis). Alle VTD-dashboards werden hierdoor opnieuw ingericht. Epidemiologie heeft alle dashboards getest zodat deze klaar zijn voor gebruik. Monitoren samenwerking tussen VTD en lokale teams. In december 2024 vulden 65 professionals een vragenlijst in om de samenwerking tussen Veilig Thuis Drenthe (VTD) en de lokale Drentse teams in beeld te brengen. Naast inzicht geven de uitkomsten ook handvatten om samen de dienstverlening te verbeteren. De bevindingen zijn gepresenteerd in de lokale teams, gemeenten, en aan de medewerkers van VTD. De bevindingen zijn ook beschreven in het rapport ‘Samenwerken voor Veiligheid’. Begin 2026 wordt de samenwerking opnieuw geëvalueerd. Monitor OGGZ, pilot dementie: We hebben meegedaan aan een verkenning voor een landelijke OGGZmonitor, waarvoor sinds 2024 twaalf GGD’en in pilots vijf doelgroepen beter in beeld brachten. GGD Drenthe onderzocht de doelgroep thuiswonende mensen met dementie en deed interviews en kwantitatieve data-analyse. Toegang tot zorg is niet vanzelfsprekend en sociaal isolement en 12







  



wantrouwen leiden tot late en zwaardere hulpvragen. Regionale verschillen in aanpak en registratie belemmeren landelijke sturing en monitoring. Betere samenwerking en uniforme gegevensuitwisseling zijn nodig. De bevindingen zijn gepresenteerd op een landelijk symposium en in een factsheet. Er is ook een handleiding ontwikkeld om de uitgevoerde pilot te kunnen herhalen in andere GGD-regio’s. In het voorjaar en het najaar van 2025 hebben we alle JGZ-collega's die in het basisonderwijs werken, voorzien van actuele informatie op schoolniveau. Deze informatie is afkomstig uit het Kinddossier en wordt gebruikt in de adviesgesprekken met school. Vanuit de Datawerkplaats hebben we binnen een gemeente intensief samengewerkt met gemeente, onderwijs en sociale partners binnen een traject van data-duiden-dialoog- doen. Daarnaast hebben samen met GGZ Drenthe een infographic ‘Inwoners in psychisch kwetsbare situatie’ opgeleverd. We hebben inzicht gegeven in de opkomstcijfers van het kleinschalig vaccineren (RS, BMR/DTP, HPV, MenACWY). Daarnaast zijn de ervaringen van ouders/verzorgers en medewerkers tijdens de vaccinatierondes gemeten met een vragenlijst. De antwoorden op deze vragenlijsten zijn geanalyseerd, gerapporteerd en besproken en hebben geleid tot concrete aanbevelingen ter verbetering van het vaccinatieproces.

We hebben voor iedere gemeente een gemeentebeeld gemaakt met de belangrijkste cijfers over de drie focusthema’s Kansrijke Start, Mentale Gezondheid en Gezonde Leefomgeving. Gezonde Marke: Binnen Gezonde Marke hebben we bijgedragen aan het monitoren van de werkagenda en transitiegericht monitoren van de beweging. Landelijke monitor gezonde leefomgeving: In 2025 is bijgedragen aan een werkgroep ten behoeve van een landelijke monitor gezonde leefomgeving. We hebben een gestandaardiseerde set vragen ontwikkeld voor verschillende thema’s met betrekking tot de gezonde leefomgeving, die gebruikt kan worden in een landelijke monitor. In samenwerking met partners zijn we vanuit een subsidie aangesloten bij een AI learning community. We hebben meer kennis gekregen over mogelijkheden met betrekking tot AI en werken gezamenlijk aan een AI-model om risico op mentale klachten bij jeugd en jongvolwassenen te voorspellen.

4. Milieu en Gezondheid We adviseren gemeenten over de manier waarop de fysieke en sociale leefomgeving kan bijdragen aan gezondheid en over gezondheidsbescherming t.a.v. milieuthema’s waar gezondheidsrisico’s te verwachten zijn. Denk aan thema’s als luchtkwaliteit, geluid, geur, bodem, straling, kwaliteit binnenmilieu, klimaatverandering, energietransitie en meer. Gezondheidsrisico’s omvat ook ongerustheid, hinder en/of overlast. Daarnaast geven we voorlichting en advies over het effect van het binnen- en buitenmilieu op de gezondheid. Binnen de crisisorganisatie adviseren we over het effect van schadelijke stoffen op de gezondheid bij incidenten met gevaarlijke stoffen vanuit de vanuit een noordelijke GAGS poule (gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen). Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? 





Gemeenten zijn adequaat geadviseerd over gezondheidsaspecten met betrekking tot gezonde leefomgeving in omgevingsvisies, –plannen, mobiliteitsvisies, woon-zorgvisies, lokaal gezondheidsbeleid en vergunningaanvragen. Onze advisering is integraal en in afstemming met andere GGD-teams, waaronder met Gezondheidsbevordering en Infectieziektebestrijding. We hanteren hierbij de laatste (landelijke) inzichten en werken volgens het principe van ‘health for all policies’. Burgers, gemeenten en provincie worden gevraagd en ongevraagd geïnformeerd en geadviseerd over gezondheidsaspecten in relatie tot een mogelijke blootstelling aan milieu-determinanten. 13







Uitbreiding van de GAGS-poule Noord-Nederland: in 2025 is 1 Friese collega gestart aan de GAGS opleiding. Vanuit Drenthe is nog één medewerker in de afrondende fase van de opleiding. De smalle bezetting van de GAGS poule blijft een punt van aandacht. Invulling gegeven aan het voorzitterschap van de landelijke vakgroep milieu en gezondheid. Hiermee korte lijnen gelegd met o.a. VWS, RIVM, VNG en GGD GHOR. Vanuit deze rol input gegeven op o.a. Landelijke Nota gezondheidsbeleid, ontwerp-Nota Ruimte, STOER, nationaal programma Ruimte voor Defensie met daarbij oog voor de Drentse belangen op het gebied van gezonde leefomgeving. Op pro-actieve wijze hebben wij diverse presentaties en cursussen verzorgd bij verschillende partners/organisaties over het thema gezonde leefomgeving in relatie tot de Omgevingswet.

Gezondheidsaspecten in opgaven van gemeenten Voor het opstellen van adviezen en handelingsperspectieven zijn nieuwe ontwikkelingen op de voet gevolgd en hebben wij gezorgd dat onze kennis en expertise up-to-date is. We zijn ingebed in landelijke groepen met andere GGD’en en het RIVM waardoor we op de hoogte blijven van landelijke – en regionale ontwikkelingen. Denk hierbij aan onderwerpen zoals PFAS, gewasbeschermingsmiddelen, klimaat en gezondheid rondom industrie. Vanuit Drenthe hebben we in 2025 een actieve deelname gehad in de werkgroepen gewasbeschermingsmiddelen, veehouderij, buiten/binnenmilieu, klimaat en ruimtelijke ordening. Kennisgedreven adviseren Kennisgedreven adviseren is één van de focuspunten van GGD Drenthe passend bij de strategische koers. Ook met betrekking tot de gezonde leefomgeving hebben we gewerkt binnen het kader van data-duidendoen. Hiervoor zijn bestaande (landelijke) databronnen aangeboord, ontsloten en geduid. In de Gezondheidsmonitor van 2024 was er meer ruimte voor de effecten uit de leefomgeving door het toevoegen van vragen over hitte en groen. Deze data helpt ons in de advisering over gezonde leefomgeving richting gemeenten en inwoners. Behandelen van meldingen en klachten De GGD behandelt vragen, klachten en meldingen op het gebied van binnen- en buitenmilieu in relatie tot gezondheid.

Naast burgers benaderen ook gemeenten en provincie ons met vragen. We maken daarbij inschatting van mogelijke blootstelling aan milieu-determinanten en de gevolgen daarvan op de gezondheid. Soms is de GGD ook ingeschakeld voor nazorg na inzet van de Gezondheidskundig adviseur Gevaarlijke stoffen (GAGS). Gezondheidskundig Adviseurs Gevaarlijke Stoffen De GAGS wordt bij crises en rampen als gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen ingezet. Daarnaast neemt de GAGS in de voorbereidende fase deel aan oefeningen, informeert hij ketenpartners over zijn rol waarbij de meerwaarde van de GAGS bij crises en rampen wordt benadrukt. Om 24/7 bereikbaarheid en beschikbaarheid in Noord-Nederland te kunnen garanderen zijn en worden nieuwe GAGS functionarissen opgeleid. Omgevingswet/gezonde leefomgeving In 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De omgevingswet verplicht gemeenten om gezondheid te betrekken bij haar afweging of bij ruimtelijke ontwikkelingen sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Anderzijds hebben gemeenten via de Omgevingswet bestuurlijke afwegingsruimte verkregen om gezondheid te verankeren in ruimtelijk beleid. Deze ontwikkelingen leiden tot een grotere vraag vanuit de Drentse gemeenten ten aanzien van zaken als: 14







Omgevingsvisies, omgevingsplannen, programma’s: veel Drentse gemeenten zijn bezig met de invulling van deze instrumenten onder de Omgevingswet. Bij het opstellen van deze instrumenten kan de GGD als deskundige partner ondersteunen en adviseren over de inbedding van gezondheidsaspecten in de fysieke leefomgeving. Vooroverleg en vergunningverlening: Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), waar initiatiefnemers, overheden en belanghebbenden vergunningen kunnen aanvragen en kunnen kijken welke regels en beleid van toepassing zijn, is nu actief. Alle adviesvragen gericht aan de GGD hebben we integraal en binnen de gestelde termijn in het DSO behandeld. De adviseurs Gezonde Leefomgeving, die in 2024 geworven zijn hebben inmiddels een stevig netwerk opgebouwd in Drenthe. De collega’s zetten zich in voor de verankering van het thema gezonde leefomgeving in ruimtelijk beleid en hebben daarbij oog voor zowel gezondheidsbeschermende als gezondheidsbevorderde aspecten van de leefomgeving. Zij onderhouden daarnaast een landelijk netwerk op het gebied van gezonde leefomgeving en brengen opgedane kennis en inzichten mee naar Drenthe. Deze inzichten verspreiden zij vervolgens in gesprekken met ambtenaren uit het ruimtelijk domein, via omgevingstafels, stakeholderbijeenkomsten (o.a. omgevingsvisies, woonzorgvisies) en regionale netwerken zoals het OPD.

Jaarcijfers

5.

Additionele dienstverlening

Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Regiodeals Voor de ‘Drentse Gezonde School aanpak’ hebben we vanuit de Regiodeal twee subsidies gekregen die deze aanpak ondersteunen in de gemeenten Hoogeveen, Borger-Odoorn, Coevorden, Emmen en Hardenberg (in samenwerking met GGD IJsselland). Regiodeal Zuid Oost Drenthe II Op dit moment zijn in de betrokken gemeenten 24 scholen in de vier gemeenten in Zuid-Oost Drenthe aan de slag met de aanpak en 7 scholen in Hardenberg. Activiteiten die tot nu toe zijn uitgevoerd in de voorbereidings- en uitvoeringsfase volgens de planning:      

Contact met jeugdgezondheidszorg GGD Drenthe over de uitrol van de aanpak Contact met scholen en koepels initiëren en draagvlak creëren voor de aanpak Contact met gemeente Borger-Odoorn, Coevorden, Hoogeveen en Emmen over de uitrol van het programma en maken van planning per gemeente Afstemming met GGD IJsselland over implementatie in Hardenberg Afspraken met KidsLife over doorverwijzing vanuit Gezonde School Training en begeleiding voor de Gezonde School-adviseurs 15

Regiodeal subsidie van Gogh  Opstart ontwikkeling onderdeel talentontwikkeling, mentaal welzijn en kunst in lespakketten en realisatie eerste aangepaste lespakketten  Er is een pilot gedaan in samenwerking met de huisartsondersteuners jeugd, waarin het Luisterspel van het Van Gogh museum ingezet werd in hun gesprekken met leerlingen. Dit is erg positief ervaren.  Het luisterspel is vervolgens aan docenten en mentoren van 2 VO scholen verstrekt om te gebruiken in gesprekken met leerlingen. De eerste resultaten zijn positief  We gebruiken een bestaand lespakket van het Van Gogh museum. Dit lespakket wordt op dit moment doorontwikkeld en zal op bleu Monday 2026 gepresenteerd worden.  Er is een werkgroep gestart waarin VO mentoren en GS coördinatoren verkennen hoe het onderwerp mentaal welzijn en kunst binnen de school gespreksonderwerp kan worden. Om vervolgens in de lespakketten te introduceren.  Op dit moment zijn 4 middelbare scholen in Zuid-Oost Drenthe aan de slag met de Gezonde Schoolaanpak. Hiermee bereiken we op dit moment 1.183 leerlingen.  Er worden gesprekken gevoerd over de nut en noodzaak om iets te doen aan het bevorderen van mentaal welbevinden van leerlingen. Daarnaast worden de Van Gogh lespakket gepromoot, die in (de geüpdatete vorm) januari 2026 zullen verschijnen.

Nu Niet Zwanger  In 2025 zijn 35 nieuwe aandachtfunctionarissen getraind in de basistraining.  De verdiepende training is gevolgd door 30 aandachtfunctionarissen. Deze training gaat over  implementatie en borging van het programma Nu Niet Zwanger binnen de eigen organisatie.  De basistraining en de verdiepende training zijn geaccrediteerd bij V&VNN, SKJ, Registerplein en KNOV.  We hebben 16 keer intervisiemomenten aangeboden aan de aandachtfunctionarissen met in totaal 80 deelnemers.  De basis e-learning is door 65 professionals (geen aandachtfunctionarissen) gevolgd.  We merken dat steeds meer professionals het gesprek voeren met hun cliënten over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie.  We hebben 4 in-company trainingen gegeven met in totaal 70 deelnemers.  We hebben een start gemaakt binnen alle aangesloten gemeenten met het borgen en implementeren van het programma binnen alle aangesloten 50 organisaties.  Gemeente Noordenveld sluit per 2026 aan en gemeente Aa en Hunze is bezig met het schrijven van een collegevoorstel. In totaal zijn er nu 8 gemeenten aangesloten.  Bij diverse organisaties hebben wij aandachtfunctionarissen Nu niet Zwanger voorzien van informatie en nieuws.

Daarnaast hebben wij periodieke gesprekken gevoerd met hen en hen ondersteund bij het implementeren van aandacht voor (on)gewenste zwangerschap in hun organisaties, bijvoorbeeld in de vorm van gezamenlijke workshops. Tenslotte hebben we nieuwe organisaties aangeschreven en geworven voor het programma Nu Niet Zwanger. Preconceptielessen In 2025 is de pilot van de preconceptielessen verder uitgevoerd en ontwikkeld. Er zijn in 2025 4 lessen gegeven, waarmee het eerste schooljaar met lessen werd afgerond. Daarnaast zijn er 3 extra trainers vanuit de JGZ opgeleid, door de trainer van Seksuele Gezondheid. Na het afronden van het eerste schooljaar hebben onze epidemiologen de opgehaalde data verzameld en geanalyseerd. De resultaten laten zien dat er een kennistoename is na het volgen van de lessen en dat de lessen positief worden ontvangen. Van de resultaten is een rapport opgesteld. Naar aanleiding hiervan hebben we voor schooljaar 16

2025/2026 enkele wijzigingen doorgevoerd, om de kwaliteit en effectiviteit van de preconceptielessen te verhogen. De aanpassingen zullen vanaf 2026 in uitvoering worden gebracht. Het doel van de pilot is om toekomstige ouders meer bewustwording en kennis te geven over het belang van de eerste 1000 dagen en gezond zwanger worden. Hierdoor zal op de lange termijn het aantal kinderen dat een Kansrijke Start maakt in het leven toenemen. De pilot wordt mede mogelijk gemaakt door een subsidie vanuit de Sociale Agenda Drenthe en een bijdrage vanuit de gemeente Assen. Ondersteuningstraject Rookvrije Omgeving Samen met SportDrenthe geven wij uitvoering aan het Ondersteuningstraject Rookvrije Omgeving, dat door GGD GHOR Nederland wordt gefinancierd. Deze financiering is per eind 2025 gestopt. Met dit ondersteuningstraject richten wij ons op het ondersteunen van niet-sportlocaties bij het rookvrij worden. Daarnaast ondersteunen wij gemeenten, door hen te faciliteren en adviseren in het kader van rookvrije omgevingen.  In 2025 zijn wij met alle 12 gemeenten structureel in contact geweest over rookvrij. Hierbij ondersteunen en faciliteren we de gemeenten in hun stappen (intern en extern) naar een Rookvrije Generatie.  In 2025 hebben wij op verschillende beleidsstukken van gemeenten meegelezen en geadviseerd op het gebied van rookvrij.

 Er is in 2025 een bijeenkomst georganiseerd voor de Drentse gemeenten, waarin (kennis)uitwisseling, inspireren en netwerken centraal stonden.  Maandelijks ontvangen gemeenten een informatie update via de mail, om hen op de hoogte te houden van de ontwikkelingen (landelijk en regionaal) rondom rookvrij.  In 2025 zijn minimaal 5 locaties rookvrij geworden.  Er is deelgenomen aan (landelijke) bijeenkomsten op het thema rookvrij.  In 2025 zijn alle bushaltes in Drenthe voorzien van een rookvrij uiting. Hier hebben wij de Provincie Drenthe in ondersteunt, onder andere door materialen beschikbaar te stellen.  In 2025 hebben wij aan zorginstellingen van De Trans, Vanboeijen en Cosis (die vanaf 2026 worden samengevoegd) rookvrij materialen kunnen verschaffen, zodat zij vanaf 2026 alle locaties in Drenthe rookvrij kunnen maken. Rookvrij Leven Voor Iedereen Rookvrij Leven Voor Iedereen (RLVI) is een domeinoverstijgende, integrale wijkaanpak ontwikkeld door Pharos en GGD GHOR Nederland. Zij organiseren jaarlijks meerdere bijeenkomsten voor alle wijkaanpakken RLVI in Nederland, om van en met elkaar te leren, waar we bij aansluiten. Met de wijkaanpak wordt gestreefd naar een duurzame aanpak voor een gezonde en rookvrije wijk, die aansluit bij de behoefte van de inwoners door middel van co-creatie en ervaringsdeskundigheid.

In Emmen (Angelslo) en Hoogeveen (Wolfsbos/Zuid) wordt vanaf december 2023 uitvoering gegeven aan de wijkaanpak RLVI. In Emmen is de wijkaanpak onderdeel van het programma Angelslo Academy, en ligt de focus op de jeugd. Vanuit de GGD sluiten we hier aan als kennispartner en adviseur (vanuit Gezondheid en Leven en JGZ). In Hoogeveen ligt de focus breder, zowel op de volwassenen als op de jeugd en spelen ook de professionals en organisaties in de wijk een belangrijke rol. Vanuit de GGD zijn we hier de projectleider, en nemen we onze kennis en advies ook mee. Inzet op de uitvoering (en opschaling) van STORM: 17

STORM (Strong Teens and Resilient Minds) is een wetenschappelijk bewezen effectieve interventie die gericht is op de preventie en vroegsignalering van depressie en suïcidegedachten, en het versterken van veerkracht en weerbaarheid onder jongeren. In 2025 werd de STORM-aanpak uitgevoerd op 2 scholen in Assen. Hiervoor is er een samenwerking tussen GGD Drenthe, GGZ Drenthe, Accare, Gemeente Assen, DNC Quintus en DCTerra. De GGD is penvoerder en levert de projectleider en ondersteuning vanuit de JGZ. De aanpak wordt gefinancierd met middelen vanuit 113 Suïcidepreventie en de gemeente Assen. Daarnaast is er structureel contact en uitwisseling met STORM Brabant (ontwikkelaar STORM), 113 Suïcidepreventie en de overige regio’s (waaronder Groningen en Friesland) in Nederland die de STORM-aanpak implementeren. In 2025 is het eerste schooljaar waarin STORM werd geïmplementeerd afgerond en het tweede schooljaar gestart. In 2025 zijn er:  36 Mental Health lessen gegeven.  59 mentoren/docenten getraind tot Gatekeeper.  1 Op Volle Kracht groep gedraaid voor leerlingen met een verhoogd risico.  23 professionals getraind in PITSTOP. Om de STORM-aanpak uit te breiden en te borgen is er een vervolgproject gestart, met middelen vanuit ZonMw.

Dit project richt zich op het gesprek aangaan over mentale gezondheid met meer scholen en gemeenten, om indien gewenst te werken naar een opschaling van STORM. Deze gesprekken worden gevoerd door de projectleider van STORM en een Gezonde School Adviseur. Vanuit Nij Begun (Sociale Agenda Groningen) zijn er ook middelen beschikbaar voor de opschaling van de STORM-aanpak. Dit geldt voor alle VO-scholen in de 3 noordelijke Drentse gemeenten. Hiervoor hebben wij in 2025 regelmatig contact en afstemming gehad met Platform Mentaal Gezond Groningen en STORM Groningen. Daarnaast is er ook afstemming geweest met de 3 Drentse gemeenten. In 2025 is er gezamenlijk een Quickscan vormgegeven, als gespreksleidraad met de scholen. Deze zal in 2026 worden uitgevoerd. In 2025 is het Transformatieplan Mentale Gezondheid goedgekeurd, waarin STORM als een van de preventieve interventies is opgenomen. In 2025 hebben we samen met partners gewerkt aan het vormgeven van dit plan en zijn, na de goedkeuring, de eerste voorbereidende stappen tot de uitvoering en opschaling gezet. Epidemiologie 





In het najaar van 2025 zijn we gestart met een lerende evaluatie van de ketenaanpak valpreventie. GGD Drenthe heeft hiervoor subsidie van ZonMw ontvangen om te werken aan een kennis- en kwaliteitsimpuls in de regio. Hiervoor willen we bouwen aan inzicht en impact en samen leren van de praktijk. Vanuit subsidie van de Sociale Agenda van de provincie Drenthe hebben er in het schooljaar 2024-2025 op een MBO-school lessen plaatsgevonden over relaties, seks en zwangerschap. Om inzicht te krijgen in de kennistoename en bewustwording van leerlingen en om de lessen te evalueren heeft er een onderzoek plaatsgevonden. Resultaten van dit onderzoek zijn inzichtelijk gemaakt in een rapportage. Regiodeal project Gezonde Leefomgeving: Vanuit subsidie van de Regiodeal van de provincie Drenthe zal GGD Drenthe het Gezonde Leefomgeving project monitoren. Dit project gaat van start in 2026.

18



Sociale Agenda project Kansrijke Start-basisaanbod: Vanuit subsidie van de Sociale Agenda van de provincie Drenthe zal GGD Drenthe het Kansrijke Start-basisaanbod project monitoren. Dit project gaat van start in 2026.

6.

Programma Gezondheid en Leven

Financiële verantwoording bij het programma Gezondheid en Leven

Baten

Taak Additioneel

Product Epidemiologie Gezondheidsbevordering Kansrijke Start Milieu en Gezondheid

Totaal Additioneel Basis Epidemiologie Gezondheid en Leven algemeen Gezondheidsbevordering Milieu en Gezondheid Totaal Basis Totaal Baten Lasten

Additioneel

Epidemiologie Gezondheidsbevordering Kansrijke Start Milieu en Gezondheid

Totaal Additioneel Basis Epidemiologie Gezondheid en Leven algemeen Gezondheidsbevordering Milieu en Gezondheid Totaal Basis Totaal Lasten Reserveringen

Additioneel

Epidemiologie Gezondheidsbevordering Kansrijke Start Milieu en Gezondheid

Totaal Additioneel Basis Epidemiologie Totaal Basis Totaal Reserveringen Totaal Gezondheid en Leven

Begroting Begroting Resultaat Resultaat Verschil 2025 voor 2025 na 2024 2025 2025 wijziging wijziging 49 543 164 0 755 507 36 1.185 607 2.335 3.090 -45 -521 -139 -150 -855 -579 -33 -920 -599 -2.131 -2.986 -4 -20 -11 138 103 58 58 162 266

101 553 176 282 1.113 568 112 1.485 618 2.783 3.895 -98 -538 -165 -261 -1.062 -558 -112 -1.485 -618 -2.773 -3.835 -3 -15 -11 -21 -51 -10 -10 -61 0

72 1.022 171 0 1.265 535 36 751 537 1.859 3.124 -67 -978 -160 -246 -1.451 -526 -36 -751 -537 -1.850 -3.301 -5 -44 -11 246 185 -9 -9 177 0

85 837 172 7 1.101 577 36 786 548 1.947 3.048 -79 -799 -132 -223 -1.233 -557 -72 -793 -519 -1.941 -3.174 -6 -36 -11 216 162 0 0 162 36

14 -185 1 7 -164 43 0 34 11 88 -76 -13 180 28 23 218 -31 -37 -41 18 -91 126 -1 8 0 -30 -23 9 9 -15 36

NB: Alle bedragen in de financiële overzichten zijn in afgeronde duizendtallen. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. Epidemiologie Voor onderzoekskosten epidemiologie, 3 onderzoeken per 4 jaar, werden kosten geëgaliseerd middels de egalisatiereserve met als doel “het voorkomen van pieken in de kosten en lasten in de toekomst”. Op grond van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeente (BBV) is deze vorm van kostenegalisatie niet toegestaan. De Commissie BBV heeft dit bevestigd in haar Notitie reserves en voorzieningen (2022), waarin staat dat het egaliseren van reguliere exploitatielasten over de jaren heen via een reserve in strijd is met het BBV. De egalisatiereserve zal daarom worden herzien. Vooruitlopend hebben er in 2025 geen onttrekkingen en stortingen plaats gevonden. Gezondheidsbevordering Voor de wijkaanpakken Rookvrij zijn in 2025 niet alle begrootte uren door de partijen gebruikt, waardoor er uren en budget over zijn. Dit beeld werd bij meerdere wijkaanpakken gezien, waardoor er vanuit landelijk een budget neutrale verlenging is gegeven tot en met 31 augustus 2026 (was 28 februari 2026). Hier maken de wijkaanpakken van Emmen en Hoogeveen gebruik van, om de overgebleven uren en budgetten in 2026 alsnog in te zetten. 19

Milieu en Gezondheid Voor vraagstukken ten aanzien van de omgevingswet hebben we 2 adviseurs gezonde leefomgeving in dienst. Inzet van deze adviseurs wordt in rekening gebracht bij de specifieke gemeente. Een eventueel resterend deel wordt onttrokken aan de Risicoreserve additionele taken. Voor 2025 is € 216.000 onttrokken aan de Risicoreserve.

20

1.1.2

Programma Publieke Zorg en Dienstverlening

Naast de rol van adviseur en kennispartner op het gebied van publieke gezondheid is bij de GGD ook een aantal wettelijke taken - deels verplicht, deels additioneel – belegd die primair zijn gericht op de uitvoering van diensten. Ook in dit programma ambiëren we een manier van werken en samenwerken waarin, naast integraliteit, gezondheid, en preventie, ook ‘operational excellence’ en efficiëntie centraal staan. Samenwerking draait hier om de vraag: ‘wat is nodig en behulpzaam’. Hierbij gaat het bijvoorbeeld over het zo effectief, efficiënt en klantgericht mogelijk inrichten van een goede infectieziektebestrijding, toezichtstaken, jeugdgezondheidszorg en forensische geneeskunde. Tevens is ook binnen dit programma het datagericht werken van groot belang, zodat we onze inzet daar kunnen plegen waar het nodig is. 1. Infectieziektebestrijding GGD Drenthe zet zich in voor het voorkómen, opsporen en bestrijden van infectieziekten. Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? In 2025 is verder gebouwd op de ingezette koers van de afgelopen jaren om de infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid in Drenthe te versterken. Conform het gezamenlijk opgestelde 3 Noord jaarplan werken wij intensief samen met GGD Groningen en GGD Fryslân.

Deze samenwerking wordt gecoördineerd door een bovenregionaal coördinator en vindt plaats binnen diverse bovenregionale werkgroepen die zich richten op cruciale thema’s binnen IZB. Een belangrijk aandachtspunt blijft de continuïteit van de versterking. De eerder toegezegde structurele middelen vanuit VWS zijn slechts gegarandeerd tot en met 2028. Dit brengt risico’s met zich mee voor de personele bezetting en daarmee voor de continuïteit van onze dienstverlening. Beperkte mogelijkheden voor opsporing en bestrijding van infectieziekten kunnen op termijn gevolgen hebben voor de publieke gezondheid. Innovatie en samenwerking Samen met de noordelijke GGD’en werken wij aan de ontwikkeling van een bovenregionaal monitoring- en surveillance-dashboard voor infectieziekten. Dit dashboard stelt ons in staat om trends en verspreiding van infectieziekten beter te volgen, zowel regionaal als landelijk. Onze epidemiologen spelen hierbij een centrale rol. Daarnaast hebben de DPG-en van GGD Drenthe, Groningen en Fryslân het AGZ 3 Noord manifest opgesteld en ondertekend. Hiermee is een belangrijke stap gezet naar verregaande samenwerking op het gebied van Algemene Gezondheidszorg in Noord-Nederland. Opleiding en professionalisering In 2025 is een bovenregionaal opleidingscoördinator aangesteld, gefinancierd vanuit SPUK-gelden.

Deze coördinator harmoniseert inwerkprogramma’s en stelt opleidingseisen per functiegroep vast, zoals opgenomen in de professionele profielen. Hiermee borgen we kwaliteit en uniformiteit in de ontwikkeling van onze medewerkers.

21

Een mijlpaal in 2025 was de aanvraag bij de Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten (RGS) voor erkenning als opleidingsinstelling voor Arts M&G (2e fase) binnen IZB. Eind 2025 heeft hiervoor een visitatie plaatsgevonden; wij wachten op de uitkomst. Met deze erkenning kunnen wij een belangrijke bijdrage leveren aan het opleiden van toekomstige specialisten in infectieziektebestrijding. Jaarcijfers

COVID-19 vaccinatiecampagne In 2025 heeft GGD Drenthe een belangrijke bijdrage geleverd aan de bescherming van de volksgezondheid door het uitvoeren van de Covid-najaar ronde. In totaal zijn 81.097 Drentse inwoners gevaccineerd. De vaccinatielocaties zijn zo dicht mogelijk bij inwoners georganiseerd, met blijvende aandacht voor kwetsbare en moeilijk bereikbare doelgroepen. Wanneer het niet mogelijk was om naar een van de vaccinatielocaties te komen, is er gevaccineerd bij mensen thuis of in een instelling. Dit betrof in totaal 2.981 vaccinaties. Samen met meerdere gemeenten is in 2025 gericht samengewerkt om te komen tot de meest wenselijke en passende vaccinatielocaties, afgestemd op lokale omstandigheden en de bereikbaarheid voor inwoners. Daarnaast heeft intensieve samenwerking binnen de drie noordelijke GGD’en, in combinatie met verdere procesoptimalisatie, geleid tot schaalvoordelen en een consistente, doelmatige en toekomstbestendige uitvoering van de vaccinatieopgave. Met deze inzet blijft GGD Drenthe bouwen aan een toegankelijke, efficiënte en veerkrachtige preventieve gezondheidszorg. Jaarcijfers Realisatie 2025 Aantal COVID-19 vaccinaties

81.177

Realisatie 2024 84.434